A Sad Story About An Iranian Worker

[Rasputin]

وقتی حسن حسنی ديد همه دستگاه و ابزار توليد را از کارخانه برده اند، فهميد ديگر از کار خبری نيست، و وقتی که کار نباشد هر روزنه اميدی برای معاش خانواده چهار نفره آنها بسته شده است. و اين يعنی تکرار روزهايی بدتر از اين که همسرش تعريف ميکند: ,يك وقت*هايى در را كه باز مي*كردم ميديدم جلو در ايستاده. خجالت مي*كشيد در بزند و داخل بشود. صبح*ها كه مي*رفت دنبال حق و حقوقش مي*گفت: انشاالله امروز مي*شود. بعدازظهر دست خالى برمي*گشت و جلوى در مي*ايستاد.,.

حسنی چرا خجالت می کشيد؟ آنها که مسوول گرسنگی و مقروض بودن خانواده او هستند، همه مفتخرند و با گردن کلفت شاخ و شانه می کشند. مگر نه اينکه فرزند حسن حسنی از خير دانشگاه "گذشت" و "سرباز وطن شد"، مگر نه اينکه "دولت نهم" رژيم ميتواند ادعا کند در خصوصی کردن ها موفق بوده و تصدی گری دولت را از دوش کارخانه برداشته و آنرا به بخش خصوصی واگذار کرده تا سرمايه را به شيوه ای "غير اقتصادی" به پای کارگر هدر ندهد و آنرا در جايی به کار اندازد که خروار خروار سود به همراه دارد؟ مگر نه اينکه دولت های"هشتم" و "هفتم"و "ششم" و... ميتوانند سرگذشت حسنی را در روزنامه های وابسته به خود منتشر کنند و با خوشحالی علامت پيروزی بدهند که خصوصی کردن ها ی آنها در اجرای فرموده امام حتی قبل از ابلاغيه جديد برای اصل 44 از طريق دلالان گردن کلفت تری صورت می گرفت که مستقيم از همان بالا پول نفت را کش ميرفتند و خودشان انحصار وادار کردن آدم ها به خودکشی و تن فروشی و خود سوزی را در اختيار داشتند و هر خرده پای بی سرو پايی به صرف وابسته بودن به استاندار و فرماندار محلی نميتوانست در هر ده و روستا و شهرستانی خود راسا سر رشته کار آدم کشی بوسيله سرمايه را بر عهده بگيرد ؟ مگر نه اينکه سران دولت های معظم ميتوانند با خوشحالی در خبرهای شان اعلام کنند، تحريم ها خيلی هم موثر است بطوريکه هم دو جناح رژيم بر سر لحاف ملا و نشستن بر اولين طبقه منبر قدرت و چگونگی " راحت شدن از شر کارگر" دعوا ميکنند و هم حسن حسنی ريسمان را چنان محکم به گردنش می بندد که نگهبان ميگويد: ,مجبور شدم ببرمش تا جنازه را پايين بياورم.,

حسنی تو نبايد خجالت می کشيدی و نبايد می مردی. شرم و مرگ شايسته آنهاست که فرزند تو را به "حمالی" وادار می کنند. شرم و مرگ شايسته آنهاست که به بهانه اينکه اين ديوانگان تشنه قدرت و ثروت، بر گرده تو نشسته اند، با تحريم ريسمان دور گردن تو را سفت تر ميکنند.

ای کاش لااقل مادر داغدار دو فرزند حسنی اين حقيقت را در گوش مهران و کارگران کارخانه کنف رشت و کارگران معدن قلعه زری بيرجند و تمام کارگران ايران بازگو کند. شما بايد بمانيد و ريشه اين ديوان آدمخوار را از اين سرزمين برکنيد و سر رشته کار ها را خود بگيريد.

[Rasputin]

طناب است دنيا
آخرين كسى كه "حسن حسنى" را ديد يكى از همكارانش بود، آنها به اتفاق ساير كارگران صبح به كارخانه* كنف كار رفته بودند تا مانع خروج دستگاه*ها و ابزار توليد از آنجا شوند كه با نيروهاى نظامى مواجه شدند.

اين كارگران پس از آنكه توسط مأموران ضدشورش كتك خوردند، به ساختمان استاندارى آمده و تجمعى اعتراض*آميز برپا كردند. اين بار هم مأموران وارد عمل شدند و آنها را متفرق كردند. پس از اين ماجرا، حسنى از همكارش مي*خواهد كه به او پولى بدهد: ,حتى يك پنج تومانى توى جيبش نبود,. همكارش هم بيشتر از يك پانصد تومانى نداشت. پول را تقسيم مي*كنند: ,گفت به حساب قرض نگذار. حلالش كن. توجه نكردم چه مي*گويد. از صبح كتك خورده بوديم و فحش شنيده بوديم و حالا مي*خواستيم دست از پا درازتر برگرديم خانه.

گفت دستگاه*ها را هم كه بردند. يعنى تمام شد؟ گفتم خودت نديدى چى شد؟,. مي*خواست مطمئن شود، از زبان ديگرى بشنود كه حتى همان كورسو اميد بازگشت به كار هم نابود شده است: ,دستگاه كه نباشد كار نيست. مي*دانست بنده*ى خدا. با پول من تاكسى گرفت كه خودش را زودتر برساند كارخانه, ساعت يك بعدازظهر حسن حسنى را حلق*آويز شده در كارخانه*اى متروك پيدا كردند. سياهى چشم*هايش رفته بود و دندانهايش نوك زبانش را بريده بودند. نگهبان كارخانه كه جنازه*ى او را پيدا كرد مي*گفت: ,طناب دار را چنان محكم بسته بود كه مجبور شدم ببرّمش تا جنازه را پايين بياورم., اين چنين مصمم بود براى نابودى خود.

يكم _ وقتى در بين خبرهاى ايلنا خواندم كه كارگر كارخانه كنف كار در رشت به خاطر ,عدم دريافت يازده ماه حقوق, خود را حلق*آويز كرده، خجالت كشيدم. انگار كه تمام هيبت فاجعه*اى عظيم به ,عدد, فروكاسته شده باشد.

مي*گوييم يازده ماه؛ عدد مي*گوييم. كارگرى كه حتى هنگام كاركردن و اطمينان از دريافت حقوق بايد نگران اداره خانواده چهار نفره*اش با ماهى صد و پنجاه ـ شصت هزارتومان باشد، يك ماه حقوق نگرفتن برايش حكم فرو رفتن در نكبت را دارد. هرچه بر تعداد ماه*هاى بدون حقوق افزوده شود، او بيشتر فرو مي*رود تا به يازده ماه برسد، كه كارگر كنف كار رسيده بود: ,يك وقت*هايى در را كه باز مي*كردم ميديدم جلو در ايستاده. خجالت مي*كشيد در بزند و داخل بشود. صبح*ها كه مي*رفت دنبال حق و حقوقش مي*گفت: انشاالله امروز مي*شود. بعدازظهر دست خالى برمي*گشت و جلوى در مي*ايستاد., همسر حسنى زن چهل ساله*اى است كه چشم*هايش از اشك سه روزه متورم شده و بين جملاتش سكوت مي*كند. آن چنان كه من و دو فرزندش صداى نفس*هاى هم را بشنويم. ,به شما گفتند صبحى كه... كه شوهرم فوت كرد، همه* دستگاه*هاى كارخانه را برده بودند؟ نمي*توانست از راه به خانه برگردد چون ما خانه را... همين اتاق دوازده مترى كه نشسته*ايم را به نهضت سوادآموزى اجاره داده*ايم. ماهى پانزده هزار تومان... سيب*زمينى كيلويى ششصدتومان است.

خبر داريد؟ ساعت دو بود كه خبر دادند. توى مزرعه مردم داشتم كارگرى مي*كردم، دخترم هم امتحان داشت. خبردادند كه بيا شوهرت حالش به هم خورده و بيمارستان است. وقتى رفتم جنازه*اش را توى پزشكى قانونى نشانم دادند. پسرم هم سرباز است. نبود. ديروز آمد., پسر بزرگش كنار من نشسته *است: ,مجبور شدم بروم سربازى. اگر نمي*رفتم شايد اينطور نمي*شد. ماهى پنج ـ شش هزارتومان حقوق سربازى را هم براى پدرم مي*فرستادم. هشت ماه بود كه مرخصى نيامده بودم. از بعد آموزشى تا حالا توى پادگان مي*خوابيدم. پول كرايه ماشين نداشتم كه بيايم مرخصى.

*شنبه خبرم كردند بيا پدرت مرده., حرف*هاى مهران حسنى را مادرش ادامه مي*دهد: ,دانشگاه دولتى قبول شد اما نرفت. همه*ى مردم آرزو دارند. ما آرزو نداريم؟ چون پول نداريم... من و پدرش آرزو نداشتيم؟ به جاى دانشگاه رفت بازار فرش فروش*ها، فرش جابه*جا مي*كرد. حمالى., وقتى مادرش حرف ميزند سرش پايين است. باز به يكى از سكوت*هاى ويران كننده مادرش رسيده*ايم. نگاهش مي*كنم شايد او حرفى بزند: ,گفتم اگر بروم دانشگاه لباس پوشيدنش فرق مي*كند، كتاب بخواهم بخرم، زندگى در تهران... همه اينها خرج است. با همين لباس*ها، توى همين شرايط مي*شود كارگرى كرد اما دانشگاه زمين تا آسمان فرق مي*كند.

گفتم اگر بروم طاقت نمي*آورم. لااقل كار كنم كه كمك حال پدرم باشم. توى بازار، فرش را روى دوشم جا به جا مي*كردم. هر جوانى غرور دارد بالاخره. ولى ديدم به هر حال همچين چيزى برايم پيش آمده. بايد بروم. چند ماه كه كار كردم، ديدم حقوق اين كار كه تأثيرى ندارد. بيست هزار تومان. حتى پولى كه براى نان خوردن قرض مي*گرفتيم هم نمي*شد. گفتم لااقل بروم سربازى برگردم يك كارى پيدا كنم. بدون كارت پايان خدمت مي*شدم سرباز فراري، كارى به من نمي*دادند كه...

جامعه چه مي*فهمد سربازى نرفتن من از سر خوشى نيست. به نسبت كارى كه قبل مي*كردم، سربازى برايم كارى نبود. اما شبيه اينكه من را اسير گرفته باشند و ببينم پدر و مادر و خواهرم توى بدبختى دست و پا مي*زنند... مي*دانستم آخرش يك اتفاقى مي*افتد., از مهران حسنى مي*پرسم اين وضع از چه زمانى شروع شد، مي*گويد: ,تا سال هشتاد و دو كارخانه در دست دولت بود. توليد آنقدر بالا بود كه گاهى پيش مي*آمد براى هر كارگر در ماه دويست و چهل ساعت اضافه كارى بزنند. يعنى به*اندازه* زمان كار قانوني*شان از آنها كار مي*خواستند تا كارخانه توليد داشته باشد.

اما سال هشتاد و دو كارخانه را به بخش خصوصى واگذار كردند. كارخانه را مفت به يكى از اطرافيانشان... همين*هايى كه توى حكومت نفوذ دارند فروختند. صاحب كارخانه هم از ابتدا نمي*خواست توليد كند. به هرحال يك سرمايه*اى را مجانى در اختيارش قرار داده بودند. او مي*خواست هر طورى شده از شر كارگرها خلاص بشود و اين سرمايه را با كاسبى زياد كند.

اهل توليد نبود. از آن وقت به بعد كارخانه ديگر سرپا نشد. مواد اوليه توليد را به كارخانه نمي*آورد. بعد از چند ماه سرويس رفت و برگشت كارگران را هم قطع كرد تا آنها نااميد بشوند و سراغ كارشان نروند و او با خيال راحت اخراجشان كند. كارگران كه آخر ماه براى گرفتن حقوق مي*رفتند، مي*گفت نداريم، ماه بعد. مي*دانست كه آنها غير از خرج زندگى و خورد و خوراك خانواده و اجاره خانه و... بايد ماهى سى ـ چهل هزار تومان هم كرايه ماشين بدهند. مي*خواست كم*بياورند و بازخريد بشوند و او كارخانه را تمام و كمال صاحب بشود. صاحب كارخانه مي*گفت با همين وضع توليد و بدون سرويس و حقوق اگر كارگرى به سركارش نيايد و كارت نزند برايش غيبت محسوب مي*شود.

كارگران هم از ترس اخراج مي*رفتند. هر چهار ماه يك بار حدود پنجاه هزار تومان حقوق مي*داد... پول كرايه* ماشين كارگران هم نمي*شد., ، ,حتى سى هزار تومان هم بابت چهار ماه داده بودند., اين را مادرش مي*گويد و مهران حسنى ادامه مي*دهد: ,صاحب كارخانه هركارى مي*كرد تا كارگران را نا اميد كند. تا سال هشتاد و سه كه برف وحشتناكى در گيلان آمد و خيلى از واحدهاى توليدى رشت را نابود كرد اما كنف كار هيچ آسيبى نديد. مأموران بيمه و استاندارى تأييد كردند كه اين كارخانه آسيبى نديده و حتى تا پانزده روز بعد از برف هم كارخانه به همان وضع كجدار و مريز توليد داشت.

كارگران به سر كار مي*رفتند، اما صاحب كارخانه بعد از پانزده روز يادش افتاد كه كارخانه را تعطيل كند. به خاطر همان برف، هشتادوهشت ميليون تومان از دولت وام بلاعوض گرفت، اما كارخانه را تعطيل كرد. از آن به بعد پدرم و باقى كارگران كنف*كار تحت پوشش بيمه بيكارى قرار گرفتند. تا شانزده ماه، ماهى صدوبيست هزارتومان ميگرفتند اما هيچ اتفاقى نمي*افتاد. بعد همان بيمه را هم قطع كردند. اين ماه دوازدهم است كه پدرم هيچ حقوقى نگرفته بود. كارخانه و ابزار توليد سالم بودند و در زمان دولتى با همين ابزار هر كارگر دو شيفت كار مي*كرد، اما كارخانه در زمان بخش خصوصى راه نمي*افتاد. كارگران هر روز به استاندارى مي*رفتند، استاندارى مي*گفت برويد صنايع، صنايع مي*گفت برويد تهران، صنايع تهران مي*گفت به ما مربوط نيست برويد رياست*جمهوري، دفتر رياست جمهورى مي*گفت اصلا خبر نداريم برويد استاندارى گيلان. كارگران را سرمي*دواندند. خسته*شان مي*كردند. همه*ى نهادها با هم هماهنگ بودند تا كارگر را عاجز كنند., همسر مرحوم حسنى سخن پسرش را قطع ميكند تا از تلاشى ديگر بگويد: ,وقتى بيمه ى بيكارى را هم قطع كردند و ما كاملا درآمدمان نابود شد، ديدم هيچ نهادى جواب ما را نمي*دهد. نامه*اى براى حاج آقا قربانى (نماينده ى ولى فقيه در استان گيلان) نوشتم و وضع خانواده*ام را توضيح دادم. كه شوهرم چند ماه حقوق نگرفته، كه پسرم سرباز است، كه دخترم بچه مدرسه*اى است، كه خودم صبح تا غروب توى مزرعه ى مردم كار مي*كنم اما حتى نمي*توانيم شكم*مان را سير كنيم. نوشتم كه ما از شما صدقه نمي*خواهيم، فقط كار شوهرم را به او برگردانيد و ما با همان حقوق بخور و نمير سر مي*كنيم و توقع ديگرى هم نداريم. خودم نامه را بردم دفتر حاج آقا. خودش هم بود. شرايطمان را برايش توضيح دادم. گفتم ما از خانواده*كارگرى هستيم و حالا شرايطمان اين*طور شده است. از حاج آقا خواهش كردم كه يك كارى بكند. يك توصيه*اى چيزى. گفتم لااقل يك راهى به ما نشان بدهد. اما گفت به ما مربوط نمي*شود. مشكل از استاندارى است. همين.,

مهران حسنى مي*گويد: ,پدرم وقتى كار مي*كرد خيلى سرحال و سرزنده بود. قبل از سال هشتاد و دو... حتى وقتى دوبرابر ساعت قانونى اضافه كارى مي*ايستاد... ساعت چهار صبح از خانه خارج مي*شد و تا ده و نيم شب كار مي*كرد. به خانه كه مي*رسيد شامش را مي*خورد و تا دوازده ـ يك با ما شوخى مي*كرد و بلند مي*خنديد. در روز بيشتر از سه ـ چهار ساعت نمي*خوابيد ولى خوشحال بود. اما از وقتى كارخانه را به بخش خصوصى واگذار كردند و صاحبش تعطيل كرد و بعد بيمه ى بيكارى و بعد يازده ماه بدون حقوق، ديگر رمقى برايش نماند. صبح ساعت هشت ميرفت استاندارى يا نهادهاى ديگر و ساعت دو بعدازظهر برمي*گشت، ولى آنقدر خسته و كسل بود كه... وقتى روزى شانزده ـ هفده ساعت كار مي*كرد اينقدر خسته نديده بودمش.,

[Rasputin]

درباره*ى روزهاى آخر زندگى مرحوم حسنى مي*پرسم. پسرش پاسخ مي*دهد: ,روز پنجشنبه از پادگان با پدرم صحبت كردم. از پشت تلفن معلوم بود كه حالش بد است. بريده بود انگار. مي*گفت مادرت صبح تا غروب توى مزرعه ى مردم كار مي*كند، من هم هر روز ميروم استاندارى اما هيچ كس به ما جوابى نمي*دهد. مي*گفت كار تمام است... هيچ كسى به داد ما نمي*رسد. گفت دفترچه*هاى تأمين اجتماعى يازده ماه است كه تمديد نشده. اگر خواهرت مريض بشود كجا ببرمش؟ بعد گفت: من چه كار كنم با چهل و هشت سال سن؟ زمين دارم كه كشاورزى كنم؟ ديگر كجا كار كنم؟ به جوان*ها كار نميدهند، به من كار مي*دهند؟ هى مي*گفت من چه كار كنم از اين به بعد؟, همسر مرحوم حسنى

مي*گويد: ,اواخر دائم توى فكر بود. وقتى از تجمع جلوى استاندارى يا نهادهاى ديگر مي*آمد خانه خجالت مي*كشيد زنگ بزند و دست خالى بيايد داخل خانه. جلوى در مي*ايستاد تا يك وقتى من در را كه باز مي*كردم ميديدم سرش را زير مي*اندازد و داخل مي*شود. توى خانه هم يك گوشه*اى مي*نشست و حرف نمي*زد. مي*شد چهل و هشت ساعت بدون يك كلمه حرف، ساكت يك گوشه بنشيند. وقتى مي*خواست بيرون برود عمدا راهش را دور مي*كرد. به جاى آنكه از جاده*ى اصلى برود مي*انداخت توى بيابانى و... از جمع بريده بود. دائم توى خودش بود.,

حرف*هاى همسر حسن حسنى من را به ياد كارگر ديگري، كيلومترها دورتر از رشت مي*اندازد. مرحوم "قلي*زاده" كارگر معدن قلعه*زرى بيرجند هم چند روز پيش از خودسوزى دقيقا چنين حالى داشت. او هم هفده ماه حقوق نگرفته بود و هر روز براى دادخواهى و گرفتن حقش به نهادهاى دولتى مي*رفت تا در نهايت نااميد شد و خود را كشت. سال گذشته كه براى تهيه*ى گزارشى از خودسوزى او به روستاى فدشك رفته بودم، همسر قلي*زاده درباره*ى حال و روز شوهرش پيش از مرگ گفت: ,هر بار كه مي*رفت معدن يا تأمين اجتماعى و جوابش مي*كردند و حقوقش را نمي*دادند مي*آمد و چند ساعتى توى خانه مي*نشست و به يك جا خيره مي*شد. با هيچكس حرف نمي*زد. بعد از خانه بيرون مي*رفت. وقتى مي*پرسيدم كجا مي*روي؟ ميگفت: توى بيابان. همينطور بي*جهت توى كوير راه مي*رفت و شب مي*آمد خانه.,

موقع خداحافظى مهران حسنى به من گفت: ,ما كه عزيزمان را از دست داديم... لااقل وضع باقى كارگران كنف*كار را توى گزارشت توضيح بده... يكجورى بنويس كه كسى به فكر اينها كه زنده*اند بيافتد. به خدا بدتر از ما هم خيلى هستند., اگر موقعيت ديگرى بود، اگر عزادار نبود برايش توضيح مي*دادم كه ظرف يكى ـ دو سال گذشته پدر تو سومين كارگرى است كه من از خودكشي*اش گزارش تهيه مي*كنم. اين*طور نيست كه من بنويسم و بشود. برادر.

دوم _ در شهرستان*ها، احمدي*نژاد هنوز رئيس جمهور است. كارگران با اشتياق وعده*هايش را مي*شنوند و برايش هورا مي*كشند. اميد بسته*اند به او. فكر مي*كنند اگر طبق برنامه*هاى دولت هاشمي، در زمان خاتمى كارخانه*هايشان به دلالان واگذار شده است اينك سوپرمنى حلول كرده كه مي*خواهد نجاتشان بدهد.

شايد پذيرش اين واقعيت دشوار باشد كه هنوز مردم دور از مركز حرف*هاى او را جدى مي*گيرند و همين به شدت سرخورده*شان مي*كند: ,آقاى رئيس جمهور كه به رشت تشريف آوردند گفتند به زودى مشكلات واحدهاى نساجى گيلان حل مي*شود... ما پارچه نوشته زديم... هر كدام*مان نامه داديم... من نوشتم آقاى احمدي*نژاد به ولله از روى زن و بچه*ام خجالت مي*كشم. ديگر نسيه*هم به من نمي*دهند. توى سفره*ام نان ندارم. به همه*ى كاسب*هاى محل بدهكارم. از ترسشان مثل دزدها به خانه*ام رفت و آمد مي*كنم. همه*ى زندگى ما كارخانه*مان بود. از وقتى كارخانه ى ما را حراج كرديد، زندگى ما را حراج كرده*ايد. به ابوالفضل مرگ بهتر از اين شرمندگى است.,

اين حرف*ها اگر هر جايى غير از گوشه*ى حياط مسجدى كه در آن مراسم روز سوم مرگ حسن حسنى برپاست گفته مي*شد، شبيه شعار مي*نمود. كارگران پراكنده به حياط مسجد داخل مي*شوند و هنوز حرف*هاى كارگر اول تمام نشده كه مي*بينم در مركز دايره*اى ايستاده*ام. كارگران به چند رديف اين دايره را قطور تر مي*كنند و چنان نعره مي*زنند كه فريادهاى مداح مسجد به قدرت بلندگو، گم مي*شود: ,حتى تا نزديكى احمدي*نژاد هم رفتيم وقتى آمده بود رشت... داد مي*زديم رئيس جمهور كنف*كار را نجات بده. احمدي*نژاد از يكى از مسئولان استان پرسيد ماجرا چيست. صالحى بود؟ از صالحى پرسيد؟ بعد گفت حتما مشكلتان را حل مي*كنم. به صاحب*الزمان قسم تا صبح از خوشحالى خوابم نبرد. فكر كردم بالاخره رئيس جمهور است. حرف زده. حتما يك كارى مي*كند.

اما رفت و پشت سرش را هم نگاه نكرد., كارگر ديگرى كه بيست و پنج سال در اين كارخانه كار كرده است و در آستانه*ى بازنشستگى بيكار شده است از ميان جمع مي*گذرد و جلو مي*آيد: ,مرحوم حسنى به من گفت صاحب كارخانه بهش گفته بوده "برو خودت را بكش، ندارم" مرحوم چند روز قبل رفته بود شرايطش را براى مالك كارخانه بگويد و حقش را بخواهد كه اين جواب را شنيده... تقصير صاحب كارخانه نيست. او كه تكليفش روشن است. صاحب فعلى كارخانه پانزده سال پيش هم در زمان بخش دولتى مدير كارخانه بود. توى تهران دستگيرش كردند و اموال كارخانه را ازش پس گرفتند. تقصير دولت است.

با وجود اينكه اين آدم را مي*شناختند باز كارخانه را به او دادند... كى باورش مي*شود كه اين آدم نفوذ نداشته باشد؟ وقتى براى اعتراض سراغ آقاى [...] ـ يكى از مقامات امنيتى استان گيلان ـ رفتيم او گفت از دست ما كارى برنمي*آيد. ما يك بار قديم اين آدم را به جرم دزدى دستگير كرديم اما اينها مثل هشت*پا هستند... هر پاي*شان توى يكى از نهاد*هاست. همه*جا نفوذ دارند. خودش مي*گفت. يك آدم امنيتى كه اينطور بگويد از دست من كارگر چه بر مي*آيد؟, در ميان هياهوى كارگان يك رقم مي*شنوم. به نظرم مي*آيد كسى از رقم فروش كارخانه حرف زده است. از كارگرى كه مشت*هايش را گره كرده مي*خواهم حرفش را تكرار كند: ,اسنادش را در استاندارى ديديم... سال هشتاد و دو به دويست و شصت ميليون تومان كارخانه را فروختند.

از همان وقتى كه كارخانه را صاحب شد با فروش يك سرى ماشين*آلات و آهن و فلزاتى كه دور و اطراف كارخانه بود بخشى از سرمايه*اش را زنده كرد. بعد كه ماجراى برف گيلان پيش آمد هشتاد و هشت ميليون تومان هم وام بلاعوض گرفت براى تعمير كارخانه... كارخانه سالم بود. حتى تا پانزده روز بعد از برف گيلان هم ما كار مي*كرديم. چطور كارخانه*اى كه يازده و نيم هكتار زمين و حدود بيست هزار متر ساختمان دارد را به دويست و شصت ميليون تومان فروختند؟ زمين كارخانه*ى ما جدا از ساختمان و دستگاه*هايش چندميليارد تومان ارزش دارد.

غير از باندبازى مي*شود اينطور معامله كرد؟, از رقمى كه شنيده*ام منگ مي*شوم. دويست و شصت منهاى هشتاد و هشت ـ بي*خيال فروش ضايعات و دلالي*ها و وام*هاى ديگر ـ مي*كند به عبارتى صد و هفتاد و هفت ميليون تومان. كارخانه*اى يازده و نيم هكتارى با دستگاه*ها و ساختمان بيست هزار مترى را به قيمت يك آپارتمان در تهران فروخته*اند!

يكى از كارگران، مردى حدودا پنجاه ساله كه بيست و هفت سال در كارخانه*ى كنف*كار سابقه كار دارد از ماجراى دستگيري*اش مي*گويد: ,ما صد و هفتاد نفر بوديم، آنها دويست نفر نيروى مسلح آوردند... مثل اينكه ما دزديم يا قاچاقچى و جانى. حتى پانزده مأمور پليس زن آورده بودند كه اگر زن و بچه*مان همراهمان بودند مشكلى براى كتك زدن آنها نباشد. توى آن شلوغى من را دستگير كردند. براى چشم زهر گرفتن از باقى كارگران. من را بردند كلانترى. گفتم چه جرمى كردم؟ حقم را مي*خواهم. گفتند مورد دارى. بايد بروى آزمايش اعتياد. يك ساعت بعد عده*اى آمدند و همانجا كتكم زدند و بعد آزادم كردند.,

[Rasputin]

در بين حرف*هاى كارگران گاهى مي*شنيدم بعضى از سوابق*شان در جنگ حرف مي*زنند يا سابقه ى اسارت و اين قبيل. طبيعتا توجهى نمي*كردم چون دليل حضورم در رشت چيز ديگرى بود. اما نيم*ساعت بعد از گرم شدن صحبت كارگران يكى از آنها پيش آمد و خواست حرف بزند. قد نسبتا بلندى داشت اما كاملا لاغر و خميده بود و به زحمت مي*توانست تعادلش را حفظ كند.

كارگران دست و پايش را گرفتند كه به زمين نيافتد. موقع حرف زدن بدنش مي*لرزيد و بيشتر از همه صدايش. براى فهميدن حرف*هايش ناچار شدم چندين بار صداى ضبط شده*اش را بشنوم و به تعبيرى كلامش را ترجمه كنم: ,صبح شنبه كه بعدازظهرش حسنى خود را دار زد با همكاران رفتيم كارخانه تا اجازه ندهيم ابزار توليدمان را ببرند. به سه راه كنف كار كه رسيديم ديديم چند وانت پر از سرباز و نيروهاى ضد شورش به سمت كارخانه در حركتند. وقتى به كارخانه رسيديم ما را محاصره كردند و اجازه ى داخل شدن ندادند.

كاميون*ها كه داشتند ابزار توليد را خارج مي*كردند من خودم را انداختم جلوى چرخشان. يك مأمورى آمد و من را مثل يك تكه گوشت، مثل جنازه، مثل يك كيسه*ى شن بلند كرد و پرت كرد آن طرف... من چهارسال توى عراق اسير بودم. آنجا هم باتوم خوردم. از دست سربازهاى صدام هم كتك خوردم. اينجا هم كه آمدم... مي*بينيد. توى عراق بعضى وقت*ها سربازهاى صدام به ما گرسنگى مي*دادند. سربه*سر ما مي*گذاشتند. وقتى گرسنه مي*شديم برايمان نان پرت مي*كردند و ما بايد مثل حيوان آن را توى هوا مي*قاپيديم.

يكى از سربازها مي*گفت: "سگ*هاى من! بخوريد." اينجا هم اوضاع همينطور است. حرمت نداريم. با ما مثل حيوان رفتار مي*كنند، چون كارگريم، به خاطر ندارى توى سرمان ميزنند، اما همان يك تكه نانى را كه عراقي*ها مي*دادند هم از ما دريغ مي*كنند... ما بوديم كه انقلاب كرديم. ما جنگ را پيش*برديم اما حالا داريم زير دست و پاى كسانى كه آن موقع سوراخ موش مي*خريدند له مي*شويم... هنوز هم توى مراسم ها بايد شعار مرگ بر اسرائيل بدهيم. مگر اسرائيل چه كار كرده؟ غير از اينكه سرزمينى را غصب كرده؟ اينها هم به زور باتوم و اسلحه كارخانه و تنها محل درآمد ما را غصب كرده*اند. همه*ى اميد ما اين بود كه بالاخره يك روزى دولت سرش به سنگ مي*خورد و كارخانه را از بخش خصوصى پس مي*گيرد. اما ابزار توليد ما را بردند. حالا ديگر چى داريم براى زنده ماندن؟,

سوم _ شايد لازم نبود تا رشت بروم تا بفهمم اين كارگر چرا خودش را حلق*آويز كرده است. گفتم كه اين سومين گزارش من از خودكشى كارگران ظرف يكى ـ دو سال گذشته است. كافى بود نام كارخانه و نام متوفى را در گزارش*هاى قبلى عوض كنم و تغييراتى در زمان و مكان حادثه بدهم تا بشود "ماجراى خودكشى حسن حسنى كارگر كنف*كار رشت". حتى مي*توانم گزارش خودكشى كارگران بعدى را همين امروز بنويسم، آماده كنم تا خبرش برسد. مي*گويم كارگران بعدى و نه هر كسى از هر قشرى. اگر فردى كه انتحار مي*كند كاسبكاري، دلالى ـ چه*مي*دانم ـ روشنفكرى چيزى باشد اوضاع به كلى متفاوت مي*شود، اما هميشه ميتوان تصور كرد كه چطور يك كارگر ميان*سال كه به لحاظ سنتى مقيد به مذهب است، به لحظه*اى مي*رسد كه تصور و اميد زندگى بهتر در اين دنيا يا دنيايى ديگر را با خلاص شدن فورى از شر زندگى تاخت مي*زند.
بايد تخيل را به كار انداخت، بايد به آن لحظه رسيد كه مرد شرمنده از خانواده*اش مي*فهمد دادرسى نيست. جان چه ارزشى دارد؟ اين فهم، هميشه به مرگ شريفى ختم مي*شود.

تيتر اين گزارش برگرفته از شعرى سروده "محمد مختارى" است.

[Rasputin]

آمادگي ايرانيان خارج از كشور براي كمك به خانواده كارگر خودكشي كرده

پس از انعكاس گزارشي در رابطه با خبر خودكشي يك كارگر شركت كنف*كار گيلان, تماسهايي با خبرگزاري كار ايران, ايلنا, به عمل آمد كه بر اساس آن, ايرانيان مقيم خارج براي كمك به بازماندگان كارگر حسني، اعلام آمادگي كردند.
به گزارش ايلنا، فردي به نام سعيد كه در كشور ژاپن مقيم است، چنين اعلام كرده است: سلام و عرض ادب خدمت شما بزرگواران كه زحمت انعكاس رنجهاي تود*ه*هاي كارگر كه به حق شريفترين انسانها هستند را مي*كشيد.

از هموطنان شما در كشور ژاپن هستم و مقاله سراسر درد و رنج شما را در مورد مرحوم حسني خواندم، هنوز در بهت اين مقاله هستم، آيا همه اينها كه نوشته*اند در ايران اتفاق افتاده و آيا واقعا هيچ* گوش شنوا و هيچ چشم بينايي نيست كه آلام اين همه رنج كشيدگان را ببيند؟ آيا اصالتمان را فراموش كرد*ه*ايم و بالاتر از آن، آيا ما انسانيتمان را فراموش كرده*ايم؟
بسيار سپاسگذارم مي*شوم كه در صورت امكان، آدرس و نشاني از اين خانواده معزز در اختيارم بگذاريد تا بلكه گوشه*اي از مشكلات اين بزگواران را مدد باشم.

همچنين فردي به نام مرندي كه در كشور المان مقيم است، اعلام كرده است:
مقاله در مورد آقاي مرحوم حسني را خوانديم و گريه كرديم، خانواده من و خود بنده در آلمان از شما تمنا مي*كنيم با ما تماس بگيريد و به ما بگوييد آيا ما كاري مي*توانيم براي اين خانواده محترم انجام بدهيم؟

اگر لطف بفرماييد و شماره حسابي بدهيد، بنده حاضرم ماهانه و تا ده سال 50 يورو به اين حساب واريز كنم.
در صورت رضايت خانواده اين كارگر، به زودي شماره حسابي جهت هدايت كمك*ها اعلام خواهد شد.