60 And 67,Massacre In Iranian Jails

[Rasputin]

[Rasputin]

هیچ جریان سیاسی آن روزها به حقوق بشر ، حقوق ابتدایی انسانی، حق دفاع، هیئت منصفه و آیین دادرسی نمی*اندیشید. *آن*ها نه تنها به روند دستگیری*ها و محاکمه*ها و اعدام*های غیرقضایی سران رژیم پهلوی که در زمره*ی دشمنان ما بودند، اعتراض جدی نداشتند بلکه همچنان خواستار ادامه*ی کار به همان شیوه و سبک و سیاق بودند و در پنهانی و آشکار بدون توجه به پیامد*های آن، ادامه*ی کار دادگاه*ها و دادسراهای انقلاب را می*خواستند.

رئیس دادگاه*های انقلا ب، این بازوی توانا و کارای انقلاب، به مردم نوید مهمی داد و به ضدانقلاب هشداری جدی، علی*رغم توطئه*های خارجی و داخلی، علی*رغم اشک*های تمساح، که به نام "حقوق بشر" و "موازین قضا" توسط پایمال کنندگان بی*شرم این حقوق و موازین به زمین ریخته می*شود،... حضرت*آیت*الله خلخالی گفت که کار دادگاه*های انقلا ب همچنان ادامه خواهد یافت...

البته در همان دوران نیز این*جا و آن*جا غرولندهایی بود و گروه**های سیاسی اطلاعیه*هایی مبنی بر برگزاری دادگاه*های علنی صادر می*کردند. اما این اطلاعیه**ها رعایت حقوق متهمان و یا مخالفت با آیین دادرسی به کارگرفته شده در این محاکمه*ها را مد نظر نداشتند، بلکه اعتراض به عدم افشای جنایت**های رژیم شاه، شیوه**ها و کارکرد* آن بود(که البته اعتراضی بود منطقی و درست). اما کسی به مسئله اصلی یعنی رعایت حقوق بشر نمی*پرداخت، چون اصول آن، از پیش در ما نهادینه نشده بود. کسی را باکی نبود و گویا هیچ اتفاق شومی نمی*افتاد.

در همان ایام سازمان پیکار در ارتباط با دادگاه*های انقلا ب و احکام صادره از سوی آنان نوشت:

یک بار دیگر شعله*های خشم مقدس خلق در دادگاه*های انقلا ب تجلی یافت و جاسوسان و جنایتکاران دیگری را در کام خود فرو کشید. روبهکان و فرومایگانی که تا دیروز به چپاول و غارت و خیانت به توده*های رنجدیده*ی خلق ما مشغول بودند و با تبختری فرعونی فرمان می*راندند، چه نفرت*انگیز و تهوع*آور در پیشگاه خلق به عجز و لابه در افتادند و برای ادامه*ی زندگی ننگین خود به التماس و استغاثه دست یازیدند. و چه کوردل و احمقند اینان که می*پندارند خلق، خون شهیدانش را و رنج و مشقت سالیان دراز دوران اختناق را به همین سادگی فراموش می*کند و تسلیم تضرع و زاری این خائنین و جنایتکاران که دستشان تا مرفق به خون عزیزانش آغشته است، می*شود. و چه کوردل*تر و احمق*ترند اربابان این سفلگان که در غرب و اسرائیل جنجال راه می*اندازند و برای "حقوق بشر" اشک از دیدگان کثیف خود فرو می*ریزند و برای "بشر"های زالو صفتی چون القانیان اظهار تأثر و تأسف می*کنند تا شاید که در اراده*ی خلق دایر بر معدوم ساختن خائنین به خود، خللی ایجاد شود و مدافعین و عاملین برای آنان باز پس ماند، تا از منافع استثمارگرانه آن*ها پاسداری کنند.

مجاهدین در مخالفت با اعتراض*های بین*المللی مبنی بر عدم رعایت حقوق متهمان نوشتند:

دادگاه*های انقلا ب که با چند اعدام انقلابی کارش را شروع کرد، از تأیید و حمایت گسترده*ترین اقشار خلق ما برخوردار بود. آن*هم در شرایطی که همه امپریالیست*ها و محافل ارتجاعی جهان یک *صدا زبان اعتراض علیه این دادگاه*ها گشوده بودند. و ظاهراً به خاطر نقض آن*چه که خود "حقوق قانونی متهمین" و یا "محاکمه عادلانه" می*خواندند، اعدام**های انقلابی این دادگاه*ها را محکوم می*نمودند.

حزب توده نیز در حمایت از روند کارهای دادگاه*های انقلا ب نوشت:
... دشمنان داخلی و خارجی انقلاب امپریالیسم و صهیونیسم و ایادی* آن*ها، موذیانه زیر عنوان "اجرای عدالت و دمکراسی" جریان کار دادگاه*ها را تخطئه می*کنند. آن*ها پروسه قانونی دادگاه**های دوران انقلاب را با دادگاه های عادی به عمد اشتباه می*کنند و خواستار آنند که پروسه عادی پیگرد و بازجویی و محاکمه در مورد این خائنین و جنایتکاران انجام شود. در حالی که همانطور که یک بار امام خمینی گفت: در مورد جنایتکار شناخته* شده*ای چون نصیری ، رئیس ساواک، فقط اثبات هویت او کافی است.

و یا :
اینک باید از پیشگاه خلق قهرمان ایران پرسید: آیا به "حقوق بشر "و "صلیب*سرخ" و دیگر نازکدلان جهانی اجازه می*دهید این جانیان و شهید کشان را از محکمه عدل اسلامی و از معرض حکم امام خمینی XE "خمینی" ، که تبلور رحمت و قهر ملت است، نجات دهند.

***
هر چند در همان مرداد ۵۸ و پس از انتخاب قدوسی به دادستانی کل انقلاب پیش*بینی می*شد که چه سرنوشتی در انتظار است. اما هیچ*کس به این مهم نمی*پرداخت و آن را جدی نمی**گرفت که اتفاقاً چنین دادگاه*هایی با چنان عنوان*ها و شیوه و سبک* کاری، برای به بند کشیدن آتی نیروهای ملی، مترقی، مجاهد، مبارز و چپ، بهترین دست*مایه خواهند بود.
تنها زمانی صداها و نغمه*های مخالف برخاست که نوبت به خودمان رسید! چنانچه ذکرش رفت، هیچ جریان سیاسی*ای در سال*های اولیه پس از انقلاب با عفو بین*الملل و دیگر سازمان*های حقوق بشر ی و ارگان*های بین*المللی که خواهان رعایت حقوق بشر و استانداردهای بین*المللی در خلال کار دادگاه*ها و هیئت*های رسید*گی کننده به اتهامات سران رژیم شاه بودند، همراهی نکرد.

وقتی ذهن شاعر و هنرمند ایرانی این سان شکل گرفته و فرمان می*داد:

دارمت پیام
ای امام
که زبان خاکیانم و رسول رنج
بر توام درود بر توام سلام
آمدی
خوش آمدی پیش پای توست ای خجسته ای که خلق
می*کند قیام
حق ما بگیر
داد ما برس
تیغ برکشیده را نکن به خیره در نیام
حالیا که می*رود سمند دولتت، بران،
حالیا که تیغ دشنه تو می*برد
بزن

توقع دارید دیوی که سر از خواب سالیان برآورده است، چگونه عمل می*کرد؟ خمینی تا آن*جا که می*توانست و تا آن*جا که تیغ دشنه*اش می*برید، زد. وقتی مهندس بازرگان که تا چند روز قبل رئیس "کمیته ایرانی دفاع از آزادی و حقوق بشر "بود، به شکلی بسیار خفیف از در مخالفت با آیین دادرسی جدید برآمده و خواهان ارجاع پرونده*ها به دادگستری شد، علی*اصغرحاج سیدجوادی که از قضا حقو*قدان و عضو "کمیته ایرانی دفاع از آزادی و حقوق بشر" نیز بود، در روزنامه اطلاعات نوشت: "لاتاخذكم رأفته فی دین*الله، در اجرای احكام الهی دست*خوش رأفت و عطوفت نشوید" وی سپس بدوی گونه اظهار داشت:

محیط انقلاب، باید با سرعت و شدت پاكیزه شود. یعنی همه*ی دشمنان انقلاب، همه*ی میكرب*ها و سمومات مولد فساد و ظلم باید و بدون كم*ترین درنگ نابود شوند... صاحبان قلوب رئوف و با گذشت هرگز نمی*توانند قانون و ناموس انقلاب یك ملت ستمدیده را درك نمایند و بین بردباری و صبر برای روبه*رو شدن با مشكلات و عجله و شتاب برای نابودی عناصر فاسد و خطرناك رژیم استبدادی فرق بگذارد... اگر شما بخواهید آن*ها را به دست دستگاه عدالت زمان استبداد بسپارید،...

دستگاهی که متولی امور قضایی و مبارزه با "دشمنان انقلاب و همه*ی میکروب*ها و سمومات مولد فساد و ظلم" شده بود، به توصیه*ی علی*اصغر حاج*سیدجوادی و هم*فکران وی که تقریباً اکثریت جامعه و نیروهای سیاسی را شامل می*شد، با شدت عمل هرچه تمام*تر و بدون فوت وقت عمل کرده و آنان نیز از مصادیق بارز" فساد و میکروب و سمومات" شناخته شدند. علی*اصغر حاج*سیدجوادی و بسیاری دیگر شانس آوردند که به دست سیستم جایگزین "دستگاه عدالت زمان استبداد" سپرده نشدند.

اتفاقاً خمینی به هنگام صدور دستور قتل*عا م زندانیان بی*دفاع در سال ۶۷، با تأسی از نظر حاج سیدجوادی گفت: "در اجرای احكام الهی دست*خوش رأفت و عطوفت نشوید" و همه را از دم تیغ بگذرانید. آیا در شرایطی که حکومتی مذهبی و خونریز بر جامعه حاکم بود، دم زدن از اشداءعلی*الکفار تیز کردن تیغ زنگی مست نبود؟ بعدها لاجوردی نیز با توسل به همین شعار به قتل و کشتار و شکنجه*ی زندانیان می*پرداخت. دردمندانه باید اعتراف کرد که یک جنون دست*جمعی و عمومی بر مردم و نیروهای سیاسی مسلط شده بود.

آتش به دو دست خویش بر خرمن خویش
چون خود زده***ام چه نالم از دشمن خویش
کس دشمن من نیست من*ام دشمن خویش
ای وای من و دستِ من و دامن خویش

تاریخ به خوبی نشان داده است که هر ظلمی که بر دشمنان*مان رفت و ما در قبال آن سکوت پیشه کردیم، خودمان نیز به همان سرنوشت و بلیه دچار شدیم. وقتی امیرعباس هویدا با آن شکل فجیع و در پی بی*دادگاه خلخالی و تأیید خمینی به قتل رسید، کدام بانگ اعتراضی برخاست؟ خمینی گفت: هویدا اصلاً نیازی به دادگاه نداشت. به مجرد این*که او در دادگاه حضور یافته و خود را معرفی می*کند و اطمینان حاصل می*شود که وی همان هویدای کذایی است، برای اعدام او کفایت می**کند. بسیاری برای این گفته*ی خمینی به به و چه چه کردند. من نیز در دل با قاطعیت او همراه بودم و چشم بر خصیصه*ی* ضدبشری خمینی می*بستم.

خمینی در سال ۶۰ همین مضمون را در رابطه با کشتار نیروهای سیاسی تکرار کرد و بر پایه*ی آن دستور قتل*عام*های گسترده***ی زندانیان سیاسی را داد. او این بار نیز در ارتباط با ما به صراحت اعلام کرد که مجرم نیاز به دادگاه ندارد و تنها باید "احراز هویت" شود.

وقتی هادی غفاری تیر در گردن هویدا شلیک کرد و او جان داد، کسی نسبت به این شیوه*ی وحشیانه اعتراضی نکرد. بعدها تیر در رحم دختران نوباوه و بیضه جوانان میهن شلیک کردند.

سنگ بنای خاوران و دیگر گورستان*های بی*نام و نشان کشور روزی گذاشته شد که در بهار انقلاب، بهشت زهرا از دفن جنازه*ی اعدام*شدگان وابسته به رژیم پهلوی امتناع کرد و خانواده*ی* آن*ها مجبور به دفن عزیزانشان در دره*های اطراف تهران شدند. بعدها این فاجعه* به شکل بسیار اسفناک*تری بر سر خود ما آمد.

هنگامی که سرلشکر ایرج مطبوعی با نزدیک به یک قرن سن در مقابل جوخه*ی اعدام ایستاد، چه کسی اعتراض کرد؟ در کجای دنیا جسم پیرمردی این*گونه فرتوت را با حکم قضایی به رگبار ژ - ث می*بندند و بانگ اعتراض کسی بر نمی*خیزد و سلامت سیاسی و روانی آن اجتماع، مورد شک قرار نمی*گیرد؟ سکوت آن روز ما باعث شد که بعدها صدها نفر را روی برانکارد، روی پتو و به فجیع*ترین شکل به قتل برسانند. سکوت در برابر اعدام ظالمانه*ی خانم فرخ*رو پارس ا وزیر آموزش و پرورش نظام شاهنشاهی به جرم "اشاعه*ی فساد"، راه را برای اعدام و کشتار هزاران دختر نوجوان و دانش آموز و زن دانشجو، کارگر، کارمند، خانه*دار، پیر و جوان، متأهل و مجرد، باردار و بچه*دار به جرم "مفسد فی*الار ض و محارب با خدا" باز کرد. آیا اعدام عاملی تهرانی که اگر کارنامه*اش با هر معیاری مورد بررسی قرار می*گرفت جز بی*گناهی چیزی نصیب*اش نمی*شد، از فرداهای شوم خبر نمی*داد؟

[Rasputin]

حتا وقتی باندهای سیاه رژیم، خارج از چارچوب دادگاه*های انقلا ب، به شکار قربانیان خود همچون مداح مشهور سیدجواد ذبیحی و گوینده توانای رادیو و تلویزیون، تقی روحانی پرداختند، موضوع با سکوتی تأیید*آمیز مواجه شد و یا مانند هجوم عده*ای به دادگاه انقلاب بهبهان و قتل سناتور اسدالله موسوی از جانب سازمان پیکار به عنوان اعدام انقلابی یک فئودال و مزدور امپریالیسم انگلیس مورد تأیید و تکریم قرار *گرفت. آیا ادامه*ی این حرکات در قتل*های زنجیره*ای نمود پیدا نکرد؟

ما در آن دوران بدون در نظر گرفتن تبعات منفی و خطرناک گفتارها و تحلیل*هایمان، در حالی که یک رژیم قرون وسطایی مذهبی بر کشور حاکم بود، با یادآوری و تأیید رفتارهای منتسب به چهره*های مقدس از جمله "پیامبر اسلام"، آن*هم در عصری که بیدادگری بدوی*گونه، تعصبات قومی و نژادی، جاهلیت و...غوغا می*کرد، از موضعی غیرمتمدنانه به توجیه قتل*عام از جنبه*ی مذهبی پرداخته و آن را واجب و ضروری جلوه می*دادیم. مجاهدین در دفاع از "محصور نشدن در چارچوب احکام از پیش تعیین شده*ی حقوق جزا" چنین استدلال می*کردند:

مثلاً بعد از آن که خیانت یهودیان اطراف مدینه هنگام محاصره*ی شهر به وسیله*ی مشرکان مکه در جنگ احزاب مسجل شد، و بعد از آن* که مسلمانان توانستند در برابر مهاجمین پایداری کنند و آن*ها را بتارانند، پیغمبر متوجه*ی این هم پیمانان خائن و میثاق شکن شد. و در یک یورش آنان را دستگیر و به* طوری که مشهور است هفتصد نفر از ایشان را در یک روز اعدام کرد. شاید این عمل خشن و قساوت بار به نظر برسد، چه بسا بسیاری از این افراد که اعدام شدند در این خیانت و پیمان*شکنی سهم و نقش مستقیم نداشتند، اما آن*جا که آینده*ی یک مکتب، سرنوشت یک انقلاب و منافع یک خلق مطرح است، باید قاطعانه عمل کرد. و چشم بر این تردیدها بست. چون هرگونه مماشات با جریانی که در صورت توفیق انقلاب را نابود خواهد کرد، مار در آستین پروردن است.

خمینی دو هفته بعد در ۲۷ مرداد ۵۸ برای سرکوب مردم کردستان اتفاقاً دست روی همین مورد گذاشت و گفت:
اعلام می*كنم به این قشرهای فاسد در سرتاسر ایران كه اگر سر جای خود ننشینند ما به طور انقلابی با آن*ها عمل می*كنیم. مولای ما امیرالمؤمنین ... در برابر مستكبرین و كسانی كه توطئه می*كردند شمشیر را می*كشید و هفتصد نفر را در یك روز چنان*كه نقل می*كنند از یهود بنی قریظه كه نظیر اسرائیلی*ها بودند و شاید این*ها از نسل ان*ها باشند، از دم شمشیر می*گذراند ما نمی*خواهیم در ایران ، در دنیای اسلام و در خارج كشور، وجاهت پیدا كنیم ما می*خواهیم به امر خدا عمل كنیم و خواهیم كرد. "اشدا علی الكفار و رحمابینهم".

و آیا خمینی هنگامی که فرمان قتل*عام زندانیان را صادر می*کرد، با یک شبیه*سازی تاریخی روی همین موارد دست *نگذاشت؟ آیا ما با منطقی که پیش*تر از سوی خودمان به کار گرفته شده بود، قتل*عام نشدیم؟ آیا ما از خود انتقاد کرده و یا خواهیم کرد؟

۵
این سکوت و یا آن تلاش خستگی*ناپذیر برای سربه نیست کردن سران رژیم شاه و امرای ارتش، از آن*جایی نشأت می*گرفت که نیروهای مترقی با شبیه*سازی کودکانه*ی روزهای پس از انقلاب با دوران حکومت مصدق و سالوادور آلنده "آلنده سالوادور" در شیلی، در توهم کودتایی بودند که توسط "امپریالیسم جهانی به سرکردگی آمریکا" و همیاری سران ارتش شاه و... احتمال وقوع آن می*رفت و هراس*شان همه از این بود که امپریالیسم به کمک آن*ها و سیستم وابسته*ی ارتش و... دوباره بر کشور مسلط شود و انقلابیون را به مسلخ ببرند. به همین خاطر بی*محابا و بدون توجه به آن*چه که در پیش بود در دفاع از دادگاه*های انقلا ب برخاسته بودند. مجاهدین در این رابطه چنین نوشتند:

پس از قیام قهرمانانه خلق ما، دادگاه*هایی به نام دادگاه انقلاب اسلامی تشکیل شد. این دادگاه ها به جرائم کسانی رسیدگی می*کرد که به قول امام نه متهم، بلکه مجرم بودند. جرائم و جنایاتشان برای همه*ی مردم روشن بود و آن*ها از مدت*ها پیش در پیشگاه خلق به جرم و جنایت*های بسیار به مرگ محکوم شده بودند. بنابر این صرف محرز شدن هویت آنان برای به جوخه*ی آتش سپردنشان کفایت می*کرد. لازم بود به کیفر رساندن این جانیان با سرعت و قاطعیت تمام انجام گیرد، تا ضدانقلاب را، که هنوز امید خود را کاملاً از دست نداده بود، از خیره سری منصرف سازد و فرصت سربلند کردن به وی ندهد.

و چریک*های فدایی خلق پیش از انشعاب، چنین داوری کردند:

آغاز محاکمات ضدانقلابیون،به دستور امام خمینی و ادامه آن علی*رغم زمزمه*های سازشکارانه "عفو عمومی" بار دیگر قاطعیت امام را در پشتیبانی اصولی از خواست به حق مردم و گروه های مبارزی که خواستار مجازات مزدوران بودند، نشان داد. اعدام انقلابی جنایتکاران و سرسپردگان به امپریالیسم از تجدید سازمان این عناصر ضدمردمی جلوگیری کرده و عامل مهمی در راه تحکیم حفظ دستاوردهای انقلاب است.

سازمان انقلابی یکی از سازمان*های تشکیل دهنده*ی حزب رنجبران چنین نوشت:

از دو هفته پیش سرکوب ضدانقلاب به طور وسیع و پیگیری آغاز گشته است. ...سازمان ما از این مواضع راستین و سرکوب ضدانقلاب به وسیله*ی* دادگاه*های انقلا ب اسلامی پشتیبانی کامل نموده و محاکمه و نابودی کلیه خائنین به میهن و خلق و کلیه کسانی که دستشان به خون ملت آغشته است را قدمی در ادامه و تحکیم انقلاب می*داند.

و داوری پیکار این*گونه بود:

به دنبال ملاقات دولت با آیت*الله خمینی، یک سری از هدف*های دولت موقت که قبلاً تا حدی با مخالفت امام مواجه بود، صورت تحقق به خود گرفت. یکی از این هدف*ها که دولت بازرگان XE "بازرگان" همیشه برای رسیدن به آن تلاش کرده است، عفو عمومی برای نظامیان و نیروهای انتظامی (پلیس و ...) است.

آن*ها فارغ از این واقعیت بودند که کودتای ضدانقلابی، پیش از سقوط تمام عیار رژیم سلطنتی، بر علیه دستاوردهای انقلاب و نیروهای ترقی*خواه و انقلابی پیشاپیش تکوین یافته بود و نیازی به دخالت مستقیم خارجی و عوامل رژیم سابق نبود. خمینی و "سلسله جلیله*ی روحانیت" با سوءاستفاده*ی تمام عیار از ذهنیت مذهبی جامعه و با کمک و همراهی عقب*مانده*ترین اقشار و لایه*های اجتماع و با هدایت بورژوازی تجاری بازار، این مهم را به عهده گرفته بودند. متأسفانه ما به جای برپایی انجمن*ها و سازمان*های غیردولتی مدافع حقوق بشر و حقوق انسانی، و اشاعه*ی فرهنگ انسانی و مترقی، با سر دادن شعار*های "امپریالیسم* ستیزانه*" در جهت بستن فضای جامعه به کمک و یاری نیروهای رژیم می*پرداختیم.

۶
این همه به منظور چشم*پوشی بر فعالیت شبانه*روزی و طاقت**فرسای نیروهای ترقی*خواه و پیشرو، به ویژه مجاهدین خلق برعلیه جریان ارتجاع و حاکمان جدید نبوده و نیست، بلکه ریشه*یابی جریانی است که به قتل*عام*های سال*های ابتدایی دهه*ی ۶۰ و همچنین تابستان ۶۷ منجر شد و بعدها در هیأت قتل*های زنجیره ای به کار خود ادامه داد و هنوز نیز ادامه دارد. جای آن دارد که تأکید شود بازخوانی آن*چه که اتفاق افتاده به این منظور نگاشته نشده است که اگر این مواضع از سوی نیروهای انقلابی اتخاذ نمی*شد، رژیم دست به چنان جنایت*هایی در سال*های ۶۰ و ۶۷ نمی*زد. بحث من همه دفاع از پرنسیب*های حقوق بشر ی و دفاع از حقوق ابتدایی انسان*هاست. چیزی که در جامعه*ی ما به خاطر سالیان سال دیکتاتوری و سرکوب، جایی نداشت و ندارد. نیروهای سیاسی کشور محصول جامعه*ای بودند که قرن*ها اسیر استبداد و شقاوت و خشونت شاهان مختلف بود؛ جامعه*ای که در آن اثری از نهادهای مدنی و سازمان*های غیردولتی و حقوق بشری نبود؛ جامعه*ای که به جریان*های مترقی و پیشرو و دمکرات اجازه حیات و رشد و تکامل نمی*داد و با اصول و پرنسیب*های جامعه مدرن آشنا نبود و خرد و اندیشه و نقد و انتقاد در آن* جایی نداشت. این*ها همه مدیون سال*ها حاکمیت سیاه استبداد و سلطنت در ایران بود و خود آنان نیز از اولین قربانیان شرایطی بودند که خود در به*وجود آوردن*اش نقش و سهم اساسی داشتند. بر این بستر بود که وقتی سال ۶۰ و سرکوب بزرگ فرا رسید، یک سیستم قضایی قرون وسطایی با یک آیین دادرسی کاملاً ارتجاعی و عقب*افتاده شکل گرفته و قوام یافته بود. عنوان**های قضایی جدید "مفسد فی*الار ض و محارب با خدا"، طاغوتی و... قبلاً جا افتاده بود و کارایی خود را نیز در عمل نشان داده بودند و تنها موارد جدیدی مانند "باغی"، "یاغی"، "طاغی"، "ملحد" و "مرتد" که ریشه*ی تاریخی نیز داشتند، به پیکره*ی قضایی جدید چسبیدند. دستگیری و ربایش در شب در کوچه و خیابان، بدون حکم دستگیری و استفاده از چشم بند و... و دادگاه*های چند دقیقه*ای بدون حضور وکیل مدافع و صدور حکم اعدام و حبس*های طویل*المدت بدون حق اعتراض و اعاده*ی دادرسی، از قبل عادی و رایج شده بود. در این شرایط بود که ما نیز به زندان راه یافتیم و ده*ها هزار تن از بهترین فرزندان میهن در قتل*عام*های سال*های اولیه*ی دهه*ی ۶۰ و ۶۷ در این گونه دادگاه*ها و با حضور همان حکام شرع و بعضاً بازجویان و با همان روند دادرسی که قبلاً شکل گرفته بود، جان خود را از دست دادند. نسل ما را با همان منطقی قتل*عام کردند که پیش*تر سران رژیم شاه اعدام شده بودند: "مفسد فی*الار ض و محارب با خدا و پیامبر". و هنوز نیز بعد از گذشت بیش از دو دهه، در بر همان پاشنه می*چرخد.