نوشيدن مشروبات الکلی از ابتدای انقلاب ايران در سال ۱۳۵۷ ممنوع شده و اين ممنوعيت تا به امروز به قوت خود باقی است.
در جريان انقلاب ايران، نيروهای انقلابی مسلمان با حمله به مشروب فروشی ها نشان می دادند که يکی از اعتراضاتشان به حکومت محمد رضا پهلوی همين "شرب خمر" است. چيزی که اسلام آن را به هيچ وجه تحمل نمی کند.
با گذشت بيش از دو دهه از پيروزی انقلاب در ايران و تلاش حکومت اسلامی برای مبارزه با مصرف مشروبات الکلی، توليد و توزيع اين گونه نوشيدنی ها همچنان ادامه دارد و به گفته مسئولان نيروی انتظامی همه ساله صدها هزار ليتر نوشيدنی الکلی توليد داخل و خارج توسط اين نهاد کشف و معدوم می شود.
به باور بسياری، اعمال ممنوعيت نه تنها باعث توقف مصرف نوشيدنی های الکلی نشده، بلکه باعث شده سوء استفاده از الکل به صورت يک مشکل فزاينده و غير قابل کنترل در ايران بروز کند.
از يک سو برخی از فروشندگان با استفاده از الکل صنعتی و توليد "مشروبات تقلبی" همه ساله قربانيان زيادی می گيرند و از ديگر سو، عواقب نوشيدن مشروبات الکلی از جمله تصادفات رانندگی و درگيری های خيابانی بيش از پيش به چشم می خورند.
اما جدا از شناخت علل علاقه برخی به نوشيدن الکل، اينکه چگونه اين افراد به رغم محدوديت ها و ممنوعيت ها به مشروبات الکلی دست می يابند موضوع گزارشی است که می خوانيد.
"بابام معتقده مشروب براش اومد داره. انگوری نيست که بيندازه و شراب نشه. زمانی که بعد از ۵-۶ سال دوباره مشروب انداخت، خونه خريد، ماشين خريد و خيلی اتفاق های خوب ديگه هم براش افتاد. از اون زمان به بعد، هر سال شراب می اندازه."
اين ها را بهروز، جوانی بيست و دو ساله می گويد که امسال برای اولين بار خودش عرق کشی کرده است.
البته عرق گرفتن و شراب انداختن، روش مرسوم همه ايرانی هايی نيست که مشروبات الکلی مصرف می کنند.
وقتی از آيلار که چند سالی است از یکی از شهرستان های شمالی ایران به تهران نقل مکان کرده، پرسيدم آيا در منطقه شما هم مشروبات خودشان را در خانه توليد می کنند، گفت: "خيلی کم پيش می آيد که مصرف کننده مشروبات، خودش سازنده آن ها هم باشد. کسانی هم که مصرف بالايی دارند، ساقی (تهيه کننده شراب) مخصوص دارند. بعضی ها حتی از چند ساقی، شراب تهيه می کنند که هميشه در دسترس باشند."
اما در خريد مشروب و عرق بايد به آدم های مطمئن مراجعه کرد. قاطی کردن آب در عرق و اضافه کردن انواع قرص های خواب آور با آن، از جمله کارهايی است که در فروش غير قانونی مشروبات الکلی رواج پيدا کرده است.
بهروز در همين رابطه تعريف می کند: "يکی از عرق فروش هايی که ما جنسمان را از او تهيه می کرديم، جلوی خود ما ۲۰ ليتر عرق را در ظرف های ۴ ليتری می ريخت و با آب قاطی می کرد و برای فروش کنار می گذاشت."
'جنس خوب'
افرادی که مصرف کننده مشروبات الکلی هستند، عرضه کنندگان اين مواد را هم می شناسند. اين افراد حتی در شهرهای مذهبی مانند يزد هم می توانند شراب مورد مصرف خود را پيدا کنند
محمود، جوان سی ساله تهرانی، خاطره سالی را تعريف می کند که برای ماموريت اداری به يزد رفته بود و برای خودش و دوستانش عرق تهيه کرده بود: "به پارک نزديک محل اقامتمان رفتيم. از کنار عده ای که آنجا پرسه می زدند گذشتيم و با اشاره چشم به يکی از آن ها فهمانديم که مشتری هستيم. جلو آمد، سفارش گرفت، سوار موتور شد و ظرف چند دقيقه چيزی را که می خواستيم تحويلمان داد."
شايد برای افرادی که مصرف تقريبا ثابت مشروبات الکلی دارند، تهيه اين مواد در تهران کمی ساده تر باشد.
بهروز در مورد تهيه عرق و مشروب، به عنوان يک مشتری، نظر مشخصی دارد: "عرق و مشروب را بايد از آدم های مطمئن گرفت. در همه شهرها هم اين آدم ها هستند. به دست آوردن شراب و عرق کار خيلی مشکلی نيست. فقط بايد بتوانی جنس خوب تهيه کنی. وقتی مدتی مشتری يکی از همين آدم ها بودی و به تو اعتماد کردند، جنس خوب می دهند. اما اگر تو را نشناسند، آب هم قاطی عرق می کنند و می فروشند."
او در ارايه نظرش، به هيچ کدام از محدوديت های دولتی و عرفی هم فکر نمی کند. از او می پرسم، مگر کسانی را که مشروب رد و بدل يا مصرف می کنند، دستگير نمی کنند؟ در جواب خيلی خونسرد می گويد: "تا حالا خودم را نگرفته اند، اما بعضی ازدوستانم را چرا. اما هيچکدام شان به دادگاه و شلاق نرسيدند. با ۲۰ يا ۳۰ هزار تومان خودشان را آزاد کردند. رقمش هم بستگی به اين داشته که چی همراه داشتند و چقدر بوده."
در جريان انقلاب ايران، نيروهای انقلابی مسلمان با حمله به مشروب فروشی ها نشان می دادند که يکی از اعتراضاتشان به حکومت محمد رضا پهلوی همين "شرب خمر" است. چيزی که اسلام آن را به هيچ وجه تحمل نمی کند.
با گذشت بيش از دو دهه از پيروزی انقلاب در ايران و تلاش حکومت اسلامی برای مبارزه با مصرف مشروبات الکلی، توليد و توزيع اين گونه نوشيدنی ها همچنان ادامه دارد و به گفته مسئولان نيروی انتظامی همه ساله صدها هزار ليتر نوشيدنی الکلی توليد داخل و خارج توسط اين نهاد کشف و معدوم می شود.
به باور بسياری، اعمال ممنوعيت نه تنها باعث توقف مصرف نوشيدنی های الکلی نشده، بلکه باعث شده سوء استفاده از الکل به صورت يک مشکل فزاينده و غير قابل کنترل در ايران بروز کند.
از يک سو برخی از فروشندگان با استفاده از الکل صنعتی و توليد "مشروبات تقلبی" همه ساله قربانيان زيادی می گيرند و از ديگر سو، عواقب نوشيدن مشروبات الکلی از جمله تصادفات رانندگی و درگيری های خيابانی بيش از پيش به چشم می خورند.
اما جدا از شناخت علل علاقه برخی به نوشيدن الکل، اينکه چگونه اين افراد به رغم محدوديت ها و ممنوعيت ها به مشروبات الکلی دست می يابند موضوع گزارشی است که می خوانيد.
"بابام معتقده مشروب براش اومد داره. انگوری نيست که بيندازه و شراب نشه. زمانی که بعد از ۵-۶ سال دوباره مشروب انداخت، خونه خريد، ماشين خريد و خيلی اتفاق های خوب ديگه هم براش افتاد. از اون زمان به بعد، هر سال شراب می اندازه."
اين ها را بهروز، جوانی بيست و دو ساله می گويد که امسال برای اولين بار خودش عرق کشی کرده است.
البته عرق گرفتن و شراب انداختن، روش مرسوم همه ايرانی هايی نيست که مشروبات الکلی مصرف می کنند.
وقتی از آيلار که چند سالی است از یکی از شهرستان های شمالی ایران به تهران نقل مکان کرده، پرسيدم آيا در منطقه شما هم مشروبات خودشان را در خانه توليد می کنند، گفت: "خيلی کم پيش می آيد که مصرف کننده مشروبات، خودش سازنده آن ها هم باشد. کسانی هم که مصرف بالايی دارند، ساقی (تهيه کننده شراب) مخصوص دارند. بعضی ها حتی از چند ساقی، شراب تهيه می کنند که هميشه در دسترس باشند."
اما در خريد مشروب و عرق بايد به آدم های مطمئن مراجعه کرد. قاطی کردن آب در عرق و اضافه کردن انواع قرص های خواب آور با آن، از جمله کارهايی است که در فروش غير قانونی مشروبات الکلی رواج پيدا کرده است.
بهروز در همين رابطه تعريف می کند: "يکی از عرق فروش هايی که ما جنسمان را از او تهيه می کرديم، جلوی خود ما ۲۰ ليتر عرق را در ظرف های ۴ ليتری می ريخت و با آب قاطی می کرد و برای فروش کنار می گذاشت."
'جنس خوب'
افرادی که مصرف کننده مشروبات الکلی هستند، عرضه کنندگان اين مواد را هم می شناسند. اين افراد حتی در شهرهای مذهبی مانند يزد هم می توانند شراب مورد مصرف خود را پيدا کنند
محمود، جوان سی ساله تهرانی، خاطره سالی را تعريف می کند که برای ماموريت اداری به يزد رفته بود و برای خودش و دوستانش عرق تهيه کرده بود: "به پارک نزديک محل اقامتمان رفتيم. از کنار عده ای که آنجا پرسه می زدند گذشتيم و با اشاره چشم به يکی از آن ها فهمانديم که مشتری هستيم. جلو آمد، سفارش گرفت، سوار موتور شد و ظرف چند دقيقه چيزی را که می خواستيم تحويلمان داد."
شايد برای افرادی که مصرف تقريبا ثابت مشروبات الکلی دارند، تهيه اين مواد در تهران کمی ساده تر باشد.
بهروز در مورد تهيه عرق و مشروب، به عنوان يک مشتری، نظر مشخصی دارد: "عرق و مشروب را بايد از آدم های مطمئن گرفت. در همه شهرها هم اين آدم ها هستند. به دست آوردن شراب و عرق کار خيلی مشکلی نيست. فقط بايد بتوانی جنس خوب تهيه کنی. وقتی مدتی مشتری يکی از همين آدم ها بودی و به تو اعتماد کردند، جنس خوب می دهند. اما اگر تو را نشناسند، آب هم قاطی عرق می کنند و می فروشند."
او در ارايه نظرش، به هيچ کدام از محدوديت های دولتی و عرفی هم فکر نمی کند. از او می پرسم، مگر کسانی را که مشروب رد و بدل يا مصرف می کنند، دستگير نمی کنند؟ در جواب خيلی خونسرد می گويد: "تا حالا خودم را نگرفته اند، اما بعضی ازدوستانم را چرا. اما هيچکدام شان به دادگاه و شلاق نرسيدند. با ۲۰ يا ۳۰ هزار تومان خودشان را آزاد کردند. رقمش هم بستگی به اين داشته که چی همراه داشتند و چقدر بوده."

Comment