زنجان، از ديرباز به لحاظ موقعيت خاص جغرافيايي و داشتن بناهاي تاريخي متعدد، از جايگاه خاصي در صنعت گردشگري و جذب سياح برخوردار بودهاست.
اين استان با چند هزار سال قدمت و دارا بودن يادگارهايي از تمدنهاي مهم بشري، تفرجگاهها، آثار باستاني و مكانهاي جذاب گردشگري مورد توجه جهانيان بهويژه علاقهمندان سياحت و جهانگردي قرار داشته و دارد.
زنجان از مهمترين مكانهاي باستاني ايران است كه جايگاه و مهد تمدن بشري بوده و شكوه و اقتدارش از دورانهاي گذشته براي مردم جهان شناخته شده است.
بطور اجمال ميتوان گفت استان زنجان بهعلت شرايط خاص جغرافيائي، در روند تاريخ بهترين تمدنهاي فرهنگ بشري را شاهد بوده و آثار مكشوفه دوران ماقبل تاريخ، قبل و پساز اسلام، پندارها ، باورها ، آداب و رسوم ، اعتقادات قلبي مردم، وجود چهرههاي علمي و فرهنگي در فرهنگ مكتوب منطقه، نشانگر گوشههائي از غناي فرهنگي اين استان است.
وجود آثار ومناظر متنوع تاريخي، هنري، مذهبي، طبيعي وصنايع دستي در اين منطقه را ميتوان از جمله عوامل جذب مسافران داخلي و خارجي دانست، بطوريكه هماكنون دهها اثر تاريخي ارزشمند، از جمله كاروانسراي سنگي ، مساجد جامع، مجموعهي بازار ، موزه رختشويخانه، بقعهي امامزادهها، عظيمترين گنبد آجري، غار طبيعي و تعدادي آب انبار و حمام، آمادهي بازديد عموم علاقهمندان است.
"گنبد سلطانيه" كه سالانه شمار زيادياز گردشگران داخلي و خارجي را بهخود جلب ميكند و اولين گنبد آجري جهان و يكياز با شكوهترين بناهاي عظيم اسلامي محسوب ميشود ، در دوران حكومت سلطان محمد خدابنده ظرف مدت ۹سال " ۷۰۴تا ۷۱۳هجري قمري" ساخته شده است.
اين گنبد كه در ۴۲كيلومتري جنوب شرقي زنجان و درشهر سلطانيه واقع شده، پساز بناي كاتدرال سانتاماريا دلفيوره "كليساي جامع مريممقدس" در فلورانس ايتاليا و مسجد "اياصوفياي" استانبول، سومين بناي عظيم تاريخي جهان است.
اين بناي آجري يا خشتي، حدود ۴۸/۵متر بلندي، ۲۵/۶۰متر دهانه قوس، هشت ايوان مرتفع و نزديك به ۵۰اطاق و حجره دارد.
شهرت گنبد "سلطانيه" در ادوار مختلف به قدري عالمگير شده بود كه مورخين و سياحان خارجي چون "كلاويخو" ، "پيترو دلاواله" سياح ايتاليائي، " شاردن"، "ديولافوا" و دهها جهانگرد معروف ديگر را بهعشق ديدن اين بناي عظيم تاريخي بهشهر سلطانيه كشانيد.
مجموعه تاريخي " رختشويخانه زنجان " نيز در سال ۱۳۴۷ه.ق توسط دو برادر بهنام مشهدي اكبر "معمار" و مشهدي اسماعيل "بنا" ظرف مدت ۱۵ماه، در قلب بافت تاريخي شهر و درمنطقه پرتراكم مسكوني موسومبه " عباسقلي خان " ساخته شده است.
اين محله، قبل از احداث رختشويخانه بهخاطر مملو شدن از هرز آبهاي سطحي، به "باباجمال چوقوري" (گودال باباجمال) معروف بوده است.
متولي رختشويخانه توسط اولين رييس بلديه وقت شهر زنجان "علياكبرتوفيقي" گمارده شده و استفادهاز اين محل براي شهروندان جهت شستن رخت، اغلب رايگان بوده است.
مجموعه مسجد و مدرسهي "سيد" زنجان نيز كه توسط عبداللهميرزا دارا، پسر فتحعلي شاه قاجار و بهسال ۱۲۴۲ه.ق احداث گرديده، يكي از بناهاي ارزشمندي است كه بر اساس طرح مساجد چهار ايواني ساخته شده است.
"غار كتلهخور" نيز يكي از شگفتيها و پديدههاي طبيعي زيبا و ديدني استان زنجان است كه همهساله شماري از گردشگران داخلي و خارجي را جلب ميكند.
اين غار كه در نوع خود يكياز پديدههاي طبيعي بينظير جهان بهشمار ميرود، از شسته شدن و فرسايش آهك و حركات تكتونيكي زمين ايجاد و در زمان حاضر ۱۱ كيلومتر آن براي بازديد عموم آماده شده است.
"كتلهخور" در ۱۴۰كيلومتري جنوب غربي زنجان ودر دل كوهي بنام "ساقيزلو" واقع شدهاست و مناظر بسيار ديدني و قنديلهاي عظيم و شفاف داخل آن، نظر هر بينندهاي را بهخود جلب ميكند.
گفته ميشود اين غار در پاييز سال ۱۳۳۰شمسي توسط مرحوم "اسدالله جمالي" كوهنورد زنجاني شناسايي شده ودر خردادماه سال ۱۳۳۱توسط يك گروه كوهنوردي مورد بازديد قرار گرفته است.
"كاروانسراي سنگي زنجان" يكياز قديميترين آثار تاريخي شهر زنجان است كه درزمان شاه عباس دوم "بهروايتي حدود ۵۰۰سال قبل" در منتهياليه جنوبشرقي، خواستگاه اوليه اين شهر بنا شده و در آنزمان محل استراحت سياحاني بودهاست كه بهزنجان وارد ميشدند.اين مكان از سال ۱۳۷۷به سفرهخانه سنتي تبديل شد.
" بازار زنجان " نيز كه در قلب بافت قديمي شهر قرار گرفته، از دو قسمت بازار بالا و پايين تشكيل شده است.
بناي بازار در حدود سال ۱۲۰۵ه.ق در دوران حكومت آقامحمدخان قاجار آغاز و با ساخت كاروانسراها ، گرمابهها ، مساجد و راستههاي جانبي در سال ۱۲۱۳ هجري قمري تكميل شدهاست.
مجموعه بازار زنجان باداشتن ۵۶ورودي و كوچه هماهنگ با شبكه ارتباطي كل شهر مرتبط بوده و با ۹۴۰باب مغازه و بيشاز ۱۵هكتار وسعت، در فهرست آثار ملي ايران ثبت شده است.
" گرمابه حاج داداش ": اين بنا نيز كه به سفرخانهي سنتي تبديل شده است، در قلب بازار قديمي زنجان واقع شدهاست. اين بنا حدود ۱۰۰سال پيش بعنوان حمام احداث گرديده و هماكنون با حفظ بافت قبلي و با انجام اندكي تغيير و تزيينات زيباي سنتي، بهعنوان سفرهخانه براي پذيرايي گردشگران و اهالي شهر مورد استفاده قرار ميگيرد.
" بقعهي ملاحسن كاشي": اين مقبرهي زيبا در فاصله ۲/۵كيلومتري جنوب شهر سلطانيه قرارگرفته است. اين بقعه از بيرون داراي پلان هشت ضلعي و در داخل با تركيب و تلفيق ايوانهاي جانبي به مربع تبديل شده است. ايوانهاي چهار- گانه در طبقه اول با دهليز زيبايي بيكديگر مرتبط است . حاصل اين ارتباط گنبد زيبايي است كه در سال ۹۷۳ه.ق يعني اواخر دوران شاه طهماسب بنا شده و درمجموع باگنبد (اللهالله) مقبره شيخ صفيالدين اردبيلي قابل مقايسهاست.
استان زنجان بهلحاظ جاذبههاي تاريخي ، طبيعي و فرهنگي رتبهي هشتم را در كشور بهخود اختصاص داده ، تاكنون بيش از يك هزار اثر تاريخي در اين استان شناسايي شده و قريببه ۲۲۰اثر نيز در فهرست آثار ملي بهثبت رسيده است.
اين استان همچنين به لحاظ تعداد آثار تاريخي ثبت شده در فهرست آثار ملي، در منطقه شمالغرب كشور مقام نخست را دارد.
مساجد جامع و ميرزايي، بقعه امامزاده حضرت سيد ابراهيم(ع) زنجان، بقعهي ملاحسن كاشي، معبد سخرهاي داشكسن، مسجد جامع قروه، بقعه شاهزاده زيدالكبير و قيدارنبي، قبرستان و مسجد جامع قلابر و سجاس، بقعه چلبياوغلي و پيراحمد زهرنوش، امامزادههاي يحيي، يعقوب و اسماعيل، از ديگر آثار ارزشمند تاريخي و باستاني استان زنجان، براي جذب علاقهمندان در ايام مختلف به ويژه تعطيلات نوروز آماده است.
مديركل ميراث فرهنگي و گردشگري استان زنجان ، از اين منطقه به عنوان يك قطب گردشگري ياد كرده و ترويج جهانگردي و ايرانگردي را عاملي براي ارايهي فرهنگ غني اسلامي و بهرهگيري از فرهنگ ساير نقاط كشور و جهان ميداند.
بهگفته يحيي رحمتي، زنجان با قدمتي سههزار ساله ، آثار و بناهاي تاريخي ارزشمندي را در خود جاي داده است كه هريك از آنها در نوع خود منحصر بهفرد بوده و داراي ويژگيهاي خاص معماري وساير ارزشهاي فرهنگي وهنري است، آثاري كه تجلي و تبلور جريانات فرهنگي و فكري و زباني گويا از شرح حال گذشتگان اين مرز و بوم ميباشد .
استان يك ميليون نفري زنجان با ۲۲هزار و ۳۸كيلومترمربع مساحت، در ۳۲۰ كيلومتري شمالغرب تهران واقع شده است.
اين استان با چند هزار سال قدمت و دارا بودن يادگارهايي از تمدنهاي مهم بشري، تفرجگاهها، آثار باستاني و مكانهاي جذاب گردشگري مورد توجه جهانيان بهويژه علاقهمندان سياحت و جهانگردي قرار داشته و دارد.
زنجان از مهمترين مكانهاي باستاني ايران است كه جايگاه و مهد تمدن بشري بوده و شكوه و اقتدارش از دورانهاي گذشته براي مردم جهان شناخته شده است.
بطور اجمال ميتوان گفت استان زنجان بهعلت شرايط خاص جغرافيائي، در روند تاريخ بهترين تمدنهاي فرهنگ بشري را شاهد بوده و آثار مكشوفه دوران ماقبل تاريخ، قبل و پساز اسلام، پندارها ، باورها ، آداب و رسوم ، اعتقادات قلبي مردم، وجود چهرههاي علمي و فرهنگي در فرهنگ مكتوب منطقه، نشانگر گوشههائي از غناي فرهنگي اين استان است.
وجود آثار ومناظر متنوع تاريخي، هنري، مذهبي، طبيعي وصنايع دستي در اين منطقه را ميتوان از جمله عوامل جذب مسافران داخلي و خارجي دانست، بطوريكه هماكنون دهها اثر تاريخي ارزشمند، از جمله كاروانسراي سنگي ، مساجد جامع، مجموعهي بازار ، موزه رختشويخانه، بقعهي امامزادهها، عظيمترين گنبد آجري، غار طبيعي و تعدادي آب انبار و حمام، آمادهي بازديد عموم علاقهمندان است.
"گنبد سلطانيه" كه سالانه شمار زيادياز گردشگران داخلي و خارجي را بهخود جلب ميكند و اولين گنبد آجري جهان و يكياز با شكوهترين بناهاي عظيم اسلامي محسوب ميشود ، در دوران حكومت سلطان محمد خدابنده ظرف مدت ۹سال " ۷۰۴تا ۷۱۳هجري قمري" ساخته شده است.
اين گنبد كه در ۴۲كيلومتري جنوب شرقي زنجان و درشهر سلطانيه واقع شده، پساز بناي كاتدرال سانتاماريا دلفيوره "كليساي جامع مريممقدس" در فلورانس ايتاليا و مسجد "اياصوفياي" استانبول، سومين بناي عظيم تاريخي جهان است.
اين بناي آجري يا خشتي، حدود ۴۸/۵متر بلندي، ۲۵/۶۰متر دهانه قوس، هشت ايوان مرتفع و نزديك به ۵۰اطاق و حجره دارد.
شهرت گنبد "سلطانيه" در ادوار مختلف به قدري عالمگير شده بود كه مورخين و سياحان خارجي چون "كلاويخو" ، "پيترو دلاواله" سياح ايتاليائي، " شاردن"، "ديولافوا" و دهها جهانگرد معروف ديگر را بهعشق ديدن اين بناي عظيم تاريخي بهشهر سلطانيه كشانيد.
مجموعه تاريخي " رختشويخانه زنجان " نيز در سال ۱۳۴۷ه.ق توسط دو برادر بهنام مشهدي اكبر "معمار" و مشهدي اسماعيل "بنا" ظرف مدت ۱۵ماه، در قلب بافت تاريخي شهر و درمنطقه پرتراكم مسكوني موسومبه " عباسقلي خان " ساخته شده است.
اين محله، قبل از احداث رختشويخانه بهخاطر مملو شدن از هرز آبهاي سطحي، به "باباجمال چوقوري" (گودال باباجمال) معروف بوده است.
متولي رختشويخانه توسط اولين رييس بلديه وقت شهر زنجان "علياكبرتوفيقي" گمارده شده و استفادهاز اين محل براي شهروندان جهت شستن رخت، اغلب رايگان بوده است.
مجموعه مسجد و مدرسهي "سيد" زنجان نيز كه توسط عبداللهميرزا دارا، پسر فتحعلي شاه قاجار و بهسال ۱۲۴۲ه.ق احداث گرديده، يكي از بناهاي ارزشمندي است كه بر اساس طرح مساجد چهار ايواني ساخته شده است.
"غار كتلهخور" نيز يكي از شگفتيها و پديدههاي طبيعي زيبا و ديدني استان زنجان است كه همهساله شماري از گردشگران داخلي و خارجي را جلب ميكند.
اين غار كه در نوع خود يكياز پديدههاي طبيعي بينظير جهان بهشمار ميرود، از شسته شدن و فرسايش آهك و حركات تكتونيكي زمين ايجاد و در زمان حاضر ۱۱ كيلومتر آن براي بازديد عموم آماده شده است.
"كتلهخور" در ۱۴۰كيلومتري جنوب غربي زنجان ودر دل كوهي بنام "ساقيزلو" واقع شدهاست و مناظر بسيار ديدني و قنديلهاي عظيم و شفاف داخل آن، نظر هر بينندهاي را بهخود جلب ميكند.
گفته ميشود اين غار در پاييز سال ۱۳۳۰شمسي توسط مرحوم "اسدالله جمالي" كوهنورد زنجاني شناسايي شده ودر خردادماه سال ۱۳۳۱توسط يك گروه كوهنوردي مورد بازديد قرار گرفته است.
"كاروانسراي سنگي زنجان" يكياز قديميترين آثار تاريخي شهر زنجان است كه درزمان شاه عباس دوم "بهروايتي حدود ۵۰۰سال قبل" در منتهياليه جنوبشرقي، خواستگاه اوليه اين شهر بنا شده و در آنزمان محل استراحت سياحاني بودهاست كه بهزنجان وارد ميشدند.اين مكان از سال ۱۳۷۷به سفرهخانه سنتي تبديل شد.
" بازار زنجان " نيز كه در قلب بافت قديمي شهر قرار گرفته، از دو قسمت بازار بالا و پايين تشكيل شده است.
بناي بازار در حدود سال ۱۲۰۵ه.ق در دوران حكومت آقامحمدخان قاجار آغاز و با ساخت كاروانسراها ، گرمابهها ، مساجد و راستههاي جانبي در سال ۱۲۱۳ هجري قمري تكميل شدهاست.
مجموعه بازار زنجان باداشتن ۵۶ورودي و كوچه هماهنگ با شبكه ارتباطي كل شهر مرتبط بوده و با ۹۴۰باب مغازه و بيشاز ۱۵هكتار وسعت، در فهرست آثار ملي ايران ثبت شده است.
" گرمابه حاج داداش ": اين بنا نيز كه به سفرخانهي سنتي تبديل شده است، در قلب بازار قديمي زنجان واقع شدهاست. اين بنا حدود ۱۰۰سال پيش بعنوان حمام احداث گرديده و هماكنون با حفظ بافت قبلي و با انجام اندكي تغيير و تزيينات زيباي سنتي، بهعنوان سفرهخانه براي پذيرايي گردشگران و اهالي شهر مورد استفاده قرار ميگيرد.
" بقعهي ملاحسن كاشي": اين مقبرهي زيبا در فاصله ۲/۵كيلومتري جنوب شهر سلطانيه قرارگرفته است. اين بقعه از بيرون داراي پلان هشت ضلعي و در داخل با تركيب و تلفيق ايوانهاي جانبي به مربع تبديل شده است. ايوانهاي چهار- گانه در طبقه اول با دهليز زيبايي بيكديگر مرتبط است . حاصل اين ارتباط گنبد زيبايي است كه در سال ۹۷۳ه.ق يعني اواخر دوران شاه طهماسب بنا شده و درمجموع باگنبد (اللهالله) مقبره شيخ صفيالدين اردبيلي قابل مقايسهاست.
استان زنجان بهلحاظ جاذبههاي تاريخي ، طبيعي و فرهنگي رتبهي هشتم را در كشور بهخود اختصاص داده ، تاكنون بيش از يك هزار اثر تاريخي در اين استان شناسايي شده و قريببه ۲۲۰اثر نيز در فهرست آثار ملي بهثبت رسيده است.
اين استان همچنين به لحاظ تعداد آثار تاريخي ثبت شده در فهرست آثار ملي، در منطقه شمالغرب كشور مقام نخست را دارد.
مساجد جامع و ميرزايي، بقعه امامزاده حضرت سيد ابراهيم(ع) زنجان، بقعهي ملاحسن كاشي، معبد سخرهاي داشكسن، مسجد جامع قروه، بقعه شاهزاده زيدالكبير و قيدارنبي، قبرستان و مسجد جامع قلابر و سجاس، بقعه چلبياوغلي و پيراحمد زهرنوش، امامزادههاي يحيي، يعقوب و اسماعيل، از ديگر آثار ارزشمند تاريخي و باستاني استان زنجان، براي جذب علاقهمندان در ايام مختلف به ويژه تعطيلات نوروز آماده است.
مديركل ميراث فرهنگي و گردشگري استان زنجان ، از اين منطقه به عنوان يك قطب گردشگري ياد كرده و ترويج جهانگردي و ايرانگردي را عاملي براي ارايهي فرهنگ غني اسلامي و بهرهگيري از فرهنگ ساير نقاط كشور و جهان ميداند.
بهگفته يحيي رحمتي، زنجان با قدمتي سههزار ساله ، آثار و بناهاي تاريخي ارزشمندي را در خود جاي داده است كه هريك از آنها در نوع خود منحصر بهفرد بوده و داراي ويژگيهاي خاص معماري وساير ارزشهاي فرهنگي وهنري است، آثاري كه تجلي و تبلور جريانات فرهنگي و فكري و زباني گويا از شرح حال گذشتگان اين مرز و بوم ميباشد .
استان يك ميليون نفري زنجان با ۲۲هزار و ۳۸كيلومترمربع مساحت، در ۳۲۰ كيلومتري شمالغرب تهران واقع شده است.



Comment