Tweet
**Iran, Islam, Va Yadmanhaye Basta'ani**
ايران، اسلام و نگهداشت يادمانهاي
باستاني
باستاني
در حدود 98% از ما مردم ايران مسلمانيم. ما ايرانيان مسلمان به اسلام به حکم اينکه مذهب ماست ايمان و اعتقاد داريم و به ايران به حکم اينکه ميهن ماست مهر مي ورزيم.
از اين رو سخت علاقه منديم که مسايلي را که از يک طرف با آنچه به آن ايمان و اعتقاد داريم و از طرف ديگر با آنچه به آن مهر مي ورزيم پيوند دارد به روشني درک کنيم و تکليف خود را در آن مسايل بدانيم. ما هم احساسات مذهبي اسلامي داريم و هم احساسات ميهني ايراني، که اين احساسات هيچ کدام همديگر را نقض نمي کند. همانطور که مي دانيم حب الوطن به عنوان نشانه اي از ايمان فرموده ي پيامبر اکرم (ص) است.
براي اسلام به عنوان يک دين که به حکم محتواي غني خود ملتي با هوش و متمدن و صاحب فرهنگ را شيفته ي خود ساخته است و براي ايران به عنوان يک ملت که به حکم روح حقيقت خواه و بي تعصب فرهنگ دوست خود بيش از هر ملت ديگر در برابر حقيقت خضوع کرده و در راهش فداکاري نموده است.
نزديک 14 قرن، ما با اسلام به سر برده ايم و اين دين در متن زندگي ما وارد و جزء زندگي ما بوده است، با آداب اين دين مرده هاي خود را به خاک سپرده ايم، تاريخ ما، ادبيات ما، سياست ما، قضاوت و دادگستري ما، فرهنگ و تمدن ما، شئون اجتماعي و بالاخره همه چيز ما با اين دين توام بوده است و خواهد بود.
ملتهاي بسياري به اسلام گرويدند و در خدمت اين دين در آمدند و در راه نشر و بسط تعاليم آن کوشيدند و با همکاري با هم تمدني عظيم و با شکوه به نام تمدن اسلامي به وجود آوردند. مي دانيم که سهم خدمات ما، ايرانيان به اسلام از تمام مسمانان بيشتر است. ما ايرانيان بوديم که باعث نشر اسلام در سرزمینهای هند، اندونزی، مالزی، چین، یمن و ... و دیگر سرزمینها شدیم که با داد و ستد بازرگانان ایرانی با دین اسلام آَشنا شده و مسلمان شدند.
از دلیلهایی که در اثبات نفوذ اسلام از راه ایران به شرق دور می توان یاد کرد، این است که در خاور دور هنگام طرز صحیح قرائت قرآن برای نشان دادن حروف مصوت الفبای عربی، اصطلاحات فارسی به کار می برند نه عربی.
نشانه ی دیگری نیز از تاثیر فرهنگ ایرانی در ضمن مطالعات آثار شرق دور می توان یافت این است آنها برخی از واژه های دینی را از معادل فارسی آن بهره مند می شوند مانند نماز که صلاه نمی گویند ( برای اطلاعات بیشتر بنگرید به کتاب اسلام، صراط مستقیم، صفحات 466 تا 467).
از خدماتی که ایران به اسلام کرده، نخست تمدن بزرگ ایرانی است که ایرانیان بقایای تمدن تلطیف شده و پرورده ای را به اسلام تحویل دادند که بر اثر آن حیاتی که این مذهب در آن دمید جان تازه ای گرفت: اداره ی سرزمین اسلامی، نشر و تبلیغ اسلام، سربازی و فداکاری نسبت به اسلام، دانش و فرهنگ عظیم ایرانی، قرائت و تفسیر قرآن، روایت، کلام، حدیث، رجال، لغت، نحو، صرف، بلاغت که جز نخستین علوم اسلامی است،...
و ایرانیان از دبیره(خط) پهلوی خطی پدید آوردن تا با آن هم زبان خویش را بتوانند به کتابت در بیاورند و هم با آن قرآن را به نگارش در آورند. سپس تدوین و تالیف کتابهایی در زمینه فقه، ادبیات، فلسفه و حکمت، عرفان و تصوف، صنعت و هنر که ایرانیان در طول این 14 قرن یه اسلام هدیه کردند. (در این باره بنگرید به خدمات متقابل اسلام و ایران؛استاد مرتضی مطهری،کارنامه اسلام؛ دکتر زرین کوب).
تاريخچراغىاستكهمسيرزندگىانسانهاراروشنمىسازد،وجاده هارابراىحركتمردمامروزبازوهموارمىكند. تاريختربيتكنندهانسانهاىامروزوانسانهاىامروزسازندهت اريخفردايند. خلاصهتاريخيكىازاسبابهدايتالهىاست.
داستانهاىپيشينيانمجموعهاىاستازپرارزشترينتجربياتآن ها،ومىدانيمكهمحصولزندگىچيزىجزتجربهنيست. تاريخآئينهاىاستكهتمامقامتجوامعانسانىرادرخودمنعكسم ىسازد،زشتيها،زيبائيها،كاميابيها،ناكاميها،پيروزيها وشكستهاوعواملهريكازايناموررا.
بههميندليلمطالعهتاريخگذشتگان،عمرانسانرا - درستبهاندازهعمرآنها - طولانىمىكند، چراكهمجموعهتجربياتدورانعمرآنهارادراختيارانسانمىگذ ارد.
تاریخ و آثار پیشینیان مهمترین آینه عبرت است و انسان می تواند سرنوشت آینده خویش را، در این آینه بزرگ و تمام نما ببیند.
عوامل پیروزی، اسباب شکست، سرچشمه خوشبختی و بدبختی، و دلایل کامیابی و ناکامی را در آن مشاهده کند. در دين اسلام، اهميت آثار گذشتگان مورد تاکيد قرار گرفته و ابزاري براي عبرتآيندگان تلقي ميشود. در مباحث تاریخی می توانیم یک خط مشی از قرآن کتاب معجزه پیامبر اکرم(ص) بگیریم. تاريخىكههمچونآئينهصافباشد،نهكژنما،تاريخىكهتنهابهذك روقايعنپردازد،بهسراغريشههاونتيجههانيزبرود
بااينحالدر قرآنكهيككتابعالىتربيتاستدرفصولوفرازهاىخودازتاريخاس تفاده کردهوازداستانهاىپيشينيان،مثالوشاهداورده است. ازاينگذشتهتاريخوداستانجاذبهمخصوصىدارد،وانساندرتمام ادوارعمرخودازسنكودكىتاپيرىتحتتاثيراينجاذبهفوقالعاد هاست.
در قرآن این کتاب انسان ساز که در آن راه سعادت دنیا و آخرت به وضوح دیده می شود قصص (داستانهای تاریخی) رقم قابل ملاحظه و چشمگیری را تشکیل می دهد. این قصه ها عبارتند از یک سلسله داستانهای تاریخی آموزنده و عبرت آمیز که می توانند بعنوان فلسفه ی تاریخ مورد استفاده همگان قرار گیرند. البته قرآن کتاب تاریخی نیست ولی در آن این داستانهای عبرت انگیز وجود دارد.
از اين رو سخت علاقه منديم که مسايلي را که از يک طرف با آنچه به آن ايمان و اعتقاد داريم و از طرف ديگر با آنچه به آن مهر مي ورزيم پيوند دارد به روشني درک کنيم و تکليف خود را در آن مسايل بدانيم. ما هم احساسات مذهبي اسلامي داريم و هم احساسات ميهني ايراني، که اين احساسات هيچ کدام همديگر را نقض نمي کند. همانطور که مي دانيم حب الوطن به عنوان نشانه اي از ايمان فرموده ي پيامبر اکرم (ص) است.
براي اسلام به عنوان يک دين که به حکم محتواي غني خود ملتي با هوش و متمدن و صاحب فرهنگ را شيفته ي خود ساخته است و براي ايران به عنوان يک ملت که به حکم روح حقيقت خواه و بي تعصب فرهنگ دوست خود بيش از هر ملت ديگر در برابر حقيقت خضوع کرده و در راهش فداکاري نموده است.
نزديک 14 قرن، ما با اسلام به سر برده ايم و اين دين در متن زندگي ما وارد و جزء زندگي ما بوده است، با آداب اين دين مرده هاي خود را به خاک سپرده ايم، تاريخ ما، ادبيات ما، سياست ما، قضاوت و دادگستري ما، فرهنگ و تمدن ما، شئون اجتماعي و بالاخره همه چيز ما با اين دين توام بوده است و خواهد بود.
ملتهاي بسياري به اسلام گرويدند و در خدمت اين دين در آمدند و در راه نشر و بسط تعاليم آن کوشيدند و با همکاري با هم تمدني عظيم و با شکوه به نام تمدن اسلامي به وجود آوردند. مي دانيم که سهم خدمات ما، ايرانيان به اسلام از تمام مسمانان بيشتر است. ما ايرانيان بوديم که باعث نشر اسلام در سرزمینهای هند، اندونزی، مالزی، چین، یمن و ... و دیگر سرزمینها شدیم که با داد و ستد بازرگانان ایرانی با دین اسلام آَشنا شده و مسلمان شدند.
از دلیلهایی که در اثبات نفوذ اسلام از راه ایران به شرق دور می توان یاد کرد، این است که در خاور دور هنگام طرز صحیح قرائت قرآن برای نشان دادن حروف مصوت الفبای عربی، اصطلاحات فارسی به کار می برند نه عربی.
نشانه ی دیگری نیز از تاثیر فرهنگ ایرانی در ضمن مطالعات آثار شرق دور می توان یافت این است آنها برخی از واژه های دینی را از معادل فارسی آن بهره مند می شوند مانند نماز که صلاه نمی گویند ( برای اطلاعات بیشتر بنگرید به کتاب اسلام، صراط مستقیم، صفحات 466 تا 467).
از خدماتی که ایران به اسلام کرده، نخست تمدن بزرگ ایرانی است که ایرانیان بقایای تمدن تلطیف شده و پرورده ای را به اسلام تحویل دادند که بر اثر آن حیاتی که این مذهب در آن دمید جان تازه ای گرفت: اداره ی سرزمین اسلامی، نشر و تبلیغ اسلام، سربازی و فداکاری نسبت به اسلام، دانش و فرهنگ عظیم ایرانی، قرائت و تفسیر قرآن، روایت، کلام، حدیث، رجال، لغت، نحو، صرف، بلاغت که جز نخستین علوم اسلامی است،...
و ایرانیان از دبیره(خط) پهلوی خطی پدید آوردن تا با آن هم زبان خویش را بتوانند به کتابت در بیاورند و هم با آن قرآن را به نگارش در آورند. سپس تدوین و تالیف کتابهایی در زمینه فقه، ادبیات، فلسفه و حکمت، عرفان و تصوف، صنعت و هنر که ایرانیان در طول این 14 قرن یه اسلام هدیه کردند. (در این باره بنگرید به خدمات متقابل اسلام و ایران؛استاد مرتضی مطهری،کارنامه اسلام؛ دکتر زرین کوب).
تاريخچراغىاستكهمسيرزندگىانسانهاراروشنمىسازد،وجاده هارابراىحركتمردمامروزبازوهموارمىكند. تاريختربيتكنندهانسانهاىامروزوانسانهاىامروزسازندهت اريخفردايند. خلاصهتاريخيكىازاسبابهدايتالهىاست.
داستانهاىپيشينيانمجموعهاىاستازپرارزشترينتجربياتآن ها،ومىدانيمكهمحصولزندگىچيزىجزتجربهنيست. تاريخآئينهاىاستكهتمامقامتجوامعانسانىرادرخودمنعكسم ىسازد،زشتيها،زيبائيها،كاميابيها،ناكاميها،پيروزيها وشكستهاوعواملهريكازايناموررا.
بههميندليلمطالعهتاريخگذشتگان،عمرانسانرا - درستبهاندازهعمرآنها - طولانىمىكند، چراكهمجموعهتجربياتدورانعمرآنهارادراختيارانسانمىگذ ارد.
تاریخ و آثار پیشینیان مهمترین آینه عبرت است و انسان می تواند سرنوشت آینده خویش را، در این آینه بزرگ و تمام نما ببیند.
عوامل پیروزی، اسباب شکست، سرچشمه خوشبختی و بدبختی، و دلایل کامیابی و ناکامی را در آن مشاهده کند. در دين اسلام، اهميت آثار گذشتگان مورد تاکيد قرار گرفته و ابزاري براي عبرتآيندگان تلقي ميشود. در مباحث تاریخی می توانیم یک خط مشی از قرآن کتاب معجزه پیامبر اکرم(ص) بگیریم. تاريخىكههمچونآئينهصافباشد،نهكژنما،تاريخىكهتنهابهذك روقايعنپردازد،بهسراغريشههاونتيجههانيزبرود
بااينحالدر قرآنكهيككتابعالىتربيتاستدرفصولوفرازهاىخودازتاريخاس تفاده کردهوازداستانهاىپيشينيان،مثالوشاهداورده است. ازاينگذشتهتاريخوداستانجاذبهمخصوصىدارد،وانساندرتمام ادوارعمرخودازسنكودكىتاپيرىتحتتاثيراينجاذبهفوقالعاد هاست.
در قرآن این کتاب انسان ساز که در آن راه سعادت دنیا و آخرت به وضوح دیده می شود قصص (داستانهای تاریخی) رقم قابل ملاحظه و چشمگیری را تشکیل می دهد. این قصه ها عبارتند از یک سلسله داستانهای تاریخی آموزنده و عبرت آمیز که می توانند بعنوان فلسفه ی تاریخ مورد استفاده همگان قرار گیرند. البته قرآن کتاب تاریخی نیست ولی در آن این داستانهای عبرت انگیز وجود دارد.
Comment