Tweet
راهكارهاي حضور موثر فرهنگ*ها در دنياي اينترنتي آينده
اين مقاله نگاه موشكافانه اي است به پديده اينترنت، كاربران آن در ايران و تحولات وجود آمده و تاثيرات آن بر فرهنگ جوامع مختلف به خصوص ايران. تلاش محقق اين بوده كه با برشمردن نقاط قوت و ضعف اينترنت راهكارهاي مناسبي را جهت پيشگيري از عوارض آن و بهره گيري بهينه از آن ارايه نمايد .
چكيده :
گسترش روزافزون اينترنت و رسوخ اجتناب ناپذير آن در تمامي شئون زندگي، ضرورت نگاه عميق و موشكافانه اي را گوشزد مي نمايد تا در جريان تعامل فعال باشيم و حضوري منفعل و يك سويه در اين فضاي مجازي نداشته باشيم.
اين پژوهش نگاه موشكافانه اي است به پديده اينترنت، كاربران آن در ايران و تحولات وجود آمده و تاثيرات آن بر فرهنگ جوامع مختلف به خصوص ايران. تلاش محقق اين بوده كه با برشمردن نقاط قوت و ضعف اينترنت راهكارهاي مناسبي را جهت پيشگيري از عوارض آن و بهره گيري بهينه از آن ارايه نمايد .
از آنچه دست آمده بر مي آيد كه استفاده از اينترنت در ايران هدفمند نيست و خود كاربران به اين موضوع اعتراف دارند . محقق كوشيده است علل مختلف اين مسئله را بررسي و راهكار مناسب ارايه نمايد .
حضور فعال انديشمندان و نخبگان، جدي گرفتن اينترنت به عنوان يك رسانه جهاني، سرمايه گذاري بر روي حضور فعال زبان فارسي در اينترنت، گسترش استفاده هاي اقتصادي از اينترنت و آموزش صحيح در تمام مقاطع از راهكارهاي ارايه شده مي باشد كه بي شك عوارض منفي اينترنت را كاهش مي دهد .
كليد واژه ها: فرهنگ ، اينترنت ، جامعه اطلاعاتي ، آموزش ، تجارت شبكه اي
راهكارهاي حضور موثر فرهنگها در دنياي اينترنتي آينده
مقدمه :
شايد عيب بزرگ قرن بيستم اين بود كه با تمامي پيشرفت هاي تكنولوژيكي، اخلاقيات بشر ضعيف شد چرا كه خميرماية اين پيشرفت ها سود و منفعت اقتصادي بود . اما اينترنت، ابزاري كه در آستانة قرن بيست ويكم به انقلاب بزرگ تكنولوژي اطلاعات معروف است در حقيقت ماهيت فرهنگي دارد و در واقع بايد اخلاقيات در آن جايگاهي رفيع داشته باشد .
عده اي بر اين باور هستند كه خردگرايي ابزاري، مشكلات پيش خواهد آورد و ابزار خردمند ، سالار بشريت و دست و پاگير نوع بشر خواهد شد اما انسان هميشه مي تواند انتخاب كند . هر روز براي اين تكنولوژي تأثير گذار يك اتفاق جالب و جديدتري مي افتد و هر روز ما متوجه مي شويم كه داريم وارد دنياي تازه تر مي شويم و آنچه مهم است اينكه تكنولوژي اطلاعات و پيشرفت روزافزون آن ايجاد يك دگرگوني بزرگ را در آن براي ما ممكن مي سازد . توسعه اطلاعات توسعه فكر و گسترش تأمين عمومي است و حقيقتاً اين قضيه را در طول تاريخ بشر تجربه كرده ايم كه هرچه ارتباطات براي كسب اطلاعات بيشتر انجام گرفته است، سير پيچيدگي و تكامل علوم و فنون بشري سرعت بيشتري داشته است . و در آينده اي نزديك، توسعه اطلاعات دنياي ما را دگرگون خواهد كرد.
و در جهان الكترونيك همه كس در تمام جنبه هاي حيات دخالت و مسؤليت پيدا مي كند و هر لحظه بيم آن مي رود كه شكل هاي جديدي از انفجار رسانه اي كه حاصل بكارگيري الكترونيك است، آنچه را از گذشته ذخيره كرده ايم در هم بكوبد و با خود به يغما ببرد . مجادلات فرهنگي بين كشورهاي فقير و غني نتيجة تكنولوژي اطلاعات است و اين اطلاعات است كه نوع رفتار ما را نسبت به استنباط و تصوراتمان از جهان هستي و هستي خودمان تعيين مي كند . خيلي از مسايل گذشته ديگر در تحليل هاي نو جايگاهي ندارند و ديگر آينده بر پايه گذشته استوار نخواهد شد، زيرا هر روز با انبوهي از اطلاعاتي جديد روبرو هستيم .
همانطور كه انقلاب صنعتي تغييرات اساسي در دنيا ايجاد كرد و جامعه را از جامعة كشاورزي به صنعتي با گرايش اقتصادي تبديل نمود، اينترنت و شبكه هاي اطلاعاتي هم انقلابي در فرهنگ مردم ايجاد كردند .
آفرينش تكنولوژي اجتماعي با يك چالش فرهنگي براي حفظ هويت فرهنگي و ارزشهاي يك اجتماع خاص همراه است . تكنولوژي يكي از اجزاي فرهنگ محسوب مي شود و در قالب فرهنگي قابل درك است . انتخاب تكنولوژي هميشه در درون يك جامعه صورت مي گيرد و مسؤلان ارتباطات كشورهاي جهان سوم هميشه مي پرسند كه آيا رسانه ها از ارزشهاي اجتماعي حراست مي كنند يا آنها را نابود مي سازند ؟ آيا اينگونه تكنولوژي ها فروپاشي ارزشهاي سنتي را تشديد و ارزشهاي پيش پا افتاده و حقيري را جايگزين آنها خواهند نمود ؟ يا اينكه ضمن حفظ مديريت فرهنگي با از ميان بردن شادابي و تنوع فرهنگي ، تفاهم ميان فرهنگ ها را موجب خواهند شد ؟
براي تقويت منابع فرهنگي و محترم شمردن تنوع فرهنگي بايد بين تكنولوژي و فرهنگ يك ارتباط مثبت برقرار باشد . اين ضرورت بويژه در جوامع در حال توسعه كه اساساً كثرت گرا هستند بيشتر احساس مي شود. بدين ترتيب تكنولوژي اينترنت صرفاً جنبة فرهنگي پيدا مي كند . اين تكنولوژي بايد با نيازهاي فرهنگي گوناگون هماهنگ باشد و در عين حال بايد با در نظر گرفتن تفاوتهاي فرهنگي مناطق مختلف با خصوصيات متفاوت، تأمين و ارائه شوند . برخي مؤلفان بر اين عقيده اند كه مردم در فضاي فرهنگي چند لايه اي كه تكنولوژي هاي رسانه اي پديد آورده اند، زندگي مي كنند آنچه حائز اهميت است ارزشي است كه به طور محلي به تكنولوژي رسانه ها نسبت داده مي شود، نه توان تجربي اين رسانه ها . تكنولوژي يك پديده پايدار دار نيست، بلكه دستاوردي سياسي ، اقتصادي و فرهنگي است . كه اثرات و پيامدهاي كوتاه و بلند مدت به همراه دارد
( هنسون، و اومانارولا 1381 ، صص 29-30 ).
لذا اين تحقيق سعي كرده است با در نظر گرفتن فرهنگ، بستر و الزامات ورود به دنياي اينترنت، گذرگاهي كم خطر ارايه نمايد تا روي مثبت و مفيد اينترنت در جامعه جوان ايران نيز نمايان گردد.
اهداف اين پژوهش را به طور كلي مي توان به صورت زير دسته بندي كرد :
الف : بررسي و ارائه ابعاد فرهنگي و اجتماعي اينترنت
ب : بررسي نقاط ضعف و قوت اينترنت در قياس با وضعيت فرهنگي جامعه براي ما و تأثيرات احتمالي آن .
ج : بررسي مختصر نحوة كاربرد اينترنت و انواع كاربرد مثبت و منفي از اينترنت .
د : يافتن خلاء ها و نيازهاي جامعه آماري و ارائه راهكارهايي براي استفاده بهينه از اين ابزار .
مروري بر مطالعات و تحقيقات مشابه در دنيا :
در كشور ما در ابتداي ورود اِينترنت نگاهي صرفاً تكنولوژيك به اينترنت شد و تنها چند صباحي است كه برخي از اساتيد و متخصصين علوم اجتماعي وارتباطات به اين مبحث پرداخته اند .اين در حالي است كه آفرينندگان اين ابزار، خود از ابتدا تا كنون نگران تاثيرات و عواقب آن هستند و از ابتدا مطالعات پيوسته و وسيعي بر روي تاثيرات فرهنگي آن كه گاهي پيش بيني نشده است، انجام داده اند.
آنچه مسلم است اينترنت همانند غولي است كه از قفس گريخته است و بايد هر چه زودتر خود را در برابر آن آماده كنيم ورنه به زودي بلعيده خواهيم شد .در ادامه برخي از تحقيقات انجام شده و امارهاي استفاده از اينترنت ارايه مي شود .
لازينگر ( 1997 ) تحقيقي انجام داد كه هدف اين تحقيق عبارت بود از آزمايش و مقايسه استفاده از شبكه اينترنت در بخشهاي مختلف دانشگاهي جهت تعيين معيارهاي استفاده از اينترنت چون علائق تحقيقي و موضوعي دانشگاهيان ، آموزش استفاده از شبكه اينترنت ، استفاده كلي از شبكه ، دانش رايانه اي كاربران و نياز آنها به اطلاعاتي كه از شبكه اينترنت مي توانند بگيرند. نتايج اين بررسي نشان داد كه دانشكده هاي علوم و كشاورزي بيشتر از دانشكده هاي علوم انساني از اين شبكه استفاده مي كنند، نتايج ديگر اين بررسي نشان داد كه اكثر كاربران شبكه از پست الكترونيكي استفاده مي كنند و آن را مهمترين خدمت شبكه اينترنت مي دانند . بيشتر كاربران روش استفاده از شبكه اينترنت را به صورت تجربي يا از طريق آموزش رسمي فرا گرفته بودند مجله ( اطلاع رساني ، 1381 ، صص 10-1 ) . در تحقيقي كه در سال 1995 توسط دانشكده جرجيا بر روي 000/13 نفر انجام شد نتايج زير به دست آمد . ميانگين سني استفاده كنندگان 35 سال است . 31 % كاربران تنها از طريق دانشگاه متصل بودند . نگاه كردن به فايل ها ، سرگرمي و جستجو از فعاليت هاي عمومي كاربران بود . 70 % كاربران حداقل يك بار در روز و 50 % كاربران 2 تا 6 ساعت در هفته را به استفاده از اينترنت اختصاص مي دهند . 70 %* استفاده كنندگان مرد بودند (كواس ، 1996 ، مقاله اينترنتي )
اين مقاله نگاه موشكافانه اي است به پديده اينترنت، كاربران آن در ايران و تحولات وجود آمده و تاثيرات آن بر فرهنگ جوامع مختلف به خصوص ايران. تلاش محقق اين بوده كه با برشمردن نقاط قوت و ضعف اينترنت راهكارهاي مناسبي را جهت پيشگيري از عوارض آن و بهره گيري بهينه از آن ارايه نمايد .
چكيده :
گسترش روزافزون اينترنت و رسوخ اجتناب ناپذير آن در تمامي شئون زندگي، ضرورت نگاه عميق و موشكافانه اي را گوشزد مي نمايد تا در جريان تعامل فعال باشيم و حضوري منفعل و يك سويه در اين فضاي مجازي نداشته باشيم.
اين پژوهش نگاه موشكافانه اي است به پديده اينترنت، كاربران آن در ايران و تحولات وجود آمده و تاثيرات آن بر فرهنگ جوامع مختلف به خصوص ايران. تلاش محقق اين بوده كه با برشمردن نقاط قوت و ضعف اينترنت راهكارهاي مناسبي را جهت پيشگيري از عوارض آن و بهره گيري بهينه از آن ارايه نمايد .
از آنچه دست آمده بر مي آيد كه استفاده از اينترنت در ايران هدفمند نيست و خود كاربران به اين موضوع اعتراف دارند . محقق كوشيده است علل مختلف اين مسئله را بررسي و راهكار مناسب ارايه نمايد .
حضور فعال انديشمندان و نخبگان، جدي گرفتن اينترنت به عنوان يك رسانه جهاني، سرمايه گذاري بر روي حضور فعال زبان فارسي در اينترنت، گسترش استفاده هاي اقتصادي از اينترنت و آموزش صحيح در تمام مقاطع از راهكارهاي ارايه شده مي باشد كه بي شك عوارض منفي اينترنت را كاهش مي دهد .
كليد واژه ها: فرهنگ ، اينترنت ، جامعه اطلاعاتي ، آموزش ، تجارت شبكه اي
راهكارهاي حضور موثر فرهنگها در دنياي اينترنتي آينده
مقدمه :
شايد عيب بزرگ قرن بيستم اين بود كه با تمامي پيشرفت هاي تكنولوژيكي، اخلاقيات بشر ضعيف شد چرا كه خميرماية اين پيشرفت ها سود و منفعت اقتصادي بود . اما اينترنت، ابزاري كه در آستانة قرن بيست ويكم به انقلاب بزرگ تكنولوژي اطلاعات معروف است در حقيقت ماهيت فرهنگي دارد و در واقع بايد اخلاقيات در آن جايگاهي رفيع داشته باشد .
عده اي بر اين باور هستند كه خردگرايي ابزاري، مشكلات پيش خواهد آورد و ابزار خردمند ، سالار بشريت و دست و پاگير نوع بشر خواهد شد اما انسان هميشه مي تواند انتخاب كند . هر روز براي اين تكنولوژي تأثير گذار يك اتفاق جالب و جديدتري مي افتد و هر روز ما متوجه مي شويم كه داريم وارد دنياي تازه تر مي شويم و آنچه مهم است اينكه تكنولوژي اطلاعات و پيشرفت روزافزون آن ايجاد يك دگرگوني بزرگ را در آن براي ما ممكن مي سازد . توسعه اطلاعات توسعه فكر و گسترش تأمين عمومي است و حقيقتاً اين قضيه را در طول تاريخ بشر تجربه كرده ايم كه هرچه ارتباطات براي كسب اطلاعات بيشتر انجام گرفته است، سير پيچيدگي و تكامل علوم و فنون بشري سرعت بيشتري داشته است . و در آينده اي نزديك، توسعه اطلاعات دنياي ما را دگرگون خواهد كرد.
و در جهان الكترونيك همه كس در تمام جنبه هاي حيات دخالت و مسؤليت پيدا مي كند و هر لحظه بيم آن مي رود كه شكل هاي جديدي از انفجار رسانه اي كه حاصل بكارگيري الكترونيك است، آنچه را از گذشته ذخيره كرده ايم در هم بكوبد و با خود به يغما ببرد . مجادلات فرهنگي بين كشورهاي فقير و غني نتيجة تكنولوژي اطلاعات است و اين اطلاعات است كه نوع رفتار ما را نسبت به استنباط و تصوراتمان از جهان هستي و هستي خودمان تعيين مي كند . خيلي از مسايل گذشته ديگر در تحليل هاي نو جايگاهي ندارند و ديگر آينده بر پايه گذشته استوار نخواهد شد، زيرا هر روز با انبوهي از اطلاعاتي جديد روبرو هستيم .
همانطور كه انقلاب صنعتي تغييرات اساسي در دنيا ايجاد كرد و جامعه را از جامعة كشاورزي به صنعتي با گرايش اقتصادي تبديل نمود، اينترنت و شبكه هاي اطلاعاتي هم انقلابي در فرهنگ مردم ايجاد كردند .
آفرينش تكنولوژي اجتماعي با يك چالش فرهنگي براي حفظ هويت فرهنگي و ارزشهاي يك اجتماع خاص همراه است . تكنولوژي يكي از اجزاي فرهنگ محسوب مي شود و در قالب فرهنگي قابل درك است . انتخاب تكنولوژي هميشه در درون يك جامعه صورت مي گيرد و مسؤلان ارتباطات كشورهاي جهان سوم هميشه مي پرسند كه آيا رسانه ها از ارزشهاي اجتماعي حراست مي كنند يا آنها را نابود مي سازند ؟ آيا اينگونه تكنولوژي ها فروپاشي ارزشهاي سنتي را تشديد و ارزشهاي پيش پا افتاده و حقيري را جايگزين آنها خواهند نمود ؟ يا اينكه ضمن حفظ مديريت فرهنگي با از ميان بردن شادابي و تنوع فرهنگي ، تفاهم ميان فرهنگ ها را موجب خواهند شد ؟
براي تقويت منابع فرهنگي و محترم شمردن تنوع فرهنگي بايد بين تكنولوژي و فرهنگ يك ارتباط مثبت برقرار باشد . اين ضرورت بويژه در جوامع در حال توسعه كه اساساً كثرت گرا هستند بيشتر احساس مي شود. بدين ترتيب تكنولوژي اينترنت صرفاً جنبة فرهنگي پيدا مي كند . اين تكنولوژي بايد با نيازهاي فرهنگي گوناگون هماهنگ باشد و در عين حال بايد با در نظر گرفتن تفاوتهاي فرهنگي مناطق مختلف با خصوصيات متفاوت، تأمين و ارائه شوند . برخي مؤلفان بر اين عقيده اند كه مردم در فضاي فرهنگي چند لايه اي كه تكنولوژي هاي رسانه اي پديد آورده اند، زندگي مي كنند آنچه حائز اهميت است ارزشي است كه به طور محلي به تكنولوژي رسانه ها نسبت داده مي شود، نه توان تجربي اين رسانه ها . تكنولوژي يك پديده پايدار دار نيست، بلكه دستاوردي سياسي ، اقتصادي و فرهنگي است . كه اثرات و پيامدهاي كوتاه و بلند مدت به همراه دارد
( هنسون، و اومانارولا 1381 ، صص 29-30 ).
لذا اين تحقيق سعي كرده است با در نظر گرفتن فرهنگ، بستر و الزامات ورود به دنياي اينترنت، گذرگاهي كم خطر ارايه نمايد تا روي مثبت و مفيد اينترنت در جامعه جوان ايران نيز نمايان گردد.
اهداف اين پژوهش را به طور كلي مي توان به صورت زير دسته بندي كرد :
الف : بررسي و ارائه ابعاد فرهنگي و اجتماعي اينترنت
ب : بررسي نقاط ضعف و قوت اينترنت در قياس با وضعيت فرهنگي جامعه براي ما و تأثيرات احتمالي آن .
ج : بررسي مختصر نحوة كاربرد اينترنت و انواع كاربرد مثبت و منفي از اينترنت .
د : يافتن خلاء ها و نيازهاي جامعه آماري و ارائه راهكارهايي براي استفاده بهينه از اين ابزار .
مروري بر مطالعات و تحقيقات مشابه در دنيا :
در كشور ما در ابتداي ورود اِينترنت نگاهي صرفاً تكنولوژيك به اينترنت شد و تنها چند صباحي است كه برخي از اساتيد و متخصصين علوم اجتماعي وارتباطات به اين مبحث پرداخته اند .اين در حالي است كه آفرينندگان اين ابزار، خود از ابتدا تا كنون نگران تاثيرات و عواقب آن هستند و از ابتدا مطالعات پيوسته و وسيعي بر روي تاثيرات فرهنگي آن كه گاهي پيش بيني نشده است، انجام داده اند.
آنچه مسلم است اينترنت همانند غولي است كه از قفس گريخته است و بايد هر چه زودتر خود را در برابر آن آماده كنيم ورنه به زودي بلعيده خواهيم شد .در ادامه برخي از تحقيقات انجام شده و امارهاي استفاده از اينترنت ارايه مي شود .
لازينگر ( 1997 ) تحقيقي انجام داد كه هدف اين تحقيق عبارت بود از آزمايش و مقايسه استفاده از شبكه اينترنت در بخشهاي مختلف دانشگاهي جهت تعيين معيارهاي استفاده از اينترنت چون علائق تحقيقي و موضوعي دانشگاهيان ، آموزش استفاده از شبكه اينترنت ، استفاده كلي از شبكه ، دانش رايانه اي كاربران و نياز آنها به اطلاعاتي كه از شبكه اينترنت مي توانند بگيرند. نتايج اين بررسي نشان داد كه دانشكده هاي علوم و كشاورزي بيشتر از دانشكده هاي علوم انساني از اين شبكه استفاده مي كنند، نتايج ديگر اين بررسي نشان داد كه اكثر كاربران شبكه از پست الكترونيكي استفاده مي كنند و آن را مهمترين خدمت شبكه اينترنت مي دانند . بيشتر كاربران روش استفاده از شبكه اينترنت را به صورت تجربي يا از طريق آموزش رسمي فرا گرفته بودند مجله ( اطلاع رساني ، 1381 ، صص 10-1 ) . در تحقيقي كه در سال 1995 توسط دانشكده جرجيا بر روي 000/13 نفر انجام شد نتايج زير به دست آمد . ميانگين سني استفاده كنندگان 35 سال است . 31 % كاربران تنها از طريق دانشگاه متصل بودند . نگاه كردن به فايل ها ، سرگرمي و جستجو از فعاليت هاي عمومي كاربران بود . 70 % كاربران حداقل يك بار در روز و 50 % كاربران 2 تا 6 ساعت در هفته را به استفاده از اينترنت اختصاص مي دهند . 70 %* استفاده كنندگان مرد بودند (كواس ، 1996 ، مقاله اينترنتي )
Comment