Tweet
Ghelian (Hookah)
قلیان وسیله ایست که با آن توتون را روی زغال داغ کرده و مانند سیگار می کشند . طبق بررسی ها به عمل آمده خطر قلیان از سیگار بیشتر است . چون دودی که وارد ریه ها میشود دودی است که مرطوب میباشد و برای بدن مضر است.
قلیان در دوران گذشته بیشتر مورد استفاده بود و امروزه بعنوان نوعی تفریح مانند مشروب و سیگار بین جوانان ایرانی است
اجزاء
۱. آتشدان قليان: محل قرارگیری تنباکو و آتش.
۲. سينی قليان: برای جلوگيری از ريختن خاکستر و زغال بر روی زمين.
۳. ميانه قليان: که می*تواند از جنس چوب يا فلز باشد. قليانهای عربی معمولا فلزی هستند و نی وسط آنها جدا نمی شود.
۴. کوزه قليان: آبی که دود قليان را تصفيه مي کند در کوزه قليان است و به صورت های شيشه ای يا گلی يا چرمی (
برای استفاده روی اسب در قديم) موجود است.
۵. شلنگ يا نی*پیچ: شلنگ يا نی برای پُک زدن قليان استفاده می شود.
شاه عباس با تنباكو و قلیان مخالف بود و سعى فراوان كرد كه این عادت تازه را از ایران براندازد. تنباكو را از بغداد و كردستان مىآوردند و تجّار انگلیسى نیز از اروپا و آمریكاى شمالى آن را وارد ایران مىكردند و در اصفهان دكانهاى تنباكو فروشى، از كیسه هاى توتون و تنباكو انباشته بود. در اواخر پادشاهى شاه عباس، كشیدن قلیان و چپق به قدرى مرسوم شده بود كه اعیان و سران دولت، حتى در سوارى و سفر و گردش، قلیان همراه مىبردند و همچنان سواره مىكشیدند.
نوشته اند كه شاه عباس یكروز كه جمعى از سران كشور در مجلسى مهمان وى بودند، دستور داد تا همه سرقلیان ها را از «پِهنِ» خشك و كوبیده اسب چاق كردند و براى سرداران و میهمانانى كه قلیان مىكشیدند، به مجلس آوردند، سپس رو به ایشان كرد و گفت: «بینید كه این تنباكو چطور است. آنرا وزیر همدان براى من فرستاده و مدعیست كه بهترین تنباكوى دنیاست . همه كشیدند و تعریف كردند و به سلیقه وزیر همدان آفرین گفتند، آنگاه شاه رو به قورچىباشى كرد و گفت: میل دارم عقیده خود را بىتعارف بگوئى. قورچىباشى گفت: «به سر مقدس قبله عالم كه از هزار گُل خوشبوتر است.» شاه نظرى به تحقیر بر او افكند و گفت: «مرده شوى چیزى را ببرد كه نمىتوان آن را از پِهن تشخیص داد!»
عاقبت نیز كشیدن تنباكو و توتون را قدغن كرد و به حكم او اگر كسى چپق مىكشید، بینى و لبانش را مىبریدند. با اینهمه پس از مرگ شاه عباس، بار دیگر كشیدن توتون و تنباكو رواج گرفت و بسیارى از مردم ایران به این عادت، كه هنوز هم باقى است، گرفتار شدند.
اولين رسمی که در قليان کشيدن بايد رعايت بشه اينه که قليونو بايد گروهی کشيد و بعضی تنهايی کشيدن اونو خوب نمی دونن ...(اينم بعد اجتماعی بودن قليلان!!)
دوم اينکه بايد اول بزرگترين فرد جمع شروع به کشيدن قليون کنه يا به عبارتی راهش بندازه و اگه بزرگتر خواست می تونه اين کارو به فرد ديگه ای منتقل کنه
سوم اينکه قليان بايد دور بچرخه و نوبت رعايت بشه و هر کس نيابد از اول و وسط و آخر حلقه يکدفعه قاليونو بگيره
چهارم طرفی که شلنگ قليونو از نفر قبلی می گيره بايد به يک نوعی از طرف مقابلش تشکر کنه.عموما اين تشکر زبانی نيست و با حرکت دست يا اينکه دست خودشو قبل از گرفتن شلنگ به دست طرف مقابلش بزنه انجام می شه
پنجم ٬ هر کس با توجه به تعداد نفراتی که قليون ميکشن بايد مقدار پک زدنشو تنظيم کنه و طوری نباشه که به قولی بقيه معطل بمونن
ششم٬ همه افرادی که دور قليون نشستن بايد قليون بکشن ٬حتی به مقدار يک پک و اگر يک نفر اظهار کنه قليون نمی کشه به بقيه بی حرمتی کرده
هفتم٬ هيچ کس نبايد خود سر ٬دست به ذغال قليان و شلنگ آن و ساير قسمت های آن بزند و هر تغييری در آن بايد با رضايت اکثريت جمع باشد(آخر دموکراسی)
هشتم ٬ با آتش ذغال روی قليان نبايد هيچ چيزی روشن کرد مخصوصا سيگار. روشن کردن سيگار به معنای توهين ناموسی به افرادی است که قليان می کشند و در بعضی از فرهنگ ها کسی که اين کار را می کند خونش پای خودش است.
نهم٬بر روی ذغال قليان نبايد جسم ديگری قرار داد يا روی آن آب ريخت.با اين کار ديگران می توانند از کشيدن قليان صرف نظر کنند.
ده٬قليان را بايد تا انتهای آن يعنی زمانی که تمام توتون آن سوخت کشيد.
قلیان در دوران گذشته بیشتر مورد استفاده بود و امروزه بعنوان نوعی تفریح مانند مشروب و سیگار بین جوانان ایرانی است
اجزاء
۱. آتشدان قليان: محل قرارگیری تنباکو و آتش.
۲. سينی قليان: برای جلوگيری از ريختن خاکستر و زغال بر روی زمين.
۳. ميانه قليان: که می*تواند از جنس چوب يا فلز باشد. قليانهای عربی معمولا فلزی هستند و نی وسط آنها جدا نمی شود.
۴. کوزه قليان: آبی که دود قليان را تصفيه مي کند در کوزه قليان است و به صورت های شيشه ای يا گلی يا چرمی (
برای استفاده روی اسب در قديم) موجود است.
۵. شلنگ يا نی*پیچ: شلنگ يا نی برای پُک زدن قليان استفاده می شود.
شاه عباس با تنباكو و قلیان مخالف بود و سعى فراوان كرد كه این عادت تازه را از ایران براندازد. تنباكو را از بغداد و كردستان مىآوردند و تجّار انگلیسى نیز از اروپا و آمریكاى شمالى آن را وارد ایران مىكردند و در اصفهان دكانهاى تنباكو فروشى، از كیسه هاى توتون و تنباكو انباشته بود. در اواخر پادشاهى شاه عباس، كشیدن قلیان و چپق به قدرى مرسوم شده بود كه اعیان و سران دولت، حتى در سوارى و سفر و گردش، قلیان همراه مىبردند و همچنان سواره مىكشیدند.
نوشته اند كه شاه عباس یكروز كه جمعى از سران كشور در مجلسى مهمان وى بودند، دستور داد تا همه سرقلیان ها را از «پِهنِ» خشك و كوبیده اسب چاق كردند و براى سرداران و میهمانانى كه قلیان مىكشیدند، به مجلس آوردند، سپس رو به ایشان كرد و گفت: «بینید كه این تنباكو چطور است. آنرا وزیر همدان براى من فرستاده و مدعیست كه بهترین تنباكوى دنیاست . همه كشیدند و تعریف كردند و به سلیقه وزیر همدان آفرین گفتند، آنگاه شاه رو به قورچىباشى كرد و گفت: میل دارم عقیده خود را بىتعارف بگوئى. قورچىباشى گفت: «به سر مقدس قبله عالم كه از هزار گُل خوشبوتر است.» شاه نظرى به تحقیر بر او افكند و گفت: «مرده شوى چیزى را ببرد كه نمىتوان آن را از پِهن تشخیص داد!»
عاقبت نیز كشیدن تنباكو و توتون را قدغن كرد و به حكم او اگر كسى چپق مىكشید، بینى و لبانش را مىبریدند. با اینهمه پس از مرگ شاه عباس، بار دیگر كشیدن توتون و تنباكو رواج گرفت و بسیارى از مردم ایران به این عادت، كه هنوز هم باقى است، گرفتار شدند.
اولين رسمی که در قليان کشيدن بايد رعايت بشه اينه که قليونو بايد گروهی کشيد و بعضی تنهايی کشيدن اونو خوب نمی دونن ...(اينم بعد اجتماعی بودن قليلان!!)
دوم اينکه بايد اول بزرگترين فرد جمع شروع به کشيدن قليون کنه يا به عبارتی راهش بندازه و اگه بزرگتر خواست می تونه اين کارو به فرد ديگه ای منتقل کنه
سوم اينکه قليان بايد دور بچرخه و نوبت رعايت بشه و هر کس نيابد از اول و وسط و آخر حلقه يکدفعه قاليونو بگيره
چهارم طرفی که شلنگ قليونو از نفر قبلی می گيره بايد به يک نوعی از طرف مقابلش تشکر کنه.عموما اين تشکر زبانی نيست و با حرکت دست يا اينکه دست خودشو قبل از گرفتن شلنگ به دست طرف مقابلش بزنه انجام می شه
پنجم ٬ هر کس با توجه به تعداد نفراتی که قليون ميکشن بايد مقدار پک زدنشو تنظيم کنه و طوری نباشه که به قولی بقيه معطل بمونن
ششم٬ همه افرادی که دور قليون نشستن بايد قليون بکشن ٬حتی به مقدار يک پک و اگر يک نفر اظهار کنه قليون نمی کشه به بقيه بی حرمتی کرده
هفتم٬ هيچ کس نبايد خود سر ٬دست به ذغال قليان و شلنگ آن و ساير قسمت های آن بزند و هر تغييری در آن بايد با رضايت اکثريت جمع باشد(آخر دموکراسی)
هشتم ٬ با آتش ذغال روی قليان نبايد هيچ چيزی روشن کرد مخصوصا سيگار. روشن کردن سيگار به معنای توهين ناموسی به افرادی است که قليان می کشند و در بعضی از فرهنگ ها کسی که اين کار را می کند خونش پای خودش است.
نهم٬بر روی ذغال قليان نبايد جسم ديگری قرار داد يا روی آن آب ريخت.با اين کار ديگران می توانند از کشيدن قليان صرف نظر کنند.
ده٬قليان را بايد تا انتهای آن يعنی زمانی که تمام توتون آن سوخت کشيد.
Comment