Announcement

Collapse
No announcement yet.

Former king of Afghanistan dies

Collapse
X
 
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Former king of Afghanistan dies

    The former King of Afghanistan, Zahir Shah, has died at the age of 92 following a long illness.
    Zahir Shah was deposed in 1973 and went into exile, but returned to Afghanistan after the fall of the Taleban in 2002.

    Many Afghans had a deep love and respect for Zahir Shah, whose lengthy reign was associated with peace, security and modest political reform.


    His 40-year reign saw women receiving education and voting in elections, and a free press.

    Mr Shah died at his Kabul residence in the presidential palace compound.

    He had returned to Kabul in 2002 after 29 years in exile, mostly spent in Italy.

    Zahir Shah reigned as monarch from 1933 to 1973 - a time when Afghanistan underwent some democratisation but remained underdeveloped economically.

    Neutral figure

    During his long exile, the former king witnessed his country laid low by war, and the rise of the harsh Islamic regime of the Taleban.

    Born in Kabul in 1914, Zahir Shah was educated in France and was only 19 when he ascended the throne in 1933 after his father was assassinated.


    After World War II, in which he succeeded in maintaining both Afghanistan's neutrality and its borders, the king recognised the need for modernisation.


    Zahir Shah brought in foreign advisers, founded the first modern university, and fostered cultural and commercial relations with Europe.

    But amid the modernisation, dark undercurrents of wrangling between the country's tribal factions remained.

    In July 1973, while he was in Italy receiving medical treatment for an eye condition, Zahir Shah was ousted in a coup orchestrated by his cousin, Mohammad Daoud.

    Daoud opposed his efforts to open up the country and develop contacts with the West.

    In the years following the coup, the last monarch of a 200-year-old Pashtun dynasty lived in a villa outside Rome.

    During this time Afghanistan descended into factional violence and war.

    In 2002, Zahir Shah returned to his country to attend a meeting, known as a loya jirga, to decide Afghanistan's future.

    He moved back into his former palace in the capital, Kabul, as part of an agreement reached at the meeting.

    He had agreed not to stand against Hamid Karzai for the post of Afghan head of state.

    "It gives me great pleasure to come back, great pleasure," the monarch said on returning to his country.

    Despite being viewed by some Afghans as a potential threat, Mr Shah was seen as the one figure who could bridge the country's divisions, says the BBC's Catherine Davis.

    He was given the symbolic title, Father of the Nation - though he was an ethnic Pashtun, he was keen to distance himself from politics and tribal loyalties.

    The former king has eight children. One of them, Shah Mahmoud Zahir, died in Rome in 2002 at the age of 56.


  • #2
    محمد ظاهر پادشاه سابق افغانستان درگذشت


    ملت افغانستان با اعطای عنوان "بابای ملت" از محمد ظاهر تجلیل به عمل آورد
    محمد ظاهر پادشاه سابق افغانستان، در پی یک بیماری طولانی در سن نود و سه سالگی در کابل، پایتخت این کشور، در گذشته است.
    محمد ظاهر در سال 1933 به سلطنت رسید و تا سال 1973 و سقوط نظام سلطنتی در نتیجه کودتا، در افغانستان سلطنت کرد.

    پس از کودتای سال 1973، محمد ظاهر از سلطنت کناره گرفت، به تبعید رفت و بیست و نه سال را در خارج از افغانستان، و عمدتا در ایتالیا، زندگی کرد.

    در این دوران، افغانستان دستخوش حوادثی مهم از جمله استقرار حکومت کمونیستی، اشغال توسط نیروهای اتحاد شوروی، حکومت مجاهدین، و روی کار آمدن رژیم بنیادگرای طالبان بود.

    پس از سقوط طالبان در سال 2002، محمد ظاهر به افغانستان بازگشت اما نظام سلطنت دیگربار در این کشور مستقر نشد.

    با اینهمه، از پادشاه سابق افغانستان، که از قوم پشتون بود اما معمولا به زبان دری سخن می گفت، با عنوان "بابای ملت" تجلیل به عمل آمد و این عنوان در قانون اساسی افغانستان ثبت شد.

    در مقایسه با سال های بعد از سقوط سلطنت، دوران حکومت ظاهرشاه به عنوان دوره ثبات و صلح در افغانستان در یادها مانده است.

    زندگی پر فراز و نشیب

    محمد ظاهر در اکتبر سال 1914 به دنیا آمد، در افغانستان و فرانسه تحصیل کرد و در پی ترور پدرش، محمد نادرشاه، به سلطنت رسید.

    ظاهر شاه پس از ترور پدرش به سلطنت رسید و چهال سال سلطنت کرد

    در سال 1964، محمد ظاهر شاه قانون اساسی جدیدی را اعلام داشت و برنامه هایی را به منظور نوسازی سیاسی و اقتصادی افغانستان به اجرا گذاشت که از جمله شامل برگزاری انتخابات پارلمانی و امکانات اجتماعی بیشتری برای زنان بود.

    در سال 1973 محمد داوود خان، از خویشان پادشاه افغانستان، ظاهرا در مخالفت با سیاست پادشاه در طرفداری از غرب، علیه وی دست به کودتا زد اما حکومت او نیز در سال 1978 با "انقلاب کمونیستی" سرنگون شد و داوود خان به قتل رسید.

    از آن سال تا سال 2002، و سرنگونی رژیم طالبان در افغانستان، محمد ظاهر در خارج از این کشور اقامت داشت.

    در ماه آوریل سال 2002، وی به افغانستان بازگشت و شاهد برقراری نظام جمهوری با تصمیم لوی جرگه در این کشور بود.

    محمد ظاهر از آن زمان تا هنگام مرگ در کابل اقامت داشت اما در این مدت، چند بار برای انجام معاینات و معالجات پزشکی به خارج سفر کرد.

    از جمله در ماه فوره سال 2004، پادشاه سابق افغانستان برای معالجه بیماری گوارشی به دهلی نو، پایتخت هند سفر کرد، و در ماه مه همان سال به دلیل خونریزی در بیمارستانی در امارات عربی متحده بستری شد.

    محمد ظاهر در مراسم ادای سوگند ریاست جمهوری حامد کرزی در دسامبر سال 2004 شرکت داشت.

    از اوایل سال جاری میلادی، گزارش هایی در مورد وخامت حال محمد ظاهر انتشار می یافت و سرانجام روز 23 ژوئیه، مقامات افغانستان درگذشت وی را اعلام کردند.

    ملکه حمیرا، همسر محمد ظاهر نیز در سال 2002 میلادی و در حالیکه در نظر داشت برای ملحق شدن به همسرش از رم به کابل سفر کند در سن هشتاد و چهارسالگی درگذشت.

    پادشاه سابق افغانستان شش پسر و دو دختر داشت که دو پسر وی یکی در سال 1942 و دیگری در سال 2002 درگذشتند


    Comment


    • #3
      نام "محمد ظاهر شاه" بيش از ۷۰ سال در عرصه سياسی افغانستان مطرح بوده است. او پس از سی سال تبعيد، در سالهای آخر عمرش و در ميان استقبال هوادارانش به افغانستان بازگشت و با حمايت آمريکا و متحدانش - مجلس سنتی بزرگان افغان (لويه جرگه) را افتتاح کرد.
      اين مجلس پس از دهها سال بحران قدرت در افغانستان به حامد کرزی به عنوان رييس دولت انتقالی اين کشور رای داد. آقای کرزی بعدا در انتخابات برنده شد و رياست جمهوری افغانستان را بر عهده گرفت.



      --------------------------------------------------------------------------------


      تولد در کابل


      به گفته محمد ظاهر، مسير زندگی او در دوران نوجوانی و طی سفرش به فرانسه تغيير کرد
      محمد ظاهر در سال ۱۹۱۴ ميلادی، در بحبوحه جنگ جهانی اول و چند سال قبل از استقلال افغانستان، در کابل به دنيا آمد.

      خود او در گفتگويی با بی بی سی درباره دوران کودکی اش گفت که علی رغم زندگی در خانواده سلطنتی، با "سختی ها" آشنا بوده است؛ زيرا پدرش محمد نادر، پيش از رسيدن به سلطنت، سرداری سپاه را برعهده داشت و در امور خانواده سخت گير بوده است.

      او می گفت که در اين سالها سطح زندگی آنها بالاتر از يک کارمند عادی حکومت نبوده است.

      به گفته محمد ظاهر، مسير زندگی او در دوران نوجوانی و طی سفرش به فرانسه تغيير کرد.

      ظاهر شاه گفت:"برای اولين بار در دوران نوجوانی در سفر به فرانسه، از ديدن تونل، دريا، کشتی و شهرهای بزرگی مانند بمبئی هندو، بسيار متعجب شدم. در فرانسه با خانواده يکی از نمايندگان پارلمان فرانسه زندگی کردم و در اين سالها ارزش دموکراسی را درک کردم، به مطالعه آثار اروپايی پرداختم و با مردم فرانسه، هنرمندان اين کشور و موسيقی فرانسوی انس گرفتم".

      جانشين پدر


      ظاهر شاه از نوزده سالگی بر تخت پادشاهی افغانستان نشست
      محمد ظاهر نوزده ساله بود که پدرش محمد نادر شاه، ترور شد. او می گفت که بعد از اين حادثه "به خواست مردم"، حکومت را در دست گرفته ولی برخی تاريخ نگاران می گويند که براداران محمد نادر، برای جلوگيری از افروخته شدن آتش اختلاف بر سر جانشينی او، به پادشاهی محمد ظاهر رضايت دادند.

      بر اين اساس بود که اگرچه محمد ظاهر رسما پادشاه اعلام شد ولی در ۳۰ سال از ۴۰ سال سلطنتش، قدرت واقعی در دست عموهايش محمد هاشم و شاه محمود و نيز پسر عمويش محمد داود بود.

      برخی از تاريخ نگاران می گويند که بخش بزرگی از اين دوران، با استبداد و خفقان همراه بود و حاکمان محلی وابسته به حکومت، ظلم بر اقليتهای قومی و مذهبی را پيشه خويش ساخته بودند.

      با پايان جنگ جهانی دوم، رقابتهای جنگ سرد دامان افغانستان را گرفت و گروههای مختلف سياسی در افغانستان - از چپ گرايان طرفدار شوروی و چين گرفته تا مشروطه خواهان، جمهوريخواهان و اسلامگرايان در آن به انحاء مختلف پرورش يافتند و اگر فرصت تبارز يافتند، سر برآوردند.

      آنچنان که قاسم فاضلی استاد سابق دانشگاه کابل می گويد در سال ۱۹۶۳ محمد داود پسرعموی محمد ظاهر از صدارت کناره گرفت و برای اولين بار شاه خودش، زمام اداره امور را در دست گرفت.

      جايگاه خانواده در حکومت



      آقای فاضلی می گويد: "عملکرد اعليحضرت شاه سابق افغانستان بعد از سال ۱۹۶۳ بسيار تغيير کرد. يکی از تلاشهای عمده او جدا کردن خانواده سلطنتی از نظام و حکومت بود به اين معنا که جايگاه خانوادگی آنها در تصميم گيريهای سياسی نقشی کمرنگ تری داشته باشد.

      او سعی کرد که روند انتخاب صدراعظم هايی که معمولا از خاندان سلطنتی انتخاب می شدند را به نفع مردم افغانستان تغيير دهد."

      بر اين اساس بود که محمد ظاهر برای اولين بار دکتر محمد يوسف را از خارج از خاندان سلطنتی به عنوان نخست وزير برگزيد. سال بعد، قانونی اساسی تصويب شد که قدرت شاه و خاندان سلطنتی را محدود می کرد.

      در اين سالها مسائل زيادی در حوزه فرهنگ، سياست، اجتماع و روابط افغانستان با دو قدرت جنگ سرد يعنی آمريکا و شوروی مطرح بود.

      در حوزه رابطه با همسايگان نيز اگرچه اختلاف صد ساله ايران و افغانستان بر سر تقسيم آب هيرمند با امير عباس هويدا نخست وزير وقت ايران حل شد، ولی مشکل اختلاف ارضی با پاکستان همچنان باقی ماند.

      پايان سلطنت



      در ۱۷ ژوئيه سال ۱۹۷۳ وقتی که محمد ظاهر در ايتاليا به سر می برد، راديو کابل بيانيه محمد داود نخست وزير پيشين افغانستان را با مارشهای نظامی پخش کرد: هموطنان عزيز، بايد به اطلاع شما برسانم که ديگر اين نظام (شاهی) از بين رفت و نظام جديدی که عبارت از نظام جمهوريت است و با روحيه حقيقی اسلام موافق است، جايگزين آن گرديد!".

      بدين سان، سلطنت ۲۰۰ ساله در افغانستان با يک کودتای بدون خونريزی پايان يافته بود و اکنون نظام حکومتی، تبديل به جمهوری شده بود.

      محمد ظاهر بعد از برکناری از قدرت، شاهد حکومت ۹ نفر ديگر بر افغانستان بود که هرکدام قدرت را از ديگری ربودند و در اندک زمانی، ۴ تن از آنان جانشان را بر سر قدرت گذاشتند.

      ظاهرشاه البته در ايتاليا سلطنت را ملغی اعلام کرد و بارها تاکيد کرد که قصد احيای تاج و تخت شاهی را ندارد: "من اعلام می دارم که اينجانب به فکر احيای سلطنت نبوده و آرزوی من فقط خدمت به ملت شريف افغانستان است."

      سالهای بحران


      تمام مدتی که شاه سابق در ايتاليا به سر می برد، وضعيت سياسی افغانستان را نيز دنبال می کرد
      پس از سلطنت ظاهر شاه، افغانستان انواع مختلف و متناقضی از حکومتها را تجربه کرد، از جمهوری دموکراتيک و جمهوری به سبک کمونيستی گرفته تا نوعی از بنيادگرا ترين حکومتهای اسلامی موجود در جهان!

      البته در تمام مدتی که شاه سابق در ايتاليا به سر می برد، وضعيت سياسی افغانستان را نيز دنبال می کرد و هر از گاهی به مناسبتهای مختلف بيانيه هايی صادر می کرد. از جمله بعد از خروج ارتش شوروی از افغانستان و اوج گيری مبارزات گروههای متعدد موسوم به "مجاهدين" عليه دولت مرکزی در کابل، محمد ظاهر پيشنهاد کرد که لويه جرگه، تکليف مشروعيت سياسی در افغانستان را روشن کند.

      او گفت: "در مورد آينده افغانستان، يک لويه جرگه اضطرای با قاعده ای وسيع که بتواند تمام اقوام، مناطق و ذهنيتهای موجود در کشور را تمثيل کند، می تواند به عنوان راه حل مطرح باشد و اميد آن می رود که از (تکرار) تجارب گذشته و بروز تصادمات بزرگ و خونريزی جلوگيری شود."

      سقوط طالبان


      ظاهر شاه سالهای آخر عمرش را به حرمسرای دوران حکومتش در کابل بازگشت
      اين نظر بعد از دو زلزله سياسی يعنی فروپاشی اتحاد جماهير شوروی و حملات يازده سپتامبر و درست در زمانی که آمريکا حکومت طالبان را در برابر خود می ديد مورد توجه قرار گرفت.

      سرانجام پس از فروپاشی نظام طالبان، دو لويه جرگه ای که ظاهر شاه آن را افتتاح کرده بود به دولت انتقالی و بعد قانون اساسی جديد افغانستان رای داد.

      با روی کار آمدن دولت منتخب و تشکيل پارلمان، فصلی جديد در تاريخ افغانستان آغاز شد. محمد ظاهر آخرين روزهای زندگی اش را به قصری بازگشت که زمانی پس از چند دهه پادشاهی از آن رانده شده بود.

      او در حالی واپسين روزهای زندگی اش را می گذراند، که روندی نو در افغانستان آغاز شده بود.

      Comment


      • #4
        Former Afghan king Mohammad Zahir Shah dies

        Former Afghan king, Mohammad Zahir Shah, died on Monday, aged 92, presidential palace sources said.

        "He died today in bed, we have no further information, but he had been sick for a month," a palace official told Reuters.

        Zahir Shah ruled Afghanistan from 1933 until he was deposed by his cousin in 1973. He lived in exile in Italy before returning home as an ordinary citizen in 2002.

        Zahir Shah came from a long line of ethnic Pashtun rulers and is a distant relative of Afghan President Hamid Karzai.

        The former king's reign is remembered as one of the most peaceful periods of Afghanistan's turbulent history.

        Born in Kabul on October 15, 1914, Zahir Shah received part of his education in France and returned to Kabul for military training. He ascended the throne in 1933 after his father was assassinated by a deranged student.

        For two decades, the bookish king remained in the shadows, allowing three uncles to run the government. But he gradually gained in confidence and took full control in 1953, overseeing a cautious modernization of his backward realm.

        He supported an end to purdah -- the wearing of the veil -- for women, used foreign cash to develop the country's medieval infrastructure and managed to keep a balance between rival Soviet and Western interests in his country.

        In 1973, while holidaying in Italy, Zahir Shah was ousted in a bloodless coup orchestrated by his cousin and brother-in-law, Prince Daoud, ending two centuries of rule by the Durrani dynasty.

        Daoud was later killed in a coup and after Soviet troops entered the country in 1979 to prop up the communist government, Afghanistan has barely seen peace.

        Comment


        • #5
          The last Shah of Afghanistan Zahir Shah died today at age 92. Below the BBC report on the Man who refused to be King again upon his return but who accepted to play the neutral role of the last father figure of a war torn country with a rich past and straong historical ties with neighbouring countries like Iran.

          Former king of Afghanistan dies


          The former King of Afghanistan, Zahir Shah, has died at the age of 92 following a long illness.


          Many Afghans remember Zahir Shah's reign fondly

          The former King of Afghanistan, Zahir Shah, has died at the age of 92 following a long illness.

          Zahir Shah was deposed in 1973 and went into exile, but returned to Afghanistan after the fall of the Taleban in 2002.

          Many Afghans had a deep love and respect for Zahir Shah, whose lengthy reign was associated with peace, security and modest political reform.

          His 40-year reign saw women receiving education and voting in elections, and a free press.

          In April 2002 the former king stepped back onto Afghan soil. He was given an overwhelming welcome...

          Zahir Shah died at his Kabul residence in the presidential palace compound.

          He had returned to Kabul in 2002 after 29 years in exile, mostly spent in Italy.

          Zahir Shah reigned as monarch from 1933 to 1973 - a time when Afghanistan underwent some democratisation but remained underdeveloped economically.



          Neutral figure


          During his long exile, the former king witnessed his country laid low by war, and the rise of the harsh Islamic regime of the Taleban.

          Born in Kabul in 1914, Zahir Shah was educated in France and was only 19 when he ascended the throne in 1933 after his father was assassinated.

          After World War II, in which he succeeded in maintaining both Afghanistan's neutrality and its borders, the king recognised the need for modernisation.



          Zahir Shah brought in foreign advisers, founded the first modern university, and fostered cultural and commercial relations with Europe.

          The former king spent nearly three decades in exile. But amid the modernisation, dark undercurrents of wrangling between the country's tribal factions remained.



          In July 1973, while he was in Italy receiving medical treatment for an eye condition, Zahir Shah was ousted in a coup orchestrated by his cousin, Mohammad Daoud. Daoud opposed his efforts to open up the country and develop contacts with the West.



          In the years following the coup, the last monarch of a 200-year-old Pashtun dynasty lived in a villa outside Rome.

          During this time Afghanistan descended into factional violence and war.



          In 2002, Zahir Shah returned to his country to attend a meeting, known as a loya jirga, to decide Afghanistan's future.



          He moved back into his former palace in the capital, Kabul, as part of an agreement reached at the meeting.

          He had agreed not to stand against Hamid Karzai for the post of Afghan head of state.



          'It gives me great pleasure to come back, great pleasure,' the monarch said on returning to his country.

          Despite being viewed by some Afghans as a potential threat, Zahir Shah was seen as the one figure who could bridge the country's divisions, says the BBC's Catherine Davis.



          He was given the symbolic title, Father of the Nation - though he was an ethnic Pashtun, he was keen to distance himself from politics and tribal loyalties.

          The former king has eight children. One of them, Shah Mahmoud Zahir, died in Rome in 2002 at the age of 56.

          Comment


          • #6
            Former Afghan king to be buried

            Security has been tightened in the Afghan capital, Kabul, ahead of the funeral of the country's last king, who died on Monday aged 92.
            The former monarch, Mohammad Zahir Shah, returned from exile five years ago, 29 years after being deposed.

            Meanwhile, there has been fresh violence in the country, with six members of the Nato-led force being killed, officials say.

            Scores of Taleban rebels have also reportedly killed in fighting.

            The BBC's Charles Havilland in Kabul says many see the former king as a symbol of the national unity since lost amid violence.

            TV tributes

            Television and radio stations in Afghanistan are broadcasting Islamic recitations interspersed with tributes to the ex-king.

            These include old footage of Zahir Shah's 40-year reign, which began remarkably in the year Adolf Hitler came to power in Germany - and which is now recalled as a time of peace and the start of democracy, he adds.
            The former king will be buried in a hilltop shrine in Kabul next to his late wife and other members of the royal family in a ceremony attended by foreign and Afghan dignitaries.

            Police have stepped up security ahead of the ceremony, occupying high points which could be used by militants to mortar bomb the ceremony.

            The Nato-led force says that four of the six troops who died in the latest fighting on Monday were victims of a bomb blast.

            Not all the nationalities are known, but Norway says it has lost one special forces soldier.

            The US-led coalition says that it and Afghan forces killed more than 80 Taleban rebels in clashes in Helmand province.

            Afghan officials have mentioned 30 insurgent deaths.

            The Taleban have meanwhile further extended a deadline for demands to be met for the release of 23 South Korean hostages.

            Comment


            • #7
              سالهای ۱۹۶۳ تا ۱۹۷۳ را در افغانستان به نام دهه دموکراسی می شناسند و برخی کارشناسان بر این باورند که در این دوره بود که برای اولین بار بنیان حاکمیت مدرن و دموکراتیک در این کشور گذاشته شد.
              شاید بتوان گفت که دهه دموکراسی با کنار رفتن محمد داوود خان، صدر اعظم افغانستان از قدرت آغاز شد.

              داوود خان که پسر کاکا (عموزاده) ظاهر شاه بود، در سال ۱۹۵۳ بعد از استعفای شاه محمود خان، کاکای پادشاه افغانستان، از صدارت، به عنوان صدراعظم قدرت را به دست گرفت.

              ده سال بعد، یعنی در سوم مارچ ۱۹۶۳، داوود خان استعفای خود را از صدارت به پادشاه سپرد و سپس دکتر محمد یوسف به عنوان صدراعظم توسط ظاهر شاه تعیین شد.

              دکتر محمد یوسف از خانواده شاهی نبود و این اولین بار بود که مهمترین مقام بعد از پادشاه به کسی سپرده می شد که عضو خاندان سلطنتی نبود.

              برخی کارشناسان معتقدند که این اولین گام به سوی دموکراسی و تحولی بزرگ در حاکمیت افغانستان به شمار می رفت.

              روند دموکراسی در افغانستان با توشیح قانون اساسی جدید این کشور در اول اکتبر ۱۹۶۴ میلادی تقویت یافت. بسیاری بر این نظرند که این قانون یکی از جامعترین و مدرنترین قانون های اساسی در منطقه بود که در آن به حقوق و آزادیهای فردی ارج گذاشته شده، مصونیت مسکن، آزادی مناسک مذهبی، آزادی تشکیل اجتماعات و احزاب در قانون تسجیل شد، شکنجه، تبعید، سانسور قبل از نشر و تعقیب مخالفین سیاسی ممنوع شد.

              قانون اساسی آن سال، عملا قدرت شاه و خاندان سلطنتی را در حوزه سیاست افغانستان محدود می کرد و این خود به وجهه دموکراسی نوپای افغانستان اعتباری مهم می بخشید.

              دموکراسی بدون احزاب


              ظاهرشاه قانون احزاب سیاسی را توشیح نکرد
              در سال ۱۹۶۵ قانون انتخابات و قانون مطبوعات نیز توسط محمد ظاهرشاه توشیح و نافذ شد. اما با همه اینها، قانون احزاب سیاسی را پادشاه به تصویب نرساند.

              ماده سى و دوم قانون اساسی سال ۱۹۶۴ می گوید:"اتباع افغانستان حق دارند به منظور تأمین مقاصد مادى، معنوى مطابق احکام قانون، جمعیتها تأسیس نمایند. اتباع افغانستان حق دارند مطابق به احکام قانون احزاب سیاسى تشکیل دهند مشروط بر اینکه:

              اول: هدف فعالیتهاى حزب و مفکوره ‏هایى که تشکیلات احزاب به روى آن بنا شده مناقض ارزشهاى مندرج این قانون اساسى نباشد.

              دوم: تشکیلات و منابع مالى حزب علنى باشد.

              در این ماده از قانون همچنین تضمین شده بود "حزبى که مطابق به احکام قانون تشکیل مى شود بدون موجبات قانونى و حکم استره محکمه (دادگاه عالی کشور) منحل نمى ‏شود."

              با توجه به این که قانون اساسی تشکیل احزاب سیاسی را مجاز می دانست، طبیعتا تصویب قانون تشکیل احزاب سیاسی، نیز ضروری بود.

              اما این قانون که مجلس نمایندگان (ولسی جرگه) آن را تصویب و سنا (مشرانو جرگه) نیز تایید کرده بود، از طرف خود پادشاه بنا به دلایلی هرگز توشیح نشد.

              این درحالی بود که عملا گروههای و جمعیت های سیاسی در جامعه آن روز افغانستان وجود داشت.

              وزیران شاه



              برخی کارشناسان معتقدند که وجود پارلمان بدون احزاب رسمی سیاسی باعث می شد که کابینه ها با معرفی سلطنت و بدون پشتوانه مردمی تشکیل شوند و همین امر نیز منجر به آن شد که گروهها و جمعیت های مختلف سیاسی به تظاهرات و اعتراضاتی که اغلب در حاشیه می ماند، روی آورند.

              همین امر نیز باعث شد که تشکیلات فکری چپگرا و راستگرا با استفاده از نارضایتی قشر جوان بتوانند بسادگی از میان این معترضان سربازگیری کنند.

              برخی کارشناسان بر این باورند که یکی دیگر از اثرات مخرب عدم انفاذ قانون احزاب، تقسیم قشر جوان به طرفداران و مخالفان مدرنیته و تجدد بود و در همان زمان بود که جمعیت های اسلام گرا بار دیگر آزادی زنان را هدف قرار دادند و گروههای چپ گرا نیز به اندیشه های کمونیسم و مارکسیزم رجوع کردند.

              به اعتقاد بسیاری، هیچیک از این دو گروه فکری عمده، ماهیت و خاستگاهی افغانی و متناسب با نیازهای آن زمان افغانستان نداشت.

              به دلیل عدم وجود احزاب سیاسی رسمی، سیستم جدید پارلمانی که ارمغان دموکراسی قانون اساسی سال ۱۹۶۴ بود، نتوانست نهادینه شود.

              سالهای بحران



              از سویی بحران بیکاری، خشکسالی سالهای اول دهه هفتاد و دیگر مشکلات ناشی از گروههای و جمعیت های سیاسی، دست به دست هم داد و به رقبای سلطنت فرصت آن را فراهم کرد که با کودتای نظامی مختصری در هفدهم جولای ۱۹۷۳ به سلطنت محمد ظاهر پایان داده شود و سردار محمد داوود خان، پسر کاکای پادشاه و صدر اعظم سابق افغانستان، حکومت جمهوری را در این کشور اعلام کند.

              در جریان سی و چهار سال بعد از سقوط نظام سلطنتی محمد ظاهر شاه، افغانستان انواع مختلف حکومت را تجربه کرد. از رژیم های دست چپی کمونیستی گرفته تا بنیادگراترین نوع حکومت مذهبی (طالبان).

              افغانستان فقط پنج سال در سایهء نظام جمهوری به رهبری داوود خان آرام ماند و بعد از آن آرامش نسبی چهل ساله بر هم خورد و مردم این کشور، هر سال جنگ های خونین تری را تجربه کردند.

              با همه اینها، گذشته از قضیه قانون تشکیل احزاب سیاسی، در دیگر موارد، بسیاری از کارشناسان معقتدند که قانون اساسی سال ۱۹۶۴ افغانستان را وارد مرحله نوین حاکمیت دموکراتیک کرد و در همین دوره بود که نمادهای دموکراسی مثل آزادی بیان و آزادی رسانه ها برای اولین بار شکوفا شد و در عرصه های مختلف اقتصادی و سیاست خارجی و داخلی پیشرفتهای چشم گیری به دست آمد.

              میراث 'دهه دموکراسی'

              شاید بتوان گفت که دهه دموکراسی، سه دهه بعد از پایان یافتن این دوره، تاثیر شگرفی بر جهت دادن به نظامی سیاسی جدید افغانستان گذاشت.

              اگرچه واژه هایی مثل دموکراسی، آزادی بیان و رسانه ها و انتخابات مردمی در دهه دموکراسی و با حمایت قانون اساسی ۱۹۶۴ وارد جغرافیای سیاسی حاکمیت در افغانستان شد، ولی به دلایل مختلفی عقیم ماند.

              با این حال، سی سال بعد از پایان دهه دموکراسی، یعنی بعد از سقوط طالبان، این واژه ها که اهمیت حیاتی خود در طول سی سال جنگ عملا ثابت کردند، در قالب کنفرانس بن، لویه جرگه تصویب قانون اساسی، انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی بار دیگر زنده شد و بنیان حاکمیت جدید در افغانستان را پی ریزی کرد.

              Comment

              Working...
              X