Autism

[Rasputin]

اتيسم چيست

اتيسم چيست؟ چه ويژگي*هايي دارد؟ آيا راه درماني دارد؟ چگونه بايد با اين كودكان رفتار كرد؟ تمام اينها سوالاتي است كه ما در اين مصاحبه قصد داريم به آنها بپردازيم.دكتر پري گلابي روانشناس باليني و كارشناس ارشد برنامه*ريزي آموزشي، نخستين مدير اجرايي اولين مركز اتيسم كشور است.

اتيسم چيست؟
ـ اتيسم اختلالي در مغز است كه باعث مي*شود پردازش اطلاعات در مغز به خوبي انجام نشده و كودك در تعامل و ارتباط خود با ديگران دچار مشكل شود.
▪ لطفا كمي در مورد علائم آن توضيح دهيد.
ـ به*طور كلي اتيسم داراي سه گروه علامت است. مبتلايان به اتيسم در تعاملات خود دچار مشكل مي*شوند، در برقراري ارتباط كلامي خوب و مناسب با ديگران ناتوان هستند و رفتارهاي كليشه*اي در آنها ديده مي*شود. بچه*هاي مبتلا به اتيسم برخلاف بچه*هاي ديگر كه در مرحله پيش زباني چيزهاي جالب را با انگشت اشاره خود نشان مي*دهند چنين كاري نمي*كنند. اين بچه*ها به جلب توجه ديگران اهميتي نمي*دهند. كودكان اتيسم رفتارها و روابط هيجاني بين افراد را به خوبي درك نمي*كنند، به*طور مثال بي*علت مي*خندد و بدون اينكه با موضوع خنده*داري روبه*رو شده باشند هيجان*زدگي خود را به شكل خاصي بروز مي*دهند و هنگام خوشحالي حركتي شبيه بال زدن نشان مي*دهند، بالا و پايين مي*پرند و يا بر خود مي*لرزند.
▪ هنگام ناراحتي چه واكنشي نشان مي*دهند؟
ـ گريه مي*كنند و جيغ مي*كشند، البته موضوع ناراحتي آنها شايد براي ما قابل درك نباشد. اين كودكان نسبت به هرچيزي كه خلاف ميلشان باشد واكنش شديدي نشان مي*دهند و جيغ مي*كشند.
در مورد ناتواني اين بچه*ها در برقراري ارتباط كلامي هم توضيح دهيد.
اين بچه*ها اغلب حرف نمي*زنند و هنگامي كه صحبت مي*كنند، كلمات ديگران را طوطي*وار تكرار مي*كنند. بچه*هاي عادي از ۳ تا ۴ ماهگي شروع به صدا درآوردن و غان و غون مي*كنند و در حدود ۱۱ ماهگي كلمات را مي*فهمند و كم كم شروع به ادا كردن آنها مي*كنند، در حالي كه اين روند در اين كودكان اتيسم بسيار به كندي اتفاق مي*افتد. برخي از اين بچه*ها حتي تا سن ۷ تا ۸ سالگي و يا تا آخر عمر هم حرف نمي*زنند.
▪ منظورتان از رفتارهاي كليشه*اي چه بود؟
ـ مثلا دست*ها را جلوي چشم*هايشان تكان مي*دهند و به آن نگاه مي*كنند. انگشتانشان را در هم مي*پيچانند و يا به آن حالت*هاي خاصي مي*دهند و تا مدتي در آن وضعيت باقي مي*مانند. مدام از گوشه*چشم نگاه مي*كنندو يا چشمشان را تنگ كرده و به نور خيره مي*شوند. بدن آدم*ها را بو مي*كنند، غذا را قبل از خوردن مي*بويند. دور خودشان مي*چرخند و به اشيا چرخان خيره مي*شوند و از اين امر ذوق مي*كنند. اسباب بازي*ها را به صورت قطار دنبال هم مي*چينند و شيوه بازي كردن آنها با
اسباب بازي*هايشان مانند ساير بچه*ها نيست. دست*هايشان را روي گوش*هايشان مي*گذارند به گونه*اي كه گاه مردم گمان مي*كنند، به خاطر شنيدن صداي خاصي اين عمل را انجام مي*دهد، در حالي*كه تجربه نشان مي*دهند اين كار آنها در واقع نوعي واكنش در زمان هيجان است. دوست دارند اشيايي مانند تسبيح را جلوي چشم*هايشان تكان دهند و يا شيئي را پرت كنند و سپس به قل خوردن آن نگاه مي*كنند. آنها معمولا خانه را به هم مي*ريزند اما برخي از آنها هم برعكس وسواس عجيبي در نظم و ترتيب دارند.
▪ علائم اتيسم در چه سني ديده مي*شود؟
ـ زير ۳ سال. نخستين علائم آن را حتي از مدت*ها قبل يعني زماني كه كودك نوزادي شيرخوار است هم مي*توان تا حدودي مشاهده كرد چون اين كودكان بر خلاف ساير بچه*ها هنگام شير خوردن به چشمان و صورت مادرشان نگاه نمي*كنند و به عبارتي تمايلي به برقراري تماس چشمي ندارند. با اين حال چون نوزادان در ۴۵ روز اول بيشتر ساعات خود را خواب هستند، در صورت ابتلا به اتيسم مشهود نخواهد بود.
▪ آيا با روش*هاي تشخيصي مدرن مي*توان از همان روزهاي نخستين زندگي كودك اين بيماري را تشخيص داد؟
ـ نه، اتيسم با سي تي اسكن،*ام آر آي، نوار مغزي و غيره قابل تشخيص نيست و فقط با مشاهده و تشخيص باليني مي*توان به وجود آن پي برد.
▪ علت ابتلا به اين بيماري چيست؟
ـ علت قطعي اين بيماري هنوز مشخص نيست اما تحقيقات زيادي در مورد رابطه ژن*ها و تاثير مواد سمي محيطي مانند فلزات سنگين( سرب، جيوه و...) روي آنها و ابتلا به اتيسم انجام شده*است. بر اساس اين تحقيقات مي*توان گفت اين مواد سمي تاثير مخربي روي ژن*ها دارند و نمي*توانند پروتئين*هاي خاص مورد نياز را توليد كرده و در نتيجه به مغز آسيب مي*رسد. حتي مواد نگهدارنده*اي كه به مواد غذايي اضافه مي*شوند هم ممكن در اين زمينه موثر باشند.
▪ پس راه پيشگيرانه*اي در اين زمينه وجود ندارد؟
ـ بله، متاسفانه چون هنوز علت اصلي اين بيماري مشخص نيست، راه*هاي پيشگيري از آن را هم نمي*دانيم.
▪ درمان چطور؟
ـ در سراسر دنيا هيچ درمان قطعي دارويي براي آن وجود ندارد و داروهاي مورد استفاده هم فقط براي كاهش علائم اتيسم كاربرد دارند، نه درمان بيماري.
▪ پس بايد چكار كرد، اين بيماران چه سرنوشتي خواهند داشت؟
ـ زياد هم نبايد نا اميد بود، امروزه روشي وجود دارد تحت عنوان روش ABA يا تحليل رفتار كاربردي. اين روش كه از جمله علمي*ترين روش*هاي موجود در اين زمينه است به صورت آهسته و گام به گام آموزش*هايي به كودكان مبتلا به اتيسم ارائه مي*دهد. در اين روش درمانگر هدف يا همان آموزش نهايي را به زير مجوعه*هايي تقسيم مي*كنيم و بعد از آموزش كامل هر مرحله به سراغ آموزش بعدي مي*رويم تا در نهايت به آموزش نهايي برسيم.
▪ لطفا يك مثال بزنيد.
ـ مثلا وقتي مي*خواهيم شلوار پوشيدن را به يك كودك مبتلا به اتيسم آموزش بدهيم، در مرحله اول شلوار را تا بالاي زانوي او بالا مي*كشيم و از او مي*خواهيم بقيه كار را خودش انجام دهد، وقتي در اين كار موفق شد در مرحله بعد شلوار را تا زانو بالا مي*كشيم و از او مي*خواهيم خم شود و شلوار را بالا بكشد. همين*طور مرحله به مرحله جلو مي*رويم. از او مي*خواهيم شلوار را از مچ پاي خود بالا بكشد، شلوار را آماده مي*كنيم و به دست او مي*دهيم. تمام اين مراحل به آرامي و با صبر و حوصله انجام مي*شود.
▪ براي اين آموزش*ها به شرايط خاصي نياز است؟
ـ بله، آموزش بايد به صورت نفر به نفر(به ازاي هر كودك يك مربي) انجام شود. ساعات كار و آموزش به اين بچه*ها در طول روز براساس آنچه در آمريكا انجام مي*شود، ۳ ساعت است. آموزش*ها بايد با برنامه*ريزي دقيق و مناسب انجام شود و در حدود دو تا سه سال به صورت انفرادي و بعد از آن گروهي باشد. والدين بايد به شكل موثر با مربي همكاري داشته باشند و آموزش*ها را ياد بگيرند، البته آنها مجاز نيستند خودشان به*طور مستقيم به كودك آموزش دهند بلكه بايد رفتارهاي آموخته شده از سوي مربي را از آنها بخواهند. اين بچه را بايد حتي*الامكان وارد گروه كودكان عادي كرد و حتي به مدارس عادي فرستاد. رفتارهاي مناسب آنها را بايد با تشويق در آنها تثبيت كرد، از جمله دادن خوراكي، نوازش، گفتن آفرين و....
▪ آيا اتيسم يك بيماري شايع است؟
ـ متاسفانه تعداد اتيسم روز به روز در حال افزايش است. براساس آمار سازمان بهداشت جهاني آمريكا در سال ۲۰۰۷ از هر يكصد تولد يك كودك مبتلا به اتيسم است. البته اين آمار در كشور ما فرق مي*كند، سال گذشته سازمان كودكان استثنايي براساس ميزان ثبت نام خود اين آمار را يك در هزار اعلام كرده*است.
▪ اتيسم در بين دخترها شايع*تر است يا پسرها؟
ـ نسبت اتيسم در پسرها ۳ تا ۴ برابر بيشتر از دخترهاست.
▪ ضريب هوشي اين كودكان در چه حدي است؟
ـ ضريب هوشي آنها در حدود ۷۰ درصد است ولي مشخص نيست كه آيا اين كودكان از ابتدا داراي بهره هوشي كمي هستند و يا به دليل بي*توجهي به محرك*هاي محيطي است. در واقع تستي براي اندازه*گيري ميزان هوش اين كودكان وجود ندارد.
▪ گفته مي*شود گاهي در بين كودكان اتيسم استعدادهاي خاصي وجود دارد، آيا اين درست است؟
ـ بله، در برخي از اين بچه*ها جزاير هوشي وجود دارد، مثلا بعضي از آنها در درك موسيقي خيلي قوي هستند و فقط با يكبار شنيدن يك موزيك مي*توانند آن را بنوازند. عده*اي در رياضي توانايي بالايي دارند و مثلا مي*توانند تمام اعداد يك كتابچه قطور تلفن را حفظ كنند. من بچه*اي را مي*شناسم كه وقتي تاريخ تولدت را به او بگويي، روزش(چندشنبه) را به تو مي*گويد. جالب است بدانيد، آقاي بيل گيتس صاحب شركت مايكروسافت هم اتيسم دارد.
▪ آيا اين بچه*ها مي*توانند جذب مدارس عادي شوند؟
ـ بله، بعد از كار با اين بچه*ها آنها مي*توانند به مدارس عادي و يا استثنايي وارد شده و يا جذب گروه*هاي توانبخشي شوند. البته بهتر است حتي*الامكان آنها را روانه مدارس عادي كرد تا در كنار بچه*هاي عادي رشد كنند و از آنها ياد بگيرند. حتي بهتر است آنها را از كودكي مهد كودك*هاي عادي فرستاد.
▪ آيا مدارس در اين زمينه همكاري لازم را دارند؟
ـ معمولا نه، اما بالاخره به هر دليلي راضي مي*شوند و حضور اين بچه*ها را مي*پذيرند. اميدوارم روزي مقاومت آموزش و پرورش براي اين كودكان در كشورمان از بين برود.
▪ حضور و آموزش*هاي اين بچه*ها در مدارس عادي مانند ساير بچه*ها خواهد بود؟
ـ برخي از كودكان نياز به همراهي يك مربي در مدرسه دارند تا به كمك او مطالب آموزشي را بهتر درك كنند. در برخي از كشورها با حذف برخي از مواد درسي به اين بچه*ها امكان مي*دهند تا با توجه به استعدادها و جزاير هوشي خود پيشرفت كنند.
▪ در چه دروسي توانايي دارند؟
ـ فيزيك، شيمي، كامپيوتر، موسيقي و نقاشي (نقاشي*هاي كاملا عيني با رعايت تمام جزييات دنياي واقعي). ما در بين اين افراد فضانورد، طراح صنعتي و.... داريم.
▪ در پايان چه توصيه*اي به خانواده*هاي آنها داريد؟
ـ اتيسم درمان قطعي ندارد و مردم براي درمان به راه*هاي غير اصولي و بي*نتيجه*اي مانند انرژي درماني، هوميوپاتي و... متوسل نشوند چون جز اتلاف وقت و هزينه فايده*اي براي آنها ندارد.

[zubin]

there is no scientific evidence to suggest that autism can't be prevented through a better society and culture which facilitates better attention-grabbing practices earlier on.

i would advise anyone not to follow mainstream (especially north american) medicine and "psychology", as it is within a very political context. north american science and academia have a conflict of interest with:

business

politics, and

social welfare

psychology as a discipline also assumes, due to its conflict of interest with business and politics, that north american society is flawless and so does not investigate valid scientific possiblities, such as that autism can be prevented through a better north american culture of early attention-grabbing home practices. furthermore, emphasis on genetics as opposed to culture and environment, which is simply the illusion of science and has no scientific foundation, subconsciously facilitates hopelessness in everyday life, affecting such issues even as what can be done towards security, prosperity, happiness and global peace.

the new mode of thought is looking at environmental causes for virtually all human problems. one must not forget that whether from a scientific, evolutionary or moral point of view, genetics are simply slaves to the environment around them, and that the environment has always controlled the existence and operation of genes.