Tweet
Japan Wants More?
ژاپن بدنبال نفوذ بيشتر در آسياي مركزي
جونيچيرو كويزومي نخست وزير ژاپن روز دوشنبه سفر چهار روزهاش را از دو كشور قزاقستان و ازبكستان در
منطقه آسياي مركزي شروع كرد
منطقه آسياي مركزي شروع كرد
كويزومي در جريان ديدارش با نورسلطان نظربايف رييس جمهوري قزاقستان و اسلام كريماف رييس جمهوري ازبكستان قرار است درباره مسايل مربوط به انرژي، روابط دوجانبه، اوضاع منطقهاي و مسايل بينالمللي گفت و گو كند
سفر كويزومي كه اولين سفر يك نخست وزير به آسياي مركزي شمرده ميشود ، مويد تصميم جدي ژاپن براي پيشبرد سياستهايش در قبال اين منطقه است كه از مدتها پيش طراحي و پايهگذاري شده است
سياست چندجانبه منطقهاي ژاپن در قبال كشورهاي آسياي مركزي را ميتوان بر محوريت امنيت انرژي، مسايل امنيتي و رقابتهاي منطقهاي يابه عبارت ديگر در چارچوب سياستهاي ژئوپلتيكي و ژئواستراتژيك تفسير كرد
از زمان برقراري روابط ديپلماتيك ژاپن با كشورهاي آسياي مركزي در سال ۱۹۹۲ميلادي، توكيو اهميت ژئوپلتيك اين منطقه را با توجه به همسايگي آنان با چين و روسيه، جنوب غربي آسيا و خاورميانه و نيز بدليل داشتن منابع غني انرژي مورد توجه قرار داده است
در گزارش سالانه وزارت خارجه ژاپن در اينباره تصريح شده است : ژاپن بر اين باور است كه ثبات آسياي مركزي و توسعه آن بينهايت بر ثبات و كاميابي اوراسيا تاثير دارد
در اين راستا دولت ژاپن از ابتدا تلاش كرد كه روابط خود را با كشورهاي آسياي مركزي در چارچوب ابتكار "ديپلماسي جاده ابريشم" به پيش ببرد
اين ابتكار بر سه اصل "گفت وگوي سياسي" ، "همكاري اقتصادي و همكاري براي توسعه منابع طبيعي" و "مشاركت براي توسعه و حفظ صلح" استوار ميباشد
براي پيشبرد و تقويت اين ديپلماسي بود كه يوريكو كاواگوچي وزير خارجه وقت ژاپن در اگوست سال ۲۰۰۴ميلادي از چهار كشور آسياي مركزيشامل ازبكستان، قزاقستان، تاجيكستان و قرقيزستان ديدار به عمل آورد
كاواگوچي در جريان اين سفر، به تشريح سياستهاي جديد منطقهاي دولت ژاپن در قبال آسياي مركزي بر مبناي افزايش همكاريهاي دوجانبه و تقويتگفت وگوها براي بالا بردن سطح همكاريهاي توكيو با كشورهاي اين منطقه پرداخت
در اين راستا بود كه كاواگوچي درهمان موقع ابتكار گفت وگوي "آسياي مركزي به علاوه ژاپن" را مطرح و به تبيين آن پرداخت
اولين نشست وزيران خارجه ژاپن و كشورهاي آسياي مركزي نيز در چارچوب اين ابتكار در جريان سفر كاواگوچي در شهر آستانه پايتخت قزاقستان برگزار شد
براساس گزارش سالانه وزارت خارجه ژاپن در سال ۲۰۰۵ميلادي، توكيو سياست فعالانهاي را براي افزايش همكاريها منطقهاي با آسياي مركزي در چارچوب اين ابتكار به پيش ميبرد
ژاپن در اين راستا بود كه در ژانويه سال ۲۰۰۵ميلادي سفارت خود را در تركمنستانباز كرد و نيز در همان زمان سفارتش را در قزاقستان ازشهر آلماتي به شهر آستانه پايتخت جديد اين كشور منتقل ساخت
ژاپن براي پيشبرد اهداف و سياستهاي ياد شده، در خرداد ماه گذشته (ماه ژوئن) ميزبان دومين نشست وزيران خارجه ژاپن و كشورهاي آسياي مركزي بود
وزيران خارجهژاپن و كشورهاي تاجيكستان، ازبكستان، قرقيزستان و قزاقستان در جريان اين نشست درخصوص ابتكار جديد "طرح اقدام" به توافق رسيدند
براساس "طرح اقدام" وزيران خارجه ژاپن و كشورهاي آسياي مركزي موافقت كردند كه همكاريهاي خود را در زمينههاي مختلف از جمله در زمينه انرژي، مبارزه با تروريسم و مواد مخدر گسترش بخشند
براساس طرح اقدام كه متن آن از سوي وزارت امور خارجه ژاپن منتشر شد، وزيران خارجه ياد شده تصريح كردند كه ثبات وتوسعه آسياي مركزي امري ضروري براي صلح و كاميابي منطقه اورآسيا و جامعه بينالمللي شمرده ميشود
وزيران خارجه كشورهاي يادشده همچنين براهميت ادامه حركت كشورهاي آسياي مركزي به طرف دمكراسي، توسعه بازار آزاد، توسعه سطح زندگي مردم ، حذف تروريسم و فقر و نيز حفاظت از حقوق بشر تاكيد كردند
بر اساس طرح اقدام، وزيران خارجه كشورهاي شركتكننده در نشست توكيو، توافق كردند كه به گفت وگوهاي سياسي فيمابين به منظور پيشبرد همكاري و مشاركت در زمينههاي مختلف ادامه دهند
تقويت همكاري با يكديگر در زمينههايي چون اصلاح ساختار سازمان ملل بويژه افزايش اعضاي دايم شوراي امنيت، تقويت رژيم خلعسلاح و منع گسترش سلاحهاي كشتارجمعي و "ان پي تي" از جمله مواردي كه وزيران خارجه كشورهاي آسياي مركزي و ژاپن بر آنها توافق كردهاند
در "طرح اقدام" همچنين با اشاره به اينكه كشورهاي آسياي مركزي برخوردار از منابع غني گاز و نفت هستند، افزايش توليد گاز و نفت از سوي كشورهاي يادشده را عاملي ثبات بخش در بازار انرژي بينالمللتوصيف شده است.
ضمن اينكه در اين نشست ژاپن آمادگي خودش رابراي پيشبرد طرح انتقال انرژي آسياي مركزي ازجمله كريدور شمال - جنوب بيان داشت
ضمن اينكه در اين نشست ژاپن آمادگي خودش رابراي پيشبرد طرح انتقال انرژي آسياي مركزي ازجمله كريدور شمال - جنوب بيان داشت
بدين ترتيب دولت ژاپن اميدوار است كه سفر كويزومي سبب پيشبرد سياستهاي اعلام شده قبلي و نيز حضور بيشتر اين كشور در منطقه آسياي مركزي شده و به امنيت انرژي اين كشور كمك كند
بهگزارش منابع ژاپني، كويزومي براين هدف است كه درجريان ديدارش با كريم اف و نظربايف، آمادگي ژاپن را براي همكاري با ازبكستان و قزاقستان به منظور كمك به بهرهبرداري رساندن منابع نفتي، گازي و معادن اورانيوم به آگاهي آنها برساند
كويزومي پيش از شروع سفرش به خبرنگاران گفت: در چارچوب راهبرد انرژي ژاپن، مناسب نيست كه اين كشور وابسته شديد به انرژي حوزه خاورميانه باشد و خوشبختانه ازبكستان و قزاقستان برخوردار از منابع فراوان انرژي هستند
هماينك حدود ۹۰درصد از نفت خام ژاپن از منطقه خاورميانه تامين ميشود و باتوجه به بحرانهاي كنوني در اين منطقه مقامات ژاپني اين وابستگي شديد را از جنبه امنيت انرژي بسيار منفي ارزيابي ميكنند
ضمن اينكه بهگزارش رسانههاي ژاپني دولت ژاپن در راستاي تامين اورانيوم مورد نياز خود قصد دارد كه به قزاقستان نزديك شده و همكاري با اين كشور را گسترش دهد
برپايه گزارش اخير روزنامه ماينيچي، كويزومي و نظربايف پس از پايان ديدارشان قرار است بيانيهاي مشتركي درزمينه همكاري فني از جمله در زمينه توسعه معادن اورانيوم قزاقستان و گسترش سرمايهگذاري ژاپن در اين خصوص منتشر كنند
بگزارش ماينيچي، دولت ژاپن تصميم دارد كه همزمان با دگرگون كردن سياست وابستگي خود به نفت خاورميانه، درهاي سياست انرژي در منطقه آسياي مركزيرا باز كند
براساس اين گزارش نيروگاههاي اتمي ژاپن براي تامين سوخت خود سالانه حدود هشت هزار تن اورانيوم از استراليا و كانادا وارد ميكنند، اما با زياد شدن شمارنيروگاههاي اتمي چين و هند اين احتمال وجوددارد كه كارتامين اورانيوم مورد نياز آنها در آينده با مشكل روبرو شود
به همين دليل شركتهاي توليدكننده برق و شركتهاي بازرگاني ژاپن توجه خود را معطوف قزاقستان كردهاند كه دومين دارنده منابع اورانيوم در جهان ميباشد
علاوه بر مساله امنيت انرژي كه به آن اشاره شد، دولت ژاپن بدنبال اين موضوع است كه با ارتباط عميق تر با كشورهاي آسياي مركزي، كه هماينك در دايره نفوذ روسيه، چين و آمريكا قرار دارند، بخشي از فشارهاي چين و نيز روسيه بر اين كشور تعديل بخشيده و حتي خنثي سازد
ژاپن مشابه همين سياست را در حال حاضر در واكنش به سياستهاي منطقه چين در جنوب و جنوب شرقي آسيا درپيش گرفته است و در اين چارچوب بدنبال نزديكي و همكاري فعال با كشورهاي حوزه "آسهآن" و نيز هند در زمينههاي مختلف ميباشد
چين در سالهاي اخير سياست بسيار فعالي را درقبال جنوب و جنوب شرقي آسيا در پيش گرفته است، مسالهاي كه به هيچوجه خوشايند ژاپنيها نيست
Comment