Touba (An Iranian Novel)

[Rasputin]

Shahrnush Parsipur's novel reveals ongoing tension between rationalism and mysticism, tradition and modernity, male and female, East and West .

[Rasputin]

On the ground, ants were coming and going in a straight line. Haji Adib placed his index finger in the way of one of the ants. The ant stopped, shook his antennae, then climbed up his finger. Now that the earth was round, everything took on a different meaning. The ant walked aimlessly up and down Haji Adib's finger. Without doubt, Rumi had been right: Nature progressed, ascended, and was always becoming. But did an ant think? Perhaps it had some kind of thought process. Not everything could be Haji Adib's sole possession, particularly thought.

He put his finger back on the ground and the ant climbed down and joined the line of its friends. It seemed as though the ant was telling them something. Every once in a while it would stop in front of one of the other ants and move its antennae in response to the other one's, and then they parted quickly. Haji smiled. Possibly they were informing each other about a pink moving wall. The ant did not have an image of Haji Adib, even if it could think. But somehow, fearfully, it understood him.

Haji Adib went to look at the small hill the ants had made. He thought, "What about dust? Does dust think?" For the earth turned, and everything on it turned with it. And each individual, minute item was capable of thought, and also rotated, just as the larger principle did, the earth itself. Even a tree was therefore a whole, and would have its own kind of treelike thought process. And its parts, perhaps each in its own wholeness, would think separately, so that the parts which formed the roots and descended into the depths of the earth had the tendency to grow downward, and the parts that were branches had the desire to ascend, parts and whole alike.

Haji Adib knew he did not have to worry about the thought process of dust particles. Some of the laws of this rotating living being were clear. If at the end of February one planted the proper seeds, by mid-spring one would have a garden full of colored pansies. Pansies also had their own thought, and so did water and dust. All together, they created an exhilarating combination. He thought, to possess this much knowledge was enough for now.

Haji Adib thought, "I am old." His heart sank. There was not much time left to spend on the subject of becoming and metamorphosis, or the spirit of dust in part and whole, or to contemplate the trees as a whole or the minute parts making up the whole. He thought that probably each in its own minute society had a few Haji Adibs and Moshir O'Dolehs and Englishmen who fought each other. He laughed and imagined that probably Asdolah their local butcher chopped their meat for them. And then he laughed loudly again.

Suddenly the rhythmic sound of the shuttle comb stopped in the basement. Haji Adib could no longer hear the soft conversations of the women. The sun had not yet reached the middle of the sky. Haji Adib still sat on the edge of the octagonal pool, his fist under his chin. He turned his head around and, through the sharp angle that formed between his head and his arm, looked in the direction of the basement. The women had gathered by the basement window staring in his direction and were whispering. He had a feeling that they were talking about him. He remembered that just a few seconds ago he had laughed, loud and without inhibition, in a manner that was not appropriate to his position, and that the women had never seen such behavior in him. As he slowly tapped his foot on the ground, he thought, "They think. Unfortunately, they think. Not like the ants nor like the minute parts of the tree, nor like the particles of dust, but more or less as I do." But, he was certain that they would never have thoughts about Mullah Sadra.

Suddenly he was shaken again, for of course they could think about Mullah Sadra as well. Had that not been the case with that rebellious and audacious woman who lived in their town when he was a child, who created all that uproar and sensation? People said that she was a prostitute, but they also said that she was learned. How much talking there was about her! He remembered someone telling his father that she was the messiah. The women were laughing behind the basement window. Haji thought disparagingly that they were behaving with typical women's foolishness. One pushed and the others burst out laughing; one was tickled while the other tried to get away. If there had not been a man in the house, their laughter would probably have been heard all over. Undoubtedly some of them were going crazy for not having a husband, but it was not possible to find husbands for them. They were dependent on Haji Adib, and there was not a man available at the moment who was rich enough to take one of them. Besides, if they did get married who would then weave the carpets? For that, he couldn't bring strange women into the house. They might then participate in some perverse activities with one another.

Haji Adib pressed his lips together in anger. He decided, "Yes, the earth is round. Women think. And soon they shall have no shame." A small cloud covered the sun, a gust picked some dust and twigs off the ground. "That is the way it is. As soon as they discover they are able to think, they shall raise dust. The poet Hafez of Shiraz was right, 'This witch was the bride of a thousand grooms.'" He suddenly realized why the earth had to be square, why it had been considered unmoving, and why every man had the right to build a fence around his land. If they left this prostitute to her own devices, she would constantly spin around and throw everyone off balance. Everything would then be chaos.

With a sharp, aggressive gesture, Haji Adib turned toward the basement. The women's murmuring suddenly stopped. He heard their footsteps as they returned to their weaving looms. The clouds had moved away from the sun. Haji felt angry and humiliated. Most of all, he felt afraid. He felt the day would soon come when the Englishman would appear, and tell his own version of the story, just as he shamelessly brought a diamond ring for the lady of the house, his wife. How dared he?

Suddenly, Haji Adib stopped his pacing. He turned and looked at his daughter who had sat by the side of the pool and was attracting the fish by splashing the water with her fingers. Her curly golden hair, uncombed and disheveled, glowed in the sun. It shone like a rainbow. It was necessary that Haji Adib tell his daughter everything before the Englishmen did. His wife could no longer be educated. Then, even if the Englishmen did tell her their own version, it would not have the same effect. His daughter, with all her intelligence and her clever questions, needed to know.

Haji Adib called Touba to him. The little girl ran toward her father. In the room, they sat across from each other and Haji Adib explained to her that from this very day forward she must begin her education. They would begin with the Koran and the alphabet and read Sadi's Rose Garden. The first sentence that the girl learned remained in her memory forever: "Touba is a tree in paradise."

[golgol85]

beautifully written, i would like to read it in farsi and english to see if they compare. the imagry is phenomenal, thanks siamak!

[Rasputin]

Khosh halam keh khoshet umad aziz.

[golgol85]

kheili vaghte ke dige story upload nakardi

[Rasputin]

kheili vaghte ke dige story upload nakardi

Ta chand rouz-e digeh ,chand ta mizaram yavash yavash :=) .

[Rasputin]

رمان 'طوبا و معنای شب' و نيز 'زنان بدون مردان'، نوشته شهرنوش پارسی*پور به چندين زبان ترجمه شده*اند. 'طوبا و معنای شب' به زبان*های آلمانی، ايتاليايی، لهستانی و انگليسی و 'زنان بدون مردان' به زبان*های سوئدی، هلندی، فرانسوی، ايتاليايی، اسپانيايی، انگليسی و مالايالامی (زبان ايالت کارلای هند)، ترجمه شده*اند.
سال گذشته، انتشارات فمينيست* پرس آمريکا پس از عرضه نسخه جيبی زنان بدون مردان، ترجمه انگليسی طوبا و معنای شب را نيز با ترجمه "کامران تلطف"، استاد رشته مطالعات خاور نزديک و ايرانشناسی در دانشگاه آريزونا و "حوا هوشمند"، مترجم، منتشر کرد.

پيش از آن نيز زنان بدون مردان، با ترجمه "کامران تلطف"، و "جاسلين شارلوت" توسط انتشارات دانشگاه سيراکيوز آمريکا به زبان انگليسی منتشر شده بود.

از نيمه دوم دهه هفتاد، يعنی يک دهه پس از رشد فزاينده خروج ايرانيان از ايران تا به امروز، ترجمه "ادبيات فارسی معاصر" به زبان*های مختلف جهان، تبديل به يک جريان شده است. در حالی که پيش از اين مقطع، ترجمه ادبيات معاصر ايران به زبان*های مختلف، به صورت گاهگاهی اتفاق می*افتاد. اما ترجمه *های دو دهه اخير، جز در موارد استثنايی به بازار کتاب اروپا و امريکا راه نيافته*اند و در بهترين شرايط در محدوده*های روشنفکری باقی مانده*اند. به ديگر سخن، تا به امروز ترجمه آثار ادبی معاصر ايران اگرچه مديون پادرميانی ايرانيان علاقه*مند به فرهنگ در کشورهای اروپايی و امريکايی بوده است، اما اغلب اين آثار به دليل عدم آشنايی ايرانيان با سيستم پخش و توزيع کتاب در اروپا و آمريکا، در بهترين حالت، فقط به کتابخانه*ها و مراکز فرهنگی عرضه شده*اند*، و در آنجا نيز اغلب در انزوا باقی مانده*اند. پايين بودن سطح کيفی کار، انتخاب اثر نامناسب برای ترجمه، و کيفيت ظاهری کتاب همگی از عواملی هستند که به اين انزوا دامن می*زنند.


شهرنوش پارسی پور

اما از سويی ديگر آثار تعدادی از نويسندگان ايرانی که به طور مستقيم به زبان کشورهای ميزبان نوشته شده است با استقبال قشر کتابخوان روبه*رو می*شوند. به عنوان مثال در سوئد، درباره کتاب يک دختر جوان ايرانی با عنوان اسمش را هرچی می*خوای بذار! نوشته "مرجانه بختياری" به زبان سوئدی، ده*ها نقد در نشريات معتبر منتشر می*شود، و يا در آمريکا کتاب لوليتاخوانی در تهران نوشته "آذر نفيسی" به زبان انگليسی، چند هفته در صدر کتاب*های پرفروش قرار می*گيرد و يا ترجمه کتاب*های "مرجان ساتراپی" که ابتدا به زبان فرانسه نوشته شده با استقبال خوبی در چند کشور اروپايی و آمريکايی روبه*رو می*شود.

اين استقبال نشان می*دهد که زمينه توجه به ادبيات ايران در غرب مهيا شده اما امکانات ورود به بازار کتاب آن و هم*چنين شناخت ضرورت*ها و ويژگی*های آن در ميان ايرانيان علاقه*مند به فعاليت فرهنگی هنوز به ميزان کافی وجود ندارد.

پيش از اين، ترجمه رمان بامداد خمار نوشته "فتانه حاج*سيدجوادی" و چراغ*ها را من خاموش می*کنم نوشته "زويا پيرزاد" جزو معدود ترجمه*هايی از ادبيات معاصر فارسی بود که موفق شد در بازار کتاب کشورهای اروپايی نفوذ کند؛ و حالا در سطحی ديگر، ترجمه رمان طوبا و معنای شب که ده*ها نقد، بررسی و معرفی درباره آن در نشريات دانشگاهی آمريکا منتشر شده، توانسته است از نيمه نخست سال 2006 در کتاب*فروشی*های معتبر اين کشور عرضه شود.

مطالعه رمان طوبا و معنای شب و داستان بلند زنان بدون مردان، از آنجا که برشی از تاريخ معاصر ايران، باورهای حاکم بر فرهنگ ايران و وضعيت زن در ايران را نشان می*دهد از سوی برخی از استادان دانشگاههای آمريکا، به دانشجويان پيشنهاد می*شود. اين رمان تا به امروز به عنوان يک پيشنهاد مطالعاتی مورد استفاده دانشگاهيان و دانشجويانی قرار گرفته است که در رشته*های مربوط به خاورميانه و ايران*شناسی در آمريکا تحصيل می*کنند.




کامران تلطف می گويد دانشجويان رشته*هايی چون ادبيات فارسی، ادبيات زنان در خاورميانه، مطالعات زنان، تاريخ و زن در اسلام می*توانند به اين کتاب مراجعه کنند. وی توضيح می*دهد که از کتاب طوبا و معنای شب که نقش تاريخ معاصر ايران در آن قابل ملاحظه است ر محافل و نشريات دانشگاهی استقبال خوبی شده است. از جمله در دانشگاه*های آريزونا براندايس، مريلند، واشنگتن، داکوتای شمالی، يورک، و غيره. از طريق کتابخانه*ها نيز می*توان به ده*ها مقاله درباره اين رمان در نشريات دانشگاهی دسترسی پيدا کرد.

او که پيش از اين در سال ۲۰۰۴ بخشی از رمان طوبا و معنای شب را برای نشريه آکادميک "World Literature Today" (ادبيات معاصر جهان) ترجمه کرده و در همين نشريه نيز مقاله*ای درباره کارهای پارسی*پور نوشته بود توضيح می*دهد که "در اين رمان ارجاعات مذهبی، ادبی و فرهنگی متعددی وجود دارد که خواه *ناخواه مخاطب آن را خاص می*کند و نبايد توقع داشت که يکباره توجه عامه مردم آمريکا را جلب کند و جزو رمان*های پرفروش قرار بگيرد".

داستان طوبا و معنای شب، رويدادهايی از دوران مشروطه تا اواسط دوره محمدرضا پهلوی را در بر می*گيرد. افت و خيزهای مهم تاريخ صد ساله معاصر ايران بستر حوادث اين رمان است که آگاهی از آن زمينه تاريخی ارتباط با کتاب و شخصيت*های داستانی آن را ساده*تر می*کند.

تلطف در مقدمه رمان طوبا و معنای شب با عنوان "ترجمه تجربه زنان"، آن را ادامه منطقی زنان بدون مردان می*داند و می*گويد: "اين دو کتاب شهرنوش پارسی*پور و به ويژه زنان بدون مردان نقش مهمی در برپايی گفتمان ادبی فمينيستی ايران بازی کرده*اند و شباهت*های بسياری بين آنها وجود دارد. اين دو کتاب از حيث کوشش و تلاش زنان برای رسيدن به استقلال، نشان دادن ستم فرهنگی که بر آن*ها وارد می*شود و هم از نظر شکل و زبان ادبی يک جهش در ادبيات ما به شمار می*آيند چرا که نويسنده از رئاليسم سوسياليستی فاصله می*گيرد، قدم فراتر می*گذارد و از شيوه*های سوررئاليستی برای مفاهيمی که بيانشان دشوار است استفاده می*کند. به نظر من کتاب طوبا و معنای شب می*تواند هم برای مخاطب جدی ادبيات جالب باشد و هم برای کسانی که مسائل زنان شرقی و کشورهای اسلامی را دنبال می*کنند".

[Rasputin]

در کتاب طوبا و معنای شب اشارات فراوانی به شاعران کلاسيک فارسی چون مولانا، عطار، حافظ، و همچنين به آثار ادبيات معاصر و به ويژه صادق هدايت و بوف کور وی وجود دارد که خواننده غير ايرانی برای فهم آن نياز به توضيحات افزوده مترجم دارد. تلطف، با گريز از گزينش زيرنويس تلاش کرده است با کمترين کلام، اطلاعات لازم را در متن رمان ارائه دهد: "مثلاً در جايی خانم پارسی*پور از اتوبوس سيمی حرف می*زند که مسافرها را از تهران به کرمانشاه می*برد. در يک فرهنگ لغت توانستيم اطلاعاتی راجع به آن پيدا کنيم که آن هم در نهايت به کتاب طوبا و معنای شب ارجاع داده بود. سعی کرديم در کتاب، اين حالت که مسافرها را با طناب در جايشان محکم می*کردند در چند کلمه به متن اضافه کنيم و يا وقتی از مفاهيم درويش*گری يا فلسفه مولانا يا بوف کور صادق هدايت و دختر اثيری حرف زده می*شد، از قول شخصيتی در داستان اطلاعاتی به آن اضافه کنيم يا واژه*ای نزديک به مفهوم دختر اثيری را پيدا کنيم".

"حورا ياوری"، پژوهشگر، منتقد ادبی و استاد دانشگاه، که موخره *ای بر اين کتاب نوشته، در مقاله خود به عرفان و معنای خانه در اين رمان پرداخته است. به عقيده وی، نويسنده در اين کتاب، تاريخ مشروطه ايران را به زبان ادبی روايت کرده است و چه بسا گزارش معتبرتری نيز از مشروطه به خواننده می*دهد. به گفته خانم ياوری، رمان طوبا و معنای شب سرشار از استعاره، تشبيه و نشانه هايی است که فهم آن را برای خواننده عامه سخت می کند و درک کتاب، مستلزم درک جامعه ايران و فرهنگ اسلامی است.

به گفته کامران تلطف، رمان طوبا و معنای شب، علاوه بر موفقيت در دانشگاه*های آمريکا در نشريات معتبر اين کشور نيز معرفی شده است. برای مثال نشريه Publishers Weekly (پابليشرز ويکلی) نيز در مقاله*ای با تاکيد بر سبک ويژه شهرنوش پارسی*پور، به نقش وی در ادبيات مدرن زنانه پرداخته و نوشته است: "با اين کتاب، پارسی*پور به ادبيات فمينيستی در زبان انگليسی کمک کرده است".

"فی چدوی"، منتقد ادبی، نيز در نشريه Library Journal Reviews (نشريه کتابداری آمريکا) می*نويسد: "عدم آگاهی خوانندگان با مقوله*هايی از قبيل صوفيگری مانع لذت بردن از خواندن اين کتاب نمی*شود."

علاوه بر روزنامه*نگاران غير ايرانی، چند تن از نويسندگان ايرانی ساکن آمريکا نيز نقد و نظرهايی با زاويه ديدهای مختلف، درباره رمان طوبا و معنای شب در نشريات انگليسی*زبان نوشته*اند.




"آذر نفيسی"، مترجم، داستان*نويس و منتقد که در مورد کتاب و بر پشت جلد آن نوشته "قهرمانان زن در اين رمان مانند خود پارسی*پور به قيام برمی*خيزند"، در مقاله*ای در سايت اينترنتیIran chamber society با اشاره*ای به ادبيات کلاسيک ايران، نوشته است که زنان در اين کارها نقش مرکزی دارند و در تغييرات جامعه ايفای نقش می*کنند و علی*رغم اين که در اوج جامعه مردسالارانه نوشته شده*اند اما حضور فعال زنان، وقايع را تغيير می*دهد و مردان را از شکل سنتی خود خارج می*کند و روزمره آن*ها را دستخوش تغيير می*کند.

نفيسی با توضيح اين که شخصيت*های رمان*های امروز، در سايه فرورفته و غيرواقعی*تر از رمان*های اوليه ايران هستند، با اشاره به رمان طوبا و معنای شب، نوشته است در اين رمان زن به دنبال جايگاه اصلی خود در اين جهان است ولی هرگز اين جست و جو متمرکز نمی*شود و به شکل معين در عالم واقعيت در نمی*آيد.

نفيسی، طوبا و معنای شب را به گريه *ای بی*پايان در صدای داستان*های ايرانی چند سال اخير تشبيه کرده است که يا صداهايی بدون تصوير خلق کرده*اند و يا تصويری بدون صدا در تالار آينه بوده*اند.



--------------------------------------------------------------------------------


شهرنوش پارسی*پور ۶۱ ساله است و در آمريکا زندگی می*کند. از او تا به امروز دو مجموعه داستان تجربه*های آزاد (۱۳۵۷، بازچاپ: باران در سوئد،۱۳۷۱) و آويزه*های بلور (۱۳۵۶، بازچاپ: باران، ۱۳۷۱)، و رمان*های سگ و زمستان بلند (۱۳۵۴)، طوبا و معنای شب (۱۳۶۸)، زنان بدون مردان (نشر نقره، بازچاپ: باران)، عقل آبی(باران، ۱۳۷۳)، بر بال باد نشستن (باران، ۱۳۸۱)، شيوا (باران، ۱۳۷۸)، آداب صرف چای در حضور گرگ(نشر تصوير در آمريکا، ۱۳۷۲)، و ماجراهای ساده و کوچک روح درخت (باران، ۱۳۷۸)؛ و همچنين خاطرات زندان (باران،۱۳۷۵) و داستانی برای کودکان با عنوان توپک قرمز منتشر شده است.