سخنگوی قوه قضائيه ايران اعلام کرده که مجازات سنگسار با اينکه در قوانين ايران پيش بينی شده، ديگر در اين کشور اجرا نمی شود.
به گفته وی، ممکن است در دادگاه بدوی حکم سنگسار صادر شود اما چنين احکامی در مراحل تجديدنظر نقض می شود و عملاً اجرا نمی گردد.
اما فعالان حقوق بشر اصرار دارند که مجازات سنگسار در مواردی در سالهای اخير در ايران اجرا شده و پارلمان اروپا نيز رسماً از دولت ايران خواسته است که شواهدی ارائه دهد که اين مجازات ديگر در کشور اجرا نمی شود.
در مقاله ای که می خوانيد به همين بهانه به بررسی مجازات سنگسار پرداخته شده است.
در پاره *ای روايتهای اسلامی آمده که ريختن خون مسلمان تنها در سه صورت حلال می* شود: کفر پس از ايمان، زنای مرد يا زن همسردار و قتل.
به نص قرآن، بالاترين جرم در اسلام شرک به خداوند است؛ با اين همه در سنت اسلامی، سخت *ترين نوع مجازات برای آميزش جنسی خارج از چارچوب ازدواج، بويژه آميزش زن يا مرد همسردار و نيز لواط يا عمل همجنسگرايانه مردان در نظر گرفته شده است.
مجازات سنگسار برای مرتکب شونده زنا از مباحث پيچيده شريعت اسلامی است و درباره جزئيات آن اختلاف نظر فراوانی ميان مکتبهای فقهی سنی و شيعی وجود دارد.
حکم رجم يا مجازات سنگسار در قرآن که در مقام منبع نخستين شريعت اسلامی به رسميت شناخته می* شود وجود ندارد اما آن* گونه که در پاره* ای متون فقهی اوليه آمده، پيامبر اسلام خود دستور سنگسار را در چند مورد صادر کرده است.
تقريباً ميان مفسران و محدثان اتفاق نظر وجود دارد که آيه *ای هم در وجوب اجرای مجازات سنگسار بر پيامبر نازل شده اما اينکه چرا اين آيه اکنون در قرآنی در دست ماست وجود ندارد، موضوع مناقشه* های فراوان است.
جلال الدين سيوطی، قرآن *شناس و مفسر نامدار مصری در قرن دهم هجری، در کتاب الاتقان فی علوم القرآن از عايشه، همسر پيامبر نقل کرده که سوره احزاب که در روزگار پيامبر خوانده می *شد، دويست آيه داشت اما زمانی که عثمان خليفه سوم مسلمانان قرآن را تدوين و مکتوب کرد شماری از آيات، از جمله آيه سنگسار را از قلم انداخت.
در قرون اخير، رفته رفته، باور به تحريف قرآن هواداران خود را در ميان مسلمانان از دست داده و تقريباً همه پيروان اسلام باور دارند مصحف عثمان، بی *کم و کاست و تغيير، همان قرآنی است که بر محمد پيامبر اسلام نازل شده است.
از اين رو، شمار بسياری از مفسران می* انگارند آيه سنگسار بر پيامبر نازل شد و نخست پاره* ای از قرآن بود و سپس پيامبر به دستور خداوند آن را از قرآن برداشت، به اين معنی خواندن اين آيه نسخ شد بدون آنکه حکم آن منسوخ شود.
موضوع ديگری که اغلب مفسران بر سر آن هم نظرند اين است که مجازات زنا به صورت تدريجی وارد احکام اسلامی شده است.
در آيه پانزدهم سوره نسا آمده زنانی که زنا کنند و چهار نفر بر عمل آنها شهادت *دهند بايد در خانه حبس شوند تا بميرند.
برخی مفسران مانند علامه محمدحسين طباطبائی، نويسنده تفسير الميزان می *گويند اين آيه با آيه ديگری در سوره نور که مجازات تازيانه را برای مرد و زن (مجرد) زناکار وضع کرده، نسخ شده است.
شماری ديگر از مفسران باور دارند اين آيه نه با آيه *ای ديگر، که با سخن يپامبر نسخ شده است.
فقيهان عمدتاً می *گويند زنا از سه راه ثابت می* شود: شهادت چهار مرد، آبستنی زن يا چهار بار اعتراف زناکار.
شهادت چهار مرد نيز شرايط ويژه *ای دارد که در عمل، کار گواهی را دشوار می *کند زيرا بايد هر چهار نفر به چشم خويش عمل آميزش جنسی را مشاهده کنند.
اگر سه نفر شهادت دهند و فرد چهارمی در کار نباشد، آن سه نفر تازيانه می *خورند.
در جزييات مسئله شهادت و آبستنی يا اعتراف هم اختلاف نظرهای فقهی فراوان است.
روايات اسلامی بسياری تأکيد کرده* اند که زناکار اگر توبه کند، گناهش بخشيده می *شود و مجازات بر او اجرا نمی* شود.
برخی روايات نيز به اختيارات حاکم اسلامی اشاره می *کنند که حتی بدون توبه زناکار می *تواند از گناه او درگذرد و از مجازات چشم* پوشی کند.
از طرف ديگر، دشواری شرايط اثبات زنا راه را بر اسقاط مجازات هموار کرده است.
مثلاً اگر زن آبستن بگويد که به اجبار تن به عمل جنسی داده نمی* توان سنگسارش کرد يا حتی اگر کسی سه بار اقرار به زنا کرد و بعد حرف خود را پس گرفت حکم زنا اثبات نمی *شود.
پيچيدگی و سختگيری در اثبات عمل زنا و اجرای مجازات سنگسار آن اندازه بوده که به گواهی تاريخ اسلام، در عمل اين مجازات به شکل چشمگيری اجرا نشده است.
اين نکته را نيز بايد در نظر گرفت که پيش از ظهور اسلام در جزيرة العرب زنا مجازاتی رسمی نداشته و حتی اگر مردی زنا می* کرده، موجب غرور و تفاخر هم بوده است.
شماری از تاريخنگاران معاصر از رواج و آزادی روابط جنسی در جامعه آن دوران سخن گفته و با شواهد تاريخی نشان داده *اند که چگونه مجازات زنا قانونگذاری شد.
از نگاه اين تاريخنگاران مسلمان، پيامبر اسلام طی دوران پيامبری خود فرماندهی بيست و هفت جنگ را بر عهده گرفت و فرماندهی هشتاد و سه نبرد را نيز به ياران نزديک خود سپرد.
شرايط مستمر جنگی که مسلمانان در آن به سر می* بردند، ضرورت تأمين جنسی خانواده را ايجاب می* کرد و رزمندگان نيازمند بودند از وفاداری جنسی زنان خود اطمينان يابند تا با خيالی آسوده در جبهه نبرد شرکت کنند.
به گفته وی، ممکن است در دادگاه بدوی حکم سنگسار صادر شود اما چنين احکامی در مراحل تجديدنظر نقض می شود و عملاً اجرا نمی گردد.
اما فعالان حقوق بشر اصرار دارند که مجازات سنگسار در مواردی در سالهای اخير در ايران اجرا شده و پارلمان اروپا نيز رسماً از دولت ايران خواسته است که شواهدی ارائه دهد که اين مجازات ديگر در کشور اجرا نمی شود.
در مقاله ای که می خوانيد به همين بهانه به بررسی مجازات سنگسار پرداخته شده است.
در پاره *ای روايتهای اسلامی آمده که ريختن خون مسلمان تنها در سه صورت حلال می* شود: کفر پس از ايمان، زنای مرد يا زن همسردار و قتل.
به نص قرآن، بالاترين جرم در اسلام شرک به خداوند است؛ با اين همه در سنت اسلامی، سخت *ترين نوع مجازات برای آميزش جنسی خارج از چارچوب ازدواج، بويژه آميزش زن يا مرد همسردار و نيز لواط يا عمل همجنسگرايانه مردان در نظر گرفته شده است.
مجازات سنگسار برای مرتکب شونده زنا از مباحث پيچيده شريعت اسلامی است و درباره جزئيات آن اختلاف نظر فراوانی ميان مکتبهای فقهی سنی و شيعی وجود دارد.
حکم رجم يا مجازات سنگسار در قرآن که در مقام منبع نخستين شريعت اسلامی به رسميت شناخته می* شود وجود ندارد اما آن* گونه که در پاره* ای متون فقهی اوليه آمده، پيامبر اسلام خود دستور سنگسار را در چند مورد صادر کرده است.
تقريباً ميان مفسران و محدثان اتفاق نظر وجود دارد که آيه *ای هم در وجوب اجرای مجازات سنگسار بر پيامبر نازل شده اما اينکه چرا اين آيه اکنون در قرآنی در دست ماست وجود ندارد، موضوع مناقشه* های فراوان است.
جلال الدين سيوطی، قرآن *شناس و مفسر نامدار مصری در قرن دهم هجری، در کتاب الاتقان فی علوم القرآن از عايشه، همسر پيامبر نقل کرده که سوره احزاب که در روزگار پيامبر خوانده می *شد، دويست آيه داشت اما زمانی که عثمان خليفه سوم مسلمانان قرآن را تدوين و مکتوب کرد شماری از آيات، از جمله آيه سنگسار را از قلم انداخت.
در قرون اخير، رفته رفته، باور به تحريف قرآن هواداران خود را در ميان مسلمانان از دست داده و تقريباً همه پيروان اسلام باور دارند مصحف عثمان، بی *کم و کاست و تغيير، همان قرآنی است که بر محمد پيامبر اسلام نازل شده است.
از اين رو، شمار بسياری از مفسران می* انگارند آيه سنگسار بر پيامبر نازل شد و نخست پاره* ای از قرآن بود و سپس پيامبر به دستور خداوند آن را از قرآن برداشت، به اين معنی خواندن اين آيه نسخ شد بدون آنکه حکم آن منسوخ شود.
موضوع ديگری که اغلب مفسران بر سر آن هم نظرند اين است که مجازات زنا به صورت تدريجی وارد احکام اسلامی شده است.
در آيه پانزدهم سوره نسا آمده زنانی که زنا کنند و چهار نفر بر عمل آنها شهادت *دهند بايد در خانه حبس شوند تا بميرند.
برخی مفسران مانند علامه محمدحسين طباطبائی، نويسنده تفسير الميزان می *گويند اين آيه با آيه ديگری در سوره نور که مجازات تازيانه را برای مرد و زن (مجرد) زناکار وضع کرده، نسخ شده است.
شماری ديگر از مفسران باور دارند اين آيه نه با آيه *ای ديگر، که با سخن يپامبر نسخ شده است.
فقيهان عمدتاً می *گويند زنا از سه راه ثابت می* شود: شهادت چهار مرد، آبستنی زن يا چهار بار اعتراف زناکار.
شهادت چهار مرد نيز شرايط ويژه *ای دارد که در عمل، کار گواهی را دشوار می *کند زيرا بايد هر چهار نفر به چشم خويش عمل آميزش جنسی را مشاهده کنند.
اگر سه نفر شهادت دهند و فرد چهارمی در کار نباشد، آن سه نفر تازيانه می *خورند.
در جزييات مسئله شهادت و آبستنی يا اعتراف هم اختلاف نظرهای فقهی فراوان است.
روايات اسلامی بسياری تأکيد کرده* اند که زناکار اگر توبه کند، گناهش بخشيده می *شود و مجازات بر او اجرا نمی* شود.
برخی روايات نيز به اختيارات حاکم اسلامی اشاره می *کنند که حتی بدون توبه زناکار می *تواند از گناه او درگذرد و از مجازات چشم* پوشی کند.
از طرف ديگر، دشواری شرايط اثبات زنا راه را بر اسقاط مجازات هموار کرده است.
مثلاً اگر زن آبستن بگويد که به اجبار تن به عمل جنسی داده نمی* توان سنگسارش کرد يا حتی اگر کسی سه بار اقرار به زنا کرد و بعد حرف خود را پس گرفت حکم زنا اثبات نمی *شود.
پيچيدگی و سختگيری در اثبات عمل زنا و اجرای مجازات سنگسار آن اندازه بوده که به گواهی تاريخ اسلام، در عمل اين مجازات به شکل چشمگيری اجرا نشده است.
اين نکته را نيز بايد در نظر گرفت که پيش از ظهور اسلام در جزيرة العرب زنا مجازاتی رسمی نداشته و حتی اگر مردی زنا می* کرده، موجب غرور و تفاخر هم بوده است.
شماری از تاريخنگاران معاصر از رواج و آزادی روابط جنسی در جامعه آن دوران سخن گفته و با شواهد تاريخی نشان داده *اند که چگونه مجازات زنا قانونگذاری شد.
از نگاه اين تاريخنگاران مسلمان، پيامبر اسلام طی دوران پيامبری خود فرماندهی بيست و هفت جنگ را بر عهده گرفت و فرماندهی هشتاد و سه نبرد را نيز به ياران نزديک خود سپرد.
شرايط مستمر جنگی که مسلمانان در آن به سر می* بردند، ضرورت تأمين جنسی خانواده را ايجاب می* کرد و رزمندگان نيازمند بودند از وفاداری جنسی زنان خود اطمينان يابند تا با خيالی آسوده در جبهه نبرد شرکت کنند.



Comment