The Pursuit Of Pleasure In Iran

[Rasputin]

[Rasputin]

فقه لذت

شايد يكي از گيراترين ويژگيهاي اين كتاب شرح جدال*هاي فقهي بر سر حليت يا حرمت شرب توتون (كشيدن توتون) يا شرب قهوه است و رساله*هاي فراواني كه فقيهان عصر درباره حلال بودن يا حرام بودن نوشيدني*ها يا مواد مخدر وارداتي نوشته*اند.

برخي از فقيهان و مومنان خود آن اندازه به كشيدن توتون معتاد شدند كه مسأله تازه*اي در فقه توليد شد: آيا كشيدن توتون روزه را باطل مي*كند؟ اين مجادلات سرآغاز درگيري نظام فقهي با مسائل جهان جديد است كه هنوز در كتاب*هاي توضيح المسائل به صورت "مسائل مستحدثه" (مسائل نوپديد) طرح مي*شود.

همين*طور چالش سخت فقيهان و سلاطين بر سر منع حكومتي شراب از فصل*هاي خواندني تاريخ اين دوره است.

فصل هاي "در طلب كام"

عنوان*هاي ده فصل اين كتاب كه در دو بخش آمده چنين است:

بخش نخست عصر صفويه:

فصل نخست: نگاهي كلي: ايران از قرن شانزدهم تا قرن نوزدهم؛ فصل دوم: شراب در ايرانِ عصر صفويه: افراط و امساك؛ فصل سوم: شراب در ايران عصر صفويه: از منع نيم*بند تا قدغن*كردن قطعي؛ فصل چهارم: ترياك در ايران عصر صفويه: مواد مخدرِ بومي*شده؛ فصل پنجم: توتون در ايران عصر صفويه: لذت و تحريم؛ فصل ششم: قهوه در ايران عصر صفويه: بازرگاني و مصرف.

بخش دوم عصر قاجار:

فصل هفتم شراب در ايران عهد قاجار: از نقض شريعت تا تظاهر به فسق؛ فصل هشتم: ترياك و تنباكو در ايران عصر قاجار: از لذت تا فروش و نماد ملت شدن؛ فصل نهم: از قهوه به چاي: دگرگوني الگوي مصرف در عهد قاجار؛ فصل دهم: قهوه نوشيدن در قهوه*خانه: سياست مصرف در ايران عهد قاجار

در طلب كام، تصويري تاريخي از چهار سده ايران را پيش چشم خواننده مي*گذارد. خواننده ايران*پژوه به هر جنبه از تاريخ ايران در اين دوره علاقه*مند باشد، از خواندن اين كتاب نمي*تواند تن بزند؛ زيرا اين كتاب پيوستگي همه پاره*هاي جامعه به هم را بازنموده و نشان داده كه پديده*هاي مادي چه اثري سترگ در شكل دادن به نظام*هاي اخلاقي و معنوي دارند.

البته براي خواننده ايراني، بهره از خواندن اين كتاب به يافته*ها و نتيجه*هاي آن خلاصه نمي*شود؛ بل*كه شيوه تاريخ*نويسي رودي ماتي كه امروزه شيوه پذيرفته تاريخ*نويسي در غرب به شمار مي*رود، بيش از هر چيز آموزنده است.