Eco Summit Asia

[Rasputin]

اجلاس سران اکو در تهران آغاز به کار کرد

تاجیکستان، ایران و افغانستان بر اشتراکات سه کشور تاکید کردند

دهمین اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی - اکو - در تهران آغاز به کار کرد.

روز چهارشنبه، 11 مارس - 21 اسفند - اجلاس سران اکو با سخنرانی الهام علی اف، رئیس جمهوری آذربایجان، و محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، و حضور سران و مقامات ارشد ده کشور عضو در تهران کار خود را آغاز کرد و ریاست دوره ای اکو از آذربایجان به ایران منتقل شد.

در اجلاس تهران، رئیسان جمهوری آذربایجان، افغانستان، ایران، پاکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، ترکیه و نخست وزیر قزاقستان، معاون نخست وزیر قرقیزستان و رئیس مجلس سنای ازبکستان ریاست هیات های نمایندگی این کشور ها را برعهده دارند.

به گزارش خبرگزاری دولتی ایران - ایرنا - آقای احمدی نژاد در سخنانی پس از انتخاب به ریاست دوره ای اکو، با ابراز این نظر که پس از فروپاشی اقتصاد سوسیالیستی، اقتصاد سرمایه داری نیز در آستانه فروپاشی است، اقدامات کشورهای غربی به خصوص ایالات متحده برای مقابله با بحران مالی کنونی را ناکارآمد دانست و مورد انتقاد قرار داد.

وی همچنین هفت پیشنهاد را برای بررسی اجلاس سران مطرح ساخت که شامل همکاری کارشناسان برای ایجاد یک نظام نوین اقتصادی در جهان، ایجاد سازوکار مناسب برای معاملات پایاپای بین کشورهای عضو اکو و همچنین انجام مبادلات تجاری دو جانبه و چند جانبه بر اساس پول رایج کشورهای عضو، تاسیس بانک توسعه تجارت اکو با شعباتی در تمامی کشورهای عضو، بهبود ارتباط و رفت و آمد بین این کشورها و تقویت دبیرخانه اکو بوده است.

در ادامه اجلاس تهران، خورشید انور، دبیرکل اکو گزارشی را در مورد فعالیت های سازمان در سال گذشته ارائه داد و پس از وی، اکمل الدین احسان اوغلو، دبیرکل سازمان کنفرانس اسلامی و میهمان ویژه این اجلاس سخنرانی خواهد کرد.

در اجلاس روز چهارشنبه، علاوه بر سران و مقامات کشورهای عضو، جلال طالبانی، رئیس جمهوری عراق، شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی، امیر قطر، و فاروق الشرع، معاون رئیس جمهوری سوریه نیز به عنوان میهمان دعوت شده اند و سخنانی ایراد خواهند کرد.


برخی منابع از احتمال میانجیگری ترکیه بین ایران و آمریکا خبر داده بودند

نمایندگی دبیرکل سازمان ملل در اجلاس تهران را میگوئل دسکونو، رئیس مجمع عمومی سازمان ملل برعهده دارد.

به گزارش پایگاه خبررسانی اکو، بررسی طرح های جدید برای تقویت همکاری منطقه ای، تاثیر بحران اقتصادی جهانی بر کشورهای عضو و نقش اکو در بازسازی افغانستان از جمله مسائل مهم در دستور کار اجلاس سران است.

همکاری کشورهای عضو در مبارزه با قاچاق مواد مخدر و اجرای توافقنامه های قبلی سازمان از جمله توافقنامه تجاری و توافقنامه چارچوب حمل و نقل ترانزیت از دیگر مسایل مورد بررسی این اجلاس گزارش شده است.

قرار است در خاتمه این اجلاس یک روزه، بیانیه ای حاوی تصمیمات سران شرکت کننده انتشار یابد که شامل گزارش پیشرفت های صورت گرفته در اجرای تصمیم های نشست های قبلی و طرح های مصوب اجلاس تهران خواهد بود.

ملاقات های حاشیه اجلاس

سران و مقامات ارشد کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی از روز سه شنبه به تدریج وارد تهران شده اند و در این مدت، ملاقات هایی بین آنها صورت گرفته است.

از جمله، به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوی ایران، محمود احمدی نژاد، حامد کرزی و آصف علی زرداری، رئیسان جمهوری ایران، افغانستان و پاکستان در ملاقات مشترکی که شامگاه سه شنبه صورت گرفت به بررسی روابط سه کشور پرداختند و بر گسترش همکاری های سه جانبه تاکید نهادند.


پاکستان، ایران و افغانستان خواستار گسترش همکاری سه جانبه شدند

روز سه شنبه، وزیران امور خارجه افغانستان و پاکستان که برای شرکت در جلسه مقدماتی وزیران خارجه عازم تهران بودند از ایران خواستند در اجلاس بین المللی بررسی وضعیت امنیتی در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان که قرار است روز 31 مارس با حضور کشورهای گروه 8 و چند کشور منطقه برگزار شود شرکت کند.

روز سه شنبه، رئیس جمهوری پاکستان همچنین با آیت الله خامنه ای نیز دیدار کرد و طی آن، رهبر جمهوری اسلامی خواستار تسریع در اجرای طرح های مشترک از جمله راه آهن سراسری پاکستان - ایران - ترکیه و خط لوله گاز ایران - پاکستان - هند شد.

به گزارش سایت رهبری جمهوری اسلامی، آیت الله خامنه ای در مورد مسایل منطقه هم ظهار داشت که ورود آمریکا به عرصه هر کشوری باعث بغرنج تر شدن اوضاع و افزایش مشکلات می شود، و افزود که "پدیده افراطی های مذهبی نیز در منطقه از جمله در پاکستان مشکل زا شده است."

همچنین، شامگاه سه شنبه رئیسان جمهوری ایران، افغانستان و امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، در نشست مشترکی گسترش همکاری های سه جانبه را برای هر سه کشور مفید دانستند و بخش های حمل و نقل، انتقال برق و آب و تجارت را از جمله زمینه های گسترش این همکاری ها اعلام داشتند و توافق کردند که شورای هماهنگ کننده ملی در آینده نزدیک با حضور وزیران امور خارجه سه کشور تشکیل جلسه دهد و نحوه اجرای توافق های قبلی را بررسی کند.

روز گذشته آقای احمدی نژاد با عبدالله گل، رئیس جمهوری ترکیه، دیدار کرد و دو طرف اعلام داشتند که در نظر دارند حجم مبادلات اقتصادی دو کشور را از میزان کنونی ده میلیارد دلار در حال حاضر تا سقف سی میلیادر دلار در سال افزایش دهند.


آیت الله خامنه ای در مورد کارشکنی خارجی در روابط با آذربایجان هشدار داد

در روزهای قبل از برگزاری اجلاس سران اکو در تهران، گزارش هایی از تلاش ترکیه برای میانجیگری بین ایران و آمریکا و فراهم کردن زمینه مذاکرات مستقیم بین این دو کشور انتشار یافته بود اما در این مورد، اطلاعیه ای رسمی انتشار نیافته و مشخص نیست که آیا این موضوع در دیدار آقایان گل و احمدی نژاد مطرح شده است یا نه.

از دیگر دیدارهای بین رهبران کشورهای عضو اکو، ملاقات رئیس جمهوری آذربایجان با رئیس جمهوری ایران و همچنین آیت الله خامنه ای بود که طی آن رهبر جمهوری اسلامی مشترکات دو کشور را "کم نظیر" خواند و گفت که روابط دو جانبه می تواند در زمینه های مختلف گسترش یابد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی رهبر جمهوری اسلامی، آیت الله خامنه ای آنچه را که "مخالفت و تحریکات آمریکایی ها و صهیونیست ها برای جلوگیری از گسترش مناسبات ایران و جمهوری آذربایجان" می خواند یادآور شد و گفت که باید با قاطعیت با این اقدامات برخورد کرد.

براساس همین گزارش، آقای علی اف گفت "برخی همچنان در تلاشند روابط دو کشور را تحت تاثیر قرار دهند اما ما به هیچ کشور خارجی قدرت تاثیرگذاری و مداخله در روابط دوستانه آذربایجان و ایران را نخواهیم داد."

[Rasputin]

امروز دهمین اجلاس سران سازمان همکاری اقتصادی (اکو) با حضور سران ۱۰ کشور عضو و دو میهمان ویژه اجلاس یعنی رئیس جمهوری عراق و امیر قطر در تهران آغاز می شود.

در جریان اجلاس سران اکو در تهران، ریاست این سازمان از جمهوری آذربایجان به ایران تحویل داده می شود. ایران گفته است که نحوه برخورد سازمان اکو با بحران جهانی اقتصاد از جمله مهمترین مباحث اجلاس سران اکو در تهران است.

عبدالحسین ساسان، از اساتید اقتصاد در دانشگاه اصفهان درباره ارتباط بحران جهانی اقتصاد و با کشورهای عضو اکو به بخش فارسی بی بی سی گفت که سه کشور اصلی اکو یعنی ایران، ترکیه و پاکستان هر یک در حال تاثیر پذیری از بحران جهانی اقتصاد هستند.

بر این اساس، اقتصاد ایران که یک اقتصاد نفتی است از کاهش بهای نفت متضرر شده و گردشگری ترکیه که مبنای اقتصاد این کشور محسوب می شود، در پی بحران جهانی اقتصاد با رکود مواجه شده است.

اقتصاد پاکستان نیز که از صنعت نساجی بهره مند است، با کاهش تقاضا و فروش و همچنین کاهش چشمگیر کمک های جهانی روبه رو شده است.

کشورهای عضو اکو که مجموعا هشت میلیون کیلومتر مربع مساحت دارند و جمعیتی معادل ۳۸۰ میلیون نفر را پوشش می*دهند، مبادلات تجاری بسیاری محدودی با یکدیگر دارند.

ایران، ترکیه و پاکستان به عنوان قدرتمندترین کشورهای عضو اکو گرچه در بالاترین سطح در اجلاس تهران شرکت کرده اند اما در عمل، اعتنای چندانی به گسترش همکاری های منطقه ای در چارچوب این پیمان نمی کنند.

نگاهی به کارنامه اکو نشان می دهد عوامل سیاسی در این پیمان، همواره بر جنبه های اقتصادی آن غلبه داشته است.

مرور اقتصاد کشورهای عضو اکو نشان می دهد که تقریبا تمامی تعاملات اقتصادی مهم این کشورها، خارج از چارچوب این پیمان صورت گرفته اما، به دلیل اشترکات فرهنگی و حضور در یک حوزه تمدنی مشترک، ظرفیت بالایی برای موفقیت اکو وجود دارد.
اجلاس رهبران کشورهای عضو این پیمان، بیشتر جنبه تشریفاتی داشته و گفت و گوهای مطرح شده در آن از حد کلیاتی که غالبا فرصت اجرا نیافته، فراتر نرفته است.

عبدالحمید فاروقی، از اساتید اقتصاد در دانشگاه کابل، به بخش فارسی بی بی سی گفته است که بر خلاف کشورهای غربی که اساس روابط و مناسبات آنها را اهداف اقتصادی شکل می دهند، این موضوع هنوز در کشورهای در حال توسعه مد نظر سیاستمداران و تصمیم گیران قرار ندارد.

بر این اساس به اعتقاد آقای فاروقی، سازمان هایی نظیر اکو که ماهیتی اقتصادی دارند هم در کشورهای در حال توسعه رنگ و بویی سیاسی به خود می گیرند و به ملاحظات سیاسی در آن بیش از اهداف اقتصادی توجه می شود.

برخی کارشناسان علت این موضوع را در ریشه های شکل گیری سازمان همکاری های اقتصادی (اکو ) می دانند.

پیمان اقتصادی با ریشه های نظامی
نزدیک به ۵۰ سال پیش که سازمان همکاری عمران منطقه ای با عضویت ایران، پاکستان و ترکیه تاسیس شد و سنگ بنای پیمان اکو گذاشته شد، این سه کشور عضو سازمان پیمان مرکزی - سنتو نیز بودند که به عنوان یک سازمان همکاری نظامی با مشارکت آمریکا و بریتانیا فعالیت داشت.

اقتصاد این سه کشور اصلی عضو سازمان اکو کنونی، در آن دوره بیش از وضعیت کنونی به یکدیگر نزدیک بود. اما در سه دهه گذشته شرایط اقتصادی کشورهای اکو تفاوت های زیادی با یکدیگر پیدا کرده به گونه ای که عملا تصمیم هایی که در چارچوب این پیمان گرفته می شود، قابل اجرا در همه کشورهای عضو نیست.

به عنوان نمونه، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، در مراسم افتتاح اجلاس وزرای اقتصاد اکو که چند هفته پیش از اجلاس سران در تهران برگزار شد، با انتقاد از نظام اقتصادی کشورهای غربی، پیشنهاد کرد که تبادلات اقتصادی بین کشورهای عضو اکو از دلار به سایر ارزها انتقال یابد اما پیشنهاد رئیس جمهوری ایران با واکنش سرد اعضا روبه رو شد.

اغلب کشورهای عضو اکو در آسیای مرکزی، از آمریکا کمک های اقتصادی دریافت می کنند که حذف دلار از مبادلات تجاریشان را غیر ممکن می کند.
مهرداد عمادی
مهرداد عمادی، یکی از مشاوران اقتصادی اتحادیه اروپا، درباره دلیل بی رغبتی کشورهای اکو به این پیشنهاد، به بخش فارسی بی بی سی گفت اغلب کشورهای عضو اکو در آسیای مرکزی، از آمریکا کمک های اقتصادی دریافت می کنند که حذف دلار از مبادلات تجاریشان را غیر ممکن می کند.

این مشاور اقتصادی اتحادیه اروپا، در عین حال معتقد است حذف دلار و تغییر ذخایر کشورهای اکو از دلار به سایر ارزها در شرایطی که رئیس جمهوری تازه ای در آمریکا آغاز به کار کرده است، پیامی منفی به سوی کاخ سفید است که اغلب اعضا تمایلی به این اقدام ندارند.

حوزه تمدنی مشترک در اکو
در طول ۳۰ سال اخیر و پس از تغییرات اساسی در نظم سیاسی حاکم بر جهان، اغلب اتحادیه هایی توانسته اند در عمل موفق باشند که کشورهای عضو آن، متعلق به یک حوزه تمدنی باشند.

هرچند مرور اقتصاد کشورهای عضو اکو نشان می دهد که تقریبا تمامی تعاملات اقتصادی مهم این کشورها، خارج از چارچوب این پیمان صورت گرفته اما به نظر می رسد که به دلیل اشترکات فرهنگی، تاریخی و جغرافیایی و حضور در یک حوزه تمدنی مشترک، ظرفیت بالایی برای موفقیت اکو وجود دارد.

کارشناسانی که به نقش حیاتی تمدن ها در عرصه سیاست بین الملل باور دارند، اتحادیه اروپا را به عنوان موفق ترین پیمان منطقه ای در غرب و اتحادیه " آ س آن" را در شرق شاهدی بر مدعای خود می دانند که نه ایدئولوژی و مباحث اعتقادی، بلکه اهداف اقتصادی در صدر دستور کار آنها قرار دارد و موضوعات سیاسی و امنیتی در ذیل آن معنا می یابند.

این سازمان نزدیک به ۵۰ سال پیش توسط ایران، پاکستان و ترکیه پایه گذاری شد ودر ابتدا با نام سازمان همکاری عمران منطقه ای است، آغاز به کار کرد.

در سال های نخست پیروزی انقلاب در ایران، کار سازمان با وقفه مواجه شد اما در سال ۱۳۶۴ با نام "اکو" دور تازه فعالیت های خود را از سر گرفت.

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق هم کشورهای افغانستان، جمهوریهای آذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان، قرقیزستان، ازبکستان و تاجیکستان به جمع کشورهای اکو پیوستند.