Cheghadr be yekdigar khosh bin Hastim!!!
چقدر به يكديگر خوشبين هستيم؟
زندگي خالي نيست
چقدر به يكديگر خوشبين هستيم؟
زندگي خالي نيست
گزارش از محمد كريمي
اميدوارانه براي دريافت وام تلاش مي كرد. پاي آبرو در ميان بود. طلبكارها آسايش روحي و رواني او و خانواده اش را هم برهم زده بودند. هر شب كه خسته و كوفته از كار و تلاش به خانه مي رفت، آمد و رفت يكي از آنها كه معمولا هم با كلي داد و بيداد همراه بود، نقل خانواده بود. شرايط دريافت وام از بانك ها را بارها مرور كرد. مهمترين شرط بانك معرفي دو نفر ضامن بود كه بايد حتماً از يكي از شعبه هاي اين بانك حقوق خود را دريافت كنند و دسته چك هم داشته باشند! به نظرش كار مشكل تر هم شده بود. از يك طرف بايد افراد موردنظر را در ميان دوست و آشنا و فاميل پيدا كند و مهمتر اين كه اگر شانس با او يار باشد، آنها ضمانت او را بپذيرند. شرط بانك را به هركسي كه مي شناخت گفته بود و انتظار مي كشيد... يك روز صبح با تماس يكي از دوستان دوران كودكي، رويايش به حقيقت پيوست. مبلغ وام درخواستي او آماده بود بدون هيچ قيد و شرطي! البته نه از سوي بانك بلكه متوجه شد كه تعدادي از افراد خير و از همشهريانش گروهي را در اين شهر تشكيل داده اند و با شناسايي همشهريان بي بضاعت و تنگدست خود مبالغي را به آن ها بدون هيچ شرط و شروطي وام مي دهند... شادمان از شنيدن خبر، ساعات بعدازظهر را مرخصي گرفت تا شايد بتواند پس از ماه ها دلهره، اضطراب و تشويش خاطر، شب آرامي را به خانه و خانواده هديه كند.
كمتر از نيم ساعت زمان كافي بود تا او چكي به مبلغ وام درخواستي، بدون هيچ گونه تشريفات اداري و... در جيب بگذارد. تنها يك جمله شنيد: «... ماهانه مبلغ... به حساب... بريز.» زنگ خانه را به سختي فشرد. و با دو بغل ميوه و شيريني به خانه وارد شد تا نويد دريافت وام، پرداخت بدهي ها و بازگشت آرامش را بدهد...
آن چه خوانديد تنها بخشي از يك داستان رويايي يا رمان تخيلي نيست. واقعيتي است به نام اعتماد به يكديگر و خوش بيني نسبت به رفتارها و گفتارها كه متأسفانه بايد اعتراف كرد شايد در لابه لاي هياهوي شهر و شهرنشيني پنهان شده باشد. خوش بيني و اعتماد به يكديگر در نزد هريك از ما وجود دارد كه متأسفانه برخي از ما از اين رفتار سوءاستفاده مي كنيم و مانع از گسترش نگاه خوشبيني به اطراف خود و ديگران مي شويم!
اسلام مكتب خوش بيني و اعتماد
اسلام به عنوان آخرين مكتب رهايي بخش انسان، توجه ويژه اي به موضوع خوش بيني در رفتار و گفتار نسبت به يكديگر دارد. قرآن كتاب آسماني ما مسلمانان نيز آيات متعددي در اين باره دارد و بشر را به دوري از بدگماني، سؤظن و بدبيني ها سفارش مي كند.
حجت الاسلام ناطقي كارشناس مذهبي در اين باره مي گويد: «در مكتب اسلام بر ضرورت حسن ظن مسلمانان نسبت به يكديگر تأكيد شده است و برخي آيات قرآن سوءظن و بدبيني را به عنوان يك گناه معرفي كرده و مسلمانان را به دوري از آن سفارش مي كند. روايات و احاديث فراواني نيز درباره نيك رفتاري و خوش بيني مسلمانان بر احوال آينده يكديگر وجود دارد. از اين رو مي توان گفت اسلام نسبت به رفتار و گفتار افراد در جوامع بشري حساسيت و دقت ويژه اي از خود نشان مي دهد و مسلمانان و مردم جوامع را به رعايت حقوق يكديگر سفارش مي كند.»
وي با اشاره به بخشي از فرمايشات حضرت علي(ع) در نهج البلاغه مي گويد: «امام علي(ع) درباره ضرورت برخورداري مسلمانان از حسن ظن فرمايشات گرانقدري دارند و مي فرمايند «حسن ظن از افضل سجايا و بالاترين عطاياست.» ايشان تأكيد مي كنند «كسي كه حسن ظن به مردم داشته باشد، از مردم محبت مي بيند.» يا درباره تقويت روابط مسلمانان با يكديگر مي فرمايند «چون كسي به تو گمان نيك برد، خوش بيني او را تصديق كن.»
اين كارشناس مذهبي بر اين باور است كه نگاه خوشبينانه به آينده و رفتار يكديگر همانند پلي به سوي موفقيت هاست كه بايد آن را گسترش داد.
وي مي گويد: اين كه با مشاهده و برخورد با يك كار ناشايست و خلف وعده فردي بخواهيم بدبيني را در خود و اطرافيانمان ايجاد كنيم، نشان از ضعف نفس ما دارد. طبيعي است هريك از افراد جامعه رفتار و گفتاري متفاوت با يكديگر دارند و دراين حالت برخي نيز بر اين باور غلط خود درپي منفعت طلبي و آن چه كه ما مي گوييم «حقه بازي» هستند.
حجت الاسلام ناطقي معتقد است، برخورد صحيح و اصولي با رفتار ناشايست افراد علاوه بر اين كه مانع از گسترش پديده نامبارك بدبيني و بي اعتمادي در سطح جامعه مي شود، عاملي براي موفقيت هاي بعدي افرادي است كه دچار ضرر و زيان شده اند.
رفتارها چگونه است؟
اين واقعيت است كه انسان با نگاه خوشبينانه به زندگي، محيط پيرامون خود مي تواند شادمانه تر و راحت تر زندگي كند. اگر به هنگام مواجهه با يك دغلكاري و فريب كاري نگاه خوش بينانه و اعتماد خود را محدود و محدودتر كنيم، به همان اندازه نيز عرصه زندگي را برخود سخت تر خواهيم كرد.
«دكتر رضا كاظم پور» روانشناس و مدرس دانشگاه درباره خوش بيني و اثرات تأثيرگذار آن بر روحيه فرد و افراد پيرامون او مي گويد: «اولين اصل قابل توجه در رفتارهاي اجتماعي اعتمادسازي و اعتمادآفريني است. البته در كنار اين تلاش نبايد از برخورد احتياط آميز با موضوعات مختلف غافل شويم. هريك از افراد يك جامعه نيازمند برقراري روابط اجتماعي هستند. برخي اين روابط را به حدي گسترده تر مي كنند كه به عنوان شريك مالي و همكار و همسايه، رفت و آمدهاي خانوادگي خود را نيز برپايه اين روابط تنظيم مي كنند. بنابراين بايد گفت كه انسان به صورت ذاتي خوش بين است. اما بايد براي خوش بيني تعريفي را مدنظر داشت. مرز خوش بيني تا كجاست؟ آيا بايد به گونه اي خوش بين بود كه احتياط و پرسشگري و تحليلگري را كه از ديگر خصايص رفتاري افراد است، تحت الشعاع آن قرار داد و به اصطلاح كوركورانه به تصميم گيري ها پرداخت؟ قطعا اينگونه نيست بلكه بايد براي خوش بيني مرزي را قائل شد.»
اين مدرس دانشگاه با اشاره به برخي از رفتارهاي سودجويانه گروهي از افراد نسبت به يكديگر مي گويد: «به نظر من فردي كه در روابط اجتماعي خود دچار يك ضرر مالي يا ديگر آسيب هاي اجتماعي مي شود، از دوناحيه ضربه پذير بوده است: نخست اين كه خود باني بهانه اعتماد به فرد، به شخصيت خود ضربه زده است و ديگر اين كه با خوش باوري و ساده دلي، فرصت سوءاستفاده را ايجاد كرده است. در حالي كه وقتي ما مي گوييم بايد خوش بين بود، منظور آينده نگري همراه با دقت نظر و احتياط است.
اول صداقت بعداً رفاقت
بررسي هاي علمي نشان مي دهد افراد به طور كلي نسبت به يكديگر نگاهي خوشبينانه دارند و دراين حالت برخي در خوشبيني خود دچار افراط شده زمينه سوءاستفاده ها را فراهم مي كنند.
«سعيد مستوفي» جوان شيك پوش، با نشاط و خوش برخوردي است كه خود را مدير يك شركت كوچك فروش رايانه و قطعات آن معرفي مي كند. وقتي از سوژه گزارش روز كيهان مطلع مي شود، با تحكمي خاص مي گويد: «من به افراد و همكاران خود اطمينان دارم اما به اين معني نيست كه از احتياط نسبت به نوع برخورد با آنها يا برخورد آنها با خودم غافل شوم. هميشه به آنها مي گويم بخشي از
100 درصد اعتماد را به احتياط هم اختصاص دهيم.»
مستوفي از نگاه خاص خود به خوش بيني مي نگرد. وي اين صفت را شرط اول و آخر يك زندگي ايده آل لقب مي دهد و مي گويد: «افراد جامعه اگر نسبت به هم خوش بين نباشند، لحظه اي نمي توانند يكديگر را تحمل كنند.»
از وي مي پرسم كه آيا تاكنون در روابط اقتصادي و اجتماعي خود با افراد سوءاستفاده كننده از خوش بيني و صداقت وي برخوردي داشته و دراين باره چگونه مي انديشد؟ پاسخ مي دهد: «نحوه رفتار و گفتار هر فرد مهمترين معيار و ملاك براي شناخت اوست. وقتي شما از نگاه خوشبينانه، اميدوار و البته با احتياط افراد آشنا مي شويد و صداقت او براي شما ثابت مي شود، آشنايي خود را گسترش مي دهيد و حتي روابط اجتماعي خود را با او بيشتر هم مي كنيد. صادقانه مي گويم كه تاكنون و طي8 سال حضور درعرصه اجتماع موردي برايم اتفاق نيفتاده، اما از تجربيات ديگران خيلي استفاده كرده ام.»
وي براين باور است اين كه برخي از افراد ادعا مي كنند ازسوي دوست يا رفيق خود رودست خورده اند، ناشي از عملكرد خود آنان است كه بدون شناخت مناسب ارتباط خود را با او كه در لباس دوست يا رفيق ظاهر شده است، گسترش داده اند.»
« زهرا حكيمي» كه براي خريد يك نرم افزار به شركت متسوفي آمده است، خود را دانشجوي رشته حسابداري معرفي مي كند و معتقداست: «افراد نگاه خوش بيني به اطراف خود دارند كه به مرور زمان برخي افراد فاميل و دوست و آشنا با رفتار و گفتار خود باعث مي شوند اين نگاه در نزد فرد محدود شود و حتي برخي از مواقع او را به سمت و سوي بدبيني و بي اعتمادي سوق مي دهند.»
وي مثالي مي زند: «هنوز هم در برخي از محلات اين كلان شهر، افرادي زندگي مي كنند كه به همسايه خود از افراد فاميل و حتي برادر و خواهر هم نزديكترند. دربسياري از مواقع مددكار هم هستند. وقتي يك همسايه قصد سفر مي كند، كليد خانه يا آپارتمان را به همسايه ديگر مي دهد تا مراقب خانه آنها باشد.»
اين دانشجو ادامه مي دهد: «بدبيني و خوش بيني زاييده عملكردهاست. اگر فرد با ديگران رفتاري شايسته و احترام آميز و صادقانه داشته باشد، مانع از بروز بدبيني و بي اعتمادي مي شود. البته همه بايد فرق ميان صادق بودن با ساده بودن را بدانند. صداقت فرد همراه با احتياط او معني مي دهد.»
زندگي خالي نيست
چقدر به يكديگر خوشبين هستيم؟
زندگي خالي نيست
گزارش از محمد كريمي
اميدوارانه براي دريافت وام تلاش مي كرد. پاي آبرو در ميان بود. طلبكارها آسايش روحي و رواني او و خانواده اش را هم برهم زده بودند. هر شب كه خسته و كوفته از كار و تلاش به خانه مي رفت، آمد و رفت يكي از آنها كه معمولا هم با كلي داد و بيداد همراه بود، نقل خانواده بود. شرايط دريافت وام از بانك ها را بارها مرور كرد. مهمترين شرط بانك معرفي دو نفر ضامن بود كه بايد حتماً از يكي از شعبه هاي اين بانك حقوق خود را دريافت كنند و دسته چك هم داشته باشند! به نظرش كار مشكل تر هم شده بود. از يك طرف بايد افراد موردنظر را در ميان دوست و آشنا و فاميل پيدا كند و مهمتر اين كه اگر شانس با او يار باشد، آنها ضمانت او را بپذيرند. شرط بانك را به هركسي كه مي شناخت گفته بود و انتظار مي كشيد... يك روز صبح با تماس يكي از دوستان دوران كودكي، رويايش به حقيقت پيوست. مبلغ وام درخواستي او آماده بود بدون هيچ قيد و شرطي! البته نه از سوي بانك بلكه متوجه شد كه تعدادي از افراد خير و از همشهريانش گروهي را در اين شهر تشكيل داده اند و با شناسايي همشهريان بي بضاعت و تنگدست خود مبالغي را به آن ها بدون هيچ شرط و شروطي وام مي دهند... شادمان از شنيدن خبر، ساعات بعدازظهر را مرخصي گرفت تا شايد بتواند پس از ماه ها دلهره، اضطراب و تشويش خاطر، شب آرامي را به خانه و خانواده هديه كند.
كمتر از نيم ساعت زمان كافي بود تا او چكي به مبلغ وام درخواستي، بدون هيچ گونه تشريفات اداري و... در جيب بگذارد. تنها يك جمله شنيد: «... ماهانه مبلغ... به حساب... بريز.» زنگ خانه را به سختي فشرد. و با دو بغل ميوه و شيريني به خانه وارد شد تا نويد دريافت وام، پرداخت بدهي ها و بازگشت آرامش را بدهد...
آن چه خوانديد تنها بخشي از يك داستان رويايي يا رمان تخيلي نيست. واقعيتي است به نام اعتماد به يكديگر و خوش بيني نسبت به رفتارها و گفتارها كه متأسفانه بايد اعتراف كرد شايد در لابه لاي هياهوي شهر و شهرنشيني پنهان شده باشد. خوش بيني و اعتماد به يكديگر در نزد هريك از ما وجود دارد كه متأسفانه برخي از ما از اين رفتار سوءاستفاده مي كنيم و مانع از گسترش نگاه خوشبيني به اطراف خود و ديگران مي شويم!
اسلام مكتب خوش بيني و اعتماد
اسلام به عنوان آخرين مكتب رهايي بخش انسان، توجه ويژه اي به موضوع خوش بيني در رفتار و گفتار نسبت به يكديگر دارد. قرآن كتاب آسماني ما مسلمانان نيز آيات متعددي در اين باره دارد و بشر را به دوري از بدگماني، سؤظن و بدبيني ها سفارش مي كند.
حجت الاسلام ناطقي كارشناس مذهبي در اين باره مي گويد: «در مكتب اسلام بر ضرورت حسن ظن مسلمانان نسبت به يكديگر تأكيد شده است و برخي آيات قرآن سوءظن و بدبيني را به عنوان يك گناه معرفي كرده و مسلمانان را به دوري از آن سفارش مي كند. روايات و احاديث فراواني نيز درباره نيك رفتاري و خوش بيني مسلمانان بر احوال آينده يكديگر وجود دارد. از اين رو مي توان گفت اسلام نسبت به رفتار و گفتار افراد در جوامع بشري حساسيت و دقت ويژه اي از خود نشان مي دهد و مسلمانان و مردم جوامع را به رعايت حقوق يكديگر سفارش مي كند.»
وي با اشاره به بخشي از فرمايشات حضرت علي(ع) در نهج البلاغه مي گويد: «امام علي(ع) درباره ضرورت برخورداري مسلمانان از حسن ظن فرمايشات گرانقدري دارند و مي فرمايند «حسن ظن از افضل سجايا و بالاترين عطاياست.» ايشان تأكيد مي كنند «كسي كه حسن ظن به مردم داشته باشد، از مردم محبت مي بيند.» يا درباره تقويت روابط مسلمانان با يكديگر مي فرمايند «چون كسي به تو گمان نيك برد، خوش بيني او را تصديق كن.»
اين كارشناس مذهبي بر اين باور است كه نگاه خوشبينانه به آينده و رفتار يكديگر همانند پلي به سوي موفقيت هاست كه بايد آن را گسترش داد.
وي مي گويد: اين كه با مشاهده و برخورد با يك كار ناشايست و خلف وعده فردي بخواهيم بدبيني را در خود و اطرافيانمان ايجاد كنيم، نشان از ضعف نفس ما دارد. طبيعي است هريك از افراد جامعه رفتار و گفتاري متفاوت با يكديگر دارند و دراين حالت برخي نيز بر اين باور غلط خود درپي منفعت طلبي و آن چه كه ما مي گوييم «حقه بازي» هستند.
حجت الاسلام ناطقي معتقد است، برخورد صحيح و اصولي با رفتار ناشايست افراد علاوه بر اين كه مانع از گسترش پديده نامبارك بدبيني و بي اعتمادي در سطح جامعه مي شود، عاملي براي موفقيت هاي بعدي افرادي است كه دچار ضرر و زيان شده اند.
رفتارها چگونه است؟
اين واقعيت است كه انسان با نگاه خوشبينانه به زندگي، محيط پيرامون خود مي تواند شادمانه تر و راحت تر زندگي كند. اگر به هنگام مواجهه با يك دغلكاري و فريب كاري نگاه خوش بينانه و اعتماد خود را محدود و محدودتر كنيم، به همان اندازه نيز عرصه زندگي را برخود سخت تر خواهيم كرد.
«دكتر رضا كاظم پور» روانشناس و مدرس دانشگاه درباره خوش بيني و اثرات تأثيرگذار آن بر روحيه فرد و افراد پيرامون او مي گويد: «اولين اصل قابل توجه در رفتارهاي اجتماعي اعتمادسازي و اعتمادآفريني است. البته در كنار اين تلاش نبايد از برخورد احتياط آميز با موضوعات مختلف غافل شويم. هريك از افراد يك جامعه نيازمند برقراري روابط اجتماعي هستند. برخي اين روابط را به حدي گسترده تر مي كنند كه به عنوان شريك مالي و همكار و همسايه، رفت و آمدهاي خانوادگي خود را نيز برپايه اين روابط تنظيم مي كنند. بنابراين بايد گفت كه انسان به صورت ذاتي خوش بين است. اما بايد براي خوش بيني تعريفي را مدنظر داشت. مرز خوش بيني تا كجاست؟ آيا بايد به گونه اي خوش بين بود كه احتياط و پرسشگري و تحليلگري را كه از ديگر خصايص رفتاري افراد است، تحت الشعاع آن قرار داد و به اصطلاح كوركورانه به تصميم گيري ها پرداخت؟ قطعا اينگونه نيست بلكه بايد براي خوش بيني مرزي را قائل شد.»
اين مدرس دانشگاه با اشاره به برخي از رفتارهاي سودجويانه گروهي از افراد نسبت به يكديگر مي گويد: «به نظر من فردي كه در روابط اجتماعي خود دچار يك ضرر مالي يا ديگر آسيب هاي اجتماعي مي شود، از دوناحيه ضربه پذير بوده است: نخست اين كه خود باني بهانه اعتماد به فرد، به شخصيت خود ضربه زده است و ديگر اين كه با خوش باوري و ساده دلي، فرصت سوءاستفاده را ايجاد كرده است. در حالي كه وقتي ما مي گوييم بايد خوش بين بود، منظور آينده نگري همراه با دقت نظر و احتياط است.
اول صداقت بعداً رفاقت
بررسي هاي علمي نشان مي دهد افراد به طور كلي نسبت به يكديگر نگاهي خوشبينانه دارند و دراين حالت برخي در خوشبيني خود دچار افراط شده زمينه سوءاستفاده ها را فراهم مي كنند.
«سعيد مستوفي» جوان شيك پوش، با نشاط و خوش برخوردي است كه خود را مدير يك شركت كوچك فروش رايانه و قطعات آن معرفي مي كند. وقتي از سوژه گزارش روز كيهان مطلع مي شود، با تحكمي خاص مي گويد: «من به افراد و همكاران خود اطمينان دارم اما به اين معني نيست كه از احتياط نسبت به نوع برخورد با آنها يا برخورد آنها با خودم غافل شوم. هميشه به آنها مي گويم بخشي از
100 درصد اعتماد را به احتياط هم اختصاص دهيم.»
مستوفي از نگاه خاص خود به خوش بيني مي نگرد. وي اين صفت را شرط اول و آخر يك زندگي ايده آل لقب مي دهد و مي گويد: «افراد جامعه اگر نسبت به هم خوش بين نباشند، لحظه اي نمي توانند يكديگر را تحمل كنند.»
از وي مي پرسم كه آيا تاكنون در روابط اقتصادي و اجتماعي خود با افراد سوءاستفاده كننده از خوش بيني و صداقت وي برخوردي داشته و دراين باره چگونه مي انديشد؟ پاسخ مي دهد: «نحوه رفتار و گفتار هر فرد مهمترين معيار و ملاك براي شناخت اوست. وقتي شما از نگاه خوشبينانه، اميدوار و البته با احتياط افراد آشنا مي شويد و صداقت او براي شما ثابت مي شود، آشنايي خود را گسترش مي دهيد و حتي روابط اجتماعي خود را با او بيشتر هم مي كنيد. صادقانه مي گويم كه تاكنون و طي8 سال حضور درعرصه اجتماع موردي برايم اتفاق نيفتاده، اما از تجربيات ديگران خيلي استفاده كرده ام.»
وي براين باور است اين كه برخي از افراد ادعا مي كنند ازسوي دوست يا رفيق خود رودست خورده اند، ناشي از عملكرد خود آنان است كه بدون شناخت مناسب ارتباط خود را با او كه در لباس دوست يا رفيق ظاهر شده است، گسترش داده اند.»
« زهرا حكيمي» كه براي خريد يك نرم افزار به شركت متسوفي آمده است، خود را دانشجوي رشته حسابداري معرفي مي كند و معتقداست: «افراد نگاه خوش بيني به اطراف خود دارند كه به مرور زمان برخي افراد فاميل و دوست و آشنا با رفتار و گفتار خود باعث مي شوند اين نگاه در نزد فرد محدود شود و حتي برخي از مواقع او را به سمت و سوي بدبيني و بي اعتمادي سوق مي دهند.»
وي مثالي مي زند: «هنوز هم در برخي از محلات اين كلان شهر، افرادي زندگي مي كنند كه به همسايه خود از افراد فاميل و حتي برادر و خواهر هم نزديكترند. دربسياري از مواقع مددكار هم هستند. وقتي يك همسايه قصد سفر مي كند، كليد خانه يا آپارتمان را به همسايه ديگر مي دهد تا مراقب خانه آنها باشد.»
اين دانشجو ادامه مي دهد: «بدبيني و خوش بيني زاييده عملكردهاست. اگر فرد با ديگران رفتاري شايسته و احترام آميز و صادقانه داشته باشد، مانع از بروز بدبيني و بي اعتمادي مي شود. البته همه بايد فرق ميان صادق بودن با ساده بودن را بدانند. صداقت فرد همراه با احتياط او معني مي دهد.»
Comment