About Jam-e Jam Tv (In USA)
تلویوزیون جام*جم، نخستین تلویزیون ایرانی در آمریکاست که با فاصله نسبتاً کوتاهی از وقوع انقلاب اسلامی و کوچ گسترده ایرانیان به کشورهای گوناگون بنیان نهاده شد.
«جام*جم» به کوشش منوچهر بی*بیان، تهیه*کننده و ناشر موسیقی در تهران،* و با یاری گروهی از روزنامه*نگاران و هنرمندان ایرانی در سال ۱۳۶۰/۱۹۸۱در کالیفرنیا کار خود را آغاز کرد.
برنامه*های جام*جم، به*ویژه در سال*های دههء ۱۳۶۰/۱۹۸۰ و محدودیت*های شدید ایرانیان داخل ایران برای دسترسی به انواع موسیقی و دیگر برنامه*های سرگرم*کننده، به شکل نوارهای ویدئویی غیرقانونی در ایران پخش می*شد.
«جام*جم» جدا از پخش ویدئوهایی از خوانندگان، نوازندگان و شاعران ایرانی، به آنچه درون ایران و در جامعهء ایرانیان از ایران گریخته می*گذشت نیز واکنش نشان می*داد. برنامه*هایی درباره مشکلات فرهنگی ایرانیان با جامعه تازه و فرزندانی که در خارج ازایران متولد می*شدند، طلاق در جامعه مهاجر ایرانی، * تغییر رفتار کشورهای گوناگون با ایرانیان در پی انقلاب و ... از جمله برنامه*های «جام*جم» در آن سالها بود.
درسال*های اخیر با ۲۴ ساعته شدن برنامه*های این تلویزیون و انتقال مدیریت بخش ماهواره*ای آن (جام*جم اینترنشنال) به کورش بی*بیان، در برنامه*های این شبکه تغییراتی بنیادین پدید آمد و همچون بسیاری از دیگر شبکه*های پارسی*زبان در لوس*آنجلس، به پخش آگهی، موسیقی، برنامه*های پزشکی-تبلیغاتی و تلفن*های شنوندگان اختصاص پیدا کرد.
«اولین نوروز... … برگردید به ۲۶ سال پیش؛ می*شود سال۱۹۸۱میلادی. زمانی که در اینجا، در همهء کالیفرنیا بیش از ۴۰ـ۳۰ هزار ایرانی نبود. ایرانی*هایی که در اینجا بودند سرگردان، بی آنکه زبان بدانند، دنبال خبر بودند و اتفاقاتی که در ایران می*افتاد. فکر می*کنم جنگ ایران وعراق هم تازه شروع شده بود. همه نگران فامیل*هایشان در ایران بودند و یا بچه*هاشان که اینجا بودند و خودشان در ایران. درهرحال مردم واقعا آماده*ی آن عید نبودند. ولی ما با چه مصیبتی توانستیم آن برنامه*ی نوروز را تهیه کنیم. چند آهنگ ضبط کردیم و چندتا ویدئو درست کردیم که بتوانیم برای برنامه*یمان بگذاریم، سال تحویل و تیک تاک ساعت... از ساسان کمالی گلی یحیوی استفاده کردیم که همه در ایران دوست*شان داشتند و هر روز در تلویزیون (سابق) ایران آنها را می*دیدند. درست کردن یک برنامه خیلی مشکل بود چون باید با وسایل آمریکایی* کار می*کردیم. باید با این وسایل ادیت می*کردیم و به آنها بگوییم مثلاً حرف «ب» را بردار یا «دال» را بگیرید! خیلی سخت بود با یک خارجی کارکردن.»
در آن زمان که نخستین برنامه*ی نوروزی را درست کردید، چندماه از تاسیس تلویزیون جام*جم در لس*آنجلس گذشته بود؟
هشت یا هفت*ماه.
با توجه به وسایل ارتباط جمعی که در آن*زمان خیلی محدود بود، چگونه به ایرانی*ها خبر می*دادید که تلویزیون دارید و می*خواهید برنامه*ی ويژه نوروز درست کنید؟
در اینجا یک رادیو تجارتی بود که هفته*ای سه یا چهارساعت برنامه داشت که بیشتر آگهی پخش می*کرد و گاهی هم یک آهنگ پخش می*کرد. توسط این رادیو و بروشورهایی که فرستادیم به چلوکبابی*ها یا مراکز ایرانی به ایرانی*ها خبر دادیم. اولین برنامه*ی ما که پخش شد تا ۲۴ ساعت زنگ تلفن بند نمی*آمد. همه تماس می*گرفتند و نامه*هایی که بدست*مان رسید بیشمار بود. ما فکر نمی*کردیم اینقدر مورد توجه قرار بگیریم. مردم باور نمی*کردند که برای اولین بار کلام فارسی بشنوند و تصویر ایرانی*ها را ببینند که دارند صحبت می*کنند؛ از نو ببینند که ساز و دهل دارد زده می*شود برای ایران. در هرصورت ما نشان دادیم می*توانیم در خارج از کشور هم با همه ناراحتی*ها این سنت را نگهداریم.
از چه کسانی برای حضور در نخستین برنامه*ی نوروزی*تان در جام*جم دعوت کردید؟
از هنرمندان؛ شماعی*زاده، ستار، مهستی و هایده. از تمام هنرمندان دعوت کرده بودیم. برنامه*ی خیلی پرباری بود. البته ۴ساعت بیشتر نبود، ولی برنامه خیلی پرباری بود.
برنامه* به*صورت نوارهای ویدئویی ضبط شد و بین ایرانی*ها پخش شد یا اینکه در لحظات سال تحویل بطور زنده پخش می*شد؟
بطور زنده پخش نمی*شد. برای اینکه ما نمی*توانستیم آن وقت*ها برنامه*ی زنده پخش کنیم، چون قضیه گرونگاری در سفارت آمریکا در تهران تمام نشده بود. آمریکایی*ها هنوز به ایرانی*ها شک داشتند. این بود که ما می*بایست پنج*شنبه نوار می*دادیم که یکشنبه ضبط بشود و تازه حرف*هایی که آنجا می*زدیم ترجمه بشود و به اینها بدهیم که اینها حرفها را مطالعه بکنند و سه روز بعد برنامه را پخش بکنند. آن وقت*ها دستمان باز نبود مثل امروز که برنامه*ی زنده پخش بشود در سراسر دنیا.
پس از اینکه برنامه چک می*شد از کجا پخش می*کردید؟
یک کانالی بود بنام کی.ای.سی.آی که در این کانال اقلیت*های دیگر، مثل ما و چینی*ها و دیگران، برنامه داشتند.
اکنون که ۲۶ـ ۲۵ سال، یعنی حدود ربع قرن از آن*روز گذشته، چه تفاوتی می*بینید میان آن برنامه*ی نوروزی که شما ربع قرن پیش تهیه کردید و پخش شد و این برنامه*های نوروزی که امروزه در شبکه*های پارسی*زبان در لس*آنجلس تهیه می*شود؟
متاسفانه شبکه*هایی که الان در لس*آنجلس برنامه دارند هیچکدام*شان تولید ندارند. من می*توانم نام*شان را تلویزیون*های شرکت احوالپرسی بگذارم! آن وقت*ها ما تولید می*کردیم؛ کارهای هنری تولید می*کردیم. تنها ۲۰ دقیقه، نیم*ساعت در مورد تاریخ نوروز صحبت می*کردیم. آدمهایی که می*آوردیم آدمهایی بودند که می*توانستند برای ما متن*های تاریخی بنویسند که گوینده*ها بخوانند و حرف بزنند. نمایشنامه*های کوتاه درست می*کردیم، حاجی فیروز و عمونوروز درست می*کردیم و شاعران درباره نوروز اشعاری می*گفتند. ویدئوهایش را بعداً می*فهمیدیم که پس از ۱۲ـ ۱۰ روز در تهران پیدا می*شد؛ می*فروختند به مردم.
اکنون وضعیت جامعه ایرانی در کالیفرنیا به*هیچوجه قابل مقایسه نیست با آن سالها، جامعه ایرانی می*توان گفت خیلی جا افتاده و امکاناتش گسترده*تر شده، پس چرا کیفیت تهیه برنامه*ها سیر نزولی داشته؟
ببینید پیش از این ۵ـ ۴ سال اخیر، همه*چیز قبلاً روی حساب بود؛ پیش ازاینکه ماهواره*ها بیایند به جامعه ایرانی. ولی اولین کاری که ما توانستیم بکنیم، این بود که توانستیم زبان فارسی را در کالیفرنیا و بعد در آمریکا جا بیندازیم. در این اروپایی که شما همین الان دارید زندگی می*کنید بچه*ها به سختی فارسی صحبت می*کنند و به سختی فرهنگ ایرانی را نگه می*دارند. شما اینجا نگاه می*کنید و می*بینید تمام جوان*های ما کاست*ها و سی.دی*های ایرانی را در ماشین*هایشان دارند و گوش می کنند. در صورتی که اینجا شهری*ست که مایکل جکسون زندگی می*کند که مورد پرستش میلیاردها آدم است در دنیا. ولی اینها آهنگ*های ایرانی استفاده می*کنند و به زبان فارسی. به دانشگاهها بروید، همه بچه*های ایرانی به زبان فارسی حرف می*زنند. این کوششی بود که ما در آن سالهای اول بعمل آوردیم که با بچه*ها در خانه حتما فارسی صحبت کنیم و مردم آنوقت*ها حب ایرانی*شان قویتر از حالا بود. همان بچه*هایی که اینجا متولد شدند یا اینکه بچه بودند و به اینجا آمدند، الان همه*شان افتخارآمیز هستند. ما ده*ـ دوازده*سال پیش وقتی رفتیم در ناسا مصاحبه کردیم خوشبختانه تقریباً یک*سوم دانشمندها و کسانی که آنجا کار می*کردند ایرانی بودند و به زبان فارسی با آنها صحبت کردیم. می*خواهم به شما بگویم از همان زمان هم ایرانی*ها نه تنها جا افتاده بودند، بلکه باعث افتخار هم شدند و در مراتب خیلی بالا قرار گرفتند. کما اینکه همین روز جمعه شهردار کالیفرنیا از ایرانی*های موفق دعوت کرده بود؛ حدود ۵۰۰ـ ۴۰۰ نفر از مهندسان رده*بالای آمریکا شرکت داشتند در همین شهرداری جشن نوروز را گرفتند. در این کشور، در ینگه دنیا بقول قدیمی*ها، توانستیم نوروز را اینجا رسمی بکنیم که رییس جمهورآمریکا نوروز را بیاید تبریک بگوید؛ فرماندار اینجا، فرماندار تمام ایالت کالیفرنیا و جاهای دیگر نوروز را جشن می*گیرند و نوروز یک روز رسمی*ست.
پرسش من البته بی*پاسخ ماند که چرا با توجه به اینکه اکنون امکانات ایرانی*ها در آنجا گسترده*تر شده، برنامه*ها از لحاظ کیفی سیر نزولی داشتند؟
اینجا کسی توجهی به برنامه*های ۲۴ساعته نمی*کند. این برنامه*ها به سوی ایران می*آید و اینها آگهی*هایشان را اغلب از دوبی یا ایران یا کشورهای دیگر می*گیرند. برای همین هم خرج نمی*کنند که برنامه بسازند. یک برنامه*ی ۲۴ ساعته را یک کشور می*تواند بچرخاند و برنامه*سازی کند و با کیفیت خوب بدهد بیرون. چون برنامه*ها کیفیت خوبی ندارند مردمی که اینجا زندگی می*کنند توجهی به اینها ندارند. به خاطر همین است که ما حتا برنامه*ی یکساعته*ی کالیفرنیا*ی*مان که سرتاسرش یکساعت می*شود را نگه داشتیم، یا کیبل شبانه را که شبی ۴ساعت قسمتی از آن اینجا پخش می*شود را نگه داشته*ایم. برای اینکه مردمی بیشتر، کسانی که اینجا زندگی می*کنند، این برنامه*ها را بیشتر دوست دارند تا اینهایی که بسوی ایران می*آید.
آن برنامه*ی اولی که شما تهیه کردید، بودجه*ی آن از کجا تهیه شد؟
آگهی*ها و اسپانسر. من همیشه وقتی دوستان در جایی از من سوال می*کنند که شما چه کار کردید درعرض ۲۵ سال، می*گویم ما همه تکیه*مان به آگهی*ها بوده، نه دست نیاز دراز کردیم، نه پول جمع کردیم، نه کمک گرفتیم. من در کتابم هم نوشته*ام، ما نه از کلیسا پول گرفتیم، نه از کنیسا، نه از مسجد و نه از کسان دیگر. همه اش متکی بودیم به آگهی*ها.
«جام*جم» به کوشش منوچهر بی*بیان، تهیه*کننده و ناشر موسیقی در تهران،* و با یاری گروهی از روزنامه*نگاران و هنرمندان ایرانی در سال ۱۳۶۰/۱۹۸۱در کالیفرنیا کار خود را آغاز کرد.
برنامه*های جام*جم، به*ویژه در سال*های دههء ۱۳۶۰/۱۹۸۰ و محدودیت*های شدید ایرانیان داخل ایران برای دسترسی به انواع موسیقی و دیگر برنامه*های سرگرم*کننده، به شکل نوارهای ویدئویی غیرقانونی در ایران پخش می*شد.
«جام*جم» جدا از پخش ویدئوهایی از خوانندگان، نوازندگان و شاعران ایرانی، به آنچه درون ایران و در جامعهء ایرانیان از ایران گریخته می*گذشت نیز واکنش نشان می*داد. برنامه*هایی درباره مشکلات فرهنگی ایرانیان با جامعه تازه و فرزندانی که در خارج ازایران متولد می*شدند، طلاق در جامعه مهاجر ایرانی، * تغییر رفتار کشورهای گوناگون با ایرانیان در پی انقلاب و ... از جمله برنامه*های «جام*جم» در آن سالها بود.
درسال*های اخیر با ۲۴ ساعته شدن برنامه*های این تلویزیون و انتقال مدیریت بخش ماهواره*ای آن (جام*جم اینترنشنال) به کورش بی*بیان، در برنامه*های این شبکه تغییراتی بنیادین پدید آمد و همچون بسیاری از دیگر شبکه*های پارسی*زبان در لوس*آنجلس، به پخش آگهی، موسیقی، برنامه*های پزشکی-تبلیغاتی و تلفن*های شنوندگان اختصاص پیدا کرد.
«اولین نوروز... … برگردید به ۲۶ سال پیش؛ می*شود سال۱۹۸۱میلادی. زمانی که در اینجا، در همهء کالیفرنیا بیش از ۴۰ـ۳۰ هزار ایرانی نبود. ایرانی*هایی که در اینجا بودند سرگردان، بی آنکه زبان بدانند، دنبال خبر بودند و اتفاقاتی که در ایران می*افتاد. فکر می*کنم جنگ ایران وعراق هم تازه شروع شده بود. همه نگران فامیل*هایشان در ایران بودند و یا بچه*هاشان که اینجا بودند و خودشان در ایران. درهرحال مردم واقعا آماده*ی آن عید نبودند. ولی ما با چه مصیبتی توانستیم آن برنامه*ی نوروز را تهیه کنیم. چند آهنگ ضبط کردیم و چندتا ویدئو درست کردیم که بتوانیم برای برنامه*یمان بگذاریم، سال تحویل و تیک تاک ساعت... از ساسان کمالی گلی یحیوی استفاده کردیم که همه در ایران دوست*شان داشتند و هر روز در تلویزیون (سابق) ایران آنها را می*دیدند. درست کردن یک برنامه خیلی مشکل بود چون باید با وسایل آمریکایی* کار می*کردیم. باید با این وسایل ادیت می*کردیم و به آنها بگوییم مثلاً حرف «ب» را بردار یا «دال» را بگیرید! خیلی سخت بود با یک خارجی کارکردن.»
در آن زمان که نخستین برنامه*ی نوروزی را درست کردید، چندماه از تاسیس تلویزیون جام*جم در لس*آنجلس گذشته بود؟
هشت یا هفت*ماه.
با توجه به وسایل ارتباط جمعی که در آن*زمان خیلی محدود بود، چگونه به ایرانی*ها خبر می*دادید که تلویزیون دارید و می*خواهید برنامه*ی ويژه نوروز درست کنید؟
در اینجا یک رادیو تجارتی بود که هفته*ای سه یا چهارساعت برنامه داشت که بیشتر آگهی پخش می*کرد و گاهی هم یک آهنگ پخش می*کرد. توسط این رادیو و بروشورهایی که فرستادیم به چلوکبابی*ها یا مراکز ایرانی به ایرانی*ها خبر دادیم. اولین برنامه*ی ما که پخش شد تا ۲۴ ساعت زنگ تلفن بند نمی*آمد. همه تماس می*گرفتند و نامه*هایی که بدست*مان رسید بیشمار بود. ما فکر نمی*کردیم اینقدر مورد توجه قرار بگیریم. مردم باور نمی*کردند که برای اولین بار کلام فارسی بشنوند و تصویر ایرانی*ها را ببینند که دارند صحبت می*کنند؛ از نو ببینند که ساز و دهل دارد زده می*شود برای ایران. در هرصورت ما نشان دادیم می*توانیم در خارج از کشور هم با همه ناراحتی*ها این سنت را نگهداریم.
از چه کسانی برای حضور در نخستین برنامه*ی نوروزی*تان در جام*جم دعوت کردید؟
از هنرمندان؛ شماعی*زاده، ستار، مهستی و هایده. از تمام هنرمندان دعوت کرده بودیم. برنامه*ی خیلی پرباری بود. البته ۴ساعت بیشتر نبود، ولی برنامه خیلی پرباری بود.
برنامه* به*صورت نوارهای ویدئویی ضبط شد و بین ایرانی*ها پخش شد یا اینکه در لحظات سال تحویل بطور زنده پخش می*شد؟
بطور زنده پخش نمی*شد. برای اینکه ما نمی*توانستیم آن وقت*ها برنامه*ی زنده پخش کنیم، چون قضیه گرونگاری در سفارت آمریکا در تهران تمام نشده بود. آمریکایی*ها هنوز به ایرانی*ها شک داشتند. این بود که ما می*بایست پنج*شنبه نوار می*دادیم که یکشنبه ضبط بشود و تازه حرف*هایی که آنجا می*زدیم ترجمه بشود و به اینها بدهیم که اینها حرفها را مطالعه بکنند و سه روز بعد برنامه را پخش بکنند. آن وقت*ها دستمان باز نبود مثل امروز که برنامه*ی زنده پخش بشود در سراسر دنیا.
پس از اینکه برنامه چک می*شد از کجا پخش می*کردید؟
یک کانالی بود بنام کی.ای.سی.آی که در این کانال اقلیت*های دیگر، مثل ما و چینی*ها و دیگران، برنامه داشتند.
اکنون که ۲۶ـ ۲۵ سال، یعنی حدود ربع قرن از آن*روز گذشته، چه تفاوتی می*بینید میان آن برنامه*ی نوروزی که شما ربع قرن پیش تهیه کردید و پخش شد و این برنامه*های نوروزی که امروزه در شبکه*های پارسی*زبان در لس*آنجلس تهیه می*شود؟
متاسفانه شبکه*هایی که الان در لس*آنجلس برنامه دارند هیچکدام*شان تولید ندارند. من می*توانم نام*شان را تلویزیون*های شرکت احوالپرسی بگذارم! آن وقت*ها ما تولید می*کردیم؛ کارهای هنری تولید می*کردیم. تنها ۲۰ دقیقه، نیم*ساعت در مورد تاریخ نوروز صحبت می*کردیم. آدمهایی که می*آوردیم آدمهایی بودند که می*توانستند برای ما متن*های تاریخی بنویسند که گوینده*ها بخوانند و حرف بزنند. نمایشنامه*های کوتاه درست می*کردیم، حاجی فیروز و عمونوروز درست می*کردیم و شاعران درباره نوروز اشعاری می*گفتند. ویدئوهایش را بعداً می*فهمیدیم که پس از ۱۲ـ ۱۰ روز در تهران پیدا می*شد؛ می*فروختند به مردم.
اکنون وضعیت جامعه ایرانی در کالیفرنیا به*هیچوجه قابل مقایسه نیست با آن سالها، جامعه ایرانی می*توان گفت خیلی جا افتاده و امکاناتش گسترده*تر شده، پس چرا کیفیت تهیه برنامه*ها سیر نزولی داشته؟
ببینید پیش از این ۵ـ ۴ سال اخیر، همه*چیز قبلاً روی حساب بود؛ پیش ازاینکه ماهواره*ها بیایند به جامعه ایرانی. ولی اولین کاری که ما توانستیم بکنیم، این بود که توانستیم زبان فارسی را در کالیفرنیا و بعد در آمریکا جا بیندازیم. در این اروپایی که شما همین الان دارید زندگی می*کنید بچه*ها به سختی فارسی صحبت می*کنند و به سختی فرهنگ ایرانی را نگه می*دارند. شما اینجا نگاه می*کنید و می*بینید تمام جوان*های ما کاست*ها و سی.دی*های ایرانی را در ماشین*هایشان دارند و گوش می کنند. در صورتی که اینجا شهری*ست که مایکل جکسون زندگی می*کند که مورد پرستش میلیاردها آدم است در دنیا. ولی اینها آهنگ*های ایرانی استفاده می*کنند و به زبان فارسی. به دانشگاهها بروید، همه بچه*های ایرانی به زبان فارسی حرف می*زنند. این کوششی بود که ما در آن سالهای اول بعمل آوردیم که با بچه*ها در خانه حتما فارسی صحبت کنیم و مردم آنوقت*ها حب ایرانی*شان قویتر از حالا بود. همان بچه*هایی که اینجا متولد شدند یا اینکه بچه بودند و به اینجا آمدند، الان همه*شان افتخارآمیز هستند. ما ده*ـ دوازده*سال پیش وقتی رفتیم در ناسا مصاحبه کردیم خوشبختانه تقریباً یک*سوم دانشمندها و کسانی که آنجا کار می*کردند ایرانی بودند و به زبان فارسی با آنها صحبت کردیم. می*خواهم به شما بگویم از همان زمان هم ایرانی*ها نه تنها جا افتاده بودند، بلکه باعث افتخار هم شدند و در مراتب خیلی بالا قرار گرفتند. کما اینکه همین روز جمعه شهردار کالیفرنیا از ایرانی*های موفق دعوت کرده بود؛ حدود ۵۰۰ـ ۴۰۰ نفر از مهندسان رده*بالای آمریکا شرکت داشتند در همین شهرداری جشن نوروز را گرفتند. در این کشور، در ینگه دنیا بقول قدیمی*ها، توانستیم نوروز را اینجا رسمی بکنیم که رییس جمهورآمریکا نوروز را بیاید تبریک بگوید؛ فرماندار اینجا، فرماندار تمام ایالت کالیفرنیا و جاهای دیگر نوروز را جشن می*گیرند و نوروز یک روز رسمی*ست.
پرسش من البته بی*پاسخ ماند که چرا با توجه به اینکه اکنون امکانات ایرانی*ها در آنجا گسترده*تر شده، برنامه*ها از لحاظ کیفی سیر نزولی داشتند؟
اینجا کسی توجهی به برنامه*های ۲۴ساعته نمی*کند. این برنامه*ها به سوی ایران می*آید و اینها آگهی*هایشان را اغلب از دوبی یا ایران یا کشورهای دیگر می*گیرند. برای همین هم خرج نمی*کنند که برنامه بسازند. یک برنامه*ی ۲۴ ساعته را یک کشور می*تواند بچرخاند و برنامه*سازی کند و با کیفیت خوب بدهد بیرون. چون برنامه*ها کیفیت خوبی ندارند مردمی که اینجا زندگی می*کنند توجهی به اینها ندارند. به خاطر همین است که ما حتا برنامه*ی یکساعته*ی کالیفرنیا*ی*مان که سرتاسرش یکساعت می*شود را نگه داشتیم، یا کیبل شبانه را که شبی ۴ساعت قسمتی از آن اینجا پخش می*شود را نگه داشته*ایم. برای اینکه مردمی بیشتر، کسانی که اینجا زندگی می*کنند، این برنامه*ها را بیشتر دوست دارند تا اینهایی که بسوی ایران می*آید.
آن برنامه*ی اولی که شما تهیه کردید، بودجه*ی آن از کجا تهیه شد؟
آگهی*ها و اسپانسر. من همیشه وقتی دوستان در جایی از من سوال می*کنند که شما چه کار کردید درعرض ۲۵ سال، می*گویم ما همه تکیه*مان به آگهی*ها بوده، نه دست نیاز دراز کردیم، نه پول جمع کردیم، نه کمک گرفتیم. من در کتابم هم نوشته*ام، ما نه از کلیسا پول گرفتیم، نه از کنیسا، نه از مسجد و نه از کسان دیگر. همه اش متکی بودیم به آگهی*ها.
Comment