Sefid Bakht (An Iranian Story)

[Rasputin]

مرضيه زنبيل را زمين گذاشت. عرق پيشاني را پاك كرد. به انتهاي خيابان نگاهي انداخت و آهسته گفت:«خدايا! بقيه راه رو چطور برم!» گره روسري*اش را كه شل شده بود باز كرد و دوباره آن را بست. زنبيل را برداشت و به راه افتاد. آسمان گرفته و گرم بود. مرضيه خودش را به انتهاي خيابان رساند. كنار در آهني سبز ايستاد و زنگ خانه را زد و داخل خانه شد.

بابا مراد توي جايش چرخيد. چند مگس با هم از روي پاهاي بابا مراد بلند شد. بابا مراد ناله*اي كرد و با دست مگس*هاي اطرافش را تاراند. بوي نم اتاق را پر كرده بود. اتاق، تاريك و خفه بود. بابامراد خود را بيرون از اتاق كشاند. ايوان كوچك با كف سيماني خنك*تر از اتاق بود. وسايل صبحانه گوشه ايوان مانده بود و تكه*اي حصير پاره زير آفتاب رنگ باخته بود. روي طنابي كه در عرض حياط بود شلوار راه*راه بابا مراد افتاده بود. بابا مراد خودش را از ايوان به حياط كشاند. كمي تا شير آب فاصله داشت. نفسي تازه كرد و دوباره به رفتن ادامه داد. به شير آب كه رسيد آن را باز كرد و با ولع شروع به نوشيدن آب كرد. آب روي پاهاي كبود و ورم كرده*اش پاشيده شد. دست*هايش را رو به آسمان گرفت و زير لب چيزي گفت. خودش را به سايه ايوان رساند و به ديوار تكيه داد. نمكي، با فريادش كوچه را روي سرش گذاشته بود.



مرضيه باقلاها را دانه كرده و مشغول نصف كردن*شان بود. مهين با موهاي وز كرده و رژلب سرخ و آدامسي كه توي دهانش به اين طرف و آن طرف فرستاده مي*شد، دايم دستور مي*داد و بالاي سر مرضيه مي*آمد و مي*گفت:
«زود باش! اتاق*ها هم مانده!»
مرضيه بدون آنكه سرش را بالا كند تندتند باقلاها را دو نيمه مي*كرد و در سبد مي*انداخت. خانم*بزرگ روي تخت* دراز كشيده بود و با چشم*هاي ريزش كه دودو مي*زد، گاه*گاه مهين را صدا مي*كرد.
- مهين! بيا يه دقه!
مهين در چارچوب درظاهر شد. پيراهن گلدارش توي تنش لق مي*زد. ناخن*هاي شست پايش را لاك بنفش زده بود كه با گل*هاي پيراهن گشادش همخواني داشت.
- چيه؟!
- دواهام! وقتشه!
- اه... پاك يادم رفت!
- اون دختره داره چه كار مي*كنه؟
- تو آشپزخونه*اس! باقلاها رو پاك مي*كنه!
- حواست باشه*ها... مواظب باش! نكنه دستش كج باشه!
- باشه! حواسم هس!
مهين، مادرش را روي تخت نشاند و دواهايش را داد. بعد خانم بزرگ به ويلچرش اشاره كرد و گفت:
«بذارم روي ويلچر... مي*خوام برم تو حياط...!»
مرضيه، مهين را صدا كرد. مهين به آشپرخانه رفت.
- چيه!
- مهين خانم! سطل آشغال جا نداره... كيسه زباله كجاست؟!
- كيسه پلاستيك*ها توكشوست... بردار...
مهين رفت پيش مادرش. مرضيه دسته كيسه زباله*ها را كه برداشت دستش به چيز سردي خورد. چيزي از جنس فلز. توجهي نكرد. وقتي دسته پلاستيك*ها را سرجايش جابجا مي*كرد گوشه آن شي فلزي را ديد. خواست در كشو را ببندد اما تكه فلز را بيرون كشيد و خوب تماشايش كرد. شي فلزي از نقره بود و به اندازه كف دست. چهارگوشه آن تصوير زن و مردي بود كه فقط كله داشتند نه دستي نه بدني! حروفي نامفهوم روي تكه فلز حك شده بود. مرضيه شي را سرجايش گذاشت و دنبال كارش رفت!

غروب بود كه مرضيه به خانه*شان رسيد. چراغ*ها مثل شبهايي كه او نبود، خاموش بود و مثل هميشه*اي كه مادرش نبود، خانه بي*صدا بود و خاك سكوت را همه جاي خانه پاشانده بودند. «درخت بيد مجنون كه با مرضيه قد كشيده بود حالا براي خودش شاخ و برگي داشت. مرضيه با صداي بغض*آلودي صدا كرد:
«بابا! بابا... كجايي؟!»
صداي ناله*اي از توي اتاق آمد. مرضيه لامپ حياط را روشن كرد. بغضش را فرو داد و پا به داخل اتاق گذاشت. لامپ اتاق را هم روشن كرد و لبخندي زد و گفت:
«سلام بابا! ماشين گيرم نيومد!»
«دلم شور افتاد بابا!»
مرضيه، بابا مراد را روي ويلچر كهنه*اش نشاند و او را به حياط برد. كنار شير آب، دستش را خيس كرد و روي صورت پدرش كشيد.
- الان حال مياي!
مرضيه كاسه لعابي را كه هميشه كنار شير آب بود، برداشت و پر از آب كرد و پاهاي بابا مراد را شست.
-پيرشي بابا... برو به كارت برس.
مرضيه ويلچر را اطراف ايوان راند. بعد مانتوي كهنه سرمه*اي*اش را درآورد و روي طناب انداخت. روسري*اش را توي ايوان انداخت و به آشپزخانه رفت. دوباره بيرون آمد. از توي كيفش يك پلاستيك توت*فرنگي درآورد. آن*ها را شست؛ توي بشقاب ريخت و به بابامراد داد.
- بخور! مهين خانم داد. براي*شان يك صندوق آورده بودن.
بابا مراد بشقاب توت*فرنگي*ها را گرفت و آهسته مشغول خوردن شد. مرضيه به آشپزخانه رفت. چند دقيقه بعد بوي پياز داغ فضاي كوچك خانه را پر كرد. بابا مراد با صداي بلند گفت:
-جات خوبه؟!
مرضيه در چارچوب آشپزخانه كه سمت راست ايوان بود ظاهر شد و گفت:
- خوبه، شكر!
- بيا بابا... اين چند تا رو هم تو بخور!
- من خوردم... تو بخور!

صبح، مرضيه صبحانه بابا مراد را داد. بابا مراد گفت: «آب! ديروز برام آب نذاشتي!»
مرضيه بطري آب را كنار دست بابا مراد گذاشت. تلويزيون را برايش روشن كرد و رفت توي حياط. آفتاب لبه ديوار را نورپاشانده بود. مرضيه نگاهي به ساعتش كرد. عقربه*هاي ساعت قديمي*اش، ساعت نه را نشان مي**دادند. مرضيه آهسته گفت: «هميشه ساعت نه مياد... خودش گفت... الان پيدايش مي*شه»
صداي نان*خشكي از دور شنيده مي*شد لبخندي زد. نفس عميقي كشيد. روسري*اش را جلوي آينه درست كرد. كيسه نان*خشك*ها را برداشت. صداي نان خشكي نزديك شد... نزديكتر... تندتند نفس مي*كشيد. خودش را به در خانه رساند. كيف از روي شانه*اش افتاد. آن را برداشت و روي شانه*اش جابه*جا كرد. در خانه را باز كرد. نان خشكي كنار وانت بار سفيدش، بلندگو به دست ايستاده بود. مرضيه سلامي كرد و نكرد! نان خشكي كيسه نان خشك را از دست مرضيه گرفت و جويده جويده گفت: « ديروز هي داد زدم... نبودي!»
مرضيه با خجالت گفت: سركار بودم...
-چه كاري ؟!
مرضيه به كيسه*هاي نان خشك نگاه كرد و گفت: «*تو يه خونه كار مي*كنم ... خوبه!»*
نان خشكي شمرده و آهسته گفت: «درست مي*شه... همين روزا...»
مرضيه به سرفه افتاد. وقتي آرام شد آهسته گفت: «ببخشيد... بايد برم... دير شده!»
مرد جوان لبخند كمرنگي زد و گفت: «خير پيش!»
مرضيه در خم كوچه گم شد.

نيست، غيب شده رفته تو زمين. همه جا را گشت! لابلاي لباس*هايش... توي كمدهاي ديواري... مهين با عصبانيت گفت:
«لعنت به اين روزگار...!»
خانم بزرگ سرجايش نشست و آهسته پرسيد:
«دنبال چي مي*گردي؟!»
مهين با عصبانيت جواب داد: «تو چي مي*دوني! يه چيزي گم كردم ديگه!» خانم بزرگ سرجايش خوابيد و زيرلب غرغر كرد. مهين وارد اتاق مادرش شد. با حرص روسري مادرش را كه به رخت*آويز بود، گره زد و گفت:« بخت دخترشاه پريون رو گره زدم شايد پيدا بشه!» زنگ زدند. مرضيه بود. با دستپاچگي سلام كرد و مهين جوابي زيرلب داد و رفت. مرضيه مانتو و روسري*اش را درآورد و توي آشپزخانه رفت و مشغول شستن ظرف*ها شد. مهين وارد آشپزخانه شد و با صداي ريزش گفت:

[Rasputin]

« يه چيزي گم كردم... يه چيزي شبيه يه قاب كوچيك! نقره بود... اگه ديديش بگو...!»
مرضيه با التماس گفت: به* خدا نديدم! اگه مي*ديدم مي*گفتم!» مهين رفت. چند لحظه بعد از رفتن مهين، مرضيه شير آب را بست. به گل*هاي آبي كاشي*ها خيره شد و زير لب گفت: «ديدمش... همان ديروزي بود... برم بگم!»
مرضيه به اتاق*ها سرك كشيد. مهين را ديد كه جلوي آينه موهايش را مدل مي*داد. با ديدن مرضيه،* موهايش را رها كرد و پرسيد: «چيه! كاري داري؟!»
مرضيه موهايش را از روي پيشاني*اش كنار زد و گفت:
«ديروز توي كشو ديدمش... داشتم پلاستيك براي آشغال*ها ورمي*داشتم ديدمش!»
مهين به طرف مرضيه آمد و با طعنه گفت:
« چرا از اول نگفتي؟!»
مرضيه كه لب*هايش خشك شده بود گفت: «حواسم نبود...!» مهين با عجله به اطراف آشپزخانه رفت. كشو را كشيد. پلاستيك*ها را برداشت. چيزي نبود. همه*جا را گشت. فرياد مي*كشيد و گفت:« نيست! تو همين كشو بود؟!»
مرضيه با التماس گفت:« آره*، به خدا خودم ديدمش... بذار همه*جا رو بگردم!»
مرضيه همه وسيله*ها را بيرون گذاشت. گريه مي*كرد و لابلاي سفره*هاي تا شده را مي*گشت. لابلاي دستمال*ها... نبود. توي كشوهاي ديگر را هم گشت... نبود! مرضيه با گريه گفت: «به*خدا بود!» عكس يه زن و يه مرد هم روش بود!»
مهين داد زد: « تو كي اونو ديدي... كي، كه من نفهميدم!»
مرضيه اشك*هايش را پاك كرد. نفسش به شماره افتاده بود.
- همين*طوري نگاش كردم!
مهين با حرص گفت:« اونو من تو كمد گذاشته بودم نه تو كشو. دروغ مي*گي!»
خانم بزرگ، مهين را صدا كرد. مهين رفت. مرضيه دستش را به ديوار گرفت و نشست. شير آب چكه مي*كرد صداي گريه بچه*اي از جايي مي*آمد. صداي حرف زدن مهين و خانم بزرگ مي*آمد. كسي فرياد زد: «نان خشكي... نمكي...!» مرضيه سرش را بلند كرد!

مرضيه،* خانم بزرگ را روي ويلچر نشاند. به نفس نفس افتاد. روسري او را سرش كرد. بعد آينه را گرفت جلوي خانم بزرگ تا خودش آن را درست كند. مهين گفت:
« تا ساعت هفت برگرديد... كار من شش و نيم تمام مي*شه... اگه زود بياين پشت در مي*مونين!»
مرضيه و خانم بزرگ كه از خانه بيرون زدند، مهين هم پشت سر آنها از خانه بيرون آمد. مرضيه ويلچر خانم بزرگ را طرف پارك راند. هوا خوب بود و پارك خلوت...
مرضيه ويلچر را به طرف جايي كه سايه بود هل داد. وانت سفيد بوقي زد و از پشت سر مرضيه گذشت. مرضيه برگشت. ديدش! با همان لباس آبي. لبخند زد و به راهش ادامه داد.
عصر كه مرضيه رفت، مهين به مادرش گفت:
« اون دزده... فايده نداره...!»
خانم بزرگ ناليد:«گفتم كه... اصلا نمي*شه به اينجور آدما اطمينان كرد!»
- مامان يادم نبود فردا جمعه*اس... برم چند تا نون بگيرم كاش به دختره گفته بودم امروز چند تا نون بگيره!»
مهين رفت. خانم بزرگ خودش را روي زمين كشاند تا به كمد ديواري رسيد.

جمعه نه نان خشكي موقع آمدنش بود و نه كسي در خانه را زد. مرضيه بابا مراد را توي حياط روي تخت نشاند و به جان خانه افتاد. شعر مي*خواند و جارو مي*كرد. اتاق را غبار برداشته بود. گنجشك*ها دسته*دسته مي*آمدند لابلاي درخت بيد مجنون و تندي بال مي*زدند و مي*رفتند. آفتاب روي پاهاي كبود و ورم كرده بابا نور پاشانده بود. مرضيه لحاف و تشك هميشه پهن شده بابا را توي ايوان انداخت. رويه*شان را درآورده و بعد گذاشت*شان توي اتاق. بوي بد، ايوان و حياط را پر كرد. دست و پاي بابا مراد را آبي زد و به اتاق بردش. شلنگ انداخت توي ايوان و آن*جا را هم شست. تا ظهر ملافه*ها را شست و ظهر اشكنه*اي درست كرد و كنار دست بابا شروع كرد به خوردن ناهار. بعدازظهر صداي ماشين آمد. داشت دكمه مانتويش را مي*دوخت. از جايش بلند شد خودش را به در خانه رساند. چشم*هايش از شادي مي*درخشيد. مكثي كرد و آهسته و با ترديد در خانه را باز كرد. از لاي در، وانت*بار سفيد را ديد كه زير ديوار بلند همسايه ايستاده بود. مرد جوان از توي ماشين به او لبخندي زد. مرضيه آهسته دستش را بلند كرد و در را آهسته بست.
مرضيه كه آمد، نزديك ده بود. مهين در را باز كرد و جواب سلام مرضيه را نداد و از كنار او رد شد. مرضيه همين*كه خواست دست به كار شود صداي نان خشكي آمد. مرضيه لباسش را زود پوشيد و به مهين كه داشت لاك ناخن*هايش را پاك مي*كرد گفت:« نون خشكي اومده ، خيلي نون خشك داريم!» مهين با همان پنبه استوني به حياط اشاره كرد و با بي*ميلي گفت: «برو ديگه! تو حياطن... اون گوشه... تو كه خوب جاي همه چيزا رو بلدي!» مرضيه خودش را به وانت رساند. وانت سفيد پشت پنجره اتاق خانم بزرگ ايستاده بود. مرضيه سلام كرد. مرد جوان لبخندي زد و گفت:
هر جا باشي پيدات مي*كنم. مرضيه لبخندي زد و گفت:
«شما آقاييد!»
مرد جوان كيسه نان*ها را گرفت و سه اسكناس هزار توماني به مرضيه داد. مرضيه دستش را عقب كشيد و با تعجب گفت:«اين همه پول... واسه چي... نه..!»
نان خشكي با صداي خشكي گفت: وظيفه*مو انجام مي*دم. اين چند بسته نمك هم مال اونا... بگير...»
مرضيه باخجالت گفت:«تا زن و شوهر نشيم پول نمي*گيرم!»*
مرد چيزي نگفت...كيسه*هاي نمك را گرفت و دور شد. دو چشم سرمه كشيده از پشت پنجره همه چيز را ديد.

جمعه ديگر بود. مرضيه چارقد را از پشت سر بسته بود و آب و جارو مي*كرد. بابا مراد را صبح با ويلچر به حمام سركوچه برده بود و او را به رجب دلاك سپرده بود تا بابا را بشويد و تميزش كنند. پرده*ها را كند و آنها را شست. آب سياه از آنها بيرون مي*آمد. بعد از چند دست شستن پرده*ها رنگ و رويشان باز شد. حياط و ايوان را شست و آبي بر سر و روي درخت بيد پاشاند و دست آخر با دو قابلمه آب داغ به حمام كوچك*شان رفت كه هميشه خدا شير آب داغش خراب بود. بابا مراد را ظهر سرخ و سفيد *شده از حمام آوردند. بابا مراد به مرضيه نگاه مي*كرد و مي*گفت:
«دختر بايد بره خونه بخت...!»*
مرضيه با خجالت مي*گفت: « بابا تو هم پيش ما مي*موني!» بابا مراد آهي كشيد و مي*گفت: «تو فكر من نباش بابا!»
بابا مراد صداي راديو را بلند كرده بود و به پيراهن نويي كه مرضيه از يك حراجي برايش خريده بود دايم نگاه مي*كرد و ذوق مي*كرد. دايي حجت هم آمده بود و كنار دست بابا مراد هي حرف مي*زد. دايي حجت ناهار را پيش آنها ماند تا عصر كه خواستگار مي*آيد او هم باشد. عصر كه شد، مرضيه دور خودش مي*چرخيد. توي حياط مي*رفت و به هر صدايي گوش مي*داد. عصر كه شد زني آمد و مردي كه مي*خواست مرد مرضيه شود. جعبه شيريني دست*شان بود. مرضيه توي آشپزخانه كوچك ايستاد و خودش را پنهان كرد و دايي حجت در خانه را باز كرد. همان روز گفتند كه مرضيه هميشه از بابا مراد مراقبت مي*كند... گفتند كه داماد هم بايد در همين خانه... گفتند كه... و شيريني خوردند و خنديدند.

مرضيه كه آمد؛ مهين رنگ روي سرش گذاشته بود. كلاه پلاستيكي روي سرش بود. مرضيه را كه ديد گفت: « دير كردي! هر روز يه حرفي داري واسه زدن!»
مرضيه مثل هميشه خجالت نكشيد به جايش لبخندي زد و گفت: «ببخشيد!»
مهين باطعنه گفت: «خوشحالي... چه خبره!»
مرضيه طاقت نياورد و گفت: «ديروز... ديروزي شيريني*ام را خوردند!»
مهين با تعجب گفت: «با كي؟!»
مرضيه گفت: «يه نفر... وانت داره...!»
خانم بزرگ با صداي بلند گفت: «هموني كه برات گفتم ... هموني كه پول دادش !»
مهين اخم*هايش را درهم كرد و با صدايي كه مي*لرزيد گفت: «راستش را بگو! اون قاب نقره*اي رو تو كجا بردي. اونو من واسه خودم تهيه كرده بودم!»
خنده از روي لب*هاي مرضيه رفت. به من و من افتاد و گفت: «به*خدا... گفتم كه... !»
مهين با دست محكم روي شانه مرضيه زد و فرياد زد: «اون قاب مال من بود اون به اسم من نوشته شده بود برداشتي و كارتو راه انداختي... اون قاب نقره*اي، طلسم كار گشاي من بود. اون وقت تو واسه كار خودت اونو بردي!»
مرضيه به گريه افتاد. مهين فرياد زد: «برو گمشو! از پول هم خبري نيس! دختره دزد بدبخت!»
مرضيه به التماس افتاد.
- نه! تو رو خدا... آبروم ميره! تورو خدا خانم!
- تو خانمي! برو خانمي كن.. گم*شو!
صداي خانم*بزرگ از اتاقش مي*آمد كه فرياد مي*زد:
- بذار بره، دختره پررو...!
مرضيه از خانه بيرون زد و تا خانه گريه كرد.

مرضيه كه رفت مهين به حمام رفت تا موهايش را بشويد. خانم بزرگ نيم*خيز شد. خودش را طرف كمد ديواري كشاند. كليد كوچك را از گردنش برداشت و در كشو را باز كرد. طلسم را از توي آن برداشت و آهسته گفت: اگه پيش مهين مي*موند هي نگاش مي*كرد تا بختش باز بشه... اون*وقت من چه*كار مي*كردم.. امون از تنهايي!

هفته بعد تنها درخت حياط بابا مراد چراغاني شد و خاك سكوت براي هميشه از آن خانه تكانده شد و مرضيه كنار مردش و بابا مراد به زندگي لبخند زد!