Battle of Khorramshahr - Day of Liberation

[donsaeid]

حماسه آفرينى*هاى ارتش در خرمشهر

در اين مقاله به بررسى اجمالى فعاليت*هاى انجام شده توسط نيروهاى سه گانه ارتش جمهورى اسلامى ايران در عمليات بيت المقدس و دوران قبل از آن، يعنى اولين تهديدها و تهاجمات ارتش عراق به منطقه مرزى خرمشهر مى*پردازيم.

از جمله عمليات*هاى موفق و سرنوشت* ساز نيروهاى مسلح جمهورى اسلامى ايران در دوران دفاع مقدس، عمليات بيت*المقدس بود كه با نام خرمشهر و آزادى اين شهر از اشغال متجاوزان عراقى پيوندى ناگسستنى دارد.
اين عمليات از دهم ارديبهشت*ماه 1361 به مدت 26 روز در جنوب غربى اهواز انجام شد و علاوه بر پايان دادن به 19 ماه اشغال نظامي، بخش*هاى زيادى از استان خوزستان و وارد كردن ضربه* اى قاطع به نيروهاى متجاوز عراقي، حيثيت و اعتبار نيروهاى جمهورى اسلامى ايران را در جهان افزايش داد و كارشناسان نظامى و دستگاه*هاى تبليغاتى جهان را وادار ساخت كه براى اولين بار پس از شروع جنگ تحميلي، به توان نظامى كشورمان در مقابله با تهاجم رژيم كاملا مسلح عراق اعتراف كنند. ارتش جمهورى اسلامى ايران به همراه سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، نيروهاى بسيج مردمى و جهاد سازندگى با تمام توان خود در اين عمليات مشاركت داشت كه در اين مقاله به بررسى اجمالى فعاليت*هاى انجام شده توسط نيروهاى سه گانه ارتش جمهورى اسلامى ايران در اين عمليات و دوران قبل از آن، يعنى اولين تهديدها و تهاجمات ارتش عراق به منطقه مرزى خرمشهر مى*پردازيم؛


ساخت استحكامات مرزى توسط ارتش

با شدت گرفتن اختلافات ارضى ايران و عراق بر سر مسئله مرز آبى و حقوق كشتيرانى دو كشور در اروندرود، سرانجام موافقت *نامه الجزاير در سال 1975 م (1353 ش) به امضاى طرفين رسيد و تقريبا اختلافات پايان يافت. اما از همان زمان، با توجه به اينكه اوضاع منطقه چندان ثباتى نداشت و عراق هم در دعاوى ارضى خود،* بيشترين تاكيد را در مورد اروند رود مى*كرد، تدابير دفاعى جهت جلوگيرى از تجاوزات احتمالى عراق در منطقه خرمشهر و اهواز مورد مطالعه قرار گرفت. پس از بررسى و مطالعات زياد، سرانجام ايجاد استحكامات در آن منطقه مرزى و استقرار نيروهاى تامينى به منظور كند يا متوقف كردن دشمن و پيش *بينى يك نيروى ضربتى كافى براى عكس*العمل سريع در مقابل نيروهاى دشمن متجاوز و انهدام آنان (به عنوان يك عامل بازدارنده) انتخاب شد و در اولين قدم، طرح ايجاد تاسيسات د*ژ طلائيه تا شلمچه تهيه گرديد. بر اساس اين طرح، سه خط د*ژ شامل خط اول به تعداد 29 د*ژ در فاصله سه كيلومترى از خط مرز بين*المللى دو كشور،* خط دوم به تعداد 18 د*ژ در فاصله شش كيلومترى و خط سوم به تعداد 12 د*ژ در فاصله 9 كيلومترى از مرز احداث شد. هر د*ژ شامل دو سكوى جنگ* افزار ضد تانك، يك موضع تيربار سنگين و يك پناهگاه براى نفرات بود و يك گردان ويژه به نام گردان د*ژ براى نگهدارى اين موضع سازمان داده شد كه قسمت اصلى اين گردان هم شامل 120 دستگاه تفنگ 106 م* م ضد تانك و حدود 1300 نفر نيروى انسانى بود.

اولين درگيرى*هاى ارتش با نيروهاى عراقى در خرمشهر
از اوايل سال 1358، درگيرى*هاى پراكنده*اى بين پاسگاه*هاى مرزى ايران و عراق روى داد كه گزارش اين درگيرى*ها از طريق فرماندهان ارتش در آن منطقه به مقامات بالاتر ارسال مى*شد. در اوايل شهريور ماه 1359، اين درگيرى*ها شدت بيشترى يافت و اين درحالى بود كه نيمى از توان ارتش جمهورى اسلامى ايران در منطقه شمال غرب مشغول نبرد با عناصر ضد انقلاب و گروهك* هاى مختلف بود و حوادث ناشى از انقلاب، تسويه نيروهاى نظامى بخصوص فرماندهان ارشد، كاسته شدن دوره خدمت سربازي، جابجايى نيروها و عوامل متعدد ديگر، قدرت دفاعى ايران را بسيار كاهش داده بود. در 1359/6/16 منطقه خان ليلى به تصرف ارتش عراق درآمد و چند روز بعد،* منطقه ميمك، پاسگاه*هاى رشيديه، چيلات، بيات و ارتفاع گيسكه اشغال شد.(1)

با وقوع اين حوادث كه نشان از احتمال حمله سراسرى عراق بود، نيروى زمينى ارتش جمهورى اسلامى ايران، يك طرح عملياتى پدافندى تهيه و به لشكر 92 زرهى خوزستان ابلاغ كرد كه بر اساس اين طرح، لشكر 92 زرهى در منطقه خوزستان مى*بايست پدافند نموده، پيشروى دشمن را سد كرده و پس از وارد كردن لشكرهاى 21 پياده از تهران و 16 زرهى از قزوين به منطقه جنوب، آفند متقابل عليه دشمن را آغاز مى*كرد.(2)

لشكر 92 زرهى كه در اين زمان به دليل درگيرى با مشكلات عديده و اوضاع كشور، كارآيى رزمى آن تقليل رفته بود، با دريافت ماموريت مذكور در 20 شهريور ماه، به گردان دژ كه آن نيز در اين زمان كارآيى خود را در سطح وسيعى از دست داده بود دستور داد دژهاى مرزى را از شماره 1 تا 19 اشغال كرده و تيپ يك زرهى خود را به همراه يك، يكان توپخانه 175 م* م به منطقه عمومى خرمشهر تغيير مكان دهد. پاسگاه *هاى مرزى ژاندارمرى نيز به وسيله پاسداران تقويت و دفاع از خرمشهر و آبادان به عهده منطقه سه دريايى ارتش جمهورى اسلامى ايران و نيروهاى مردمى مستقر در اين منطقه محول شد.

اما در مجموع، كليه اين اقدامات به هيچ* وجه نمى*توانست جوابگوى تهديدات وسيع دشمن باشد و در 31 شهريور ماه، درحالى كه درگيرى در كليه پاسگاه*هاى مرزى دو كشور در سراسر خط مرز ايران و عراق ادامه داشت، نيروى هوايى عراق به طور غير منتظره*اى اكثر پايگاه*هاى نيروى هوايى ارتش جمهورى اسلامى ايران از غرب ايران تا خوزستان، فرودگاه مهرآباد و شهرهاى اهواز، آبادان، آغاجارى و خرمشهر را مورد حمله قرار داد و نيروى زمينى آن كشور نيز آفند عمومى خود را در اكثر مناطق مرزى ايران آغاز كرد.


درگيرى*هاى همه جانبه ارتش با نيروهاى عراقى در خرمشهر

هجوم نيروهاى متجاوز عراقى به سمت خرمشهر از سه محور آغاز شد: 1 - محور تنومه، شلمچه، خرمشهر 2 - محور بصره، پاسگاه زيد، *ايستگاه حسنيه (كيلومتر 40 جاده خرمشهر - اهواز 3 - محور نشوه، كوشك طلائيه، جفير. اما با همه اوضاع حاكم بر نيروهاى جمهورى اسلامى ايران در آن زمان، پايدارى تاريخى و سرسختانه اين نيروها، تصرف خرمشهر براى نيروهاى عراقى با دشوارى مواجه شد و آنان مجبور گرديدند كه براى تصرف خرمشهر، برخلاف ساير مناطق، بهاى سنگينى را بپردازند. با تلاش نيروهاى باقيمانده گردان*هاى د*ژ و 165 مكانيزه و گردان 232، يكان*هايى از دانشجويان دانشكده افسري، تكاوران نيروى دريايي، خلبانان نيروى هوايى و هوانيروز ارتش جمهورى اسلامى ايران، تلفات سنگينى بر نيروهاى دشمن كه در حدود يك لشكر زرهى بسيار مجهز بودند وارد گرديد و نيروهاى مهاجم توانستند فقط تا شش كيلومترى شمال و غرب خرمشهر پيشروى كنند. اين وضعيت تا روز بيستم جنگ (19 مهرماه) ادامه يافت و نيروهاى عراقى كه از رسيدن به اهداف بلند پروازانه خود يعنى اشغال خوزستان و پيشروى به سمت تهران و ساقط كردن نظام تازه تاسيس جمهورى اسلامى ايران بازمانده بودند، تصميم گرفتند كه خرمشهر را از سمت شرق هم مورد تهديد قرار داده و آبادان را تصرف كنند.

لذا با استقرار پل شناور بر روى رود كارون از اين رودخانه عبور كرده و جاده* هاى بسيار مهم اهواز - آبادان و آبادان - ماهشهر را قطع كردند. با تلاش دليرانه نيروهاى گردان 153 پياده از لشكر 77 خراسان و كمك چشمگير نيروهاى مردمي، نيروهاى متجاوز نتوانستند به تصرف آبادان بپردازند و روياى تصرف اين شهر از سوى عراقى*ها براى هميشه نقش بر آب شد. اما سرانجام با توجه به حجم انبوه نيروهاى دشمن، توان نيروهاى جمهورى اسلامى ايران در مقابل فشار روزافزون آنان رو به تحليل رفته و با تحمل تلفات بسيار سنگين، در روز چهارم آبان ماه 1359، خرمشهر پس از 35 روز مقاومت به اشغال نيروهاى عراقى درآمد.


ارتش و آزاد سازى خرمشهر

پس از اشغال خرمشهر توسط نيروهاى متجاوز عراقي، از آذرماه نيروهاى مسلح جمهورى اسلامى ايران تلاش خود براى بيرون راندن دشمن از اين منطقه را آغاز كردند. عمليات نصر كه در 15 دى ماه انجام شد، اولين اقدام آفندى در مقياسى نسبتا وسيع بود كه با مشاركت لشكر 16 زرهى قزوين (دو تيپ زرهي) و عناصرى از لشكر 92 زرهى كرخه* كور به مرحله اجرا درآمد و هدف آن بيرون راندن دشمن از مواضع كرخه *كور و تصرف پادگان حميد بود. تقريبا همزمان با همين عمليات، عمليات آفندى ديگرى به نام توكل در منطقه سرپل دشمن در شرق كارون طراحى و اجرا شد كه در 20 دى ماه با هدف بيرون راندن نيروهاى متجاوز به غرب كارون و رفع محاصره آبادان انجام شد.

سپس در طول سال 1360 عمليات*هاى متعددى با مشاركت همه نيروهاى جمهورى اسلامى ايران در منطقه خرمشهر - آبادان طرح *ريزى و اجرا گرديد كه معروف* ترين آنها عمليات پيروزمندانه ثامن*الائمه(ع) در مهرماه 1360 بود و منجر به شكست محاصره آبادان شد. با پيروزى نيروهاى جمهورى اسلامى ايران در عمليات ثامن*الائمه(ع) و عمليات طريق* القدس كه در آذرماه 1360 در جناح شمالى منطقه اهواز- خرمشهر انجام شد و همچنين عمليات فتح*المبين در فروردين ماه 1361،* برنامه *ريزى جهت آزاد سازى خرمشهر آغاز گرديد و سرانجام يگان*هاى ارتش جمهورى اسلامى ايران، با مشاركت سپاه پاسداران انقلاب اسلامى و نيروهاى مردمى در دهم ارديبهشت ماه 1361، عمليات بيت *المقدس را جهت رسيدن به هدف اصلى خود (آزادسازى خرمشهر)، اجرا كردند.

نيروهاى شركت كننده ارتش جمهورى اسلامى ايران در اين عمليات شامل يگان*هاى نيروى زمينى به فرماندهى سرهنگ شهيد على صياد شيرازى (لشكر 21 پياده حمزه، لشكر 16 زرهى قزوين، لشكر 92 زرهى خوزستان، تيپ 58 ذوالفقار، تيپ 55 هوابرد، تيپ 23 نيروهاى ويژه، تيپ سوم پياده 23 نيروهاى ويژه، تيپ 37 زرهي، تيپ سوم پياده لشكر 77، گروه 33 توپخانه (5 گردان)، گروه 22 توپخانه (5 گردان)، گروه مهندسى زرهى و ...)، نيروى هوايى ارتش جهت پشتيبانى عمليات و نيروى دريايى ارتش جهت تقويت امكانات عبور از رودخانه بودند كه با ابتكار عمل شهيد صياد شيرازي، اين نيروها با نيروهاى سپاه پاسداران انقلاب اسلامى تركيب شده، قرارگاه مشترك عملياتى تشكيل دادند و توانستند با پيروزى كامل، خرمشهر را از دست متجاوزان آزاد كنند.

در پايان، جهت بيان گوشه *اى از نتايج بسيار مهم اين عمليات، به نقل بخش*هايى از سخنان شهيد سپهبد صياد شيرازى كه به مناسبت اين عمليات بيان شده است مى*پردازيم. امير الشهداى* نيروهاى مسلح جمهورى اسلامى ايران مى*گويد: سوم خرداد سال 1361، يادآور تجلى اراده و غرور ملتى مسلمان و آزاده در آزاد سازى خونين*شهر است... اهميت فتح خرمشهر يا بهتر بگوييم شهرى كه به تعبير امام(ره)، خدا آن را آزاد كرد، در اين است كه به عمق اين پيروزى عظيم پى ببريم. دلشادى امت اسلامى و نشاط رزمندگان اسلام، به اسارت افتادن حدود بيست هزار نفر از لشكريان كفر، دستيابى به غنايم فراوان جنگي، وارد كردن هزاران نفر تلفات به دشمن، افزايش عزت و اقتدار جمهورى اسلامى در رسانه *هاى گروهى بين المللى و از هم پاشيدن شيرازه سپاه خصم، همه آثار ظاهرى اين نصرت الهى بود و اهميت اين فتح بزرگ در اين است كه بدانيم چگونه قلت بر كثرت غلبه كرد... فوران اخلاص*ها در وجود رزمندگان اسلام اعم از ارتشي، سپاهي، بسيجي، جهادگر و مزين به حضور روحانيت، زمينه *ساز نصرت خدا گرديد....(3)

[donsaeid]

معجزه*اي كه خرمشهر را از صدام گرفت


روز سوم خرداد ماه، سالگرد حماسه آزادي و فتح خرمشهر، پس از بيش از يك سال و نيم اشغال آن به دست نظاميان بعثي صدام است. اين روز بزرگ، خاطره بزرگ تاريخي است كه به يك ذهنيت مستمر در حافظه تاريخي ملت ايران بدل شده است.

روز سوم خرداد ماه، سالگرد حماسه آزادي و فتح خرمشهر، پس از بيش از يك سال و نيم اشغال آن به دست نظاميان بعثي صدام است. اين روز بزرگ، خاطره بزرگ تاريخي است كه به يك ذهنيت مستمر در حافظه تاريخي ملت ايران بدل شده است. فتح خرمشهر، موجب هيجان عظيم و و برانگيختگي احساسات و عواطف پاك در ميان ملت ايران شد و دل*هاي همه ايرانيان و مسلمانان جهان را به يكديگر نزديك كرد و همدلي و وحدت عملي بين اقشار ملت را برانگيخت.

از سوي ديگر، اين فتح بزرگ، موجب سرشكستگي صدام و نيز تلخكامي حاميان قدرتمند وي شد. صدام و نظاميان بعثي، همه همت، توان و تدبير خود را براي حفظ اشغال خرمشهر، از آغاز تصرف آن به كار گرفتند و اين شهر را به زعم خود به يك دژ نفوذناپذير تبديل كرده بودند. آنان با كشيدن حصارهاي دفاعي متعدد به دور اين شهر و احداث خاكريزهاي دفاعي گسترده، با تخريب خانه*هاي مردم و نيز ايجاد استحكامات گسترده، كه با تعبيه ميدان*هاي مين و چيدن سيم خاردارهاي زيادي به دور آنان صورت گرفت، از پدافند قطعي خود براي حفظ اين شهر مطمئن شده و حتي فكر مقابله با عمليات احتمالي هوابرد و هلي*برن از سوي نيروهاي ايراني را نيز كرده بودند و هرجا زميني مساعد براي فرود آمدن نيروها از هوا بود، آن ناحيه را با كاشتن عمودي تيرآهن* براي اقدام نظامي از آسمان، ناممكن ساخته بودند.

همه اين اقدامات، نشان از عزم جدي صدام براي ادامه اشغال اين شهر داشت. او حتي در نقشه*هاي منتشره از سوي خود، نام اين شهر را نيز عوض كرد و آن را "محمره " ناميد، تا ايرانيان از رسيدن به شهر خرم خود، مأيوس شوند. صدام حتي پس از 23 روز نبرد شبانه*روزي رزمندگان اسلام در عمليات بيت*المقدس و درست هنگامي كه آنان به فتح خرمشهر نزديك مي*شدند، همچنان به تقويت نيروهاي خود در اين شهر مي*پرداخت و براي جلوگيري از پيروزي قطعي رزمندگان اسلام، سربازان جديدي را وارد اين شهر مي*كرد، به گونه*اي كه بيشترين اسراي عمليات بيت*المقدس، از داخل شهر خرمشهر به اسارت گرفته شدند. به اسارت درآمدن حدود دوازده هزار نفر از نظاميان بعثي در اين شهر نام*آور، حكايت از اراده جدي صدام براي در اهتزاز نگه داشتن پرچم دشمن بر بالاي خانه*هاي اين شهر داشت.

خرمشهر كه در آخرين روز عمليات بيت*المقدس از تصرف دشمن خارج شد، به صورت نماد موفقيت پرچمداران توحيد و علامت پيروزي قواي اسلام و عزت ايرانيان درآمد و مهري داغ به نشانه شكستي بزرگ بر پيشاني صدام گذاشت. اين عمليات و رشادت*ها و افتخاراتي كه رزمندگان اسلام آفريدند، اسطوره*ها را به واقعيت بدل كرد و دسترسي به اسطوره*ها را در عمل، امكانپذير ساخت.

در اين عمليات، شجاعت، از جان*گذشتگي، فداكاري، صبر، آقايي، مقاومت و چيزهاي دست نيافتني، همه در صحنه عمل رخ داد. صدام پس از فتح خرمشهر در لاك دفاعي عميق*تري نسبت به آنچه پيشتر انجام مي*داد، فرو رفت و از اين به بعد بود كه احساس كرد، جنگي كه آغاز كرده بود، تا انقلاب اسلامي را از پاي درآورد، موجب تزلزل حكومت وي شده و اشغال سرزمين ايران، امكان كشانده شدن جنگ را به خاك او در پي دارد. هرچند صدام در اين شرايط نيز بيش از 2500 كيلومتر مربع از خاك ايران را همچنان در اشغال خود نگه داشت و مناطقي همچون نفت*شهر، شلمچه، طلائيه، ارتفاعات قلاويزان، ارتفاعات سومار و ارتفاعات بحرين، همچنان پس از فتح خرمشهر نيز در اشغال دشمن باقي ماند و صدام نشان داد كه تنها با نبردي شجاعانه، دست از اشغالگري و سبعيت برمي*دارد.

فتح خرمشهر، يكي از نتايج بزرگ عمليات بيت*المقدس بود، ولي تنها نتيجه آن نبود. در اين نبرد كه يكي از مهم*ترين و گسترده*ترين عمليات*ها در دوران جنگ تحميلي است، حدود 5400 كيلومترمربع از خاك كشور كه در جنوب استان خوزستان به اشغال صداميان درآمده بود، آزاد شد. اين وسعت، چندين برابر مساحت چند كشور همجوار ايران است كه دشمن در آن با حداكثر توان نظامي خود؛ يعني با شش لشكر شامل سه لشكر زرهي، يك لشكر مكانيزه و دو لشكر پياده و ده تيپ مستقل پدافند مي*كرد و با استفاده از 1400 دستگاه تانك، 1200 دستگاه نفربر زرهي و بيش از پانصد عراده توپخانه صحرايي و حدود هشتادهزار نيروي نظامي، اين منطقه را در كنترل خود داشت.

وجود موانع طبيعي در اطراف منطقه تحت اشغال؛ يعني رودخانه "كرخه نور " در شمال آن، رودخانه "كارون " در شرق و رودخانه "اروندرود " در جنوب و آب*هاي "هورالهويزه " در غرب منطقه اشغالي و نيز وجود دشت*هاي وسيع مناسب با مانور زرهي، كه ستون فقرات ارتش صدام را تشكيل مي*داد ـ شرايط بسيار مناسبي را براي نيروهاي اشغالگر، پديد آورده بود كه با حمايت گسترده نيروي هوايي و آتش*هاي وسيع پشتيباني، مي*توانست احساس كند كه در قلعه خيبر نشسته و امكان نفوذ به جبهه وي وجود ندارد.

اما چگونه اين منطقه وسيع از دست نيروهاي دشمن خارج شد؟ چه اتفاقي در بين نيروهاي ايراني افتاد كه آنان، توانستند، ظرف يك سال و اندي، همه سرزمين*هاي تحت اشغال دشمن را آزاد و عملياتي به بزرگي عمليات بيت*المقدس را طراحي و اجرا كنند؟ آيا بر تسليحات و تجهيزات آنان افزوده شد؟ آيا كشوري به آنان كمك نظامي كرد؟ آيا حاميان صدام، دست از حمايت وي برداشتند؟ آيا تحريم تسليحاتي ايران شكسته شد؟ و آيا آمريكا، شوروي و اروپا، از حمايت گسترده تسليحاتي و اطلاعاتي صدام دست كشيدند؟

پاسخ همه اين پرسش*ها منفي است، ولي آنچه واقعيت دارد، اين است كه توان رزمي رزمندگان اسلام، گسترش عظيمي پيدا كرد. براي درك اين موضوع، بايد به تحول فكري و فرهنگي كه حضرت امام خميني(ره) با بروز جنگ در بين مردم ايران ايجاد كردند، انديشيد، كه حاصل آن در فتح خرمشهر ديده مي*شود و به همين دليل امام خميني، فتح خرمشهر را "فتح ارزش*ها " ناميد.

امام خميني (ع)، اقدامات اساسي زير را براي برخورد با دشمن انجام داد و ذهن مردم ايران را در اين زمينه متحول ساخت:
1ـ ترس از بروز جنگ و نگراني از حمله نظامي، دشمن را با سخنان خود از دل مردم ايران بيرون راند.

2ـ دفاع را بر همه مردان و زنان به عنوان واجب كفايي اعلام نموده و ميدان جنگ را در اختيار همه مردم ايران گذاشت و فرمود كه "اذن للذين يقاتلون بأنهم ظلموا و ان الله علي نصرهم لقدير " (سوره حج).
بدين ترتيب، توان رزمي ايران به يكباره افزايش يافت و مشاركت آحاد مردم در دفاع رخ داد.

3ـ به همه رزمندگان اعلام كرد كه "شما مي*توانيد "، تنها "نصرت كنيد خدا را، تا نصرت كند شما را " و خدا مجاهدان راهش را بر قاعدين برتري بخشيد؛ "فضل الله المجاهدين علي القاعدين اجرا عظيما ".
4ـ او اعلام كرد كه شما پيروزيد، حتي اگر كشته شويد، زيرا به پيروزي عظيم شهادت مي*رسيد "و ما بنا الا احدي الحسنيين ".

5 ـ او از حضور همه استعدادها و همه اقشار مردم، بدون هيچ محدوديتي از نظر جسمي، سني، تحصيلاتي، قومي و... در جبهه*هاي جنگ استقبال كرد و راه ورود "نيروهاي داوطلب " را كه "بسيجي " خوانده مي*شدند، براي مقابله با دشمن به جبهه*ها باز كرد، براي همين، نسل جديدي از فداكاران و سرداران بزرگ، وارد عرصه دفاع شدند و كار طراحي نيروها و انجام عمليات*ها را بر عهده گرفتند؛ سرداراني مانند شهيدان حسين خرازي، حسن باقري، مهدي باكري، صياد شيرازي، منفرد نياكي، احمد متوسليان، احمد كاظمي، محمود شهبازي و صدها شهيد گمنام بزرگ ديگر.

درواقع، امام خميني به خوبي نقطه آغاز حركت براي ايستادن در مقابل دشمن را "شخصيت*سازي فرهنگي جامعه " با انتقال آموزه*هاي اسلام در اين زمينه به عنوان سير اساسي تحول در جبهه*هاي نبرد تشخيص داده و دست به يك تحول عظيم فرهنگي در بين مردم زدند. ايشان از تحميل جنگ از سوي دشمن، فرصتي براي آشنايي مردم با فرهنگ دفاعي اسلام ساختند و ديدگاه*هاي زيباي اسلام را در اين زمينه به طور مرتب براي آحاد مردم بيان داشتند.

اقدام ديگري كه ايشان انجام دادند، اين بود كه با بيان نكات نامبرده، تحولي را در فرهنگ خانواده*هاي ايراني به وجود آوردند، به گونه*اي كه آنان با فرستادن فرزندان خود به جبهه*هاي جنگ، در جامعه *شأن والايي يافتند و به اعزام فرزندانشان براي مقابله با دشمن افتخار مي*كردند. پدران و مادران، خود مشوقان فرزندان خويش براي حضور در جبهه*هاي نبرد حق عليه باطل شدند و اين يك تحول عظيم روحي و فرهنگي بود. امام خميني به گونه*اي سخن مي*گفت و رفتار مي*كرد كه جوانان ايراني، عاشق محيط جبهه*ها مي*شدند و كوچك*ترها از اين*كه آنان را در جبهه*ها َنمي*پذيرفتند ـ به دليل كمي سن ـ گريه مي*كردند.

علاوه بر اينها، رهبر كبير انقلاب اسلامي، دست به يك "الگوسازي " موفق زد. ايشان حسين فهميده را كه در زمان تلاش دشمن براي اشغال خرمشهر، دست به يك فداكاري بزرگ زد، الگوي همه جوانان و ايرانيان معرفي كرد و فرمود: "رهبر ما آن طفل سيزده* ساله است كه نارنجك به خود مي*بندد و به مقابله با تانك دشمن مي*پردازد ". ايشان با معرفي اين الگوي ماندگار، عملا به مردم نشان داد كه اسلام و جامعه اسلامي در عمل از چه شخصيت*هايي استقبال مي*كند و به چه انسان*هايي ارج مي*نهد. ايشان از خود گذشتن، فدا كردن خود و في*سبيل الله بودن را الگوي مناسب انسان*ها معرفي كرد و قهرماني را در تسلط انسان*ها بر خويشتن دانست، براي همين، ايشان شهيد حسين فهميده را به عنوان يك الگوي "محبوب " و "مطلوب " به جامعه و مردم معرفي كرد.
لذا اين تحول عظيم فرهنگي، كه امام امت آفريد، موجب شد كه فداكارترين قشر جامعه در صحنه جنگ با دشمن حضور يافتند و حماسه*هاي بزرگ از جمله فتح خرمشهر را آفريدند. درواقع، فتح خرمشهر حاصل تركيبي از طراحي*هاي درست، ابتكارات خوب و حضور انسان*هاي والايي بود كه حاضر بودند در راه خداوند، جان خود را بر دست گرفته و با او معامله كنند.

اكنون، جنگ تحميلي پايان يافته است، ولي خاطره دفاع مقدس به عنوان پايگاه هويت ملي، همچنان پابرجاست. به همين دليل، فتح خرمشهر، تنها فتح يك سرزمين باارزش نيست، بلكه فتح ارزش*هايي است كه اسلام با كلام امام خميني در بين ما آفريد. سالگرد اين عمليات غرورآفرين و شگفت*انگيز بر همه ظلم*ستيزان گرامي باد.

نويسنده:حسين علايي

[donsaeid]