Political Literature / Adabiate Siasi

[donsaeid]

[donsaeid]

[donsaeid]

[donsaeid]

[donsaeid]

[donsaeid]

در گونه*بندي ادبيات ديني نيز، ميان صاحبنظران اختلاف نظر وجود دارد. برخي محدودة ادبيات ديني را بسيار كوچك مي*دانند؛ و معتقدند صرف بيان انديشه*هاي الهي و زندگي ائمه، در اين وادي قرار مي*گيرد. برخي، گسترة بسيار وسيعي را در گونه ادبيات ديني قرار مي*دهند. همچون نشان دادن جايگاه انسان در نظام هستي، ارتباط ميان انسان و طبيعت، راز خلقت، رويدادهاي فراحسي، مبارزه با ظلم به اتكاي دين و اخلاق، معنويت...
در واقع، ادبيات ديني نماياندن تجليات حق تعالي و رويدادهاي غيبي در رويدادهاي زميني و گاه خيالي است كه در جستن قرب به حق حاصل مي*گردد. هر چه پديد آورندة اين*گونه آثار تقربش به حق بيشتر باشد، اثرش والاتر و ارزشمندتر خواهد بود.
در مقابل ادبيات ديني، معمولاً*ادبيات دنيوي، امور نفساني، هوا و هوس، شيءوارگي، لذتجويي و پندارهاي جسماني و اوهام قرار مي*گيرد. در غرب، روحانيون*ْ فعاليت چشمگيري در جهت ايجاد پيوند ميان مخاطبان و ادبيات ديني انجام داده*اند. آنها در كنار نويسندگان و هنرمندان قرار گرفته، سعي كرده*اند با ياري آنها، ادبيات ديني پايداري را توليد و تبليغ كنند. تا به امروز، در جهان اسلام و حتي در ايران، متفكران اسلامي، آن*چنان كه در غرب مرسوم است، در كنار هنرمندان و نويسندگان قرار نگرفته*اند؛ و بيشتر، عارفان و فلاسفه به دنياي ادبيات نزديك شده*اند.
به تازگي خبر مي*رسد كه عده*اي از طلاب جوان حوزه*هاي علميه، اقدام به خلق داستان كوتاه كرده*اند؛ كه بايد آن را به فال نيك گرفت. ره هر حال، هر چه زودتر، روحانيون ما، براي خلق آثار ادبي ديني، بايد در كنار نويسندگان قرار گيرند، و در اين باره، راهنماييهاي لازم را به آنان بكنند. آنها بايد به خاطر بياورند كه پيامبر اكرم و ائمه طاهرين، همواره از ادبيات و هنر اسلامي حمايت كرده، و نويسندگان و شاعران را مورد حمايت و تشويق خود قرار داده*اند. فقط بايد مراقب باشند كه حمايتها باعث نشود تا آثاري كليشه*اي و شعارگونه، در اين راستا توليد شود.
بزرگان دين، همواره به خالقان آثار ادبي توصيه كرده*اند كه در آثارشان، به طرح مسائلي چون پرهيز از تجملات و زينتهاي دنيوي و... بپردازند.
برخي معتقدند كه عدم حضور فعال و چشمگير روحانيت در اين عرصه، باعث شده است كه وجه غير ديني آثار داستاني، افزايش يابد.
البته، همخواني و يكسويگي ادبيات اصيل و دين، ناخواسته، انسان را به سوي تعالي و كمال هدايت مي*كند. تنها بايد نويسندگان را به كار تشويق كرد.
در اين ادبيات، جدا از مسائل مطرح*شده، رسم جوانمردي و فتوت نيز نمودي چشمگير دارد. از اين رو، گاه ديده شده كه، پهلواني و جوانمردي كه پيشينه تاريخي و اجتماعي دارد، در ايران، به وادي ادبيات ديني وارد شده است.
در بسياري از آثار ادبي ديني، عشق به خداوند، رعايت احكام شريعت، حرمت، دوستي، پيروي از استاد، ... مورد تأكيد قرار گرفته است. در اين ادبيات، همچنين مي*توان رد پاي فرهنگ، تمدن و باورهاي مردم را پيدا كرد. مفاهيم يادشده در فرهنگ ما، با آنچه در ميان ساير ملل مطرح است، متفاوت است.
اصولاً مباني ادبيات هر قوم، به اصول زيباشناسي و نگرش ادبي آن قوم بستگي دارد؛ كه در فرهنگ همان قوم ريشه دارد. در اين ارتباط، تقليد كوركورانه از فرهنگ غرب*ْ بدون گزينش اصولي، جز بي*فرهنگي، رسوايي و دوري از معنويت، چيزي به ارمغان نمي*آورد.
ادبيات ديني، اين توانايي را دارد تا به سرعت در جهان گسترده شود، و به همه جا راه يابد و تأثيرگذار باشد. ادبيات ديني، همچنين، مي*تواند وحدت*بخش باشد، و مسلمانان جهان را، همصدا و يكدل كند. اين، درست همان جنبه از ادبيات ديني است كه استعمارگران از آن مي*هراسند.
در پايان، اشاره به اين نكته ضروري است كه در ميان متون اسلامي، همواره رمز و تمثيل وجود داشته است. از اين رو، توقع مي*رود كه ادبيات ديني، آميخته با رمز، كنايه و تمثيل باشد.
در بينش اسلامي، طبيعت خود مهد رمز و راز بسياري است. از اين رو، در آثار ديني، بايد طبيعت، حضوري چشمگير داشته باشد؛ و نبايد آثاري از اين دست را، تنها در فضاهاي خالي و خلوت مطرح ساخت.
پي بردن به ذات اشياء و ايجاد اتصال منطقي ميان عناصر طبيعت، و طرح وحدت در نظام هستي، خود*ْ مقوله*اي از هزاران مقولة ادبيات ديني است، كه جا دارد به آن،*به درستي پرداخته شود.
نكتة ديگر قابل تعمق اينكه، در ادبيات غير ديني، رويدادها و ساير علوم مختلف، گاه به دور از انسان مطرح و قابل بحث است. در صورتي كه در ادبيات ديني، انسان و تمامي رويدادها و اشياء و حوادث پيرامونش، با يكديگر ارتباط پايداري دارند. به گونه*اي كه در ادبيات ديني، در مسير شناخت رويدادها، انسان مي*تواند خود را بهتر بشناسد.

[donsaeid]