Mohsen Namjoo

[Rasputin]

Born in 1976 in the city of Torbat-e Jaam in the northeastern province of Khorasan, Mohsen Namjoo started his musical training at the age of 12. He studied singing under Nasrollah Nasehpour from 1988 to 1992 in the city of Mashad. Since then, he has composed the soundtrack for a dozen films and many more plays. His voice appears in many of his compositions.

1993 to present: Around 40 Individual performances as vocalist, setar player, songwriter, lyricist

2001 to 2003: 15 concerts as singer, songwriter, setar player, and with the alternative rock band Mud

1996 to 2000: Over 20 concerts as vocalist, artistic director, and manager of world music ensemble DafDaf, experimenting with Persian traditional music boundaries


1994 to 1997 – Tehran University, Faculty of Fine Arts
Studied harmony under masters Shahin Farhat, Azin Movahed, Alireza Mashayekhi

1988 to 1993 – Persian Traditional Vocal (with Nasrollah Nasehpour)

Unofficial music after the 1977 Revolution, much like other socio-cultural developments, is leading an independent life, at times in reaction to limitations imposed on it (like covering mostly Western Rock music); at others with variations on established norms (fusion music). The young demography of the country, along with the power of available home technologies, have made the unofficial music scene in Iran a lot more colorful, and many today are recording works and performing them in the quiet of their dwellings.

But this music has had little opportunity to play to a wide audience and, because of it, has been deprived of the blessings of criticism (constructive or otherwise). The intention of writers of the article below is to talk about independent music of Iran to compensate for a lack of public feedback. They are in no way trying to classify unofficial music in Iran or provide guidance, but to simply establish a framework within which a debate on the state of independent music can take place.

Snippets from four Iranian musicians and bands accompany the article to give tangible examples of the writer's points.

***

One can hypothetically categorize some of the issues that independent musicians of Iran today are grappling with.

Concern over STYLE

Style is a vague musical preoccupation, simply because one is hard put distinguishing the interposing gray-areas of various styles. When artists confine themselves to a particular style, they shut off the wellspring of creativity. Naming, classifying, and speaking about a style is the work of critics. A work that seethes from within, and critics have yet to listen to it, has no name and is framed by no style. The artist's job is to produce music.

Common description of musical styles, like fusion, modern jazz, alternative, or World Music, needn't preoccupy the music aficionado. To draw inspiration from works of others is not only not bad but necessary. The musician must also familiarize himself with various styles of music, but when the musician sets upon producing a work, he or she must set all these categorizations aside.

For any musician, listening is the best teacher – all and any kind of music – without being partial to any personality or band, and limiting his/ herself to a particular style. The music of those we respect is an amalgam of various sounds that they have creatively combined.

Playing COVER

This expression has come straight from rock and pop music, although it describes a tendency that our music has always possessed. To cover a music is to take an original song and to refashion it according to taste. For example, in "The Man Who Sold the World," {Curt Cobin} has covered a piece by {David Bowie}. In Iranian music, a song written by a composer like {Aliakbar Sheydai} has been sung by many singers.

It is clear that anyone using a piece written by another musician without naming the source has committed an unethical act (legally and culturally). The other side of intellectual fraud, however, is musical adoption. Adapting the music of others not only does not limit creativity, but, provided that the source of inspiration remains transparent, may lead to interesting compositions.

A musician who copies the work of others to the letter can only flaunt his/ her dexterity. But when we speak of adoption (and not imitation), the musician looks at the elements of the original piece as ingredients for his/ her cuisine. At times this musician directs his/ her attention to rhythm and rhythmic ornamentations, at others to color and harmony or the melody of the original piece. One must add that adoption without mentioning the name of the original musician is also a case of fraud.

Many novice musicians who become enchanted by a piece, try to copy it to the last beat (an this may be one of the definitions of "enchantment" – or pure imitation). For a musician at the beginning of his/ her career, enchantment and imitation is an understandable occurrence. But a mature, creative musician – provided that he/ she is transparent about the sources of his/ her music – will change some of the elements of the original piece (rhythm, orchestration, improvisation) to better reflect his/ her own temperaments. Over time, the musician's work becomes more seasoned and authentic. It goes without saying that playing cover, even in it most imitative form, is an interpretation – or "reading" – and it is not possible to reproduce the essence of a musical piece played by another musician.

The Steed of EMOTION and the Rein of CRITICAL THINKING

The foundation of alternative music in the West after the 60s is Blues, which has kept its appeal to date. The freshness of Blues is due to:

A/ Concrete and easy to understand rhythms;
B/ Unalloyed lyrical motifs.

Lyrics in Blues is at times as simple as everyday conversation; unlike a prankish and haughty {Roger Waters} or a {Leonard Cohen} who claims universality, Blues is unadulterated and reflects the everyday concerns of its writer. The Blues singer doesn't lips his words but lives them; to put it differently, his singing is a coming-to-terms with spontaneous emotions that are realized through the being of language. The creative musician is open to his/ her surrounding, based on an understanding of which he/ she attempts to play with sounds and words. The artist must at the same time that he/ she rides the steed of his/ her emotions rein it in with critical thinking.

LYRICS and AUDIENCE

Those who take their music seriously, will one day come upon several fundamental questions: "Am I playing music for myself or for producing something new and lively?" "Who is my listener?" "Does the music that I produce have something to say to the listener?" "What language (musical, lyrical, or narrative) should I use to communicate with my listener?"

Using English lyrics in the music of Iranian musicians is neither an indication of modern-ness nor does it say anything about the degree of the composer's familiarity with the lingua franca. In short, using English lyrics is not enough to make the music innovative. It may be true that the Persian language has shortcoming in some fields (like theoretical and practical sciences), but it has a rich history when it comes to describing the realities of everyday life in a poetic language.

Additionally, for an Iranian the realities of everyday life can only be understood through the Persian language. Those musicians who play cover must especially keep this in mind. Translating the lyrics of the original song into Farsi, or taking inspiration from the original themes in writing Farsi songs are examples of musical adoption.

The Iranian independent musician must make it clear who his/ her audience is and how to communicate with that audience. What seems important is a new understanding of our historical and social situation today.

REPETITION and PROLONGATION

The creative musician avoids repeating those things that he finds attractive. Using refrains, he/ she can embellish the lyrics and melody, and in this way make his/ her work effective.

ENJOYMENT

Enjoyment is acquired, not instinctual. One can learn to enjoy any kind of music, even the most uneventful songs. Musical scores are freely at the disposal of music lovers around the world. The artist listens to his inner music and not to the cacophony of various sounds outside of him. As {Robert Bersson} put it, subtraction, and not addition, opens up a thousand paths.

On the other hand, the artist has a living relationship with his/ her work. When they perform their music, Iranian musicians must show their listener what in their music is playful and moving.

One Beloved and Many Lovers

A young poet read a poem in her literature classroom, mentioning beforehand that it was written for her beloved. Having listened to it, the professor said: "I am sorry to say that many are after your beloved, since I have heard his description from numerous people."

The creative poet makes use of fresh themes that lead him/ her to a unique and poetic language. The beloved in this poetry belongs only to him/ her and not to a long list of established poets who described her/ him previously.

[Rasputin]

این روز ها با پخش سریال نوروزی ترش و شیرین که هر شب از تلویزیون ایران پخش می شد، نام محسن نامجو باز هم بر سر زبان ها افتاد. او به همراه رضا عطاران ترانه تیتراژ آغازین این سریال را اجرا کرده است. آنهایی که او و اجراهای عحیبش از موسیقی را به یاد دارند سال هاست منتظر آلبوم هایش هستند و این بار خوشبختانه باید بگوییم که یکی از آلبوم های او با نام ترنج توانسته از سد مجوزهای لازم وزارت ارشاد بگذرد و به زودی به بازار می آید. او آهنگسازی، شعر و تنظیم کارهایش را خودش انجام می دهد.
آلبوم ترنج شامل حداقل هفت قطعه است که البته شعر هیچ کدام از این کارها از سروده های خود نامجو نیستند، چرا که گرچه به موسیقی تلفیقی و غیرمتعارف او قول مجوز داده شده اما ارشاد هنوز با اشعار تند این هنرمند جوان مشکل دارد. اشعار این آلبوم از خواجوی کرمانی، حافظ، عطار، باباطاهر و... است. شنیدن این اشعار کلاسیک به سبک نامجو و با صدای عجیب او حس تازه ای به شما می دهد که شاید تا اندازه ای هم شبیه حس غریبی باشد که سالها پیش هنگام گوش دادن به موسیقی گروه اوهام و اشعار حافظ با صدای شهرام شعر باف به شما دست داد.

نامجو از خوانندگانی است که در مسابقه های اینترنتی و زیرزمینی به دنیای موسیقی معرفی شد. ترانه بگو مگو ساخته او از طرف شنوندگان دوم شد و نامجو اولین قدم را به سمت دنیای حرفه ای برداشت.

کارش را در دنیای حرفه ای با ساز زدن و خوانندگی بای فیلم تخته سیاه سمیرا مخملباف آغاز کرد. بعد از آن هم نوبت فیلم های دیگری مثل برای آمدنت دعا می کنم، حفره، اقوام، در سه ثانیه اتفاق افتاد و مرگ مرگ. علاوه بر این در موسیقی تئاتر هم هشت اثر از او ساخته شده است.




از موسیقی سنتی تا جایی که هنوز نامی ندارد.

نامجو کارش را با موسیقی سنتی و یاد گرفتن دستگاه های موسیقی ایرانی کار کرده است. سه تار می زند و آواز را از یکی از استادان ردیف دان یاد گرفته است. اما بعد از مدتی متوجه شد که از این سبک راضی نیست به سمت موسیقی های دیگر کشیده شد. اوایل سه تار می زد و حالا دیوان و گیتار هم به سازهایش اضافه شده است. دانشگاه را هم که بیشتر قالبی سنتی و تعریف شده در موسیقی داشت رها کرد. او دوران یربازی را دوران شکوفایی اش می داند: "ازسال ۸۱ به بعد بود که کم کم به تلفیق در موسیقی فکر کردم. تلفیق آن چیزی که از موسیقی سنتی و بیشتر محلی ایران آموخته بودم با موسیقی راک. از بهترین افتخارات من در دوران سربازی این بود که خدمت استاد حاج قربان سلیمانی در قوچان برسم و موسیقی مقامی*خراسانی را از ایشان یاد بگیرم. این که در مسیر قوچان موسیقی «دورز» و «جیم موریسون» می*شنیدم و بعد در خانه*ای روستایی از حاج قربان مقام الله وردی یاد می*گرفتم باعث شد تا اطلا*عات خوبی در من شکل بگیرد و بتوانم این دو نوع موسیقی را کنار هم قرار دهم."

ابتدا با گروهی به نام "ما" در مشهد همکاری کرد و بعد از آن به تهران آمد و اینکه دست به کارهای خلاقانه ای زد که به قول خودش در دکان هیچ عطاری پیدا نمی شود و نمی توان نام موسیقی راک تلفیقی و چیز دیگری روی آن گذاشت. او بارها در گفتگو ها و مصاحبه هایش گفته: تلفیق از نظر من اپیدمی زمانه است. تلفیق موسیقیایی دو شکل دارد، یکی تلفیق ابزار است، مثلا قرار دادن گیتار در برابر سه تار که چیز جدیدی نیست؛ و دیگری تلفیق گام که تا به حال کمتر در موسیقی ایران به آن پرداخته شده، مثلا کافیست که دو نت از دستگاه شور حذف شود تا به گام بلوز برسیم.

محسن نامجو سبک های مختلف موسیقی را آنقدر خوب می شناسد که توانسته از آنها در خلق آثاری منحصر به فرد، استفاده کند. در آهنگهای او ریتم ها و سبکهای راک، سنتی، جاز، محلی، بلوز، خراباتی و...شنیده می شود مثلا او یکی از آثار دیوید بووی به نام «مردی که دنیا را فروخت» که نیروانا هم آن را کاور کرده است را با ترانه ای از داوود مقامی ترکیب کرده است. بعد از سه چهار با شنیدن این کار باز هم متعجب خواهید بود که او چطور به چنین ترکیبی رسیده است؟

البته باید بگویم آنچه در البوم او که با مجوز ارشاد به بازار آمده است، می شنوید، چیزی نخواهد بود که ذهن سیال او می خواست به شما ارائه کند.

نام های عجیب و غریبی که او برای کارهایش انتخاب کرده شاید تا اندازه ای بتواند به شما نشان بدهد که در ذهن او چه می گذرد و ترانه هایش چه حال و هوایی دارد: او بیش از سی قطعه در قالب ۴ آلبوم منتشر نشده ساخته. باد و بودا، جبر جغرافیایی، ترنج و عقاید نوکانتی.




مردی که هر چه می خواهد می خواند

او هر صدایی را که شما فکرش را بکنید و در طبیعت وجود داشته باشد می تواند اجرا کند. جالب تر اینکه از این صدا ها در آثارش هم استفاده می کند. او نگاه متفاوتی به خوانندگی دارد و سبک های رایج را کنار گذاشته استو از حنجره اش مثل یک ساز یا وسیله صوتی استفاده می کند. او می گوید من فقط می خوانم اما نمی توانم بگویم سنتی، راک، پاپ یا هر چیز دیگری می خوانم من فقط می توانم بخوانم.

یکی از دلایلی که به گفته خودش باعث خلاقیت بیشتر او در زمینه موسیقی تلفیقی شده است ساز زدن با گروه های موسیقی زیر زمینی در مشهد و سپس تهران است.

یکی از کار های خلاقانه او که از طرف استادان موسیقی مورد خشم قرار گرفت آوازی در درآمد چهار کاه بود که صدایی به صورت افکتیو به سبک بلوز و در بخش هایی شبیه صدای حیوانات با آن همراه شده بود. این کار توهین به موسیقی ایرانی تلقی شد و یکی از دلایلی بود که آلبوم او تا چند سال مجوز نگیرد.

او معتقد است: آواز ایرانی می*تواند اینگونه جذاب شود ولی این کار باعث برخورد منفی شد و اهانت تلقی کردند. ما برای ارائه مجوز فرم*هایی را باید پر کنیم که در آن فرم*ها جایی برای موسیقی من در نظر گرفته نشده. سبک*هایی مثل راک، پاپ یا سنتی همان است که همیشه بوده اما من نگاهم به آواز فراتر از این سبک*ها است. من آواز را صدایی می*دانم که از حنجره در می*آید.

[Rasputin]

آقای نامجو در سال تازه از کارهای تازه*تان چه خبر؟
من بعد از اینکه از هلند برگشتم ایران، در بهمن*ماه، خوشبختانه خبر دادند از پنج*تا آلبومی که ما در این سال***ها مدام دنبال مجوزشان بودیم از ارشاد، بالاخره یکی از آلبوم*ها موفق شد که مجوز بگیرد که در اردیبهشت*ماه، ماه می، و یا ماه بعدش در ایران منتشر می*شود.
یعنی قرار است آلبوم*تان با مجوز در ایران منتشر بشود؟
از پنج*تا آلبوم، یکی*اش آره. یعنی مجموعا ۸ الی ۱۰ قطعه مجوز گرفته که قرار است منتشر بشود.
کدام آهنگ*ها توی این آلبوم جدید هست؟
اصلی*ترینش قطعه* «ترنج» است، یعنی کلا قطعاتی*ست که در آلبوم «ترنج» بوده که شعرهایش همه قبلا مجوز گرفته بود. این شعرها همه کلاسیک بود و جزو اشعار خود من نبود. یعنی به لحاظ مضامین شاید هیچ مشکلی وجود نداشت. این اتفاق توسط انتشاراتی «باربد» دارد می*افتد . غیر از آن با همین انتشارات قرار است که بعد از انتشار آلبوم «ترنج» حول و حوش خردادماه ضبط آلبوم جدید را شروع کنیم که البته این آلبوم تحت تدابیر شدید امنیتی قرار دارد و مثل آلبوم*های دیگر هنوز میان مردم پخش نشده.
تدابیر شدید امنیتی یعنی چی؟ یعنی برایش محافظ استخدام کردی یا توی گاوصندوق نگه*اش می*داری یا چی؟
نه منظورم این است که این*بار یک استودیو مورد اعتماد انتخاب شده که دیگر کار به وسیله یک*سری روابط بیرون نیاید و پخش نشود، تا زمانی*که منتشر بشود. به*هرصورت در این ایام من حدود ۸ تا ۱۰ قطعه جدید دارم که اینها قرار است ضبط بشود.
پس سال ۸۶ را طرفدارهایت با خبرهای خوش شروع می*کنند.
همه به من لطف دارند و امیدوارم که این*طوری باشد. سه*تاش هم در روزهای عید توی ایران چاپ شد. یک سریال هم ساخته* آقای رضا عطاران به اسم «ترش و شیرین» که در ایام عید در ایران پخش شد و آهنگسازموسیقی تیتراژ آن سریال کار آقای حمیدرضا صدری بود. نشریه* «نسیم» هم یک آمارگیری کرده بود از موزیسین*ها و ترانه*سراهای فعال در ایران که خب همه*شان کار منتشر کرده*اند. در مجموعه* آمارگیری*شان چندتا از قطعات من را به*عنوان قطعات منتخب سال ۸۵ انتخاب شده بودند.

آنها هم لطف داشتند به من و این را هم گفته بودند که ما راجع به موزیسینی داریم صحبت می*کنیم که هنوز هیچ کاری از او در ایران منتشر نشده است.
آهنگی که توی «ترش و شیرین» خواندی، جریانش چی بود؟
آن آهنگ ساخته* من نیست، ساخته دوستم حمیدرضا صدری*ست که آهنگساز چندتا از سریال*های ایرانی*ست از جمله همان سریال معروف «نرگس» که توی ایران سه*چهارماهی هرشب پخش شد. شعرش از خانم نیلوفر لاری*پور بود و آهنگ هم از حمیدرضا صدری. سبک و سیاق*اش با کار خودم فرق داشت، یعنی می*توانم بگویم که شکل و شمایل پاپ*تری داشت کار حمیدرضا. گویی یکی*ـ دونفر خواننده* دیگر هم آن کار را خوانده بودند، ولی آقای رضا عطاران کارگردان فیلم گویا آوازی را که من خوانده بودم پسندیده بود.
حالا از این خبرهای خوب که بگذریم، خبرهای داغ دیگری هم در مورد شما در اینترنت بود. یک کلیپی را بهار امسال من از شما دیدم که شنیدم گویا خانم زهرا امیرابراهیمی بازیگر سریال «نرگس»* در آن حضور دارد. این کار شما بود؟
قطعه بله، قطعه کار من بود. این قطعه مربوط به ۴سال پیش بود. یعنی یک فیلم انیمیشن بود ساخته*خانم فاطیما یثربی که حدود ۴ـ ۳سال پیش ایشان یک انیمیشن ساخته بود برای کارنامه*ی فوق*لیسانس*اش و من تم این قطعه* «زلف برباد» را آنجا برای فیلم انیمیشن ایشان ساختم. ولی سال ۸۵ یک شعر حافظ را مناسب با آن فضا گیر آوردم و با توجه به آن فضاهایی که در آن یکی*ـ دوشبی که این قطعه را داشتم من آوازش را اتود می*زدم ، آن را کار کردم. یعنی یک حال و هوایی بود که حقیقت می*توانم بگویم کاملا شخصی بود و با فضایی که در این کلیپ وجود دارد زمین تا آسمان متفاوت بود. برداشت شخصی خود من یک حال و هوای عاشقانه*ای بود،.
من خودم سریال «نرگس» را ندیدم و چهره* خانم امیرابراهیمی را هم همین*طور. خانمی که در کلیپ هست خود ایشان است؟
سریال «نرگس» را من چند قسمت*اش را دیده بودم آن*زمان بازی ایشان را هم دیده بودم. بعد از آن**که متاسفانه آن فیلم روی سایت*ها پخش شد از ایشان، به*قول معروف، باعث سروصداهایی توی ایران شد و مشکلات قضایی برای ایشان پیش آمد .اما من خود ایشان را طی یکی*ـ دو برخورد توی یک کافه* دورادور دیده بودم.

اتفاقا ایشان هم بعد از صحبتی که کردیم، مثل دیگران کارهای من را شنیده بود و مثل همه دیگران هم ایشان ابراز لطف داشت و گفت که کارها را شنیده و پسندیده و اینها و ما آشنایی*مان در این حد بود.

آقای سهراب مهدوی مسئول سایت تهران اونیو که از دوستان نزدیک و صمیمی من است،* پارسال به مناسبت بهار روی سایت یک قطعه از کارهای من را به عنوان بهاریه انتخاب کرد.
بهار ۸۵ در واقع؟
بله بهار ۸۵. این اتفاق که پارسال افتاد، چون تعداد دانلودها زیاد بود و عده*ای در ایران پسندیده بودند قطعه را ، ایشان گفت این تجربه را امسال هم تکرار کنیم، منتها این*بار تصویر هم رویش بگذاریم. حقیقت موضوع این است، من انکار نمی*کنم که آقای مهدوی من را درحد اشاره در جریان قرار داد که مثلا ما از تصویر چند نفر می*خواهیم استفاده کنیم، از جمله مثلا اسم این خانم را برد. و من خب هیچ موقع فکر نمی*کردم که قرار است یک چنین برداشتی بشود . متاسفانه چندروز مانده به نوروز امسال من اصلا در تهران نبودم و بعد از پانزده روز که برگشتم دیدم که چندتا از آشنایانم من را در جریان قرار دادند. اولا یک آماری به من دادند که چیزی حدود ۴۰۰ـ ۳۰۰هزارتا از این کار دانلود شده
پس خیلی کار محبوبی بوده. حالا اینهمه دانلود به*خاطر اسم شما بوده یا به*خاطر اسم خانم امیرابراهیمی؟
من دقیقا قضاوتم این است که به*خاطر اسم خانم امیرابراهیمی بوده. حالا به*هرحال خیلی*ها هستند که به من لطف دارند و کار من را ممکن است در مقیاس چند هزار تایی هم بشنوند. اما اینکه من به خاطر آن دلایلی که ایشان چند ماه پیش توی تریبون بود و بحث*اش مطرح بود، خواسته باشم یک همکاری مشترک با ایشان داشته* باشم اصلا این*طور نبوده است. یا این همکاری به*هیچ عنوان کار من نبود. من حتی سر آن کلیپ حضور نداشتم و اصلا در جریان ساختن آن کلیپ بودم.
پس شما فقط در این جریان یک قطعه موزیک ساخته بودید؟من یک قطعه صوتی را در اختیار دوستانم قرار دادم و آنها هم گفتند که قرار است روی این قطعه کلیپ هم ساخته بشود؟.
یعنی شما در جریان نبودید که این خانم قرار است در این کلیپ بازی بکند؟
اصلا اصلا برای من معلوم و مشخص نبود که قرار است این شکلی باشد، به*هیچ عنوان مشخص نبود.
تا آنجایی که من دیدم این*طور از کار برمی*آید که گویا این کلیپ برای ایشان ساخته شده، مخصوصا با در نظرگرفتن مضمون شعر.
بلههمین است. حالا علت این است که این دوست ما که این کلیپ را ساخته آقای حامد صفایی که از دوستان بسیار محبوب من و پسر بی*نظیری*ست به*******خاطر تواضع ذاتی که در وجودش هست اسم خودش را روی آن کلیپ نگذاشته و فقط اسم من را گذاشته. یعنی وقتی مردم کلیپ را می*بینند و دانلود می*کنند، زیر آن نوشته محسن نامجو ۲۰۰۷. من ازش پرسیدم، به*صورت گلایه، که آخر تو چرا اسم خودت را نگذاشتی. گفت به*خاطر اینکه اسم من که زیاد مطرح نیست و اگر اسم خودم را در کنار تو می*گذاشتم، با توجه به اینکه عده*ای تو را می*شناسند، ممکن بود این شبه پیش بیاید که من خواسته*ام اسمم را در کنار اسم تو قرار بدهم و مثلا سوءاستفاده*ای از فرصت بکنم.

به*هرحال این عمل او باعث این شبه در ذهن تمام آدم*هایی شد که نه من را درست حسابی می*شناسند، نه خانم امیرابراهیمی را و نه هیچ کس دیگری را.

این شبه پیش آمد واین شبه را من به این خاطر خدمت*تان با قاطعیت عرض می*کنم که دوستانم برای من ۱۵صفحه ایمیل گرفتند و آوردند که ۹۵درصد نظراتی که مردم داده بودند، همه آنها خطاب به من بود که آفرین که این کار را انجام دادی.نه اینکه موسیقی*اش را ساختی، اصلا این شبه پیش آمده بود که کلیپ را فقط من ساختم یا مثلا در جریان تصویر بودم و یا اساسا مهمترین بخش قضیه این بود که فکر کرده بودند من این اقدام را کرده*ام تا به*نوعی از خانم امیرابراهیمی اعاده*ی حیثیت بکنم. حتی* از واژه*مصلح اجتماعی و این*جورچیزها صحبت کرده بودند، در حالی*که خدا شاهد است من اصلا خودم را در این حد نمی*دانم، نه تنها راجع به این خانم، راجع به هیچکس و هیچ گروه دیگری که بخواهم چنین نقشی برای خودم قائل بشوم.

من یک کار عاشقانه ساختم که از شخصی*ترین حالت من بیرون آمده. من از ابراز لطف تمام کسانی که این کار را دانلود کرده*اند ممنونم، اما به*هرحال متاسفانه تا یک حدودی با حیثیت من این وسط یک بازی*هایی شده. به*خاطر اینکه ما بعد از سال*ها تلاش کرده بودیم برای همین آلبوم «ترنج»، توسط یک ناشر معتبر یعنی آوای باربد اقدامی مجوز بگیریم، الان متاسفانه حتی روابط من با این انتشارات دستخوش یکسری تغییرات شده است. یعنی حتی برای آنها هم باید اثبات کنم. و این این قضیه زمان می*برد. از همه اینها مهمتر ارشاد جمهوری اسلامی با این قضیه برخورد ساده*ای نمی*کند.
یعنی ممکن است به خاطر این مساله مجوز شما با مشکل مواجه بشود؟
به*هرحال عقب بیفتد یا یک تغییراتی در آن رخ بدهد. منظورم این است که به*هرحال این جریان من را در نگرانی قرار داده و آن سیر خوبی که داشت پیش می*رفت در رابطه با کارهایی که قرار است در سال ۸۶ منتشر بشوند، با این اقدام خیرخواهانه* دوستان من متاسفانه دستخوش این تغییرات قرار گرفت. در رابطه با خانم امیرابراهیمی، و در رابطه با اتفاقی که برای ایشان افتاد و ماجرایی که در ماه*های قبل در ایران پیش آمد، من نه صلاحیت دارم نظر بدهم، نه اصلا نظری دارم در این مورد.

یک اتفاق شخصی بوده و برای یک آدمی افتاده، اصلا هیچ ارتباطی به من ندارد. اما، ناخودآگاه کار من با سرنوشت ایشان در یک مسیر قرار گرفته که این اصلا خواست من نبوده و من به*هیچ عنوان این قطعه را نخواندم که از خانم امیرابراهیمی اعاده حیثیت بکنم.
من امیدوارم این خیرخواهی ناخواسته* شما برایتان دردسرساز نشود؟
متشکرم. از شما. من هم دقیقا نهایت آرزویم همین است. این مژده را هم بدهم که یکسری قطعات دیگر هم هست که شما نشنیده*اید. می*توانم بگویم خوشبختانه، چون فکر می*کنم اگر از «زلف برباد» لذت برده*اید، از آنها هم شاید از بعضی*هاشان بیشتر لذت ببرید.

[Rasputin]

Seldom if ever we have had talents exactly like Mohsen Namjoo in Iran, albeit we do have had great talents with similar authenticity and ingenuity in other shapes of traditional or mixed-style musical and lyrical performance all integrated into a single performer / singer.

If we're talking the Sixties and Seventies, Farmarz Aslani has been one such phenomenal artist of course playing Guitar-Flamingo in a masterfully while singing from both Hafez as well as his own lyrics. our beloved late Farhad was another typical example playing (piano and guitar accompaniment) and singing live on stage all by himself while being quite good with orchestral performances in the studio too. Foroughi was also good in his own right.

Other than these names just mentioned, there were not so many pop music "solo performer / singers" in Iran before the revolution. Most others were just singers, and not all of them very good ones really! (no offense but I think most serious listeners will agree with me on that.)

In "In-tune with the times", Manesh efers to the "traditional or classic pop" music of Iran in those times. people like Banan or Marzyeh or Haydeh and other ones. Those were the ones with a much better technically accurate singing strengths and great voices too but again not all of them did perform on their own, ie, playing some instrument and singing to it by themselves at the same time. In fact, many of them were mostly "studio singers" singing on radio rather than stage performers. they were good though. I mean the "David-voice" of Banan or the warmth in Marzyeh's tone, or the Haydeh's "high pitch" timber (to which experienced Iranian repairs men fine-tuned tape recorder!) were amongst the greatest of those times.

Interestingly enough, some of the great composers that worked with Golha of those times come from a Western Jazz music background! Khaleghi, Mahjoubi and some others used to perform live jazz music on stage in Laleh Zar cafes (Grand Hotel?) in very old times and then works like the eternally beautiful and unbeatable Karavan (sung by the great singer Banan) were created by these gentlemen.

In fact, come to think of it, the very musical masterpiece of Karavan itself, has an impressive jazz / pop ring to it. (consider the intro and ending of the work played by piano and orcestra for instance and I think you'll agree with me on that.) There are some other examples of traditional pop music in Iran too that are truly great to listen to even now: Badizadeh's "Shod Khazan" for instance, or Banan's "Elaheh Naz", or Delkash's "Amad Nobahar" are a few of such items that come to my mind right now.

All that said, Namjoo's work is "phenomenal" indeed! On a totally different category and level I'd also agree strongly! There are a number of very good talents in Iran right now, doing just great stuff really; take Arash Sobhani (Kiosk) for instance or Reza Yazdani and other guys doing Rap and HipHop, the Iranian style. all great guys indeed imho and just as phenomenal as Namjoo, however, Namjoo's style is unique. unique in the way that he has, as you have referred to it too so rightly, he has been able to mix Dylan, Farhad, Esfehani with the traditional "moghami" lyricism and still there is also another substance to it somewhat hard to explain!

But is it really hard to find out what that substance is? Not really: that extra substance is Namjoo himself! A young Iranian grown up in the years after the revolution and gone through so many ups and downs in turbulent times. Of course, there have been many other young Iranians undergoing similar conditions but not all have turned out to be like Mohsen Namjoo. Yet, as said earlier, we are now witnessing the emergence of really bright talents in the young pop (mostly underground) music scene of Iran with Namjoo and Sobhani and some other truly genius ones leading the way. I just hope this process won't be interrupted by any unnatural or natural causes whatsoever and someday we'll all be able to attend these fine people's concerts in our free and proud and peaceful homeland of Iran ...

Two more things to mention before I close this long and boring post:

1. One other great Iranian talent who is well known in the theater and cinema industry but not quite well know (except to some people) in the traditional pop music of Iran and worth mentioning in here is a certain gentleman by the name of Rasoul Najafian. He is one of those "naturals" with live and stage performance abilities only the likes of Namjoo have been able to demonstrate in their works. Just like Namjoo, Rasoul also plays Setar, Tar, Santoor, piano and sings with a warm and addictive voice you want to listen to over and over again. He is also masterly well-versed with the classic Iranian poetry of Hafez and other Iranian literature giants of the past as well as he is great at reciting his own lyrics.

Rasoul too started doing music at a very early age, many years ago, and although perhaps not as classically trained as Mohsen Namjoo, he is however capable of delivering a nice and perfect live performance almost whenever you ask him to kindly do so for you! No matter if he plays only for a sole listener in a room or for a large audience in an auditorium, Rasoul is just good! And he won't stop playing unless you tell him too ... : - )

I just could not help but mention him in here because Mohsen's performance reminds me very much of that of Rasoul's in many ways. i remember pre-revolution times Rasoul singing in different styles too: "kharabati", Dariush Rafie, Turkmen, and other ones and doing all of them so nicely that i dare say he too is phenomenal! And I'm not the only one saying so (my secret wish, however revealed as of now though, is that one day I see Namjoo and Rasoul performing together! I bet they'll make a great duo.

2.I know it's hard to do, and I'm not doing it myself either, but you (and I) should be careful with repeated playings of Namjoo's works! We don't want the effect to wear out soon, do we?

[Rasputin]

محسن نامجو از ايران رفت

خواننده و آهنگسازي كه اين روزها بسيار معروف شده و طرفداران بسيار زيادي پيدا كرده، محسن نامجو، صبح امروز، سه*شنبه 23 مرداد ماه ايران را ترك كرد و به اروپا رفت.
با شايعاتي كه از دوستان نزديك او به گوش مي*رسد اينگونه پيداست كه وي ايران را براي هميشه به قصد اقامت در يكي از كشورهاي اروپايي ترك كرده است. اما محسن نامجو ساعتي قبل از پروازش از ايران در گفت*وگو با حيات*نو ضمن تكذيب خبر فوق گفت: « براي تحصيل و اجراي زنده به چند كشور اروپايي سفر نمي*كنم. هنوز به طور قطع نمي*توانم بگويم كه در كدام كشورها و در چه تاريخي كنسرت خواهم داشت، اما به احتمال زياد چند ماه ديگر سفري به ايران خواهم داشت.»
يكي دو ماه پيش وقتي تيزر سريال تلويزيوني «چارخونه» با صداي محسن نامجو از شبكه سه صدا و سيما پخش شد تمام علا*قه*مندان كارهاي وي منتظر بودند تا براي دومين بار صداي او را به صورت رسمي از صدا و سيما بشنوند. سريال اما پخش شد و خبري از صداي نامجو نبود. مديرتوليد اين سريال در گفت*وگو با يكي از خبرگزاري*هاي نزديك به دولت اعلا*م كرد كه صداي اين خواننده با دستور مدير شبكه سه از سريال حذف شده است. وي درباره علت اين برخورد از سوي صدا وسيما چيزي نگفت. اما نكته اينجا بود كه يكي از روزنامه*هاي سينمايي، يك روز قبل از اين تصميم مطلبي را چاپ كرد كه بسياري معتقدند عامل اصلي اين حذف بوده است.روزنامه مذكور با درج خبر صداي محسن نامجو در سريال چارخونه عنوان كرد كه اين خواننده هنوز مجوز صداي خود را نگرفته ولي صدا و سيما براي دومين بار از صداي او در يكي از سريال*هاي پرطرفدار خود استفاده كرده است.

صداي محسن نامجو( به خواست خودش) بي سر و صدا حذف شد و شايعاتي كه حكايت از دعوت او به يكي از برنامه*هاي زنده و پرطرفدار صدا و سيما مي*شد نيز به اتمام رسيد. محسن نامجو در حالي ايران راترك مي*كند كه هنوز هم موفق به گرفتن مجوز هيچ*كدام از آلبوم*هايش نشده است. حدود 8 ماه است كه روي آلبوم «ترنج» خود، كار مي*كند تا بتواند مجور انتشار آن را بگيرد كه هنوز اين امر ميسر نشده است.نامجو در اين باره به حيات*نو گفت: «آلبوم «ترنج» را همه شنيده*اند. به صورت غيرمجاز و بدون اجازه من تكثير شده و دست به دست بين همه چرخيده. اين آلبوم را پالا*يش صوتي كردم و دو قطعه هم به آن اضافه كرده*ام كه البته هنوز در مراحل فني است و آماده نشده است.» وي درباره ديگر فعاليت*هاي خود توضيح داد: «روي دو آلبوم جديد كار كرده*ام كه مدير برنامه*هايم براي گرفتن مجوز آنها اقدام مي*كند. از يك موضوع اطمينان كامل دارم و آن هم اين است كه كسي اين آلبوم*ها را نشنيده است.»

[Rasputin]

Iran’s Dylan on the Lute, With Songs of Sly Protest

HE plays the setar, a traditional Persian lute, and is a master of classical Persian literature and poetry. But the sounds he draws from the instrument, along with his deep voice and his playful but subtly cutting lyrics about growing up in an Islamic state, have made Mohsen Namjoo the most controversial, and certainly the most daring, figure in Persian music today.

Some call him a genius, a sort of Bob Dylan of Iran, and say his satirical music accurately reflects the frustrations and disillusionment of young Iranians. His critics say his music makes a mockery of Persian classical and traditional music as he constantly blends it with Western jazz, blues and rock.

Mr. Namjoo, 31, is a singer, composer and musician, but most of all, his fans say, he is a great performer.

“I wanted to save Persian music,” he said in an interview at one of his studios in Tehran. “It does not belong to the present time and cannot satisfy the younger generation. The fact is that Persian music is very close to other styles, and it is possible to mix in other styles with a little shrewdness.”

His blending of Western and Persian music produces unexpected moments that jar the traditionalists but are thrilling to his fans, who are mostly young artists and intellectuals. His music sounds Persian, but the melodies take away the melancholy that often suffuses classical Persian music.

But it is Mr. Namjoo’s lyrics, his fans say, that make his music so important. He sings old Persian poetry, such as works by the 13th-century mystic poet Rumi or the 14th-century poet Hafiz, with its connotations of love and lust. But with his mastery of Persian literature, he is able to write his own lyrics into the accepted forms, adding layers of meaning.

“The first time I listened to his music, I found it unexpected,” said Mahsa Vahdat, a 33-year-old singer. “It started with a laugh for me and ended with a cry. His music and his lyrics express the bitter situation of my generation, and they represent the society we live in.”

Defying Iran’s cultural police, he does not shy away from contemporary issues.

“What belongs to us is an apologetic government,” he sings in a song called “Neo-Kanti.” “What belongs to us is a losing national team.” Those are references to the widespread disappointment with the government of the former reformist president, Mohammad Khatami, and the constant losses of Iran’s soccer teams.

“What belongs to us, maybe, is the future,” he adds, in a voice that is more resigned than hopeful.

In another popular song he sings, “One morning you wake up and realize that you are gone by the wind, there is no one around you and a few more of your hairs have gone gray, your birthday is a mourning ceremony again.”

After throwing in an unexpected Western melody, he goes on in a lower voice, saying, “that you are born in Asia is called the oppression of geography, you are up in the air and your breakfast has become tea and a cigarette.”

Atabak Elyassi, a musician and a professor of music at the Music College at Art University in Tehran, said there was protest and satire in Mr. Namjoo’s music. “In the meantime, it is very Iranian,” he said, “because he constantly points to issues that are about the lives of Iranians.”

MR. NAMJOO was raised in the religious city of Mashhad in northeastern Iran, where he started learning classical Persian music when he was 12.

As he grew older, he said, he listened to Western music and became interested in Jim Morrison, Eric Clapton and the Irish pop singer Chris de Burgh. He read philosophy and Persian literature, and developed a fondness for a strain of modern Persian poetry that stresses phonetics over the meanings of words.

But what changed his approach more than anything, he said, was his experience in the theater. When he was admitted to the University of Fine Art in 1994, he was told that he had to wait a year before starting classes. So he decided to pass the time studying theater.

“A musical instrument is a medium for a musician to play music,” he said. “So is the voice of a singer — it is like a medium to sing through it. But neither of them is involved in building relations with a living creature.

“But when I studied theater I learned to connect with my audience, and that was when my poems changed,” he said.

It is hard to gauge Mr. Namjoo’s popularity, for he has come of age in a time of intense pressure on Iranian music.

Most music was banned after the 1979 Islamic Revolution, with only religious and revolutionary songs deemed appropriate. To this day, women are not allowed to sing. Over time the restrictions were eased, first on classical Iranian music and then, in the mid-1990s, on pop music. But after the election in 2005 of Iran’s current, conservative president, Mahmoud Ahmadinejad, music came under a cloud once again.

The authorities canceled a concert of rock and jazz music in Tehran in July. In August, more than 200 people who attended a private rock concert in Karaj, 30 miles west of Tehran, were arrested. The public prosecutor in Karaj, Ali Fallahi, called the concert “satanic,” local news agencies reported.

Mr. Namjoo himself has not yet been able to give a live, public performance, and he has not received a government license to sell his CDs. But he is able to perform privately, his CDs are sold on the black market and, in an inexplicable twist, his songs are played on Iranian radio stations. As of early August, his manager said, 1.6 million people had heard his music on YouTube.

In July, he did receive an invitation to a government ceremony to sing a few songs in praise of Imam Ali, the martyred son-in-law of the Prophet Muhammad and the man whom Shiite Muslims consider Muhammad’s legitimate successor. Yet, the room was filled with artists and musicians, rather than government officials.

BECAUSE of his cutting-edge style, Mr. Namjoo is under another kind of pressure. Most classical musicians are purists, insisting that the music not be altered in any fashion. They dismiss Mr. Namjoo’s music as absurd because of the way he has incorporated Western influences.

If you take Iranian classical music on one side, and Western music on the other, said one critic, Reza Ismailinia, who runs a small art gallery in Tehran, “then I think Mr. Namjoo’s music is like a caricature in between, or a kind of fantasy.”

But many disagree with Mr. Ismailinia.

“I think he will be remembered as a courageous artist who opened a window toward creating something new and for going beyond traditional barriers,” said Alireza Samiazar, the former director the Contemporary Museum of Art in Tehran. “I think his contribution to our music will be great.”

Undeterred by the critics, Mr. Namjoo says his next ambition is to study music abroad.

“I want to be challenged and get acquainted with Western music,” he said. “I was accepted too easily here.”

[Rasputin]

محسن نامجو: مي خواهم موسيقي ايراني را نجات دهم


خيلي زود پس از خروج محسن نامجو، ستاره جنجالي موسيقي ايراني، از كشور و در حالي كه وي مشغول رتق و فتق كارهاي خود براي اقامت و تحصيل در هلند است، چاپ مقاله يي در خصوص وي در روزنامه نيويورك تايمز به همراه عكسي كه نيوشا توكليان از كمپاني پلاريس براي روزنامه گرفته است در روز شنبه اول سپتامبر، باعث شد كه اگر تا ديروز فقط در وبلاگ هاي ايراني بود كه نامي از محسن نامجو مي ديديم، از امروز نام و آهنگ هاي او را در بسياري از سايت هاي خارجي هم مشاهده كنيم. سايت هايي كه غالباً از شنيدن كارهاي وي متحير شده اند هر چند كه يك دهم ما ايراني ها نيز قدرت فهم آثار وي را ندارند. چرا كه حقيقتاً تشخيص مرجع صداي پردرد او و ترانه هاي اجتماعي اش براي يك غيرايراني اگر غيرممكن نباشد بسيار دشوار است.

به هر رو مهم آن است كه وي ديگر يك نام داخلي نيست چرا كه چاپ يك مطلب در روزنامه يي به تاثيرگذاري و اهميت نيويورك تايمز (هر چند اگر مقاله دقيق نباشد) مي تواند بسياري از موانع جلوي پاي هر كسي را بردارد. و به نظر نگارنده نامجو به حقش رسيده است، انگار كه ذكاوت و رندي محسن خان نامجو بالاخره بي نتيجه نماند و كساني در اقصي نقاط جهان بودند تا وي را ببينند و هر چند نه چندان كامل، ولي دركش كنند و فرصت ابراز وجود بيشتري به او بدهند. قطعاً كارهايي را كه نامجو از اين به بعد خواهد كرد، بايد با نگاه ديگري بررسي كرد. او از خاستگاه موسيقي زيرزميني اش جدا شده و به جايي رفته است كه نه ميدان ونكي دارد و نه سه راه آذري، اما امكان ارائه كارهاي جديد و نوآوري در موسيقي همواره براي او وجود دارد. بايد منتظر ماند و ديد كه اين ستاره خلاق و محبوب در ادامه فعاليتش چه خط مشي يي را براي خود انتخاب مي كند. در ادامه نگاهي كوتاه خواهم داشت به مقاله مذكور نوشته «نازيلا فتحي».

او سه تار مي نوازد و استاد شعر و ادبيات كلاسيك ايراني است. محسن نامجو امروزه به عنوان جنجالي ترين چهره موسيقي ايراني شناخته شده است. كسي كه صداي ساز و صدايي كه با آن آواز مي خواند را ناگهان قطع مي كند و به نوعي با آنها بازي مي كند. تا جايي كه بعضي او را يك نابغه ناميده اند و به او لقب باب ديلن ايران را داده اند. درباره او مي گويند كه اشعار هزلي وي به بهترين وجه شرايط امروز جوانان ايراني را بازگو مي كند. منتقدان وي مي گويند كه او با گرفتن جانمايه موسيقي كلاسيك ايراني و تلفيق با بعضي سبك هاي موسيقي غربي نظير جز، بلوز و راك كار خود را عرضه مي كند.

آقاي نامجو، 31 ساله، خواننده، آهنگساز و موسيقيدان است، هر چند كه اغلب هوادارانش معتقدند كه او يك مجري (performer) بزرگ است.

«من مي خواهم موسيقي ايراني را نجات دهم.» او در يكي از مصاحبه هايش در يكي از استوديو هاي تهران اينگونه مي گويد و سپس ادامه مي دهد؛ «اين موسيقي متعلق به زمان حال نيست و نمي تواند جوانان را راضي كند. در حقيقت موسيقي ايراني نزديكي هاي زيادي با ديگر سبك ها دارد كه با كمي هوشياري مي توان آن را با ديگر سبك ها تلفيق كرد.» تلفيق موسيقي ايراني و غربي كه او آن را ايجاد كرده، باعث اعتراض بسياري از سنت گراها شده است، در حالي كه اين موسيقي براي بسياري از طرفداران او كه غالباً جوانان تحصيلكرده هستند جذاب و هيجان انگيز است. به گفته يكي از طرفداران وي متن ترانه هاي آقاي نامجو جايگاه بسيار مهمي در موسيقي وي دارد. او از شعرهاي شاعران بزرگ كلاسيك ايران در قرون 13 و 14 ميلادي مانند مولوي (البته مطابق معمول در مقاله از كلمه «رومي» استفاده شده است) و حافظ كه سرشار از دلالت هاي ضمني در خصوص مفاهيم عاشقانه است استفاده مي كند. وي همچنين با تسلط چشمگيري كه بر ادبيات فارسي دارد مي تواند شعرهايي در فرمي قابل قبول و معاني چندلايه براي كارهايش بسرايد.

مهسا وحدت (خواننده 33 ساله) مي گويد؛ «اولين باري كه به موسيقي وي گوش كردم، برايم بسيار غيرمترقبه بود، در ابتدا خنده ام گرفت و در انتها گريه. ترانه ها و موسيقي وي بازنمايي شرايطي است كه هم نسلان من در آن زيسته اند.»

او در يكي از آهنگ هاي معروفش غآهنگ جبر، همان آهنگي كه در تيتراژ پاياني فيلم مستند «تهران انار ندارد» نيز استفاده شده است و يكي از آهنگ هايي است كه موجب محبوبيت نامجو شدف مي خواند؛ «يك روز از خواب پا مي شي مي بيني رفتي به باد / هيچ كس دور و ورت نيست، همه را بردي ز ياد / چند تا موي ديگت سفيد شد اي مرد بي اساس / جشن تولد تو باز مجلس عزاست» و پس از نواختن يك ملودي عجيب غربي با صدايي آرام تر مي خواند؛ «اينكه زاده آسيايي و مي گن جبر جغرافيايي / اينكه لنگ در هوايي، صبحونت شده سيگار و چايي.»

اتابك علياسي موسيقيدان و استاد موسيقي دانشكده موسيقي دانشگاه هنر تهران مي گويد كه در كارهاي نامجو اعتراض و هجو وجود دارد؛ «ضمن آنكه كارهاي او بسيار ايراني است؛ چرا كه پيوسته به چيزهايي اشاره مي كند كه مختص زندگي در ايران است.»

آقاي نامجو در شهر كوچكي حوالي مشهد به دنيا آمده و از زماني كه 12 سال داشت شروع به آموختن موسيقي كلاسيك ايراني كرد.

به گفته خودش وقتي كه بزرگتر شد به موسيقي غربي نيز علاقه مند شد و كارهاي اريك كلپتن، جيم موريسون و خواننده پاپ ايرلندي، كريس د برگ، براي او بسيار جذاب بود. او فلسفه و ادبيات فارسي مي خواند و كم كم شوخي و بعضاً هجو بسياري از شعرهاي مدرن ايراني را ادامه داد، به طوري كه وي غالباً بر روي آواشناسي اشعار كار مي كرد و مثلاً تاكيد را از آواهاي مختلف جا به جا مي كرد. اما آن چيزي كه بيش از همه نگاه وي را تغيير داد، به گفته خودش تجربه تئاتر بود. زماني كه وي در سال 1994 در دانشگاه هنر پذيرفته شد، بايد تا يك سال براي شروع كلاس ها منتظر مي ماند. لذا تصميم مي گيرد كه زمان خود را با مطالعه در تئاتر سپري كند. نامجو مي گويد؛ «سازهاي موسيقي يك مديوم براي نواختن موسيقي توسط يك موسيقيدان است. بنابراين صداي يك خواننده هم شبيه يك مديوم براي خواندن است اما هنگامي كه من تئاتر خواندم، فرصتي يافتم تا با مخاطب ارتباط برقرار كنم، و اين زماني بود كه شعرهاي من تغيير كردند.»

به گفته مدير برنامه هاي محسن نامجو 6/1 ميليون نفر تا به حال از طريق سايت يوتيوب به موسيقي نامجو گوش كرده اند. اگر مي خواهيد در يك طرف موسيقي ايراني داشته باشيد و در طرف ديگر موسيقي غربي به كارهاي نامجو گوش دهيد. هر چند كه به گفته رضا اسماعيلي نيا مدير يك گالري هنري در تهران «موسيقي نامجو شبيه نوعي كاريكاتور و فانتزي بين اين دو است» اما بسياري نيز با نظر اسماعيلي نيا مخالفند. عليرضا سميع آذر مدير اسبق موزه هنرهاي معاصر تهران مي گويد؛ «فكر مي كنم كه او براي من نماد يك هنرمند شجاع است كه پنجره يي را به سوي ساخت خلاقانه آثار جديد گشوده است و به خوبي توانسته از محدوديت هاي آنچه در گذشته بوده، رهايي يابد... سهم او در موسيقي ما بسيار قابل توجه است.» اما نامجو در خصوص آينده خود نظرات ديگري دارد. او هدف خود را تحصيل موسيقي در خارج از كشور بيان كرده است و مي گويد؛ «مي خواهم با موسيقي غربي بيشتر آشنا شده و آن را به چالش بكشم... من در اينجا بسيار ساده پذيرفته شدم.»

هر چند چاپ شدن چنين مقالاتي در نشريات معتبر غربي همواره چه براي خود هنرمند و چه براي مخاطبانشان بسيار حائز اهميت است، اما از يك نكته نيز نبايد غافل شد و آنكه غالباً موارد بسيار غيردقيق هم در اين مقالات ذكر مي شود، حال آنكه نگارنده اين مقاله ايراني است و امكان مصاحبه و جمع آوري اطلاعات را به خوبي داشته و مي توانسته با معاني آهنگ ها ارتباط برقرار كند. به عنوان مثال در اين مقاله خانم فتحي از تيتر بسيار مهمي استفاده كرده اند كه قطعاً بسياري از خوانندگان غربي را كه حتي چندان آشنايي با كشور ايران ندارند جذب خواهد كرد، چرا كه باب ديلن يك اسطوره و ستاره طراز اول موسيقي در تمام دنيا است. اما خانم فتحي صرفاً به ذكر اين نكته كه بعضي از هواداران به او لقب باب ديلن ايران را داده اند اكتفا كرده و از هر گونه جست وجوي شباهت ها (در صورت صرف وقت مي توان مواردي هم پيدا كرد، هر چند كه كار نامجو چندان احتياجي به اين معرفي ها ندارد و به اندازه كافي هويت مستقل دارد) بين اين دو خودداري كرده است. جالب آنجاست كه تا به حال اينگونه مقالات باعث مجادلات زيادي در ايران نيز شده است.

مثلاً همين چند وقت پيش خبرگزاري فارس به نقل از هفته نامه لس آنجلس ويكلي در خصوص كنسرت هاي اخير شهرام ناظري در امريكا نوشت؛ «شهرام ناظري با اندكي مبالغه در ايران به عنوان بلبل فارسي و پاواروتي ايران معروف است. اما اجرايي كه هفته قبل در سالن ديزني برگزار شد، نشان داد كه اين القاب نمي تواند قدرت و قوتي را كه در صداي اوست به خوبي وصف كند.» در همين راستا «حافظ ناظري» در گفت وگو با فارس در خصوص اين گزارش گفت كه «بازتاب هاي اين گزارش در اينجا بسيار زياد بوده است چون هيچ كس باور نمي كند كه نشريه معتبري چون لس آنجلس ويكلي «شهرام ناظري» را بالاتر از پاواروتي بداند.» آنچه پيداست تنها يك مقايسه كاملاً غيردقيق و نپخته است و بس كه بحث بر سر محك آن از حوصله اين مقاله خارج است. حال آنكه از وراي همه اين نقدها است كه نياز گفت وگو و نقد صحيح و علمي توسط متخصصان داخلي و آشنايان به فرهنگ ملي و تاريخي بيش از هر چيز احساس مي شود. نقد محسن نامجو تا زماني كه در ايران بود از يك طرف همراه با يك سري هيجانات زودگذر بود و از طرف ديگر همراه با محدوديت ها. اميد است تا با گذر زمان فرصت نقد هاي بهتري از كارهاي او فراهم شود.

[Rasputin]

نخستین آلبوم رسمی محسن نامجو منتشر شد


آلبوم ترنج حاوی ۹ قطعه موسیقی است
پس از یک سال انتظار، آلبوم "ترنج" با صدای محسن نامجو از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز انتشار گرفت و وارد بازار موسیقی شد.
شرکت آوای باربد با حذف سه قطعه، این آلبوم را که حاوی ۹ قطعه موسیقی است، منتشر کرده است.

قطعات ترنج، تلخی نکند، جره باز، رو سر بنه به بالین، وا وا لیلی، ترسم که اشک، دل می *رود ز دستم، در میان جان و زلف قطعات این آلبوم هستند که پیش از این همگی بر روی اینترنت هزاران بار دانلود شده ولی این *بار با تنظیم جدید و به صورت مجاز منتشر شده *اند.

محسن نامجو که چند هفته پیش از ایران مهاجرت کرد، یکی از جنجالی *ترین خوانندگان موسیقی زیرزمینی ایران است که موفق به برگزاری کنسرت رسمی در ایران نشد.

مشخصه کار او که با واکنش *های بسیار از سوی اهل موسیقی و مردم همراه بود، تلفیق سبک *های مختلف موسیقی ایرانی و خارجی و تغییر در شعر کلاسیک فارسی است.

در موسیقی *های او گوشه* هایی از سبک *های راک، سنتی، بلوز، جاز و محلی شنیده می*شود.

او می*گوید: "تلفیق از نظر من اپیدمی زمانه*است. تلفیق موسیقیایی دو شکل دارد، یکی تلفیق ابزار است، مثلا قرار دادن گیتار در برابر سه تار که چیز جدیدی نیست و دیگری تلفیق گام که تا به حال کمتر در موسیقی ایران به آن پرداخته شده، مثلا کافی است که دو نت از دستگاه شور حذف شود تا به گام بلوز برسیم."

محسن نامجو متولد سال ۱۳۵۴ در تربت جام است. از سال ۱۳۶۷ با یادگیری سولفژ و نت خوانی، همچنین آموزش ردیف آوازی نزد نصرالله ناصح پور پیگیری جدی هنر موسیقی را آغاز کرد.

نامجو سال ۱۳۷۳ وارد دانشکده تئاتر شد و یک سال پس از این تاریخ به دانشگاه هنرهای زیبا پا گذاشت تا موسیقی بخواند. او تاکنون برای حدود ۸ نمایش موسیقی ساخته که از جمله آن ها می توان "تکیه ملت" (به کارگردانی حسین کیانی) و "من باید برم، خیلی دیرم شده" (نوشته محمد چرم شیر و کارگردانی محمد عاقبتی) را نام برد.

محسن نامجو برای چند فیلم هم موسیقی متن ساخته که از آن جمله می*توان به "برای آمدنت دعا می کنم"، "حفره"، "اقوام"، "کنتراست"، "در سه ثانیه اتفاق افتاد" و "مرگ مرگ" اشاره کرد.

سامان سالور، مستند ساز ایرانی نیز از فعالیت های نامجو فیلم مستندی به نام "آرامش با دیازپام ده" ساخته است.

نامجو از سال ۱۳۸۲ شروع به ضبط آثار خود کرد که حاصل این کار، تهیه حدود ۳۰ تراک در قالب ۴ آلبوم است که به جز ترنج بقیه اجازه انتشار نگرفته *اند.

نامجو به همراه رضا عطاران تیتراژ آغازین مجموغه تلویزیونی "ترش و شیرین" را که نوروز از تلویزیون ایران پخش می شد، اجرا کرد اما نام و صدای او از تیتراژ مجموعه تلویزیونی چهارخونه که در حال پخش از سیمای جمهوری اسلامی ایران است، حذف شده است.

[Rasputin]

«محسن نامجو، تام ويتس ايران است!» اين جمله*ای است که اميد روحانی درباره نامجو در «گاردين» گفته است. واضح است که آقای روحانی، موسيقی نامجو را می*پسندد. اما گفتن چنين ستايشی در وصف نامجو شايد چندان درست نباشد.

نامجو بيشتر از آن*که به تام ويتس شبيه باشد، به تیم بوکلی و نيک درک شبيه است. او را می*توان با خوانندگان بلوز هم مقايسه کرد و حتی هم*سنگ دانستنش با کسانی مانند اريک بوردن و ديويد آگن ادوارد دور از ذهن نيست اما به هيچ وجه با تام ويتس در يک سطح قرار نمی*گيرد.

آن*چه تام ويتس در موسيقی تجربه می*کند، پيوند زدن سبک*های مختلف به هم نيست. او با بهره*گيری از سازهای نامتعارف و بعضاً ساخته خودش، قطعاتی خلق می*کند که به ندرت در قالب*های تعريف*شده جا می*گيرند. تام ويتس مانند ديويد برن، فرانک زاپا، بيف هارت و کَن موسيقی فردا را می*سازد بدون آن*که از موسيقی ديروز، برداشت چشمگيری کند.

بيهوده نيست که او سال گذشته، جايزه ويژه منتقدان موسيقی را به عنوان تجربه*گراترين موسيقيدان معاصر جهان برد. این در حالی است که باب ديلن نيز او را بهترين شاعر معاصر آمريکا می*داند.

نامجو حفره*ها را پر می*کند. کمبودهايی که سال*هاست در موسيقی ما وجود دارد. بخش عمده نوآوری*های موسيقی نامجو در شيوه خوانندگی*اش خلاصه می*شود. او فقط سه*تار می*زند. خوب هم می*زند. ولی وقتی برای رنگ*آميزی آثارش به سازهای ديگر رو می*آورد، ضعفش آشکار می*شود. صدای گيتارش ياد*آور گروه*های دهه هشتادی است.

قطعاتی را که بازخوانی و اجرا کرده، آثار متوسطی از آب در آمده*اند و نمی*توان آنها را به عنوان نقطه قوت در پرونده کاريش محسوب کرد؛ قطعاتی مثل «مردی که دنيا را فروخت» اثر ديويد بوئی که بسیاری به اشتباه خيال می*کنند متعلق به کورت کوبِين است.

در نهايت آن*چه موسيقی نامجو را از بقيه متمايز می*کند، بهره*برداری هوشمندانه اين موسيقيدان جوان از چشمه هميشه پرآب فولک است.

تام ويتس در سال 1999 برنده جايزه گرمی فولک معاصر شد ولی از پذيرفتنش سرباز زد. شايد منتقدانی که این جايزه را برای تام ویتس در نظر گرفتند، فقط به اولين برداشت خود از آثار او اعتماد کردند. عين کاری که آقای روحانی ممکن است انجام داده باشد. به هر حال نوع و شيوه برداشت نامجو از آن*چه فولک می*ناميم هم با تام ويتس فرق دارد.

فولک ریشه بسیاری از سبک*های رايج موسيقی است. حتی بلوز که برای مدتی طولانی سبک انحصاری سياهان آمريکایی بود نيز مستقیماً ريشه در فولک دارد و اتفاقاً نامجو هم گرايش مشخصی به بلوز دارد. از طرفی فولک ريشه در قصه*گویی دارد و قصه*های ملل مختلف شباهت*های انکارناپذیری با هم دارند. آن*چه هانس کريستين آندرسن در دانمارک جمع*آوری کرده با آن*چه در کتاب «مشدی گلين» خانم آمده و در قصه*های کهن هندی و چينی هم موجود است، وجه تشابه دارد. در موسيقی فولک در*ها به روی همه باز است.

مخاطبان موسيقی نیک درک روز به روز بيشتر می*شوند. تيم بوکلی در دهه شصت با رنگ*آميزی صحيح، شکل خاصی از موسيقی بلوز را ارائه داد که هم حس و حال «راک اند رول» داشت و هم عمق و رازآلودگی فولک را. اما او قبل از آن*که طيف گسترده*ای را مخاطب خود کرده باشد، به خاطر اعتياد به هرويين در سن 27 سالگی درگذشت.

نامجو از خيلی جهات شبيه اين دو موسيقيدان است. او پا جای پای کسانی گذاشته که نسخه خودشان را از موسيقی فولک پيچیده*اند. جا دادن سه*تار در قالب فولک يا بلوز، از آن کارهايی است که تا پيش از نامجو يا دانشش نبود یا شهامتش.

نامجو نه تنگ*نظری برخی خوانندگان سنتی را دارد و نه تنبلی و کم*کاری آهنگسازان معاصرمان را. او تلاش می*کند که هر چه را در موسيقی ايرانی منع کرده*اند، بيازمايد.



در حالی*که موسيقی روز جهان و به خصوص موسيقی رايج در اروپا و آمريکا هر روز بيش از پيش از فرم*های مختلف موسيقی آفريقايی و آسيايی تغذيه می*شود، سال*هاست است که موسيقی ما در کنج تار*يکش گير کرده و مورد بهره*برداری قرار نمی*گيرد. در اين ميان به نظر می*رسد فقط نامجو است که در تجربياتش اين حلقه گمشده را پیدا کرده.

او اگر درست جلو برود و کمتر اسیر فرم*های عامه پسند و خطرناک دهه هفتاد و هشتاد شود، می*تواند موجبات اتصال موسيقی ما به موسيقی معاصر جهان را فراهم کند. نامجو را بايد جدی*تر گرفت و همه*جانبه حمايتش کرد اما از نسبت دادن عناوين بيهوده به او بايد پرهيز کرد.

تشبيه نامجو به تام ويتس ايران، يادآور تشبيه فرانک زاپا به موتسارت است. موسيقی کلاسیک فرانک زاپا و بعضاً آثار جاز او ريشه در موسيقی استراوينسکی و بارتوک دارد ولی منتقدان او را با موتسارت مقايسه می*کنند.

دليل آنها فقط اين است که زاپا و موتسارت هر دو بسيار پرکار بوده*اند و سبک*های مختلفی را تجربه کرده*اند. اين دليل قطعاً نه ارتباطی با فرم موسيقی اين دو آهنگساز دارد و نه محتوای موسيقی*شان.

در نهايت می*ماند شیوه خوانندگی نامجو که خود حديث مفصلی است و در اين کوتاه نمی*گنجد. او حتی از لحاظ خوانندگی نيز شباهتی به تام ويتس ندارد. همان*طور که جف بوکلی مريد نصرت فاتح علی خان بود و بسيار هوشمندانه در آثارش از او تاثير می*گرفت، نامجو هم دريافت*های بسيار دقيق و بعضاً شوکه*کننده*اش را از قوالی، نقالی، تعزيه*خوانی، قاری*گری و شکل*های ديگر خوانندگی و قصه*گويی در آثارش جا می*دهد و به شدت معاصرشان می*کند.

[Rasputin]

For the past 6 months the improbable rumor that we might be able to see the infamous Mohsen Namjoo perform here in the US, (See Concert Tour Schedule) had me all but shuddering with delight. Little does anyone know how excited I became when rumor became fact, as it was finally announced and his Namjoo-ness appeared from the door of the airplane, fresh from Austria, at SFO a few weeks ago.

He is here!

Not many know Namjoo, and the impact he is sure to have on those souls lucky enough to be baptized and forgiven by his lyrics, while simultaneously being gloriously whipped into sublime ecstasy by his biting sound. Or vice versa depending on how your particular wind blows.

For those of you who know, you know, so I am not even going to bother with you. You may go now.

But to those of you who don't know , or think you might know, you need to be taken to task and understand a bit about the greatness that might pass you by were you to be less than vigilant as self appointed guardians of Iranian culture and more importantly, it's rekindled evolution, turbo-charged now by this small, skinny man, with a Persian lion's roar in his chest.

Mohsen Namjoo is veritably the anti-christ of Iranian popular music. He does not merely carve out a new genre for his brand of insolence. He carves it into your heart with a nail clipper. He is the Quentin Tarantino of Iranian contemporary culture, not just mouthing empty words in his songs, but living them.

He knows a thing or two about hell, having been there and back, several times in his not done yet life. Surprisingly still alive to tell the tales. His refusal to conform, while inside the very belly of the beast, deftly avoiding the consternation of the authorities that might frighten a lesser man. Using nothing more than the very power of his art, fed by the immense strength of his dark and ugly soul.

Mohsen Namjoo is a con artist of Iranian popular culture. His con is that while you listen to his words, he picks your pocket with his music. If you shift to listen to his music, his words sneak into your head and like a thief in your wife's bedroom, toys with and tortures her seductively while you're away at the office.

These are not mere variations on a lifted theme. Words thrown onto American music, or American music with Farsi words. Namjoo does not need to piggyback his spirituality onto any Mithra, Shiva, or Yaboo Alafi belief.

But he does definitely put the Zorro into Zoroastrianism!

His music can best be described as a sneaky variation on a theme. Or false advertising. After all, he is conning you! It sounds classical, and even looks classical, classical enough to fool even your Dad. But a few minutes into it and you suddenly realize, this is not classical! This is something entirely new. And it hurts. It hurts so good.

Now trapped in his web, you realize the full effect of the con, and with nowhere to run or hide, you must confront him, now he is in your face, now he is screaming at your other self, the one you like to keep hidden, tucked away from everyone like your deformed brother, in the dark reaches of denial, away from the light.

Come out brother, indeed you are beautiful to me.

So yeah, he's kind of like that.

If you have not done so yet, get your tickets here:

SAN FRANCISCO - September 6
The Palace of Fine Arts
Phone Orders: (415) 392-4400

NEW YORK - September 12
S***ball Center for the Performing Arts NYU
Phone Orders: (212) 352-3101

WASHINGTON DC - September 14
Ronald Reagan Building & International Trade Center
(Tickets for this concert are not availabe at the venue. Purchase your tickets prior to concert night)
Ordering Info: (415) 738-2182

SAN DIEGO - September 19
San Diego Museum of Contemporary Art
Phone Orders: ( 858 ) 658-0336

LOS ANGELES - September 21
El Rey Theater
Ordering Info: (323) 936-6400

[siamak]

http://zamaaneh.com/music/2009/03/post_254.html

[Rasputin]

Hamash Delam Migire
Namjoo, Mohsen

[Rasputin]

Mohsen Namjoo
New album "Akh"

Mohsen Namjoo, the young Iranian musician unanimously considered as the leader of Persian rock, will be the star of a concert organised by Fabrica at the Conservatorio di Milano.

Namjoo's latest album "Akh" (Oy) available from amazon.com

[Rasputin]

Namjoo: Don't steal

Purchase new songs or give to the needy

Mohsen Namjoo asks his fans outside Iran to stop illegal downloads of his music and purchase directly from sites such as Amazon.com. He asks his fans inside Iran to make donations to Mahak Children's Foundation in lieu of CD purchase.

[Rasputin]

http://www.youtube.com/watch?v=RcpoZjBqgME