Amir Abbas Hoveida

[donsaeid]

امیر عباس هویدا (28 بهمن , 1297 - 18 فروردین , 1358 , تهران)

نخست وزیر ایران در زمان حکومت محمد رضا پهلوی بود.

وی که از پدر و مادری ایرانی در لبنان متولد شده و سالها در اروپا زندگی کرده بود در جنگ جهانی دوم خود را ایرانی معرفی کرد و در هنگام جنگ به ایران مهاجرت کرد و در وزارت امور خارجه ایران مشغول به کار شد.

هویدا از طریق دوستی با حسنعلی منصور (باجناق وی) توانست پلههای ترقی را طی کرده و در دولت منصور به وزارت دارایی منصوب شود. پس از ترور منصور توسط گروه فداییان اسلام وی توسط شاه به عنوان نخست وزیر ایران منصوب شد و 13 سال در این پست ماند.

هویدا که عده زیادی او را قربانی محمد رضا شاه میدانند پس از انقلاب توسط آقای محمد صادق خلخالی اعدام شد. وی تنها مقام بلند پايه رژيم شاه بود که قبل از انقلاب از ايران نگريخت. او خود را تسليم دولت بازرگان کرد که تحويل دادگاه انقلاب شدزیرا خودرا خائن ایران نمیدانست او یکی از پر طرفدارترین مقامات شاهنشاهی بود واقدامات وسیعی را در جهت آبادانی کشور انجام داد

برادر او فريدون هویدا تلاش بسيار در آزاد کردنش نمود.

[donsaeid]

A constitutional monarchy with a population of some 30,000,000, Iran has recently been making rapid strides toward modernization without abandoning its rich cultural heritage that dates back to the founding of the Persian Empire some 2500 years ago. Dedicated and progressive, Hoveyda, a former diplomat and executive of Iran’s largest business enterprise, the National Iranian Oil Company, who became involved in the Shah’s reform program while serving as Minister of
Finances in the Cabinet in 1964-65. He succeeded to the premiership following the assassination of his predecessor, Hassan Ali Mansur. Although the ultimate power in Iran resides in Mohammad Reza Shah Pahlavi, Premier Hoveyda wields considerable authority in administering the nation’s domestic and foreign policies. He is determined to bring his country up to a social and economic level approaching that of Western nations.

A.A. Hoveyda was born in Teheran on February 18,1919, one of the two sons of Habibollah Hoveyda and Fatemeh (Afsar-ol-Molouk) Hoveyda (Sardari). After completing his early schooling in Iran, Hoveyda obtained his secondary education at the Lycée Français in Beirut, Lebanon. He then studied at the Université Libre at Brussels, Belgium,where he earned a master’s degree in political science and economics, and at the Sorbonne in Paris, where he received a doctorate in history.

In 1942,Hoveyda began his public service career with the Ministry of Foreign Affairs,with which he remained about sixteen years. He became an attaché with the Iranian Embassy in Paris in 1945 and was appointed second secretary with Iran’s mission to West Germany two years later. He returned to Teheran in 1951 to serve as deputy director of one of the departments of the Foreign Affairs
Ministry. From 1952 to 1956, he served in Geneva as director of the liaison department of the UN High Commissioner for Refugees. In 1957 he became counselor at the Iranian Embassy in Ankara.
From 1958 to 1964 Hoveyda was a member of the board of the National Iranian Oil Company (NIOC).During that period he served successively as assistant to its board chairman, as its general
managing director and as head of its administration and organization. The NIOC had been founded after the nationalization of the Iranian oil industry in 1951…

In the early 1960s the Shah conceived a thoroughgoing reform program,known as the White Revolution, to be aimed at modernizing virtually all aspects of Iranian life and undercutting the forces of the revolutionary left, represented by the outlawed Tudeh (Communist) party. For its formulation the Shah enlisted the aid of the Progressive Center, a coalition of relatively young middle-class technocrats drawn from the civil service, business and the professions. As one of its leading members, Hoveyda was closely associated with the Shah’s reforms. Approved by an overwhelming vote in a national referendum in january 1963, the reform included provisions for extensive land
redistribution;nationalization of forests; sale of government-owned industries as backing for land reform;electoral reforms, including the granting of equal rights to women;profit-sharing for factory
workers; and creation of a literacy corps to teach rural Iranians reading and writing skills. Other provisions,which were added later,included the formation of a health corps and an agricultural
development corps and reforms in the judiciary and the administrative and academic fields.

In 1963 the Shah allowed the national Parliament, which had been temporarily suspended during a period of crisis, to be reopened. To help the Shah carry out his reform program, Hassan Ali Mansur, a close confidant of the monarch and a boyhood friend of Hoveyda, created a political party (Iran-e-Novin or New Iran), from the Progressive Center.The party was officially established on december 15,1963 with Mansur as secretary-general and Hoveyda as deputy secretary-
general. When Mansur was appointed Premier in march 1964, he named Hoveyda Minister of Finance.
On january 21,1965, while on his way to the Parliament,Mansur was wounded by an assassin’s bullet and five days later he died. Four members of the Fedayin-e-Islam, a reactionary Muslim group opposed to the Shah’s reforms, were arrested for the murder and later executed. Determined that the reform program be continued, the Shah named Hoveyda to succeed the slain Premier on january 27,1965. On taking office, Hoveyda pledged that Iran’s domestic and foreign policies would remain the same.” Except the sad absence of Mansur, nothing is changed ”he declared.” The same men will carry out the same programs” Along with the Premiership, Hoveyda at first retained the the portfolio of Finance, but he later appointed Jamshid Amuzegar to succeed him in the latter position. He also relinquished the secretary generalship of the Iran-e-Novin party which had fallen to him after Mansur’s death, because he felt that the Premiership and the top party post should not be occupied by the same man.

Although Hoveyda received an overwhelming vote of confidence inthe Parliament four days after he took office, he soon faced serious problems.The problem of internal security, dramatized by Mansur’s assassination, was further aggravated when in April 1965 a member of the Palace guard allegededly as a part of a leftist plot made an unsuccessful attack on the Shah. Despite increasing oil revenues and the relative success of industrialization under Iran’s third economic development plan (1962-67), the country was plagued with a shortage of funds needed for further economic progress.

The shortage was the result of a sharp reduction in aid from the United States government, which maintained that in view of its seeming prosperity,Iran was no longer in dire need.Furthermore the rapid pace of the land reform placed enormous pressure on the country’s rural credit system. To remedy Iran’s fiscal problems, Hoveyda introduced a stricter income tax law and in presenting the national budget for 1965-66,announced steps to stimulate investment,create more employment, stabilize prices and improve the balance of foreign exchange. The government also negociated new development loans with the World Bank and the Export-Import Bank.

In foreign affairs, Hoveyda reaffirmed Iran’s adherence to the Central Treaty Organization (CENTO) in which it is linked with Turkey, Pakistan, Great Britain and the US. In september 1965, he visited Rawalpindi to pledge Iran’s support for Pakistan in its dispute with India over Kashmir and to discuss means by which a peaceful settlement of that conflict might be attained. The reduced flow of funds from the US- which ended its aid program of grants and low-interest loans in june

1966 on the groound that Iran was now a “developed nation”-steered the Hoveyda government in the direction of more cordial relations with the Soviet Union, towards which Iran had been hostile only a few years earlier. In january 1966 Hoveyda negociated an agreement with the Soviet Union for aid in the construction of a steel mill, a machine-tool plant and a natural gas pipeline,as well as in exploiting iron and coal mines. Under an additional agreement, Hoveyda announced in february 1967 that the Soviet Union would furnish Iran with 110,000,000 worth of military equipment to be paid for with Iranian natural gas and manufactured goods.

Iran’s relations with its Arab neighbors were sometimes tense during Hoveyda’s early years as Premier. In the mid- and late 1960s Iran was engaged in an occasionally violent conflict with Iraq over the boundary between the two nations in the Kurdistan region and navigation rights on the Shatt-al-Arab river. In view of Great Britain’s announced plans to withdraw from the Persian Gulf region scheduled for late 1971, the Hoveyda government in the late 1960s pressed its long-standing claims to the islands comprising the Sheikdom of Bahrein, arousing some misgivings among neighboring Arab states, notably Saudi Arabia, which considered the area part of its sphere of influence.
Iran’s generally good relations with Israel, to which it had accorded defacto recognition in 1960, have brought considerable criticism on the Iranian government from such militant Arab states as Syria, Iraq and Egypt. After the six-days war of june 1967 the Hoveyda government supported a UN General Assembly resolution demanding Israeli withdrawal from Arab occupied territory,but it refused to condemn Israel as an agressor. Trade between the two countries has continued undimished.

[donsaeid]

The Hoveyda government’s successful reform policies received a popular mandate in the national election of august 1967, in which the Iran-e-Novin party won 183 of the 219 seats in the Majlis, while the two legal opposition parties, the Mardom (People) and the Pan-Iranist party received twenty eight and five seats respectively. Meanwhile the land reform program had been virtually completed and continued prosperity had enabled the Hoveyda government to exceed some of its
>economic development goals. The coronation of Mohammad Reza Pahlavi took place with colorful festivities on october 26,1967. Although the Shah had occupied the throne since 1941,he had postponed his coronation until he was convinced that he had achieved enough social and economic progress to vindicate his position as Iran’s sovereign ruler.

That vindication was realized in the progressive regime of Premier Amir Abbas Hoveyda who fulfilled the Shah’s expectation of leadership. In march 1968 Hoveyda introduced Iran’s fourth economic development plan aimed at increasing the gross national product by 9% annually over a five-year period and projecting public and private investments of about $ 10.8 billion,much of it from increased oil revenues. The program included among its goals improvements in agriculture, industry, mining and communications;a 50 % increase in per capita income; and the virtual elimination of
unemployment. Strengthening Iran’s ties with the Soviet Union and the United States, in april of 1968 he received visiting Soviet Premier Alexis N.Kosygin in Tehran, and in december he made his first state visit to the United States, where he discussed with President Lyndon B. Johnson Iran’s defense needs and the prospects for peace in the Middle East among other topics.

In 1969, Hoveyda introduced measures to deal with the threat of inflation and tried to persuade the members of the international consortium that exploited Iran’s oil toincrease the volume of its
production of oil, so that more funds could be made available for Iran’s economic development. Iran’s need for a strong military defense establishment in view of Great Britain’s impending withdrawal from the Persian gulf was emphasized by Hoveyda in his february 1970 budget message to the Majlis.Also during1970 the Hoveyda government introduced policy guidelines for fostering industrial growth during the second half of the fourth development plan and shifted the emphasis in its agrarian program from land reform to the encouragement of more efficient methods of agricultural production. On recommendation of the UN Security Council the government of Iran in may 1970 relinquished its claim to Bahrein, recognizing its right to become an independent nation. Although Iran’s conflict with Iraq continued to flare up anew,diplomatic relations between Iran and Egypt suspended since 1960,were restored in 1970.In august 1971 Iran recognized the Chinese communist government as the “sole legal government of China”.

Among reforms introduced by the Hoveyda government in 1971 was a measure curbing the powers of the Civil Service Commission and giving government agencies more control over their own personnel, in the interest of greater efficiency;and a government decentralization plan giving greater authority to provincial and local officils, thereby “transferring the affairs of the people to the people”. In february 1971 after months of negociations,representatives of six Middle Eastern oil-producing countries, led by Iran, signed an agreement with major Western oil companies, substantially increasing oil revenues paid by the companies to the governments. In his budget message to the Majlis in march 1971, Hoveyda voiced optimism for his country’a future and concluded that Iran was creating its own history in a manner fitting for a nation that would soon celebrate the 2500th anniversary of its existence as an independent monarchy. ” We are moving towards an increasing elevation of our country’s international status” he declared, as quoted by Kayhan Intenational (march 6,1971).”We have no doubt that in the very near future weshall be a strong country on a global scale”.

Hoveyda was married in 1966 to Leila Emami. They were divorced in 1971 and have no children. The Premier stands five feet eight inches tall, weighs 172 pounds and has brown eyes and a fringe of brown hair. He maintains a fifteen-hour-a-day work schedule. Frowning on paperwork, he has given orders that all reports submitted to him be confined to two pages. "Anything longer than that” he told an interviewer from Life (january 14 1966) “is almost always loaded with baloney”. Hoveyda speaks English, French, German and Arabic and has written articles for various Persian publications. His favorite recreations include golf, tennis, reading and cultivating roses... Among
the honors that he has received are Iran’s highest civilian award, the order of the Taj, first class, and the rank of Commander of the French Légion d’Honneur, as well as decorations from many Western, Asian and Middle East countries. Like most of his countrymen, the Premier is of
the Muslim religion. (Current Biography 1971, pages 200-202)

[Rasputin]

Hatta dad gah ham barash nazashtan ! edamesh kardam faghat beh khatere bahaei boudanesh nah beh khatere masaele syasi !

Khalkhaliiiiii, besuzi touyeh atisheh jahannam !

[donsaeid]

[donsaeid]

Hatta dad gah ham barash nazashtan ! edamesh kardam faghat beh khatere bahaei boudanesh nah beh khatere masaele syasi !

Khalkhaliiiiii, besuzi touyeh atisheh jahannam !

Hoveyda sardare iran bod. Rohesh shad.

jalladha be sezaye amaleshon miresan.

[donsaeid]

آچار فرانسهء بهائی ستیزان: امیر عباس هویدا و اتهام بهائیگری

کاویان صادق زاده میلانی

از جملهء اتهامات پا برجایی که نویسندگان بهائی ستیز در سالهای پس از انقلاب اسلامی به عناوین مختلف مطرح کرده اند مسالهء بهائی بودن امیر عباس هویدا نخست وزیر سابق ایران است. این بررسی کوتاه کوششی در نقد تاریخی این نظراست. شواهد تاریخی گویای این واقعیت است که هویدا در هیچ مرحله ای از زندگی خود بهائی نبوده است و هیچ سند تاریخی گرایش و حمایت او را از دیانت بهائی و بهائیان نشان نمی دهد. برعکس، بررسی بیطرفانه اسناد موجود ثابت می کند که هویدا برای نیل به اهداف سیاسی خود در مواقع مقتضی لطمه و زیان به بهائیان وارد می ساخته است. اتهام "سیاسی" بهائی بودن هویدا از سوی بهائی ستیزان بیانگر این مساله است که اینان خواسته اند بحث را از حوزهء مذهبی-فلسفی خارج کرده و با وارد کردن اتهامات سیاسی بر جامعهء بهائی از آب گل آلود ماهی بگیرند.



البته در تاریخ ایران پیشینه دارد که وزیران یا صدراعظم ها پس از آنکه مورد غضب شاه قرار می گرفتند و پیرو سقوط از قدرت به دلائل سیاسی (مثل توطئه بر علیه حکومت) توجیهی مذهبی برای غضب ولی نعمت پیشین بافته و ارائه می شد. نمونه های تاریخی بسیارند و من به ارائه چند نمونه بسنده می کنم. مرد برجسته ای چون رشیدالدین فضل الله وزیر کاردان و با تدبیر اولجایتو از طائفهء ایلخانان را در نظر بگیریم. پس از مرگ اولجایتو (در 1316م.) و به سلطنت رسیدن پسرش ابوسعید کم کم طالع بخت رشیدالدین افول کرد و از صدارت برکنار شد. غضب پادشاه در نهایت موجب اتهام "توطئه بر علیه حکومت " و اعدام رشیدالدین فضل الله شد. بعدا سر او را در خیابانهای تبریز گرداندند در حالی که مردم فریاد می زدند "این سر آن یهودی است که کفران نعمت خدا را کرده است، لعنه الله علیه!"[i] حتی خواجه نظام الملک وزیر مقتدر و توانا وقتی متهم به <<رافضی>> بودن می شود برای پیش گیری از اینکه خبر قضیه اتهام مذهبی به گوش شاه برسد مجبور می شود 30000 دینارحق السکوت بپردازد تا جان سالم به در ببرد.[ii] آشکار است که در تاریخ ایران اتهام مذهبی بستن به دشمن سیاسی (و در این مورد وزیران) چیز تازه ای نیست ولی آنچه در مورد مسالهء امیر عباس هویدا و اتهام بهائی بودن وی ابتکار تازه ای است حمله به جامعهء بهائی و توجیه سرکوب آنان بر اساس ادعای واهی بهائی بودن هویداست.

باید پرسید چرا این نویسندگان به صدها سند تاریخی که مسلمان بودن (و بهائی نبودن) هویدا را اثبات میکند از قبیل اخراج کارمندان بهائی شرکت نفت بنابر دستور مستقیم هویدا بسال 1345 خورشیدی ، و اخراج همزمان دانشجویان بهائی در رشتهء پرستاری وابسته به شرکت نفت و گزارش روابط عمومی ساواک به ریاست ساواک تهران بسال 1343 راجع به بهائی نبودن هویدا و زیارت اماکن مقدس شیعه و زیارت وی به حج اشاره ای نمی کنند. دراسناد رسمی ساواک جزو مشخصات هویدا تحت مذهب درج شده "اسلام". در ضمن بطوری که خواهیم دید اسناد عرضه شده در کتاب ظهور و سقوط سلطنت پهلوی جلد دوم اثبات میکند که شایعه بهائی بودن هویدا حربه ای از سوی مخالفان و رقیبان سیاسی وی بوده است. واکنش هویدا هم بنابر اسناد موجود ساواک این بوده که گذران زندگی را بر بهائیان سخت کرده و از جمله اظهار نظرهایی را که هویدا می پذیرد همانا خودداری از استخدام بهائیان در وزارتخانه هاست

پدر بزرگ پدری هویدا آقا رضا قناد شیرازی بهائی بود و در تبعید ملازم و همراه بهاءالله پیامبر ایرانی بود. پسر آقا رضا میرزا حبیب الله در اوائل زندگی بهائی بود و مدتی هم یکی از منشی های عبدالبهاء (فرزند ارشد و جانشین بهاءالله ) بود. میرزا حبیب الله سپس برای ادامهء تحصیلات به پاریس رفت. در دوره اقامتش در پاریس او به هیپولیت درایفوس بهائی سرشناس فرانسوی زبان فارسی را آموخت و در ترجمهء بعضی کتابهای بهائی به فرانسه با او همکاری کرد.[iii] در فرانسه با سردار اسعد بختیاری رهبر مشروطه آشنا شد و در پاریس معلمی فرزندان وی را بر عهده گرفت. پس از اتمام تحصیلاتش در پاریس به ایران بازگشت. در مکتوبی که عبدالبهاء به سال 1910 میلادی به بهائیان تهران فرستاد به بهائیان توصیه کرده بود که برای میرزا حبیب الله شغل مناسبی پیدا کنند.[iv] البته او نیازی به کمک بهائیان نداشت و به یاری روابط سیاسی که از طریق سردار اسعد بختیاری یافته بود شغل مناسبی در وزارت خارجه پیدا کرد و در کارش پیش رفت کرد. او به موازات پیش رفت اداری و حرفه ای از جامعهء بهائی دور شد. در 1918 میلادی با افسرالملک که زنی مسلمان بود ازدواج کرد. او دختر میرزا حسین خان معتمد الملک از خاندان قاجار بود. معتمد الملک فرزند یحیی خان مشیرالدوله و خواهر ناصرالدین شاه ، عزت الدوله بود. فاصلهء او با جامعهء بهائی پس از ازدواجش بیشتر نیز شد. این تماس و نزدیکی با خانواده ای سیاسی و با نفوذ در دستگاه دولت موجب پیش رفت سریع تر حرفه ای او شد تا جاییکه در سال 1918 لقب عین الملک را دریافت کرد و از 1921 سرکنسول ایران در دمشق و از 1931 سرکنسول ایران در بیروت بود. از پیش از این عین الملک تماس خود را با جامعهء بهائی بریده بود و چنانکه از شواهد پیداست او رابطهء خود را از بهائیان پیشین تنها با خانواده ودود (که با هم نسبت خانوادگی داشتند) که در آن زمان از دشمنان سرسخت جامعهء بهائی بودند حفظ کرده بود. چون از 1921 به بعد فعالیت سیاسی و حزبی و داشتن منصب سیاسی مخالف دستور دینی بهائیان بود عین الملک به دلیل فعالیت سیاسی و ادامهء پست سیاسی از جامعهء بهائی کنار گذاشته شد. این مساله دشمنی او با دیانت بهائی و بهائیان را بیشتر کرد. مرگ وی در 1936 واقع شد و بدون برگذاری مراسم مذهبی بهائی در قبرستان عکا دفن شد.



در مجموع، در اينکه جد پدری آقای هويدا اقا رضا قناد بهائی بوده اند شکی نيست و البته بهائی بودن پدربزرگ کسی اساسا ربطی به اعتقادات دينی نوه شان نداشته و ندارد و هر فردی شخصا مسوول باورهای مذهبی خودش است. پدر هویدا حبیب الله خان (عین الملک) در جوانی بهائی بود ولی پس از ورود در عرصه سیاست و ازدواج با افسرالملک و دوستی با دشمنان دیانت بهائی از آئین بهائی کاملا دوری جست. منزل عین الملک و محیط خانوادگی کودکی هویدا هم بنا بر شواهد تاریخی حاضران فاقد جو و یا حتی اشاره ای به دیانت بهائی بوده بطوریکه برادر امیر عباس یعنی فریدون هویدا میگوید من برای بار اول در 14 سالگی ( پس از مرگ پدر و آنهم از یک دوست) کلمه بهائی بگوشم خورد.[v] بنابر شواهد بالا ادعای اینکه هویدا در خانواده ای بهائی بزرگ شده و یا تحت تاثیر آموزه های بهائی بوده ادعائی نادرست است.



امیر عباس هویدا (1979-1919) برای 12 سال در دوره پهلوی دوم از سال 1965 تا 1977 نخست وزیر ایران بود. او در دورانی به دنیا آمد که پدرش فعالانه از جامعهء بهائی دوری می کرد و به معاشرت و نزدیکی با دشمنان بهائیان می پرداخت. هویدا پس از اتمام تحصیلات ابتدائی و دانشگاهی در بیروت برای ادامهء تحصیلات به اروپا رفت و در نهایت از دانشگاه آزاد بروکسل در سال 1941 لیسانس علوم سیاسی را دریافت کرد.[vi] پس از بازگشت به ایران وارد وزارت امور خارجه شد و در کنسولگری های ایران در فرانسه ، آلمان و سوئیس به کار مشغول شد. سپس به تهران بازگشت و درسمت بالایی در مدیریت شرکت ملی نفت ایران مشغول به کار شد. در سال 1964 در کابینهء حسنعلی منصور به سمت وزیر دارائی منصوب شد و پس از ترور منصور از طرف محمد رضا شاه پهلوی مسوول تشکیل کابینه شد. هویدا تا سال 1977 نخست وزیر بود و پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1979 اعدام شد.



شواهد تاریخی و گواهی اسناد دولتی و دوستان هویدا همه حکایت از آن دارد که امیر عباس هویدا باطنا شخصی مذهبی نبوده است. دقیق ترین گرایش و جهان بینی او را شاید بتوان با عنوان لائیک توصیف کرد.[vii] نویسندهء بنام صادق چوبک که از دوستان نزدیک هویدا بود می گوید که هویدا به شدت غیر مذهبی و مذهب گریز بود.[viii] البته خود اقای هويدا بطور فاش و آشکار در پيش از منصوب شدن به نخست وزیری و در دوران نخست وزيری و پس از آن در هنگام زندان و محاکمه و حتی تا پای اعدام صریحا خود را فردی مسلمان و مسلمان زاده می دانسته و هرگز ادعای بهائی بودن نکرده بود. کیفر خواست رسمی دولت جمهوری اسلامی ايران و دادگاه انقلاب نیز صحبتی از بهائی بودن ایشان نمی کند. دادگاه انقلاب در ارائه متن محاکمه و مجازات اعدام هم ايشان را فردی مسلمان معرفی کرده بود و اين سند محکم در جرائد روز ايران منتشر گشته و در دسترس همگان است. همچنين تاريخدان معاصر دکترعباس ميلانی در کتاب خود در بيوگرافی و زندگی نامه وی معمای هویدا هم پس از مطالعه هزارها سند و شاهد تاريخی و صدها مصاحبه ادعای مکرر خود آقای هويدا و دادگاه انقلاب جمهوری اسلامی را تایید کرده بر مسلمان بودن (ویا بهائی نبودن) ايشان صحه می گذارند. نامه ای سیاسی و اعتراض آمیز هم از آیت الله خمینی به هویدا در دست است که در دههء 1960 نوشته شده و ایشان هم هویدا را بهائی نمی خوانند.






اما با وجود اینهمه سند و گواهی هنوز به نویسندگانی چون ابوالفضل قاسمی، عبدالله شهبازی و سید سعید زاهد زاهدانی بر می خوریم که ادعا می کنند که هويدا بهائی بود. در مورد ابوالفضل قاسمی نویسندهء سری کتابهای الیگارشی یا خاندانهای حکومتگر ایران که جلد چهارم آن با عنوان خاندان هویدا: گماشتهء صهیونیسم و امپریالیسم انتشار یافت، همین کافی است که بدانیم که او از سال 1343 (1964 میلادی) با "مقرری مناسب" در استخدام ساواک بود. بهائی ستیزی او و چاپ کتابش چند ماه قبل از انقلاب اسلامی تلاشی در راستای اهداف سیاسی ساواک و عوام فریبی بود.



البته دو نویسندهء دیگر با دسترسی به منابع ناب و کم پیدای مرکز اسناد جمهوری اسلامی (مرکز اسناد ملی سابق) دست به فرضیه پردازی و تاريخ سازی زده اند ولی چون ادعای ایشان بر خلاف تمام شواهد تاريخی و یافته ها و باورهای خود دادگاه انقلاب اسلامی وگفتار و کردار خود آقای هویداست باید فرمایشات آنان را کمی دقیقتر محک زد. نکتهء جالب توجه اینجاست که زاهد زاهدانی در اثبات فرضیهء خود مینویسند که:



در مورد بهائی بودن هویدا بهترين و گویاترین سند نامه ای است با امضای اسکندرکه در مهر ماه 1343 به وسیله پست برای اکثر مقامات دولتی آن زمان ارسال شد که به افشای سوابق او می پردازد. گویا این نامه توسط منوچهر اقبال تنظیم شده است. متن این نامه در جلد دوم از خاطرات فردوست از صفحه 377-375 آمده است. دراین نامه سوابق خدمتگذاری پدر هویدا به بهائیت و برخی از تخلفات خود او در مناصب قبلی که داشته آمده و از برخی دوستان بهائی او نام برده شده است.



مشکل حل شد. می نویسند که "بهترین و گویاترین سند" در اثبات بهائی بودن امیر عباس هویدا نامه ایست بامضای اسکندر نامی که سوابق او را افشا میکند. سوال بنده ازآقایان عبدالله شهبازی و زاهد زاهدانی اینستکه چطور محور یک چنین فرضیه مهمی را ( سهل انگارانه) بر چنین سند سست و فاقد محتوای تاریخی سوار کرده اند. مسلم است که نامه ای بدون امضای درست و بدون ماخذ که بدست مخالفان سیاسی هویدا (و مشخص نیست چرا این تهمت را بمرحوم منوچهر اقبال بسته اند) که از انتصاب او به نخست وزیری دچار حسادت و ناراحتی بودند و به منظور حمله سیاسی باو نوشته شده است را نمی توان با وجود صدها شاهد و دلیل واضح مخالف مبنای کار قرارداد و بهنوان "بهترین و گویاترین سند" ارائه کرد. و پر واضح است که در مرکز اسناد انقلاب اسلامی که این دو نویسنده بآن دسترسی داشته اند سندی گویاتر و محکمتر برای اثبات بهائی بودن هویدا (در 25 سال اخیر) یافت نکرده اند وگرنه ارائه میکردند. اهمیت بنیادی این سند سست برای اثبات بهائیت هویدا چنان است که شالوده و محور تاریخی کتاب امیر عباس هویدا به روایت اسناد ساواک جلد دوم (ص سیزده) نیز قرار گرفته است.

[donsaeid]

اقدامات آشکار بهائی ستیزانهء هویدا برای تبرئه خود از اتهام بهائی بودن بنابر پیشنهاد ساواک و تصویب روحانیون از چند ماه بعد یعنی از 22 بهمن 1343 آغاز شد. نامهء بالا (بامضای اسکندر) در مهر ماه 1343 پخش شد و هم فکری ساواک و روحانیت راهکاری را دربهمن 1343 در پیش پای هویدا گذاشت. هویدا هم این آراء را در همان جلسه پذیرفت. سند ساواک نقل قولی خواندنی و گویا از هویدا دارد. در سند ساواک درج شده است که: "آقای هویدا فرمودند: خواهش می کنم این مراتب را یادداشت و به اینجانب بدهید." بنابر آن توافق هویدا می بایست آب و برق مجانی به مساجد بدهد و بهائیان را از تلویزیون و شرکت نفت و دانشکده پرستاری و سایر وزارت خانه ها و دفاتر دولتی اخراج کند و درمصاحبه های مطبوعاتی "از دین اسلام و قرآن و ائمهء اطهار یادآوری و محاسن آن را برای مردم بیان نمایند."[xvi] در ضمن هویدا برای اینکه در بهائی ستیزی و اسلام نمایی از ساواک و روحانیت عقب نماند دو فقره هم خودش ارائه کرد : یکم "رئیس اوقاف با روحانیون درجه یک شناس و مرتبط باشد" و دوم "تشکیل دانشکاه الهیات...".



تاریخ شهادت می دهد که هویدا یکایک راهکارهای ساواک و روحانیت را در بهائی ستیزی پیاده کرد. هر ناظر بی طرفی ادامه بی وقفهء همان روند و طرح پیشنهادی ساواک را در بهائی ستیزی در جمهوری اسلامی نیز می بیند.



دیدیم که فرضیهء بهائیگری هویدا از کدام زمان (1343) و از کجا (نامه ای به امضای اسکندر) منشاء گرفت. لازم است بدانیم که عبدالله شهبازی در ظهور و سقوط سلطنت پهلوی (جلد دوم) دو سند دیگر را هم در اثبات ادعای بهائیت هویدا کشف و مطرح کرده است و همین سه سند را زاهد زاهدانی نیز در بهائیت در ایران عینا نقل می کند. شهبازی می نویسد[xvii]:



سند اول، نامه مورخ 12/6/1343 است که ظاهرا یکی از سران بهائیت بنام قاسم اشرافی به مناسبت تصادف هویدا در جاده شمال و شکسته شدن پای او، برای فرهنگ مهر ارسال داشته و در آن تاسف خود را از این حادثه ابراز داشته است:

جناب آقای دکتر فرهنگ مهر معاون محترم وزارت دارائی:

به مناسبت پیشامدی که برای جناب آقای هویدا وزیر محترم دارائی رخ داده خواهشمند است مراتب تاثر و تاسف اینجانب و برادرانم را به عموم هم مسلکان و بخصوص جناب آقای ثابت پاسال مدیر محترم تلویزیون ایران که بزرگترین خدمتگذار فرقه ما هستند ابلاغ فرمائید.

احترامات فائقه را تقدیم می دارد

قاسم اشراقی



سند بالا هدفش محکم کردن و اثبات محتوای نامهء اسکندراست. نکتهء اولی که بنظر می رسد این است که این مدرک به هیچ وجهی بهائی بودن هویدا را ثابت نمی کند. یعنی اصلا کمترین ربطی به باورها و گرایش های دینی هویدا ندارد. گویا شهبازی خوانندگان کتابش را جمعی بی اطلاع انگاشته است که به خود اجازه می دهد که چنین بی پروا اسناد جعلی و بی ربطی در آن درج کند. سند بالا(اگر ساختگی نبود) بیان می داشت که یک نفر زیر دست بهائی تاثر خود را از تصادف هویدا به رئیسش ابلاغ کرده است. همین و بس. نکتهء دیگر اینکه در جعلی بودن سند تردیدی نیست چون ممکن نیست که یکی از سران جامعهء بهائی دیانت خود را "فرقه" و یا "مسلک" بخواند ولی این واژه ها از بهائی ستیزی که در پی ساختن سند است بسیار ممکن است. مدرک سومی که عبدالله شهبازی رو می کند پیرو سند بالاست و از همان منزلت و ارزش تاریخی بهره مند است.



حرف آخر را در مورد اتهام بهائی بودن هویدا در یکی از گزارشهای ساواک به سال 1357 می توان یافت. جالب است که سندی چنین محکم و شفاف چطور از دید تیز بهائی ستیزان گذشته است. این مدرک بررسی نهایی و کامل ساواک این اتهام و با در نظر گرفتن تمام شواهد موجود نوشته شده است. این سند در بولتن ویژهء به شماره 6658/312 موجود است.



در بارهء انتساب وزیر دربار شاهنشاهی به فرقهء بهائی به استحضار می رساند:

تا زمان انتصاب امیر عباس هویدا به مقام نخست وزیری، در هیچ یک از سازمانهایی که وی خدمت می نموده به هیچ وجه حتی کوچکترین بحث و شایعه ای مبنی بر انتساب وی به این فرقه وجود نداشته و در بین دوستان و نزدیکان وی نیز چنین بحث و گفتگویی نبوده است. پس از انتصاب وی به این سمت، مخالفین او شایع نمودند که پدرش وابسته به این فرقه بوده است.

برابر تحقیقاتی که بعمل آمده، پدر هویدا هنگامی که وی و برادرش در سنین طفولیت بوده اند، فوت شده است. مادر هویدا و افراد فامیل وی مسلمان بوده و می باشند، مادر هویدا که به مکه نیز مشرف شده مسلمانی متدین و با تقوی است و فرزندان خود را نیز با تقوی و فضیلت تربیت نموده و دارای خصائی نیکوی انسانی می باشند.

امیر عباس هویدا هیچگاه منتسب به فرقهء بهائی نبوده و به علاوه طبق تعالیم عالیهء اسلامی وی را بر یک سنت که از زمان حضرت رسول اکرم (ص) جاری بوده، هر فردی که خود را مسلمان معرفی کند و جملات شهادت...را ادا نماید مسلمان شناخته می شود و امیر عباس هویدا طی 15 سال گذشته به مناسبتهای مختلف پیوسته اعتقاد خود را به دین مبین اسلام صریحا و علنا بیان داشته است.[xviii]



کوتاه سخن اینکه امیر عباس هویدا در خانواده ای سیاسی و غیر بهائی بزرگ شد. در هنگام نخست وزیری در خدمت و تامین و رفاه روحانیت و اسلام کوشید و در رفتن به حج و زیارت تربت امام رضا و بوسیدن قرآن و شرکت در نوحه خوانی کوتاهی نکرد. هیچگاه خود را بهائی ندانست و برای رسیدن به اهداف سیاسی در مواقع مقتضی بهائیان را به ناحق قربانی کرد. آنهایی که ادعای دروغین بهائی بودن هویدا را طوطی وار تکرار می کنند حقیقت را فدای انگیزه های سیاسی و اجتماعی خود کرده اند . اتهام دروغین و "سیاسی" بهائی بودن هویدا از سوی بهائی ستیزان تبدیل به آچار فرانسه ای شده که با کمک آن بحث را از حوزهء مذهبی-فلسفی خارج کرده و با وارد کردن اتهامات سیاسی می کوشند ناتوانی و نارسائی اندیشهء خود را چند روزی بیشتر پنهان نگاهدارند..

[donsaeid]

«هويدا»، كمونيست، فراماسونر، بهائي و ...!

اميرعباس هويدا نخستوزيري كه بيشترين سالهاي صدارت را در ميان كابينههاي عصر پهلوي اول و دوم به خود اختصاص داده است، از نظر اكثر مورخان معاصر به عنوان سياستمداري «فرصتطلب» شناخته شده است. او همواره سعي ميكرد خود را با خواست و مصالح شاه و ديدگاه قدرتهاي برتر آن روز همسو و منطبق سازد. او در دهه 1320 به حزب توده و به كمونيستها نزديك شد سپس به سرعت وارد شبكه تارعنكبوتي سياسيون متمايل به انگلستان شد و از فعالان فراماسونري گرديد. بعد با حفظ همين ارتباط به سياستهاي آمريكا و اسرائيل گرايش يافت. در تمام اين احوال بهائي نيز بود و براي پيروان اين فرقه خدمات زيادي ارائه كرد.

* * * *

هويدا، سياستمداري كه طولانيترين دوران نخست وزيري را در خلال تاريخ مشروطيت به خود اختصاص داده بود، 1298 ش. در تهران متولد شد. پدرش حبيب الله ـ عين الملكـ كارمند وزارت امور خارجه، و كارشناس اداره عربي اين وزارتخانه و سپس وزير مختار ايران در عربستان بود. افسرالملكوك مادر هويدا نيز دختر محمدحسين خان سردار از چهرههاي معروف بهائي بود كه در دوران قاجار در آشوبهائي كه بهائيان در چند شهر ايران به راه انداختند نقش داشت. اميرعباس هويدا ابتدا در دارالفنون تحصيل كرد، سپس هنگام مأموريت پدرش در لبنان در مدارس بيروت ثبت نام كرد و در مدت اقامت در اين شهر زبانهاي عربي و فرانسه را فراگرفت. پس از خاتمه تحصيلات متوسطه در بيروت، راهي اروپا شد ودر تابستان 1320 ش. از دانشگاه بروكسل در رشته علوم سياسي ليسانس گرفت. از سالهاي دهه 1320، هويدا به پيروي از مسلك و عقيده پدرش به اعضاء شبكهها و سران فرقه ضالة بهائيت نزديك شد و همكاري با آنان را آغاز كرد. هويدا در كشاكش جنگ دوم جهاني از اروپا به ايران بازگشت و ابتدا جهت انجام خدمت وظيفه به دانشكده افسري رفت و سپس در شهريور 1322 در وزارت امور خارجه كه در آن زمان توسط محمد ساعد مراغهاي اداره ميشد استخدام شد. او از بهمن 1323 به اداره سوم سياسي اين وزارتخانه منتقل شد و در اول مرداد 1324 به عنوان وابسته سفارت رهسپار فرانسه شد.
احسان طبري از رهبران حزب توده در كتاب «كژراهه» نوشته است كه هويدا در مأموريت فرانسه با حزب توده نيز مرتبط گرديد و با ايرج اسكندري آشنا شد. از سوي ديگر هويدا در وزارت خارجه با حسنعلي منصور نيز كه رياست اداره چهارم اين وزارتخانه را برعهده داشت، دوستي عميقي پيدا كرد.
پنج ماه از اقامت هويدا در پاريس نگذشته بود كه وي به اتفاق حسنعلي منصور و عدهاي ديگر به جرم قاچاق مواد مخدر توسط پليس فرانسه دستگير شدند، اما با وساطت دربار پهلوي رهايي يافتند. اين رسوايي در مطبوعات داخلي نيز انعكاس داشت.1
هويدا در اول آبان 1325 كارمند سركنسولگري ايران در هامبورگ و اول فروردين 1328 كارمند كنسولگري ايران در اشتوتگارت شد. گفته ميشود در اين سالها تعداد زيادي از گذرنامههاي سفيد در بايگاني چند كنسولگري ايران در آلمان مفقود شد پس از مدتي مشخص شد بسياري از سرمايهداراني كه در هامبورگ محكوميتهائي پيدا كرده بودند با استفاده از اين تذكرهها فرار كردهاند. در اين سالها وزير مختار ايران در آلمان عبدالله انتظام پسر ميرزا محمدخان انتظام السلطنه فراماسون قديمي بود؛ كسي كه بعدها وزير خارجه و رئيس هيأت مديره شركت ملي نفت ايران شد.
اقدامات خلاف قانون هويدا سبب فراخواني وي از آلمان به تهران شد. عبدالله انتظام كه حامي هويدا بود در اسفند 1329 در كابينه حسين علاء وزير خارجه شد و هويدا را به عنوان منشي خصوصي خود برگزيد. هويدا سپس در دولت مصدق معاون اداره سوم وزارت خارجه شد. چند ماه بعد نيز در 29 مهر 1330 هويدا به دعوت كميسارياي عالي پناهندگان سازمان ملل متحد مأمور خدمت در اين سازمان شد و مدت 5 سال نزد «وان هك گدهارت» كميسر عالي پناهندگان سازمان ملل كه از فراماسونهاي مشهور فرانسه نيز بود در ژنو ماند.
هويدا در اسفند 1335 رايزن سفارت ايران در آنكارا شد. اين درحالي بود كه رجبعلي منصور پدر حسنعلي منصور دوست صميمي هويدا، سفير ايران در تركيه بود و اين رابطه سبب افزايش منزلت هويدا در سفارت ايران در آنكارا گرديده بود. پس از چندي عزيمت رجبعلي منصور به اروپا جهت معالجه موجب شد هويدا سرپرستي سفارت ايران در تركيه را تا زمان معرفي سفير جديد بر عهده بگيرد؛ اما اين مدت دو ماه بيشتر به طول نينجاميد وانتصاب سرلشكر حسن ارفع به سفارت ايران در تركيه كه يك نظامي بود، سبب برهم خوردن مناسبات وي باهويدا شد. زيرا به زودي مشخص شد كه هويدا با استفاده از اختيارات خود زمينه مهاجرت تعداد زيادي از سرمايهداران بهائي را به تركيه فراهم ساخته و به اين ترتيب ناخشنودي و نارضائي مقامات تركيه را برانگيخته بود. دولت آنكارا در پيگيريهاي بعدي خود متوجه شد كه فعاليتهاي مضره و غير قانوني بهائيان در تركيه، به نوعي زير نظر هويدا در سفارت ايران قرار دارد. از اين رو وزارت خارجه تركيه از سرلشكر ارفع سفير ايران درخواست فراخواني هويدا را كرد.
حضور نامنظم هويدا در سفارت، ارتباط گسترده وي با شبكه بهائيان تركيه كه سبب هشدار مقامات آن كشور به سرلشكر ارفع شده بود و مهمتر از اين دو عامل، فعاليتهاي جاسوسي هويدا در تركيه2موجب برخوردهايي ميان وي با ارفع و زمينه ساز انتقال او به تهران شد.
هنگام بازگشت هويدا به تهران عبدالله انتظام، مراد وحامي او مديرعامل شركت ملي نفت بود. از اين رو به تقاضاي او هويدا مأمور خدمت در شركت ملي نفت شد. او ابتدا مدير اداري شركت نفت بود ولي به سرعت ترقي كرد ودر 1337 به عضويت هيأت مديره شركت درآمد. او به همراهي طيفي از دوستان بهائي خود از جمله فؤاد روحاني، مهندس فرخان و ... بسياري از چهرههاي بهائي را وارد شركت ملي نفت ايران كردند. به طوري كه پس از رفتن انتظام، دكتر منوچهر اقبال مدير عامل بعدي شركت نفت، متوجه خلافكاريهاي علني آنان شد و به ناچار عذر آنان را خواست. هويدا در 1338 با «ساواك» نيز مرتبط شد و به عضويت اين سازمان درآمد.
در 1340 ش. حسنعلي منصور به پيشنهاد امريكاييها تشكيلاتي به نام «كانون مترقي» به وجود آورد. اين تشكيلات كه بعدها به حزب «ايران نوين» تغيير نام داد، با پوشش كمك به اصلاحات ارضي و اصلاحات اقتصادي و سياسي در كشور به وجود آمده بود و در آن جمعي از نخبگان و تحصيلكردگان دانشگاههاي امريكا و اروپا شركت داشتند. هويدا نيز به دليل سابقه دوستي با حسنعلي منصور از ابتدا وارد اين تشكيلات شد. وي از طريق منصور با شبكه فراماسونري نيز مرتبط گرديد. دوستي هويدا با نامبرده موجب شد هنگامي كه منصور در اسفند 1340 به نخست وزيري رسيد، وي وارد كابينه شده و وزارت دارايي را بر عهده گرفت. حسنعلي منصور در اول بهمن 1343 توسط يكي از اعضاي هيأتهاي مؤتلفه اسلامي ـ شهيد محمد بخارايي ـ در مقابل مجلس شوراي ملي كشته شد و هويدا در هفتم همان ماه در حكمي غيرمنتظره مأمور تشكيل كابينه شد. اين در حالي بود كه هويدا تنها يك دوره 11 ماهه سابقه اجرايي در وزارت خارجه داشت.
هويدا يك سال و چند ماه پس از شروع نخستوزيري خود با ليلا امامي دختر سيدحسن امامي (امام جمعه تهران در رژيم شاه) وصلت كرد. مراسم ازدواج اين دو در اواخر تير 1345 برگزار شد ولي در اوائل مرداد 1350 آنان متاركه كردند. ارتشبد حسين فردوست با ارائه اسناد فراوان در زمينه انحرافات جنسي هويدا علت اين جدائي را مفاسد اخلاقي هويدا عنوان كرده است. 3
هويدا، گرچه مدت 13 سال نخستوزير بود.اما به تصريح مورخين، وي در اين مدت نقش يك منشي و مجري مطيع اوامر شاهانه را برعهده گرفته بود. در دوران نخست وزيري هويدا، شاه فرمانرواي مطلق كشور بود و نه فقط مسايل مربوط به سياست خارجي و امور دفاعي را شخصاً اداره ميكرد، بلكه در جزئيات امور داخلي كشور نيز مداخله مينمود. وزيران مهم كابينه و مقامات ارشد دولتي مستقيماً به شاه گزارش ميدادند و مستقيماً از او دستور ميگرفتند. جلسات هيأت دولت، اغلب جنبه تشريفاتي داشت و مصوباتي كه قبلاً تهيه و تنظيم شده و از سوي شاه لازم الاجرا شناخته شده بود، به امضاي وزيران ميرسيد. نقش هويدا غالباً در رسيدگي به اموري خلاصه ميشد كه شاه به او ارجاع ميكرد. وي در مسايل سياست خارجي، دفاعي و نفتي مطلقاً دخالتي نداشت و اين امور تحت نظارت مستقيم شاه بود. هويدا خود يكي از چهرههاي سرشناس بهايي و از اعضاي فعال فراماسونري بوده و بسياري از دولتمردان كابينه وي نيز عضو لژهاي مختلف فراماسونري بودند.
هويدا در آن روزگار كه بازار كمونيسم گرم بود، به كمونيسم و به حزب توده نزديك شد، سپس به سياستهاي غرب به ويژه انگلستان نزديك شد و به سرعت به مهره مورد اعتماد لندن در نظام حكومتي ايراني تبديل گرديد اما به دليل دركي كه از جريانهاي سياسي داشت پس از آنكه متوجه شد خورشيد استعمار انگلستان در حال غروب كردن است به سياستهاي آمريكا متمايل شد و خود را با مواضع واشنگتن تطبيق داد. او در عين حال چنان به اسرائيل و سياستهايش نزديك شد كه دولت اسرائيل به عنوان قدرداني از وي 140 هزار متر مربع زمين در فلسطين را به او واگذار كرد.
سالهاي صدارت هويدا كه به دوران ثبات سلطنت پهلوي گره خورده بود، سالهاي اوجگيري فساد وتباهي و يكهتازي شاه محسوب ميشود. در دوران نخست وزيري هويدا پيوندهاي نهان و عيان دربار پهلوي با محافل قدرتمند و چپاولگر غرب و صهيونيسم جهاني به مستحكمترين شكل خود رسيد و شاه در صحنه بينالمللي به مثابه يك ديكتاتور بلندپرواز و در منطقه به عنوان استوارترين دوست غرب ظاهر شد. شاه، در كشوري كه فساد و تباهي آن را به كام انحطاط كشيده بود، فرارسيدن «دروازههاي تمدن بزرگ» را اعلام ميكرد. در اين دوران، اگرچه در افكار عمومي هويدا چهرهاي مسلوب الاختيار و فاقد استقلال شخصيتي شناخته ميشد، اما خود نيز مشوق شاه در تداوم مفاسد حكومتي در ابعاد گوناگون و توجيهگر خيانتهاي وي در كشور بود و عملاً زمينههاي لازم براي اين جنايتها را بوجود آورده بود.
هويدا نخست وزيري بود كه با حضور او شاه ميتوانست خود را در قدرتي مطلقه و بر فراز قانون اساسي مشروطه نمايش دهد. دولت هويدا ضمن ترسيم چهرهاي توانا و باثبات از رژيم شاه در منطقه و در صحنه بين المللي، باني برگزاري جشنهاي 2500 ساله شاهنشاهي در ايران بود. مبلغ عظيمي از بودجه كشور صرف برگزاري اين جشنها شد، درحالي كه اكثر روستاهاي كشور از نعمت برق و آب برخوردار نبودند.
اميرعباس هويدا كه سه ماه پس از تبعيد امام خميني(ره) به تركيه، مأمور تشكيل كابينه شد، سرانجام پس از حدود 13 سال، در 15 مرداد1356 از نخست وزيري بركنار شده و وزير دربار گرديد.. در آن زمان، امير اسدالله علم ـ وزير دربارـ به دليل ابتلاء به بيماري سرطان در بيمارستاني در نيويورك بستري بود. با انتصاب هويدا به وزارت دربار، منصب نخست وزيري به جمشيد آموزگار واگذار شد.
مسئوليت وزارت دربار هويدا چندان به طول نيانجاميد و وي يكسال بعد با اوجگيري مبارزات مردمي، به پيشنهاد ازهاري ـ نخست وزير وقت ـ و با موافقت شاه و براي آرام كردن افكار عمومي، در هفتم آبان 1357 بازداشت و به جرم مساعدت در اختناق و نابسامانيهاي سياسي و اقتصادي كشور روانه زندان شد. هويدا كه تا پيروزي انقلاب در ميهمانسراي ساواك تحت مراقبت بود، پس از پيروزي انقلاب اسلامي، دستگير شده، ابتدا به مدرسه علوي و سپس به زندان قصر انتقال يافت. او در زندان قصر محاكمه شد و به جرم معاونت درجنايات، خيانتها، چپاولگريها و مفاسد اداري و اخلاقي و سياسي رژيم پهلوي و زمينه سازي در تعميق اين مفاسد در 13 سال آخر حيات رژيم پهلوي دوم، در 18 فروردين 1358 اعدام شد. اين اعدام خشم محافل امريكايي، صهيونيستي، اروپايي و شبكه جهاني فراماسونري و بهائيت را به همراه داشت.

[donsaeid]

ازدواج و طلاق هويدا



ازدواج اميرعباس هويدا مانند ديگر فصل*هاي زندگي او، از پيچيدگي*هاي خاصي برخوردار است. پيچيدگي*هايي كه هم شامل انتخاب همسر و موقعيت زماني* آن است و هم نحوه زندگي و همسرداري.


ازدواج اميرعباس هويدا مانند ديگر فصل*هاي زندگي او، از پيچيدگي*هاي خاصي برخوردار است. پيچيدگي*هايي كه هم شامل انتخاب همسر و موقعيت زماني* آن است و هم نحوه زندگي و همسرداري.
از اولين روزهايي كه اميرعباس هويدا در مدرسه فرانسوي*هاي بيروت به بلوغ جنسي رسيد و نخستين ارتباطات خود را با «رنه دومان » ـ كه دختري زيبا روي بود ـ آغاز كرد، تا روزي كه ليلا امامي خويي را به همسري برگزيد، زن*هاي زيادي در زندگي او رفت و آمد داشتند.
«رنه دومان» ـ كه نويسنده كتاب معماي هويدا در سال 1377 ش، در بروكسل با او، گفتگو كرده است ـ اولين عشق دوران جواني هويداست كه تا پايان عمر هم در مكاتباتي كه با او داشته، اين ارتباط و علاقه را حفظ كرده است.
با توجه به حضور رنه دومان در بروكسل، مي*توان گفت: علي*رغم دلايل مختلفي كه براي تحصيل هويدا در بروكسل نقل شده شايد اصلي*ترين علت آن، حضور اين معشوقه جوان در بروكسل بوده است.
پس از او و بعد از بازگشت به ايران و استخدام در وزارت امورخارجه و سپس رفتن به خدمت سربازي در دايره مستشاري، ردپاي زني به نام پروين در زندگي اوست. حضور اين زن در زندگي هويدا، گويا با اعزام او به اولين مأموريت اداري به فرانسه، پايان مي*پذيرد و پس از آن، ارتباطات گسترده او با زن*هاي آلماني در موقع حضور در اشتوتگارت كه جزو زندگي بي*بند و بار او و حسنعلي منصور در آن مقطع مي*باشد.
با بازگشت او به ايران و حضور در هيأت مديره شركت نفت نيز، زناني در زندگي او حضور داشته*اند.
اما اولين و آخرين همسر رسمي او، ليلا امامي خويي است كه به طور رسمي، 5 سال و به طور غيررسمي نزديك به دو دهه ـ از سال 1338 تا 1357 ـ با او بود.
قبل از اينكه به تحليل علت اين انتخاب، اشاره شود، خوب است در خصوص، معرفي ليلا امامي، مطالبي براي ثبت در تاريخ، آورده شود.
ليلا امامي، نوه دختري ميرزا حسن**خان وثوق*الدوله، عاقد قرارداد ننگين 1919 ـ بود. وثوق*الدوله، كه پدرش ميرزا ابراهيم مستوفي (معتمد*السلطنه) و مادرش، دختر ميرزا علي*خان امين*الدوله بود، به علت حضور خانواده*اش در ديوان سالاري قاجاريه، وقتي پدرش وزير دربار اعظم شد، به جاي او، مستوفي* آذربايجان گرديد و پس از آن به نمايندگي مجلس شوراي ملي رسيد و بعدها هم نخست*وزير شد. او در همان هيأتي عضويت داشت كه حكم اعدام شيخ فضل*الله نوري را صادر كرد.
در كابينه دوم او ـ كه به كابينه قرارداد مشهور شد ـ با امضاي قرارداد 1919، در قبال اين خدمت 130 هزار ليره انگليسي گرفت كه از آن مقدار 000/40 ليره را به اكبرخان صارم*الدوله و 000/30 ليره را هم به نصرت*الدوله داد و بخشي از آنرا نيز به قلم به مزدان انگليسي داد تا در نشريات، به دفاع از اين قرارداد ننگين، مطلب بنويسند. در اين موقع حبيب*الله خان عين*الملك ـ پدر هويدا ـ كه با نشريات سيد ضياءالدين طباطبائي ـ نخست*وزير كودتاي 1299ـ همكاري داشت، 12 مقاله مسلسل در دفاع از قرارداد وثوق*الدوله، در روزنامه رعد به رشته نگارش در آورد.
نقل است كه در ايام بستن قرارداد، در ملاقاتي كه بين وثوق*الدوله و اديب* پيشاوري روي مي*دهد، وثوق*الدوله از او مي*پرسد:
«چطور شد كه هندوستان به آن جمعيت زياد را يك مشت انگليسي آمدند و تمام آنجا را گرفتند و براي خود تصاحب كردند.»
و اديب پاسخ مي*دهد:
«در آنجا هم امثال شما زياد بودند و انگليس*ها به توسط آنها تمام هندوستان را به تدريج اشغال نمودند. »1
ليره*هاي قرارداد 1919 كه زمينه كودتاي 1299 را فراهم كرد تا رضاخان بر كرسي شاهي ايران بنشيند، از سوي شركت نفت انگليس و ايران تأمين شد.
جالب اين است كه بدانيم كه ـ داماد وثوق*الدوله ـ نظام*الدين امامي خوئي، پدر همسر هويدا ـ كميسير نفت در انگليس بود و يك دهه ـ از حدود سال*هاي 1323 تا 1333 ـ در انگلستان حضور داشت.
البته پس از آنكه، رضاخان بر تخت سلطنت جاي گرفت، رشو*ه*هاي دريافتي وثوق*الدوله را پس گرفت و وثوق*الدوله هم در شهريور 1320 كه رضاخان رفت و برادر كوچكترش ـ احمد قوام ـ نخست*وزير شد، تلافي كرد. او از اين فرصت در هم و بر هم استفاده گرفت و زمين*هاي شرق تهران را كه به ميليون*ها متر مي*رسيد، به نام خود ثبت كرد كه سال*هاي سال دودمان او، از اين ثروت استفاده كنند.
وثوق*الدوله، داراي هفت دختر و يك پسر بود و وقتي در سال 1329 مرد، اموال بسيار او، به فرزندانش رسيد. يكي از اين*ها، ملكه وثوق، همسر نظام*الدين امامي خويي، ـ مادر زن اميرعباس هويدا و حسنعلي منصور ـ بود و يكي هم، همسر علي اميني ـ نخست*وزير جنجالي دهه 40 ـ كه با فشار امريكائي*ها، به صدارت رسيد.
و اما نظام**الدين امامي*ـ پدر ليلي امامي*ـ فرزند حاج ميرزا يحيي امام*جمعه خوئي بود كه چند دوره نماينده مجلس بود و با شهيد آيت*الله سيد حسن مدرس، در برخي از موضعگيري*ها از جمله، مخالفت با قرارداد 1919 وثوق*الدوله، همراهي داشت. او 5 سال زودتر از وثوق*الدوله از دنيا رفت، يعني در سال 1324 شمسي.
ليلا امامي اولين فرزند ملكه وثوق و نظام*الدين امامي در سال 1311ش، در شهر آبادان به دنيا آمد. از سن دوازده* سالگي به انگلستان رفت و در آنجا تحصيل كرد.
قيافه ظاهري او از هيچ موهبتي برخوردار نبود و از طرف ديگر به لحاظ ژنتيك نيز، خصلت*هاي مستبدانه و بي*رحمي پدر بزرگش ـ وثوق*الدوله ـ را به ارث برده بود و اين هر دو، از او زني با خصوصياتي غير قابل تحمل، ساخته بود.
اميرعباس هويدا ـ در رفتار و منش ـ فردي زيبا طلب بود و هر زني كه با او ارتباط داشت از زيبابي* قابل توجهي برخوردار بود به همين دليل انتخاب ليلا امامي با اين خصلت*ها نمي*توانست تأمين كننده اين روحيه او باشد. ولي چاره**اي نبود. حسنعلي منصور قرار بود، نخست*وزير شود و قدرت را در دست بگيرد و او خواهر كوچكتر ليلا را ـ فريده امامي ـ كه برخلاف ليلا، از چهر*ه*اي زيبا برخوردار بود، به همسري گرفته بود و براي تسلط بر او، لازم بود تا هويدا نيز، در نگاه اول، يك دل نه صد دل، عاشق ليلا شود! و با ابراز اين عشق خود را به حسنعلي منصور نزديكتر نمايد. اصلاً در خانواده*هاي حكومتگر در ايران، برقراري اينگونه ارتباطات براي رسيدن به قدرت، اصلي تغيير ناپذير است و اميرعباس هويدا نيز، با اين قاعده، آشنايي كافي داشت.
دكتر عباس ميلاني كه با ترس و لرز موفق به ديدار با ليلا امامي ـ در خانه يكي از خاله**هاي او در پاريس، كه به نظر مي*رسد، همسر دكتر علي اميني بوده*ـ شده است، در معرفي او، به نكاتي به شرح زير اشاره كرده است:
ـ زني سركش و مستقل !
ـ زني بداخلاق
ـ زود از كوره در مي*رفت و به آساني هم آرام نمي*گرفت.
ـ اشراف*زاده*اي سرد و بي*روح و متكبر بود.
ـ اغلب به هويدا فحش مي*داد.
ـ به كرات او را «نچس وزير» خوانده بود.
ـ از مراسم رسمي بيزار بود و به ندرت در آنها شركت مي*كرد.
ـ اغلب مشروب زياد مي*خورد و مست مي*كرد و اسباب خجالت شوهرش مي*شد. 2
پس از مرگ حسن*خان وثوق*الدوله در سال 1329 ش، ماترك او ـ كه از راه*هاي مختلف در دوران حضورش در ديوانسالاري دوران قاجاريه و پهلوي به چنگ آورده بود ـ بين فرزندانش تقسيم شد و به هر يك از آنان، سهم چشمگيري رسيد. ليلا امامي، كه از اين ثروت باد* آورده بهره مي*برد، در سال 1334 به بهانه ادامه تحصيل به امريكا رفت و از دانشگاه كاليفرنيا در شهرهاي بركلي و لوس*آنجلس، در رشته هنر ليسانس گرفت. وي در سال 1338 به ايران بازگشت و در خدمت اصل 4 ترومن قرار گرفت.
در همين موقع بود كه مراسم ازدواج حسنعلي منصور و فريده امامي برگزار شد و در همين شب هم اميرعباس هويدا، به يك باره عاشق ليلا امامي شد.
ليلا امامي در زمان حضور در امريكا، به جواني كه در همسايگي محل سكونتش بود، دل بست كه بنابر نقل «جين بيكر» كه دوست هم**خانه ليلا بود و عباس ميلاني موفق به گفتگو با او شد:
«تنها عشق واقعي ليلا، همان جوان بود.»
اميرعباس هويدا كه در اين زمان در شركت ملي نفت، با حمايت عبدالله انتظام و كنسرسيوم، يكه تاز بود، براي اثبات عشق خود به ليلا، با زيركي، تزئين غرفه ايران در نمايشگاه بين*المللي ازمير را به او واگذار كرد كه ليلا ضمن استقبال از اين پيشنهاد، ممنون هم شد.

[donsaeid]

پس از اين مرحله، يك روز ليلا امامي به دفتر مجلل اميرعباس هويدا در شركت ملي نفت، دعوت شد. ماجراي اين دعوت، از بيان عباس ميلاني، به استناد صحبت*هايش با ليلا امامي در هشتم مارس 1999 در پاريس، به شرح زير است:
«ليلا گمان داشت هويدا براي او «كار ديگري پيدا كرده.» تا آن زمان روابطشان جدي و رسمي بود. ليلا مي*گفت: «اصرار داشتم او را آقاي هويدا بخوانم.» اما آن روز در دفتر هويدا، به سرعت دريافت كه ديدارش ربطي به تزئين داخلي ندارد. در عوض، هويدا از عشق خود به ليلا سخن گفت و از ميلش به ازدواج. ليلا، پيشنهاد هويدا را رد كرد. مي*گفت: «آماده ازدواج نيستم، به علاوه تصور بچه*دار شدن هم برايم دشوار است.» هويدا بلافاصله جواب داد كه مسأله بچه براي او محلي از اعراب ندارد. بي**آنكه حالتي جدي بگيرد، توضيح داد كه در گذشته، در نتيجه آزمايشات پزشكي، دريافته كه هرگز پدر نمي*تواند شد ـ ليلا سرانجام چاره*اي جز اقرار به واقعيت نداشت. «من آماده ازدواج نيستم. به علاوه عاشق مردي در آمريكا هستم.» اما حتي به رغم اين توضيحات، هويدا دست از طلب نكشيد. نه تنها ليلا را در بسياري از مهماني*ها مي*ديد، بلكه كماكان سودايش را در سر داشت. ولي در عين حال، سياست ديگر مشغله عمده ذهنش شده بود. ايران آبستن تحولاتي عظيم بود و هويدا هم عزم جزم كرده بود كه در اين تحولات نقشي مهم بازي كند.» 3
طبيعي بود كه اميرعباس هويدا، مي**خواست از حسنعلي منصور جدايي ناپذير باشد و حتي در زندگي خصوصي او با فريده امامي هم حضور داشته باشد و اين امكان نداشت، مگر از طريق ارتباط با ليلا امامي و او اين استعداد را داشت تا خود را عاشق دلباخته نشان دهد.
اين عشق و عاشقي ادامه داشت تا اينكه برنامه*ريزي*ها و طرح*هاي امريكايي* به ثمر نشست و بالاخره حسنعلي منصور نخست*وزير و اميرعباس هويدا هم وزير دارايي كابينه او شد.
در پايان پنجمين ماه نخست*وزيري منصور ـ مرداد ماه 1343ـ او و همسرش، به همراه ليلا امامي و هويدا، براي استراحت راهي شمال كشور شدند و در كاخ تابستاني فاطمه پهلوي ـ چهارمين دختر رضاخان از آخرين همسرش عصمت*الملوك ـ به تفريح پرداختند و در پايان هفته با ماشين اپل ليلا امامي كه خودش رانندگي آن را به عهده داشت و اميرعباس نيز در صندلي جلو، كنار او نشسته بود و حسنعلي منصور و همسرش در صندلي عقب بودند، راهي تهران شدند. ساعت 10 صبح بود كه جمال امامي**ـ عموي فريده و ليلا امامي *ـ در منزلش جلسه داشت و اتفاقاً صحبت از هويدا هم شد كه جمال امامي گفت:
«مشاراليه مرد خوبي است وليكن براي وزارت دارائي تجربه كافي ندارد.»
در اين موقع، خبر تصادف حسنعلي منصور و همراهانش به او داده شد و او ضمن آنكه جلسه را ختم كرد، براي عيادت راهي بيمارستان پارس شد. 4 اولين گزارش كه پيرامون اين حادثه تهيه شد، حكايت از حالت غيرعادي راننده اپل داشت:
«در بعضي از محافل مطلع شايع است كه در موقع تصادف اتومبيل آقاي نخست*وزير، خواهر خانم آقاي منصور (دختر نظام*الدين امامي) كه رفيقه آقاي هويدا، وزير دارائي نيز مي*باشد، با حالت غيرعادي (مست) پشت فرمان اتومبيل قرار داشته و منجر به تصادف ماشين و مصدوم شدن سرنشينان اتومبيل گرديده است.» 5
با ترور حسنعلي منصور و نخست*وزيري هويدا، حالات روحي فريده امامي به هم ريخت تا جايي كه به همه كس و همه چيز، بد مي*گفت. حتي محمدرضا پهلوي را عامل كشته شدن شوهرش معرفي مي**كرد و بطور طبيعي نسبت به هويدايي كه به جاي همسرش، نخست*وزير شده بود هم، حساسيت داشت.
ليلا امامي كه در اين موقع، همواره همراه خواهرش فريده، بود، پس از چندي به همراه او راهي اروپا شد و اميرعباس هويدا هم علي*رغم اينكه با او مكاتبه داشت، سرگرم فعاليت*هاي نخست*وزيري شد.
با گذشت دو سال از ماجراي قتل منصور و نخست*وزيري هويدا، اواسط تيرماه 1345، ليلا امامي به ايران بازگشت و دو سه روز بعد از ورود به ديدار نخست*وزير رفت و بدون مقدمه گفت:
«بيا عروسي كنيم»
ادامه اين ماجرا، در نوشته دكتر عباس ميلاني، به اين شرح است:
«هويدا حيرت*زده شد، اما بلافاصله پذيرفت. ليلا اصرار داشت كه هر چه زودتر ازدواج كنند. در عين حال تاكيد داشت كه «مراسم مجللي در كار نباشد.» قرار شد هفته بعد در ويلاي هويدا در شمال ازدواج كنند. ليلا مي*گفت: «زمين اين ويلا را من به او فروخته بودم ...» درست يك هفته بعد از ديدار ليلا با هويدا، آن دو در مراسم ساده*اي در 29 تيرماه 1345 ازدواج كردند. شاه و ملكه، پدر و مادر ليلا، مادر هويدا، دوست هويداـ دكتر منوچهر شاهقلي و همسرش ـ تنها ميهمانان حاضر در مراسم بودند ... روز بعد روزنامه*ها و مجلات تهران مقالاتي همراه با عكس و تفصيلاتي در باب عروسي منتشر كردند. جملگي سادگي و بي*تكلفي مراسم را مي*ستودند. اما منتقدان هويدا، ازدواجش را به انگيزه**هاي پليد و مصلحت گرايانه تأويل مي*كردند ... اما اين زمزمه*هاي گاه زهر*آلود ظاهراً جوهر واقعي ازدواج را درك نمي*كرد. انگيزه هويدا براي ازدواج بيش از هر چيز عشق و براي ليلا شكرگذاري بود.» 6
روايتي از شب ازدواج اين دو ـ كه حاكي از مصلحت انديشي ظاهري اين ازدواج است ـ به شرح زير است:
«حال و هواي ليلا را مي*توان در يكي از تصاوير آن شب سراغ كرد. كنار هويدا نشسته بود و او دستش را به دور بازوان ليلا گذاشته بود. اما ليلا انگار به حركتي ظريف مي*خواست خود را از آغوش هويدا بيرون بكشد. لباس بي*آستين زيبايي به تن و كفش*هاي پاشنه بلند به پا داشت. سيگاري در يك دست و جام شرابي در دست ديگرش بود.» 7
ملكه وثوق* به عنوان هديه ازدواج از محل ارثي كه از پدرش ـ وثوق*الدوله ـ به او رسيده بود، خانه*اي را به عروس و داماد بخشيد.
سه ماه بعد از اين ازدواج، راننده نظام**الدين امامي، كه ملكه وثوق* و ليلا امامي را به آرايشگاه مي*برد، اظهارات ليلا را به شرح زير، نقل كرد كه به ساواك رسيد:
من نمي*دانم چه بگويم. نظام امامي مي*گويد: با وجود اينكه آقاي هويدا داماد من است، ولي من در تمام عمر، نخست*وزيري از اين بي*مصرف*تر نديده*ام و نمي*دانم چرا شاهنشاه به ديدن چنين شخصي مي*آيند. خانم نخست*وزير گفت: اين هم يك جورش است كه شاهنشاه به اشخاص بي*عرضه احترام مي*گذارند.» 8
از اين اظهارات هم مي**توان به ميزان علاقه ليلا امامي به شوهرش واقف شد. البته بايد پذيرفت كه اميرعباس هويدا زيرك*تر از آن بود كه كسي مانند ليلا امامي، بتواند از اميال دروني او مطلع گردد. كما اينكه خود او در گفتگوي سال 1999 با ميلاني اِقرار كرده است كه:
«هرگز نمي*شد فهميد در درون او چه مي*گذرد آدمي تودار بود. »9
در اين موقع، ازدواج نخست*وزير 47 ساله با ليلا امامي 34 ساله، سوژه بسياري از نشريات بود كه در اين ميان، نشريه توفيق ـ كه در آن زمان يكه*تاز صحنه طنز ايران محسوب مي*شد ـ بيشتر از همه به آن مي*پرداخت.
بهرام شاهرخ ـ رئيس خبرگزاري آلمان در ايران ـ معتقد بود:
«مدتي است روزنامه توفيق كه ارگان سازمان امنيت است و در يكي از ساختمان*هاي سازمان امنيت اتاق دارد سخت با مسخره و استهزاء به هويدا و زنش حمله مي*كند و اين دستور سازمان امنيت است كه هويدا را تضعيف كند.» 10
شايد براي همين بود كه در موقعي كه تصميم گرفته شد تا برخي از نشريات به دليل نداشتن تيراژ مناسب، تعطيل شوند، نشريه توفيق هم در بين آنها جا زده شد و تعطيل گرديد. در اين تعطيلي، برادران توفيق، «بيش از هر كس هويدا را مسئول بسته شدن توفيق مي*دانستند. به همين خاطر هم در وزارت دادگستري دوران شاه، عليه او اقامه دعوا كردند.» 11
اين در حالي بود كه اميرعباس هويدا در مقام نخست*وزيري به رتق و فتق امور اقوام همسرش نيز، مشغول بود. سناتور علي دشتي، در اين باره، مي*گويد:
«ماندن آقاي هويدا در پست نخست*وزيري براي برادران مرحوم جمال امامي [عموي ليلا] نافع بود، زيرا آقاي هويدا اقدامي نموده كه دولت يك صد و هشتاد هزار تومان قرض*هاي جمال امامي را پرداخت نمايد و دو عمل ديگر هم با نظر شاهنشاه آريامهر انجام داده است كه بعداً به شما خواهم گفت.» 12
اينك ليلا امامي، همسر نخست*وزير و در سفرهاي رسمي همراه او بود. سفر ده روزه هويدا به مسكو در تيرماه سا ل1346، يكي از اين سفرها بود و در حالي كه در همين سال، سفارت امريكا در تهران، مقدمات سفر او و همسرش را به امريكا مهيا مي**كرد، در تهران شايعه سوءقصد عليه او، نقل بعضي محافل سياسي و مطبوعاتي بود.
ساواك اين شايعه را تكذيب كرد و احتمال داد:
«بروز اين شايعه، به علت اختلاف و نزاعي بوده كه چندي قبل، بين باغبان و راننده آقاي نخست*وزير در منزل ايشان، واقع گرديده است.» 13
عباس ميلاني به نقل از همسر نخست*وزير، در اين باره مي*نويسد:
«يكي از اولين ريشه*هاي تنش ليلا با هويدا، وجود و رفتار مأموران نخست*وزير بود. در نخستين سال صدارت هويدا يكي از اين مأموران به سهو، باغباني را كه سال*ها در منزل خانواده ليلا كار مي**كرد، به ضرب گلوله به هلاكت رساند. از همان زمان ليلا به وجود محافظان در درون خانه اعتراض داشت.» 14
در آذرماه 1346، سفارت امريكا در ايران، تلگرافي به وزارت امور خارجه آن كشور فرستاد و توصيه كرد كه «اميرعباس هويدا را براي يك سفر رسمي به آمريكا دعوت كنيد.» در نامه*ي سفارت آمده بود كه:
«سرشت روابط ايران و امريكا در حال دگرگوني**هاي مهمي است ... هويدا سخت راغب ديدار از امريكا است.. او قاعدتاً در سال*هاي آينده كماكان چهره مهمي در عرصه سياست ايران خواهد بود و به همين خاطر، چنين سفري روابط ما را با شخص او حسنه و مستحكم خواهد كرد.» 15
در تمهيدات و تحليل*هايي كه پيرامون علت اين سفر انديشيده شد، زندگي نامه كوتاه و دقيقي هم درباره يك*يك همراهان هويدا در اختيار جانسون ـ رئيس جمهوري وقت امريكا ـ گذاشته شد. در اين گزارش*ها درباره ليلا امامي آمده است:
«او از نسل جديد زنان يكسره آزاد و غرب گراي ايراني است. تيزهوش است و فعال و اهل بحث و جدال. اراده*اي سخت استوار دارد. پايبند سنت نيست. از آنچه در جهان مي*گذرد، مطلع است. به سرعت نظرات قاطع پيدا مي*كند و گاه حتي به نظر اهل جدل مي**آيد. خانم هويدا گاه در عين حال سخت عصبي و كم حوصله جلوه مي*كند. آداب و مناسك رسمي را بر نمي*تابد و از مهماني*ها و مراسم رسمي كه اغلب هم در آن اتفاقي نمي*افتد بيزار است. خانم هويدا سيگار وينستون مي*كشد و مشروب مورد علاقه*اش ويسكي است.» 16
اين سفر در انتهاي دوره رياست جمهوري ليندون جانسون،* انجام شد.
نمونه*هاي ديگري كه ليلا امامي به همراه نخست*وزير در مراسم رسمي شركت داشت، به شرح زير است:
ـ شركت در مراسم ايستگاه آزمايشي برنج در قريه وليسر از توابع شهرستان رودسر و عبور از مقابل صف استقبال كنندگان17
ـ بازديد از اردوي جوانان كرج و عزيمت به قزوين و مهماني خصوصي در روستاي شخصي مهندس شيباني، استاد دانشكده كشاورزي كرج.18
ـ شركت در جشن آغاز سال تحصيلي دانشگاه در اصفهان به همراه فاطمه پهلوي و شاهقلي19
ـ شركت در مراسم حزب مردم به مناسبت ششم بهمن در سينما ونك. در اين مراسم، هويدا با فاطمه پهلوي و ليلا امامي با دكتر شاهقلي مي*رقصيدند. 20
ـ سفر به بيرجند به دعوت اسدالله علم به همراه خاندان پهلوي. 21

[donsaeid]

در اين بين، بازديدهاي خصوصي ليلا امامي و هويدا از كشورهاي مختلف نيز در دستور كار قرار داشت.
در دي*ماه 1348، به بهانه كسالت ليلا امامي، به انگلستان رفتند. اسدالله علم در يادداشت*هاي خود در اين باره نوشته است:
«ديشب نخست*وزير از لندن از راه مسكو برگشته و مي*گفت: چه احترام و اعتمادي هر دو طرف به ما دارند. (نخست*وزير به علت كسالت همسرش به لندن رفته بود، با ويلسن نخست*وزير انگليس [در لندن] و كاسيگين نخست*وزير شوروي در فرودگاه مسكو، ملاقات كرده است.» 22
و در دي*ماه 1349، خبرگزاري فرانسه، گزارش داد:
«آقاي اميرعباس هويدا نخست*وزير ايران كه روز چهارم ژانويه، براي يك بازديد خصوصي وارد پاريس شده با مقامات فرانسوي، ملاقات*هاي خصوصي انجام خواهد داد. ولي هنوز مقامات فرانسوي، پيرامون اين موضوع اطلاعي نداده**اند ... سفارت ايران نيز از دادن هر گونه توضيحي درباره اين ملاقات خودداري مي*كند و فقط گفته مي*شود كه: مسافرت آقاي هويدا با بانو كاملاً خصوصي است.» 23
ظاهراً اين آخرين سفر هويدا و ليلا امامي بود. در اين موقع تنش در زندگي اين دو، روزافزون شده بود.
بدخلقي*هاي ليلا كه در مصرف مشروبات الكلي هم افراط مي*كرد، بيش از پيش بود. اين براي اولين بار نبود كه اين زندگي در حال فروپاشي بود، بلكه در طول سال*هاي زندگي مشترك هويدا و ليلا چندين بار به طور موقت از يكديگر جدا شده بودند و در هر مورد هويدا به منزل مادرش نقل مكان كرده بود* ولي اين دفعه، ليلا امامي، همانطور كه بي مقدمه، تقاضاي عروسي كرده بود، تقاضاي طلاق كرد و از قضا، هويدا هم، همانگونه كه در پاسخ به درخواست او به ازدواج مقاومتي نكرد، اين بار هم، هيچ مقاومتي از خود نشان نداد. چمدان لباس*هايش را برداشت و منزل ليلا را ترك كرد.
گزارش اين جدايي در اسناد ساواك، به شرح زير است:
«در تاريخ 4/5/50 وزير دادگستري، شيخ بهاءالدين مهدوي را كه داراي دفتر ازدواج و طلاق مي*باشد، به دادگستري احضار و به وي گفته است كه: آقاي نخست*وزير قصد دارد همسرش را طلاق بدهد. شما دفتر را بنويسيد و براي امضاء به منزل ايشان ببريد. كه به همين ترتيب عمل و در تاريخ مذكور آقاي اميرعباس هويدا با همسرش متاركه نمود.» 24
اين متاركه، داراي بازتاب*هاي متفاوتي بود كه در اين جا، بدون هيچ*گونه اظهار نظر به نقل برخي از آن*ها كه در گزارشات ساواك، گردآوري شده است، مي*پردازيم:
1ـ «در اين دو روزه، موضوع جدايي آقاي هويدا از همسرشان سوژه جالبي را به دست مردم داده است. صرف*نظر از اينكه شايعات مختلفي درباره عدم توانايي انجام وظايف زناشويي هويدا مطرح است، موضوع ديگري كه مورد توجه است اين است كه عده**اي ... مي*گفتند: علت طلاق دادن آقاي هويدا اين بود كه خانمشان از موقعيت خود سوءاستفاده*هاي كلاني كرده و با خريد زمين*هاي زياد و همچنين گرفتن حق حساب از مقاطعه كاران و اشخاص متمول، كار آنان را در دستگاه*هاي دولت انجام مي*داده كه اين وضع، باعث عدم رضايت كلي شده و باعث گرديده كه اين جدايي حاصل شود.» 25
2ـ «ايرج يميني، كارمند شركت نفت، اظهار داشت:
هويدا همسرش را به خاطر اينكه شاه به او دستور داده بود، طلاق داد. چون زن منصور، نخست*وزير اسبق در اروپا عليه دستگاه كار مي*كند و عنوان نموده كه شوهرش را به دستور شاه كشته*اند و شاه احتياط كرده كه مبادا همسر هويدا، اقداماتي عليه او در ايران انجام دهد.» 26
3ـ «حاج كريم بخش سعيدي، عضو فراكسيون پارلماني حزب مردم در يك صحبت خصوصي درباره علت جدايي آقاي هويدا و همسرش اظهار داشت:
«در مسافرتي كه نخست*وزير به اتفاق همسرش به شاهرود رفته بود، در آنجا با زن بانفوذي به نام لقاءالدوله كه فاميل هويدا نيز هست، ملاقات و به انجام امور مملكتي مي*پردازد. پس از ورود و اتمام تشريفات دولتي، هويدا به خانم ليلا مي*گويد: تو در منزل لقاءالدوله بمان، چون من بايد با مقامات محلي ملاقات كنم و شام را نزد آنها باشم. موقع خوابيدن نزد شما خواهم آمد. پاسي از شب گذشته، از آمدن آقاي هويدا خبري نمي*شود و خانم هويدا به بهانه گردش در شهر از خانه لقاءالدوله خارج و به خانه فرماندار شاهرود مي*رود، چون مأمورين گارد او را مي*شناخته*اند، طبعاً مانع نمي*شوند و خانم هويدا سر زده وارد اطاقي كه نخست*وزير در آنجا استراحت مي*كرده است، مي*شود ولي با كمال تعجب مشاهده مي*كند كه هويدا با يك پسر بچه كه از قرار معلوم به وسيله فرماندار براي او آورده شده، مشغول لواط مي*باشد. مشاهده اين منظره باعث ناراحتي شديدي براي خانم هويدا مي*شود و بلافاصله منزل را ترك و در تهران از هويدا تقاضاي طلاق مي**كند.
نظريه شنبه: با اينكه صحت و سقم اين داستان معين نيست ولي از نظر اينكه اين اظهارات را يك نماينده مجلس شوراي ملي درباره طلاق نخست*وزير نموده و امكان دارد در جاهاي ديگر نيز بازگو شود، بسيار مهم مي*باشد.» 27
4 ـ سندي ديگر از حاكي است:
«... خانم ليلا امامي چون دفعتاً وارد منزل مي*شود، ملاحظه مي*كند كه آقاي برهمن، فرماندار كل سابق سمنان، با آقاي نخست*وزير، مشغول عمليات بوده است، روي اين اصل، ايشان تقاضاي طلاق نموده است.»*28
5ـ اميراسدالله علم، خطاب به محمدرضا پهلوي:
«تمام رؤسا و مردان بزرگ ناچار بايد يك سرگرمي كامل داشته باشند كه به نظر من فقط از راه زن ميسر است و گرنه ممكن است بي*رحم هم بشوند. به اين جهت من خيال مي*كنم، هويدا نخست*وزير كه عنين است، بايد باطناً مرد خطرناكي باشد. فرمودند:
نمي*دانم ولي خودش را با كارها بسيار مشغول مي*دارد.
عرض كردم: اين خطر بزرگتري است، زيرا فقط حسّ جاه*طلبي اين نقيصه او را جبران مي*كند و براي جاه*طلبي، انسان مي*تواند همه كاري بكند و مي*كند.» 29
6ـ «در مورد خصوصيات اخلاقي آقاي هويدا نخست*وزير، موارد زير را اعلام مي*دارد:
... تعدادي عقيده دارند كه ايشان انحراف جنسي دارد و بعضاً افراد نزديك به ايشان، به طور ضمني گاهگاهي موضوع را تأييد مي*نمايند. مضافاً در نخست*وزيري شايع بود كه خانم هويدا روابط جنسي نزديك با آقاي پرويز راجي، مشاور مخصوص نخست*وزير و سفير شاهنشاه آريامهر داشته است.» 30
اميرعباس هويدا چند سال قبل از ازدواج رسمي، با ليلا امامي حشر و نشر داشت و پس از طلاق هم، تا پايان عمر، با او بود و حتي در تعطيلات تابستاني او را به سفرهاي خارجي مي*برد. از آن جمله است: سفر به يكي از جزاير يونان در اولين هفته مرداد 1356، كه عباسعلي خلعتبري و همسرش نيز، همراه او بودند. 31
در سال 1355، ليلا امامي، گلخانه مدرني در كرج تأسيس كرد كه نام آنرا «سامان گل» گذاشت. در گزارشي كه پيرامون اين موضوع تهيه شد، آمده است:
«به طور كلي تأسيسات ساختمان و وسايل مربوط به آن، بدون گمرك و به عنوان نخست*وزير وارد شده و از نظر فني و غيره نيز، كليه پرسنل فني نخست*وزيري، بخصوص آقاي مصطفي بهرامي تكنسين برق، در هفته دو الي سه روز در گلخانه خانم مزبور، انجام وظيفه مي*نمايد. قسمت عمده فعاليت**هاي گلخانه، با نيروي انساني و بودجه نخست*وزيري اداره و هدايت مي*شود. در حالي كه خانم امامي هر سبد گل را از 400 الي 1500 تومان به نخست*وزيري مي*فروشد و در ايام نوروز و كريسمس، متجاوز از /000/350 تومان پول گل به ايشان پرداخت مي*شود ... ضمناً يك اتومبيل بنز 280 با دو نفر راننده نخست*وزير، در اختيار ايشان قرار داد.»*32
اين گزارش براي تحقيق بيشتر به اداره كل نهم ساواك ارسال شد33 كه اداره كل نهم در پاسخ نوشت:
«مفاد اطلاعيه واصله مورد تاييد واقع شده و اشعار مي*دارد: با توجه به اينكه در حال حاضر روابط نامبرده با آقاي نخست*وزير حسنه مي*باشد و غالباً با هم به سر مي*برند، به دستور آقاي هويدا كليه مايحتاج منزل و همچين وسايل فني و غير فني گلخانه سامان خانم امامي واقع در كرج كه جديدترين گلخانه پيش ساخته و مجهز به مدرن*ترين دستگاه**ها است، از طريق نخست*وزيري از داخل و خارج تهيه و وجه آن از بودجه محرمانه آقاي نخست*وزير پرداخت مي*شود و آقاي نخست*وزير علاوه بر تامين گل موردنياز نخست*وزيري خريد آن را به دوستان و آشنايان خود نيز، توصيه كرده است و خانم امامي از اين راه سود زيادي مي*برد.» 34
پس از آنكه اين گزارش، توسط اداره كل نهم، تأييد شد، گزارش كامل آن، براي نصيري ـ رئيس وقت ساواك ـ ارسال گرديد، كه نصيري در ذيل آن نوشت:
«درست است كه از هم جدا شده*اند ولي مثل آنكه زن و شوهر هستند. در هزينه*هاي يك نخست*وزير براي خانمش، اين جزئي، قابل بحث نيست.»35

[Rasputin]

[ame="http://www.youtube.com/watch?v=dLt7VAzlbAk"]YouTube - Amir Abbas Hoveida tells his life[/ame]

[Dokhtar Bandari]

Great mind, great man.. what a tragedy.

[Rasputin]

Was Hoveida Ever a Baha’i?
By Adib Masumian-June 5th, 2009
The short answer is no.

The late Amir-Abbas Hoveida, who served as the Prime Minister of Iran from 1965 to 1977, has often been called a Baha’i. Antagonists of the Baha’i Faith make this allegation to demonstrate that Baha’is supposedly held positions of power in the Pahlavi dynasty of Iran (1925-1979) and greatly influenced it as a result. However, such an allegation is not only incompatible with history but also impossible in light of the fundamental verities of the Baha’i Faith. Many other members of the Shah’s cabinet have also been accused of being Baha’is, but Hoveida’s name is by far the most frequently mentioned among them. Thus, this essay only focuses on him, and will list the reasons why Hoveida could never have been a member of the Baha’i Faith. The essay will also deal with his personal life and beliefs.
1. Baha’i prohibition against involvement in partisan politics

The Baha’i Faith prohibits its adherents from engaging in partisan politics, for the simple reason that politics is divisive by nature and defeats the Faith’s central mission of unifying humankind:

By the principle of non-interference in political matters we should not mean that only corrupt politics and partial and sectarian politics are to be avoided, but that any pronouncement on any current system of politics connected with any government must be shunned. We should not only take sides with no political party, group or system actually in use, but we should also refuse to commit ourselves to any statement which may be interpreted as being sympathetic or antagonistic to any existing political organization or philosophy. The attitude of the Baha’is must be one of complete aloofness. They are neither for nor against any system of politics. Not that they are the ill-wishers of their respective governments but that due to certain basic considerations arising out of their teachings and of the administrative machinery of their Faith they prefer not to get entangled in political affairs and to be misinterpreted and misunderstood by their countrymen.[1]
Therefore, it would not be possible for a Baha’i to attain the rank of Prime Minister and retain membership in the Baha’i community. Even if Hoveida had been a Baha’i up until his appointment as a prime minister (which he was not) he would have lost his administrative rights as a Baha’i when he accepted the position of Prime Minister.

2. No religious education

Hoveida was never a religious person and received no religious education as a child. In his well-known biography of Hoveida, The Persian Sphinx, the eminent historian Prof. Abbas Milani cites an account from Amir-Abbas Hoveida’s brother - Fereydoun Hoveida - where the latter states that “I was fourteen years old when I first heard the word ‘Baha’i’ and learned what it meant from a friend.”[2] In fact, there is a history behind why Hoveida’s was never a Baha’i and received no Baha’i education at any time.

Hoveida’s grandfather, Aqa Reza Qannad Shirazi, was an early follower of the Baha’i Faith and a contemporary of Baha’u'llah, the founder of the religion. Hoveida’s father, Mirza Habib’u'llah, also grew up a Baha’i, served Abdu’l-Baha as his secretary and was a resident of Akka for many years. However, later he left Akka and went to Tehran, where he married Afsaru’l-Mulk, a relative of Nasiri’d-Din Shah[3]. It appears that from this point he slowly began drifting away from the Baha’i community and moving ever closer towards political activities. In 1921, a year before Amir-Abbas was born, Mirza Habib’u'llah accepted the position of the Head Counsel in Damascus. When he refused to resign from this post in keeping with the Baha’i principle of non-involvement in politics, he was excommunicated. In a letter addressed to an individual Baha’i dated June 14, 1932, Shoghi Effendi - then head of the Baha’i Faith - makes it clear that Hoveida’s father was not considered a member of the Baha’i Faith by 1932.

There is yet another letter in regards to another Baha’i who was considering accepting a political appointment. Shoghi Effendi reminds the Baha’i to whom the letter was addressed that the aforementioned person should resign his political position or he would be subjected to the same decree as Hoveida’s father, the ‘Aynu’l-Múlk:

He is required to obey and resign; otherwise like the ‘Aynu’l-Múlk and … he will be rejected and separated from the Baha’i community.[4]
In 1931, ten years after his appointment as the Persian Head Counsel in Damascus, Mirza Habib’u'llah accepted the same position in Beirut. Therefore, the acceptance of these offices and subsequent dismissal from the Baha’i community would explain why Hoveida was never raised with knowledge of the Baha’i Faith, and it is consistent with his own brother’s assertion that he had never heard of the religion until he was 14, and how even then he did not learn what it meant from his own family.

3. Hoveida and Freemasonry

Hoveida became a Freemason in 1960 when he joined the Foroughi Lodge, which harbored and produced many influential politicians of Iran’s modern era.[5] Prof. Abbas Milani cites the late judge Sadeq Khalkhali’s indictment of Hoveida in his biography, wherein he has translated the eleventh charge leveled against Hoveida before his execution as follows: “Active member of Freemasonry in the Foroughi Lodge according to existing documents and the confession of the accused.”

For Hoveida to be a Baha’i and a Freemason at the same time would not have been possible, either. Shoghi Effendi has left two different statements about Freemasonry, the first of which was a cablegram dated December 22, 1954, addressed to the National Spiritual Assembly of the British Islands, which stated that:

“Any Baha’i determined [to] remain [in] membership [of] Freemasonry loses voting rights.”[6]
A loss of voting rights means that the person may not attend any meetings involving the administration of the Faith, such as elections or the Nineteen Day Feast, and may not participate in other ways, such as by contributing to the Baha’i Funds or being married in a Baha’i marriage ceremony. This takes place when a community member insists on following a course of action that is deemed contrary to the teachings of the Faith.[7]

The second pertinent statement, written on Shoghi Effendi’s behalf and dated February 17, 1956, is the following:

“Therefore, all the Baha’is everywhere have been urged to give up their old affiliations and withdraw from membership in the Masonic and other secret Societies in order to be entirely free to serve the Faith of Baha’u'llah as a united body….The Guardian wants the Baha’is to disentangle themselves from anything that may in any way, now or in the future, compromise their independent status as Baha’is and the supra-national nature of their Faith.”[8]