Emam Musa Al Sadr

Collapse
X
 
  • Time
  • Show
Clear All
new posts
  • donsaeid
    Senior Member
    • Nov 2005
    • 28300

    #1

    Emam Musa Al Sadr

    Mūsā al-Sadr (Persian امام موسى صدر) also transliterated Mūsā-e Sader, and many other variants, was an Iranian philosopher and a prominent Shi'ite religious leader who spent many years of his life in Lebanon as a religious and political leader.


    Early Life
    He was born in Qom, Iran in 1928 to the prominent Sadr family of theologians. His father was Ayatollah Sadr al-Din Sadr, while Ayatollah Muhammad Baqir al-Sadr was his cousin. He attended his primary school in his hometown and then moved to the Iranian capital Tehran where he got in 1956 a degree in Islamic Jurisprudence and Political Sciences from Tehran University. Then he moved back to Qom to study theology. He then edited a magazine called "Maktabi Islam" in Qom. Eventually he left Qom for Najaf to study theology under Ayatollah Sayed Muhsin al-Hakim and Abul Qasim Khui.


    Activities in Lebanon
    A young Sayyid Musa al-SadrThe Sadr family was originally from Lebanon, and in 1960 Musa al-Sadr accepted an invitation to become the leading Shi'ite figure in the city of Tyre. Al-Sadr, who became known as Imam Musa, quickly became one of the most prominent advocates for the Shi'ite population of Lebanon, a group that was both economically and politically disadvantaged. He was widely seen as a moderate, demanding that the Maronite Christians relinquish some of their power, but as pursuing ecumenism and peaceful relations between the groups. He was a vocal opponent of Israel, but also attacked the PLO for endangering Lebanese civilians with their attacks. In 1969 he was appointed as the first head of the Supreme Islamic Shi'ite Council, an entity meant to give the Shi'ites more say in government. In 1974 he founded the Movement of the Disinherited to press for better economic and social conditions for the Shi'ites. He established a number of schools and medical clinics throughout southern Lebanon, many of which are still in operation today.


    Civil War
    Al-Sadr attempted to prevent the descent into violence that eventually led to the Lebanese Civil War, but was ineffective. In the war he at first aligned himself with the Lebanese National Movement, and the Movement of the Disinherited developed an armed wing known as Afwaj al-Mouqawma Al-Lubnaniyya, better known as Amal. However, in 1976 he withdrew his support after the Syrian invasion on the side of Maronites. Al-Sadr had long had good relations with the Syrians. For the next two years his influence over Lebanese affairs was greatly reduced.


    Abduction
    In August 1978 al-Sadr and two companions departed for Libya to meet with officials from Qaddafi's government. Al-Sadr and his companions were never heard from again. It is widely believed that he was killed by Qaddafi, but the reason for this has never become known. Libya has consistently denied responsibility, claiming that al-Sadr and his companions left Libya for Italy. Some others have reported that al-Sadr remains secretly in jail in Libya. Al-Sadr's disappearance continues to be a major dispute between Lebanon and Libya.

    Lebanese Parliament Speaker Nabih Berri claimed that the Libyan regime and particularly the Libyan leader Colonel Muammar al-Gaddafi were responsible for the disappearance of Imam Musa Sadr, London-based Asharq Alawsat, a Saudi-run pan-Arab daily reported on August 27, 2006. [1][2] [3]


    Legacy
    After his disappearance on August 31 al-Sadr became viewed as a martyr and as the spiritual leader of Lebanese Shi'ites. The Amal Party remains an important Shi'ite organization and looks to al-Sadr as its founder.

    He is most famous for his political role, but he was also a philosopher who had been trained by Allameh Tabatabaei. As Professor Seyyed Hossein Nasr said: "his great political influence and fame was enough for people to not consider his philosophical attitude, although he was a well-trained follower of long living intellectual tradition of Islamic Philosophy". One of his famous writings is a long introduction for the Arabic translation of Henry Corbin's History of Islamic Philosophy.

    Imam Sadr's niece is married to Mohammad Khatami, former President of Iran.
    نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


    «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
    صادق هدايت؛ بوف کور
  • donsaeid
    Senior Member
    • Nov 2005
    • 28300

    #2
    امام موسي صدر

    امام موسي صدر براي شيعيان لبنان يك ناجي بزرگ بود و علما و چهره‌هاي برجسته لبنان اعم از شيعه و سني او را ياري بزرگ براي خود مي‌دانستند.


    روز 9 شهريور 1357 امام موسي صدر عالم بزرگ اسلامي و رهبر مبارز شيعيان لبنان در پايان يك سفر چند روزه به كشور ليبي به طور غير منتظره‌اي ناپديد گرديد.
    امام موسي صدر كه مبارزه سختي را عليه صهيونيسم جهاني بنيان نهاده بود در 24 اسفند 1317 در شهر قم و در يكي از خانواده‌هاي علم و اجتهاد به دنيا آمد.
    خاندان صدر يكي از خانواده‌هاي بزرگ روحاني شيعه است و آيت‌الله شهيد سيد محمد باقر نيز كه توسط رژيم عراق به شهادت رسيد از همين خاندان برخاسته است. امام موسي صدر تحصيلات علوم ديني را در شهر قم به اتمام رساند و پس از آن در رشته حقوق از دانشگاه تهران فارغ‌التحصيل شد. در سال 1338 به دعوت سيدعبدالحسين شرف‌الدين پيشواي شيعيان لبنان به اين كشور عزيمت كرد و پس از شرف‌الدين به توصيه ايشان مسئوليت رهبري شيعيان لبنان به عهده امام موسي صدر گذارده شد.
    امام موسي صدر همراه با كار فرهنگي و حركت فقرزدايي از جامعه مسلمانان لبنان به ايجاد تشكيلات اسلامي براي احقاق حق مسلمانان و مبارزه مؤثر با صهيونيسم نيز اقدام نمود. مجلس عالي شيعيان لبنان، حركت المحرومين و ... از تشكيلاتي بود كه با همت ايشان ايجاد گرديد.
    امام موسي صدر در مدت 20 سال كه در لبنان اقامت داشت تلاشهاي فراواني در جهت ارتقاء كمي و كيفي رفاه شيعيان و تقويت دين و اعتقادات و اخلاقيات آنان به عمل آورد. با برنامه‌ريزيهاي وي و حمايت اكثريت جوانان شيعه لبنان مشاغل متعددي بوجود آمد و بسياري از زنان و مردان لبنان در آموزشگاهها، مراكز فني و حرفه اي كارگاهها و مدارس مشغول كار و تحصيل شدند. وي در اين مدت نقش مؤثري در متشكل ساختن شيعيان لبنان ايفا كرد.
    امام موسي صدر به شيعيان ‌آموخت كه هرگونه داد وستدي با صهيونيستها حرام مي‌باشد. او سازمان نظامي امل را با هدف دفاع از جنوب لبنان در برابر تعرضات صهيونيستها بوجود آورد.
    وي باني مبارزه مردمي با نظام طائفه‌گري بود و عامل مؤثري در مقابله با سلطه‌خواهي اقليت ماروني بر كشور اسلامي لبنان به شمار مي‌آمد. امام موسي صدر يك ماه قبل از هجرت تاريخي امام خميني به پاريس طي مقاله‌اي در روزنامه لوموند از انقلاب اسلامي ايران به عنوان ادامه حركت انبياء الهي ياد كرد و امام خميني را بعنوان يگانه رهبر بزرگ انقلاب به دنياي اسلام معرفي نمود.
    او به دنبال تلاش و اقدامات فراوان و مؤثر عليه صهيونيسم سرانجام در شهريور سال 1357 پس از سفر به الجزيره و مذاكره با مقامات آن كشور وارد ليبي شد و پس از 5 روز اقامت در ليبي خبر ناپديد شدنش اعلام گرديد. با اين حال، دولت ليبي همواره نقش خود را در ربودن امام موسي صدر انكار كرده است.
    امام موسي صدر براي شيعيان لبنان يك ناجي بزرگ بود و علما و چهره‌هاي برجسته لبنان اعم از شيعه و سني او را ياري بزرگ براي خود مي‌دانستند.
    نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


    «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
    صادق هدايت؛ بوف کور

    Comment

    • GoorGoor
      Member
      • Jul 2006
      • 262

      #3
      در جهان بشری، در تاریخ اسلام و عالم تشیع شخصیت های برجسته، عالمان بزرگ، سیاستمداران موثر و هنرمندان و عالمان زیادی ظهور كرده اند. اما اینكه فضایل گوناگون و متضاد در وجود یك فرد جمع شود، به ندرت اتفاق افتاده و امری استثنایی است كه امام موسی صدر نمونه بارز آن است.ایشان از نظر علمی دارای تحصیلات عالی بود و به مرحله والای اجتهاد فقهی و دینی دست یافته بود امام به تحصیلات فقهی، كلامی، فلسفی و تفسیری اكتفا نكرد، سایر شاخه های علوم اسلامی و بشری را مطالعه كرد. علاوه بر تحصیلات دانشگاهی در عرصه های مختلف و در مسائل روز دارای مطالعات گسترده و عمیق بود. و بالاتر از این مصداق بارز و گویای امام صادق یعنی زبان آگاه به زمانه خویش بود كه اگر عالمان دینی از این فضیلت تهی باشند، علم و جایگاه اجتماعی آنان سدی در برابر پیشرفت خواهد بود. او روشنفكر هرهری مذهب نیست، بی باور نیست اما باورهای او بر برهان، دلیل و منطق استوار است. یعنی سخن ها را می شنود، آرا و نظریات را می شنود و بهترین را انتخاب و بر آن پافشاری می كند. در عین حال به فرد انسانی احترام می گذارد. روشنفكر كسی است كه از نوآوری در عمل و نظر استقبال می كند. اسلام هم بر تعقل و خردورزی انسان تاكید دارد. دین نیز برای رهایی و افزایش بینش و تقویت عنصر ممیز انسان یعنی خرد آمده است و در صورت ها و شكل هایی متناسب با زمان كه رنگ تقدس گرفته، خلاصه می شود. اما روشنفكری دچار آفت بزرگ تاریخی شده است، یعنی به جای آنكه خود را با مقولات زمان تنظیم كند، در مقابل تحولات زمان و اندیشه كه به تحولات زمان می انجامد، می ایستد. ظاهربینی آفت بزرگ دین ها است و دست كم در بخش های مهمی از تاریخ ادیان محتوای دین قربانی صورت ها و شكل ها شده است. اشكال و صوری كه متناسب با زمانند هنگامی كه رنگ تعصب می گیرند، مانع دیدن چهره حقیقی دین می شوند و این نگاه دینی به جای آنكه عامل پویایی، رشد و اعتلا باشد، عامل ماندگاری، ایستایی و پافشاری بر ظواهر و غفلت از باطن و حقیقت دین می شود. یكی از دردسرهای بزرگ پیامبران الهی این بود كه با عادت های پوسیده رنگ تقدس یافته، روبه رو بودند. پیروان عادت های پوسیده در برابر منطق استوار دین كه انسان را به خردورزی و تامل در آفاق و انفس دعوت می كرد، ایستادند و گفتند كه این خرد آمده است ما را از آنچه به آن عادت كرده ایم دور كند و عادت های مقدس ما را بگیرد و ما را از هویت تهی كند. گذشتگان و پدرانمان را دیدیم كه این راه و روش را داشته اند و ما پیرو آنان هستیم. پیامبران آمدند كه این عادت ها را تغییر دهند و حتی پیامبر اسلامص نیز كه به اجرای عرف جامعه بسیار اهتمام داشتند، بسیاری از صورت های رایج در جامعه آن روز را حفظ كردند و با تغییر محتوای آن صورت ها به آنها جان بخشیدند مثل حج و حتی معاملات و روابط اجتماعی. ظاهربینی و در بند عادت ها بودن از مشكلات بزرگ بشری و به خصوص جوامع دیندار است. دین امری متعالی است كه هرگاه قداست محتوای دین به ظاهرش سرایت كند، ظواهر، كه تنها جامه دین هستند، مقدس می شوند و به جای اینكه انسان ها این جامه را از تن درآورند و متناسب با زمان و مكان در آن تحول ایجاد كنند تا محتوای دین محفوظ بماند، می كوشند صورت ها را بر جامعه تحمیل كنند، كه این امر هم امكانپذیر نیست و نتیجه آن دین گریزی و دوری جامعه خواهد بود. امام موسی صدر روشنفكری بود كه به حقیقت دین توجه داشت. او به موازین و اصول، كه در حقیقت مهمترین دشمن ظاهربینی است، پایبند بود. اگر فرد خدا را نپرستد پرستشگر اموری میشود كه حتی از خود انسان نیز كوچكتر است. شٲن انسان والاتر از آن است كه حتی بنده انسان دیگری باشد، چه رسد به اینكه بنده اموری باشد كه جزیی از انسان یا كوچكتر از خود انسان است. روشنفكر حقیقی براساس اصول و معیار به حقانیت خود معتقد است. چنین روشنفكری در نظر و عمل نوآور است، چنانكه امام موسی صدر نیز بی گمان از جمله كسانی است كه این راه و روش را دنبال می كرد. از دیگر خصوصیات امام موسی صدر احترام به جوهر انسانیت است. جوهر انسانیت انسان از آن جهت كه انسان است مورد احترام است و صاحب حقوق و حرمتی است كه باید آن را پاس داشت.
      218901.jpg
      این بینش به علاوه خردورزی مسئله ای را پیش می آورد كه برای صلح جامعه بشری لازم است و آن رواداری است. بدین معنی كه انسان به میزانی كه پایبند است، روادار نیز هست و انسان مقابل را صاحب احساسات و اندیشه و عادت ها می داند. محیط اجتماعی امام موسی صدر اقتضای چنین منشی را داشت. جامعه لبنان جامعه ای متكثر و دارای طوایف مختلف و در واقع جایگاه تلاقی تمدن های متفاوت است و كسی می تواند در چنین محیطی بماند و ببالد كه چنین روحیه ای داشته باشد اهل رواداری و منطق و خردورزی باشد. اینكه امام موسی صدر را به عنوان رهبر شیعه در لبنان معرفی می كنیم در جای خود درست است، ولی ایشان به عنوان شخصیتی فراتر از رهبر یك طایفه حضور داشت. در سفر اخیر به لبنان با نمایندگان و رهبران همه فرقه ها و طوایف دیدار كردم. آنان به طور یكسان از شخصیت امام موسی صدر به بزرگی یاد می كردند. در این سفر او را به عنوان رهبر همه طوایف یافتم، نه تنها به عنوان رهبر شیعیان لبنان، بلكه رهبری كه به عنوان یك قهرمان ملی مورد احترام قرار می گرفت. امام موسی صدر از موضع دین دغدغه دنیای مردم را داشت و این راز و رمز محبوبیت و نیز تاثیر او در جامعه بود و این دغدغه مختص فرقه خاصی نبود. گرچه شیعه بخش محروم جامعه لبنان را تشكیل می دهد و توجه به بهبود وضعیت این طایفه مظلوم كه اكثریت داشت، لازم بود، اما نگاه او به محرومیت نه یك نگاه ابزاری بلكه نگاهی اصولی بود. او خواستار عزت هر انسانی بود كه در لبنان، جامعه اسلامی و انسانی زندگی می كرد. امام موسی صدر همزمان با تقویت بنیه دینی و اعتلای بینش و منش و روش شیعه سعی می كرد كه با دمیدن روحیه خودباوری و تلاش برای رفع محرومیت از این بخش محروم، اندیشه خود را به سایر طوایف گسترش دهد. آثار به جا مانده از كارهای عملی و سازمانی و مدیریتی وی نشانه همه جانبه نگری اوست. مجلس اعلای شیعیان پشتوانه اعتقادی و معنوی جامعه شیعه لبنان است. «حركت محرومان» جریانی برای ایجاد خودباوری و تقویت حركت به سوی رفع فقر و محرومیت است. به همین منظور امام موسی صدر برای بهبود وضع زندگی انسان ها موسسه های خیریه تاسیس كرد.امام موسی صدر كوشید جامعه لبنان را بیدار كند و اعتماد به نفس را در جامعه لبنان به وجود آورد و برپایه این اعتماد به نفس ساز و كاری برای ایستادن در برابر اشغال متجاوزان ایجاد كند. گروه مقاومت لبنان كه بار اصلی آن بر دوش جوانان فداكار پیرو امیرالمومنین و شیعیان است به درجه ای رسیده كه برای اولین بار در سال ۲۰۰۰ ارتش قدرتمند اسرائیل را مجبور به عقب نشینی از منطقه اشغال شده كرده است، تا جایی كه اسرائیل به شكست خود اعتراف می كند. پیروزی و مقاومت ملت بزرگوار لبنان افتخار بزرگی برای شیعیان اسلام و مقاومت اسلامی است. مقاومت ملت بزرگوار لبنان خط مقدم دفاع از عزت عرب و محرومان در دنیا است. این نهال برومند بذری است كه امام موسی صدر آن را كاشته است. قهرمانان جنوب لبنان برای اولین بار اشغالگر بزرگ را به عقب نشینی وادار كردند تا جایی كه اعتراف كردند كه مدیون و مرهون اندیشه ها، راهنمایی ها و سازماندهی امام موسی صدرند، كه منشاء پیروزی آنان بوده است. محور كار امام موسی صدر مقاومت و ایستادگی در برابر ستم بود. او خواستار صلح و پیشرفت بود، نه درگیری و خشونت. اما متاسفانه مصلحان همواره در اقلیت و مظلومیت بوده اند. اعتصاب تاریخی امام موسی صدر در هنگام جنگ های داخلی لبنان به فروكش كردن جنگ انجامید. این اعتصاب یك حادثه تاریخی ثبت شده در مبارزات او و لبنان است. تلاش او و پیروانش به كنفرانس ریاض در سال ۱۹۷۶منجر شد كه نتیجه آن صلح پایدار در جامعه لبنان بود. این حركت امام در جامعه لبنان مورد استقبال قرار گرفت، تا جایی كه قرار شد پس از بازگشت از سفر لیبی این حركت را كه مكمل حركت مجلس اعلا بود ایجاد كند. اما متاسفانه با بروز آن حادثه ایجاد این جبهه فراگیر عقیم ماند. امام موسی صدر از جمله كسانی بود كه اگر در حوزه علمیه می ماند به سادگی تا قله مرجعیت شیعه بالا می رفت. اعتبار خانوادگی، دانش وسیع، محبوبیت در حوزه ها و دستیابی به درجه اجتهاد در جوانی او را در موقعیت ممتازی قرار داده بود. امام موسی صدر با ترك همه اینها به نقطه پرآشوبی رفت كه حضورش ضروری می نمود، تا پناه شیعیان محروم لبنان عزیز باشد. حضور امام در لبنان سبب شد كه شیعیان لبنان جایگاه خود را در خاورمیانه بیابند و بخش اثرگذار جامعه شوند. او فقط به دنبال تقویت شیعه نبود بلكه قهرمان آزادیخواه، عدالت طلب و پیشرفت جوی دنیای عرب و بیداری در لبنان و جهان اسلام بود و دشمنان اسلام تحمل آزادی چنین چهره هایی را ندارند. امام در موقعیتی دستگیر شد كه موج بیداری در سراسر دنیای اسلام به چشم می خورد. در میان اعراب به خصوص فلسطینیان، برای ایستادگی در برابر تجاوزگری های اشغالگران خودباوری به وجود آمده بود و بالاخره حركت موج خیز انقلاب اسلامی و حركت بی نظیر مردمی در ایران شكل گرفته بود. در چنین اوضاعی وجود امام موسی صدر برای كسانی كه خواستار عزت و عظمت مسلمانان نبودند، مضر به نظر می آمد، چرا كه او می توانست در همه عرصه ها تاثیرگذار باشد. ساده اندیشی است اگر ناپدید شدن او را یك اتفاق ساده تلقی كنیم. ربودن امام موسی صدر ناشی از توطئه بزرگی است كه پس از ۲۶سال از ربودن آن بزرگوار هنوز هم مانع از گشودن راز معمای ربودن او است. نمی توان در برابر سرنوشت این عزیز، كه به سرنوشت جامعه بشری امت اسلامی و نیز جامعه ما پیوند خورده است، بی اعتنا بود. ما نیز به مسئله بی اعتنا نبوده ایم و گام هایی به جلو رفته ایم. اما عظمت حادثه و آثار برجای مانده مانع پیشرفت بیشتر ما در پیگیری این امر است كه امیدواریم با تامل و واقعبینی بتوانیم گام های موثری برداریم. اگرچه امام موسی صدر در میان ما نیست اما اندیشه او و روش و منش او سرمایه بزرگی در دست جامعه شیعه است و امیدوارم چنین همایش هایی بتواند ارزش این سرمایه را روشن كند و گوشه های ناپیدایی از شخصیت او را مشخص سازد. به امید روزی كه بهتر و بیشتر بتوانیم از امام موسی صدر استفاده كنیم.
      *همایش «امام موسی صدر اندیشه ربوده شده»


      بگذاز غمت را فرياد كشم هموطن..تا بداني چه ديوانه وار دوستت مي دارم

      Comment

      • GoorGoor
        Member
        • Jul 2006
        • 262

        #4


        بگذاز غمت را فرياد كشم هموطن..تا بداني چه ديوانه وار دوستت مي دارم

        Comment

        • GoorGoor
          Member
          • Jul 2006
          • 262

          #5
          گفت وگو با علامه محمدحسین فضل الله
          ذهنی باز و اخلاقی والا داشت


          علامه محمدحسین فضل الله از شخصیت های شناخته شده خاورمیانه است. این روحانی روشنفكر كه خود نیز از چهره های برجسته عالم تشیع است در گفت وگو با روزنامه لبنانی الدیار از روابط خود با امام موسی صدر نكات جالبی به یاد دارد.

          برخی می گویند روابط میان شما و امام موسی صدر چندان روشن نبوده است. رابطه شما با ایشان چگونه آغاز شد و چگونه ادامه یافت
          اولین دیدار من با امام موسی صدر زمانی بود، كه وی برای برپایی اولین سالگرد ترحیم پدرشان، آیت الله سیدصدرالدین صدر، به نجف آمده بود. او به همراه پسر عمویش، سید اسماعیل صدر كه از علمای روز نجف بود، از من دعوت كرد تا در مجلس ترحیم شركت كنم. من دعوت را پذیرفتم و شعری نیز سرودم اما بنا به ملاحظاتی، خودم آن را نخواندم. روابط من با خاندان صدر در نجف اشرف بسیار خوب بود، خصوصا با شهید سیدمحمد باقر صدر و برادرش سیداسماعیل صدر. از طریق همین دو نفر آشنایی و روابطم با سید موسی صدر محكم شد. با هم در درس آیت الله العظمی خویی و سیدمحسن حكیم شركت و در مسائل علمی و غیرعلمی با یكدیگر بحث می كردیم. در نجف اشرف او را تبلور كسی یافتم كه جاذبه مشهودی از حیث سعه صدر در برابر دیگران داشت. همین ویژگی اخلاقی باعث جذب دیگران به او می شد، چندان كه توانست شخصیت محبوب بیشتر محافل و مجامع علمی نجف شود. رابطه من با او رابطه احترام متقابل بود. حتی من از اهالی شهرمان، بنت جبیل، شنیدم كه وقتی علامه شرف الدین كه از شخصیت های علمی معروف است، از سید موسی صدر درباره وضعیت عاملی ها در نجف پرسید، علامه شرف الدین پاسخ داد كه بهترینشان فلانی است و به من اشاره كرد. البته صحت این نقل قول به عهده گویندگان آن است، اگر چه راویان مورد اطمینان اند. به مدت چهار سال با سید موسی در نجف بودم و او زودتر از من به لبنان آمد.
          هنگامی كه شنید به لبنان و منطقه نبعه بازگشته ام، بسیار شگفت زده شد، زیرا كه موقعیت فرهنگی من را بیش از آن می دانست. اما من زندگی با مستضعفین را دوست داشتم. من از جوانی و در نجف اشرف هم به مناطق فقیرنشین می رفتم و با اهالی آن مناطق و كشاورزان و كارگران آن مناطق دمخور می شدم. در لبنان هم عادتم همین بود. با فقرا هم صحبت می شدم، نیازهای آنان را می شنیدم و از جانب مرجعیت نجف، كه در آن دوران آیت الله سیدمحسن حكیم بود، كمك هایی به آنان می رساندم. وقتی به لبنان آمدم و سیدموسی به دیدارم آمد، روابط گذشته مان را از سر گرفتیم و دوباره صمیمی شدیم. در آن زمان از نظر سیاسی اختلافاتی با هم داشتیم، بی آنكه این اختلاف بر دوستی ما تاثیری بگذارد. زیرا كه از ویژگی های ممتاز او سعه صدر و ذهن باز او بود. شاید با او اختلاف پیدا می كردی اما این اختلاف نظر را به دلش راه نمی داد. دل بزرگی داشت و طبیعی است كه به عنوان یك انسان برای مخالفین و دشمنانش ناراحت می شد. اما از نظر ذهنی فراتر از هرگونه كدورت و رنجیدگی بود. روابط ما ادامه یافت و هیچ گاه از یكدیگر نبریدیم، زیرا اختلاف نظر ما جنبه شخصی نداشت و از اختلاف اساسی در دیدگاه هم ناشی نبود.
          وجوه اختلاف و اشتراك نظر میان شما در برخی مسائل چه بود
          در آن زمان اختلاف بر سر برخی القابی بود كه سید موسی درباره مقامات دینی جهان به كار می برد كه به نظر من مناسب فضای اسلامی نبود. علاوه بر این درباره اوضاع آن روز لبنان نیز اختلاف داشتیم. در آن برهه، همكاری و ارتباط با دیگر محافل لبنانی روشن نبود. خصوصا با وجود تنش های سیاسی شدید در لبنان، در اواخر دهه شصت و اوائل دهه هفتاد و به طور مشخص تنش های موجود در جنبش ملی و فلسطینی و در حوزه مسیحیت و كشمكش هایی كه در جنگ سرد و كودتاها متبلور شدند، چیزی كه باعث روشن نبودن بخش مهمی از چشم انداز می شد. انتقاداتی كه در آن زمان نسبت به این دیدگاه یا آن دیدگاه ابراز می شد نتیجه ابهام در موضع گیری های آن مرحله بود. وقتی كه امروز برخی از این ملاحظات را بررسی می كنیم، در می یابیم كه این اختلافات ناشی از روشن نبودن وضعیت آن زمان بود، چنان كه اگر ما هم در جایگاه سید موسی صدر بودیم، بسیاری از كارهایی را كه وی در آن دوران انجام داد، انجام می دادیم. از جمله كارهای سید موسی صدر این بود كه به شكل بارزی توانست با دانش و بینش خود بسیاری از مفاهیم اسلامی را با چارچوب معنوی و اجتماعی آن وارد عرصه مسیحیت كند. در كلیساها حاضر می شد و درباره ابعاد معنوی اسلام كه با ابعاد معنوی مسیحیت مشترك بود، سخنرانی می كرد. گویی او عالمی مسیحی است كه مسیحیان را موعظه می كند، بی آنكه از اسلام و تفكر اسلامی دور شود.
          ممكن است به طور خلاصه نگاه خود و امام موسی صدر را به اوضاع آن زمان بگویید
          پس از بازگشت از نجف، همچنان اندیشه های اسلام مبارزاتی را داشتم، خصوصا اینكه ما در عراق با حركات ماركسیستی و ملی و سكولاریستی و پاره ای جریان های سیاسی محلی مبارزه می كردیم، در آن رویارویی ها ما اسلام گرا بودیم، بدین معنا كه می خواستیم در آگاهی امت و بیداری وجدانشان، به اسلام به عنوان اندیشه و زندگی و احساس محوریت دهیم. اندیشه ما را در عرصه سیاسی به حركت وامی داشت. البته باید دانست كه ما وارد عرصه فعالیت های گسترده سیاسی نشدیم. همه تلاش ما این بود كه این نسل از مسلمانان را با روش پیامبر به اسلام پیوند دهیم، پیامبری كه برای اسلامی كردن جهان با وسیله حكمت و موعظه حسنه آمده بود. با دستمایه هایی فرهنگی، معنوی، قانونی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی حركت می كردیم اما با اندكی ابهام. زیرا كه ما پیش از آن پا به عرصه ننهاده بودیم و همه جزئیات را نمی دانستیم. از همین رو بود كه در عرصه سیاسی هنوز فعالیت نمی كردیم. امام موسی صدر مصلحت لبنان را در این می دید كه پاره ای از افكار ما نباید مطرح شود. زیرا شرایط لبنان آن اندیشه ها را برنمی تابید. اما او خیلی با تفكر ما فاصله نداشت، ما همراه یكدیگر بودیم. در آن زمان برای بسیاری از دیدارها كه با حضور علمای مبارزی كه به لبنان می آمدند، انجام می گرفت، برنامه ریزی می كردیم. سیدمحمدباقر صدر در راس این علما بود. این دیدارها برای مقابله با ستمی بود كه بر علمای نجف می رفت، این ستم به دست حكومت های عراق متوجه علما می شد. برای رویارویی با این ستم كه بسیاری از علمای نجف را آواره ساخت، با هم فعالیت می كردیم.
          برخی می گویند حضور امام موسی صدر در عرصه فعالیت های اجتماعی به نحوی بود كه دیگر جایی برای دیگران نمی گذاشت، نظر شما چیست
          این مسئله طبیعی است. زیرا هنگامی كه امام موسی صدر به لبنان آمد، اندیشه های پربار و روش های متنوع و اخلاقی والا داشت. شیعیان لبنان چنین شخصیت همه جانبه نگری را نداشتند كه در حركت دینی اش، از عادت ها و سنت ها گذشته باشد و بسیاری از فضاهایی را كه در حالت عادی و سنتی بیگانه و دور از ذهن بودند، درنوردیده باشد. دیدیم كه چگونه در كنار بستنی فروش مسیحی برای خوردن بستنی او نشست، در حالی كه آن زمان، در فقه رایج علمای شیعه سخن از نجاست غیرمسلمان بود. بسیاری بر كار او خرده گرفتند. اما سرانجام نظر غالب همین شد. یعنی بسیاری از علما به طهارت اهل كتاب معتقد شدند، اما از دادن فتوا بیم داشتند. امروز به طهارت همه انسان ها فتوا داده شده است. این فتوایی است كه من در رساله ام آورده ام. علت این است كه كفر باعث نجاست جسم نمی شود، بلكه، بنابر سخن خداوند كه می فرماید: «انما المشركون نجس» به نوعی ناپاكی در اندیشه می انجامد.سیدموسی صدر این گونه در عرصه های اجتماعی حركت می كرد و با سعه صدر با غیر مسلمانان در كارهای اجتماعی همراه می شد. افزون بر این او با سیاستی باز به دنبال حقوق فقرا و ستمدیدگان بود. همین مسئله باعث ایجاد سختی های بسیاری برای وی در لبنان شد، هم چنان كه اجازه حركت در عرصه های بسیاری را نیز به او داد. امام موسی صدر این گونه به عرصه ای خالی پا گذاشت و طبیعی است كه با توجه به فضا و شرایط آن روز توانست این جای خالی را پر كند. پس از وفات عبدالحسین شرف الدین به صور آمد. صور در زمان علامه شرف الدین یكی از پایگاه های مرجعیت لبنان بود. علامه شرف الدین، خود، این ویژگی را به صور داده بود. این مسئله در حركت امام صدر نقش داشت. چنان كه اگر به شهر دیگری قدم می گذاشت، زمانی طولانی نیاز داشت تا بتواند به آنجایی كه در صور رسید، برسد. همچنین شرایط سیاسی آنجا در انتظار آمدن شخصیتی با این ویژگی ها و توانمندی بود.
          نظر شما درباره حملاتی كه در آن زمان متوجه امام موسی صدر بود، چیست
          وقتی حملاتی را كه ظالمانه متوجه سیدموسی صدر بود، آن هم از سوی كسانی كه خود مشكل فكری و روحی داشتند، بررسی می كنیم، می فهمیم كه این مرد چه اندازه مظلوم بود. فكر می كنم علت برخی از این دشمنی ها فضای پرتنش سیاسی بود كه چپی ها و فئودال ها و برخی عناصر اطلاعاتی منطقه در آن سهم داشتند، چه بسا سازمان های امنیتی و اطلاعاتی هم بودند كه ما از آن بی خبریم. گمان می كنم برخی از كسانی كه به او حمله می كردند، چنانچه همراه او و از موضع گفت وگو با او حركت می كردند، این موضع را در برابرش نمی گرفتند.
          امروز مشاهده می كنیم كه حركت سیاسی شما، كه جزیی از حركت دینی تان است، با حركت های بازی كه امام صدر در پیش گرفت، همسو است
          درباره بسیاری از مسائل با هم گفت وگو كردیم. فكر می كنیم بسیاری از كارهایی كه سید صدر انجام داد، ما هم بعدها بدان ها عمل كردیم، اما در عین حال ما خود را معذور می دیدیم. به یاد دارم كه برخی بزرگان، نقدهایی به سیدابوالحسن اصفهانی، مرجع بزرگ شیعه، داشتند، چنان كه همیشه این گونه است. پرسش های بسیاری مطرح می شد: پول ها چگونه خرج می شود چه اقداماتی می كند چرا این روابط را برقرار كرده است اما سخنی را از مرجع بزرگ پس از او نقل می كنم. سید محسن حكیم رحمه الله علیه گفت: پاره ای ملاحظات بر مرجعیت ابوالحسن اصفهانی داشتیم. اما وقتی مرجعیت به ما رسید، بیشتر از آنچه او انجام داده بود، انجام دادیم. ولی خودمان را معذور دیدیم. به طور طبیعی كسی كه بیرون گود نشسته است، نمی تواند مانند كسی كه در صحنه است، مسائل را دریابد. فكر می كنم، دشمنی هایی را كه امروز من با آنها زندگی می كنم و آنها را ظالمانه می دانم، از همان سنخ دشمنی هایی است كه سیدموسی آنها را ظالمانه می دانست و با آنها روبه رو بود. همان گونه كه او از دیگران می خواست، كه با او بی طرفانه صحبت كنند، من هم می خواهم كه بی طرفانه با خود من گفت وگو كنند. زیرا برخی از كسانی كه درباره من نوشتند، آنچه نوشتند، از روی هوای نفس اظهار نظر كردند و نه عقل و منطق. اینان می خواهند، از من ایراد آشكار بگیرند، چنان كه دیگران می خواستند از سید صدر ایراد بگیرند. امروز من هم به بزرگانی گرفتارم كه سیدموسی گرفتار بود، كسانی كه از میان آنچه درباره او می شنیدند، نسبت هایی به او می دادند و نه از چیزهایی كه از خود او می شنیدند. من هم امروز با همان مشكل مواجهم. برخی از بزرگان در لبنان و غیر لبنان، بی آنكه از خود من چیزی بشنوند و یا بخوانند، درباره من قضاوت می كنند، آنها از اینجا و آنجا سخنانی به گوششان می رسد و برمبنای همان ها قضاوت می كنند.


          بگذاز غمت را فرياد كشم هموطن..تا بداني چه ديوانه وار دوستت مي دارم

          Comment

          • donsaeid
            Senior Member
            • Nov 2005
            • 28300

            #6
            فكر سياسى امام موسى صدر





            هدف اصلى مقاله حاضر بازشناسى و بازخوانى انديشه سياسى امام موسى صدر و نيز عرضه انديشه سياسى و پاسخ‏هاى او به پاره‏اى از معضلات جوامع اسلامى و در نهايت بسط فرهنگ و انديشه اسلامى و پاسخ‏گويى به خلأهاى علمى جامعه است.


            مقدمه‏

            توصيف، تحليل، تبيين و نقد انديشه سياسى متفكران مسلمان معاصر كه شرايط فكرى و سياسى تقريباً مشتركى با زمان ما دارند، از اهميت زيادى براى پاسخ گويى به برخى خلأهاى موجود در جامعه برخوردار و بسيار راه‏گشاست. نظر به اهميت شخصيت و انديشه سياسى امام موسى صدر در جهان اسلام و پاسخ‏گويى به معضلات انسان معاصر و با عنايت به عدم توجه به انديشه سياسى وى در ايران، تبيين انديشه سياسى ايشان ضرورى مى‏نمايد. ايشان از معدود انديشمندانى است كه افكار و انديشه‏هايش بر بخشى از جهان اسلام به خصوص كشور لبنان سايه افكنده و تأث ير مهمى در آن جامعه بر جاى نهاده است. هدف اصلى مقاله حاضر بازشناسى و بازخوانى انديشه سياسى امام موسى صدر و نيز عرضه انديشه سياسى و پاسخ‏هاى او به پاره‏اى از معضلات جوامع اسلامى و در نهايت بسط فرهنگ و انديشه اسلامى و پاسخ‏گويى به خلأهاى علمى جامعه است.
            تاكنون در خصوص انديشه سياسى امام موسى صدر، اثر مستقلى انجام نگرفته است و تنها يكى از مجلات‏2 در ويژه نامه‏اى، به طور گذرا و غير تخصصى، به افكار اجتماعى ايشان پرداخته است. هر ساله در لبنان همايشى با عنوان «كلمة السواء» برپا مى‏شود كه در آن به انديشه سياس ى ايشان نيز توجه مى‏شود و برخى مقالات و سخنرانى‏ها درباره انديشه سياسى وى ارائه مى‏گردد؛ به ويژه مى‏توان از همايش «جايگاه آزادى در اصلاحات و نوگرايى» ياد كرد كه به همت مركز مطالعات و تحقيقات امام موسى صدر در روزهاى دوم و سوم دسامبر 2004 (دوازدهم و سيزدهم آذر ماه 1383) در بيروت برگزار شد. اين نهمين كنفرانس «كلمة السواء» بود كه مانند سال‏هاى گذشته با سخنان رهبران طوايف دينى و نماينده پاپ و با حضور رؤساى سه قوه و مقامات لبنانى و ايرانى افتتاح شد. در همايش بين‏المللى مذكور، شخصيت‏ها و متفكران مسلمان و مسيحى آخرين تحقيقات خود را درباره آزادى، اصلاحات، نوانديشى و نسبت اين پديده‏ها با يكديگر مطرح كرده‏اند. همچنين، بررسى و نقد آرا و منظومه علمى امام موسى صدر، پرچمدار گفت و گوى اديان و نوانديشى دينى، يكى از محورهاى اصلى بحث‏ها و گفت و گوهاى اين همايش بوده است.
            نيز بايد از موسوعه امام موسى صدر ياد كنم. اين مجموعه دوازده جلدى شامل تمامى گزارش‏ها و اخبار و مستندات مربوط به حيات و فعاليت‏هاى امام موسى صدر از روز ورود به لبنان تا زمان ربوده شدن ايشان است و كليه مصاحبه‏ها، گفتارها و سخنرانى‏ها و پاره‏اى حوادث و و قايع مربوط به ايشان شامل مى‏شود. اين مجموعه به زبان عربى است و نوعى روز شمار به حساب مى‏آيد.
            افزون بر اين‏ها و نيز آثار مكتوب امام موسى صدر، كه برخى از آنها به فارسى نيز بازگردانده شده است، بايد از فعاليت مؤسسه فرهنگى و تحقيقاتى امام موسى صدر و نيز پا يگاه اطلاع رسانى اينترنتى‏3 اين مؤسسه ياد كنم كه نوشته‏ها و مباحث ايشان را ترويج كرده و تاكنون متن‏هاى مختلفى از امام موسى صدر را در اين سايت در معرض ديد خوانندگان قرار داده است.

            شرح حال امام سيد موسى صدر

            سيد موسى صدر، مشهور به امام موسى صدر، در 14 خرداد 1307 در شهر قم به دنيا آمد. پدرش مرحوم آيةاللّه سيد صدرالدين صدر بود. امام موسى صدر پس از اتمام سيكل اول، وارد حوزه علميه قم شد و پس از مقدمات، دروس سطح را در محضر حضرات آيات سيد محمدباقر سلطانى طباطب ايى، شيخ عبدالجواد جبل عاملى، امام خمينى و سيد محمد محقق داماد، و دروس خارج را در محضر حضرات آيات سيد حسين طباطبايى بروجردى، محقق داماد، صدر و سيد محمد حجت در قم و حضرات آيات سيد محسن حكيم، سيد ابوالقاسم خويى، شيخ حسين حلى و شيخ مرتضى آل ياسين در نجف فرا گرفت. همچنين دروس فلسفى را نزد حضرات آيات سيد رضا صدر و علامه سيد محمد حسين طباطبايى در قم، و آيةاللّه شيخ صدرا بادكوبه‏اى در نجف آموخت.
            ايشان در كنار تحصيلات حوزوى، دروس دبيرستان خود را به اتمام رساند و در 1329 اولين دانشجوى روحانى بود كه در رشته «ح قوق» وارد دانشگاه تهران شد. صدر قبل از عزيمت به نجف اشرف، از سوى علامه طباطبايى مسؤوليت نظارت بر نشريه «انجمن تعليمات دينى» را بر عهده گرفت. وى همزمان با تحصيل در حوزه علميه نجف، به عضويت هيأت امناى جمعيت «منتدى النشر» در آمد، و پس از بازگشت به قم، ضمن ا داره يكى از مدارس ملى اين شهر، مسؤوليت سردبيرى مجلسه تازه تأسيس مكتب اسلام را عهده‏دار گرديد. از مهم‏ترين اقدامات امام موسى صدر در آخرين سال اقامت در شهر قم، تدوين طرحى گسترده جهت اصلاح نظام آموزشى حوزه‏هاى علميه با همفكرى حضرات آيات دكتر بهشتى و مكارم ش يرازى بود.
            صدر در سال 1338 و به توصيه حضرات آيات بروجردى، حكيم و شيخ مرتضى آل ياسين، وصيت مرحوم آيةاللّه سيد عبدالحسين شرف الدين، رهبر فقيد شيعيان لبنان را لبيك گفت و به عنوان جانشين آن مرحوم، به لبنان رفت. اصلاح شؤون فرهنگى، اجتماعى، اقتصادى و سياسى جامعه شيعيان لبنان از يك سو، و استفاده از ظرفيت‏هاى منحصر به فرد لبنان جهت نماياندن چهره عاقل، عادل، انسان دوست و سازگار با زمان مكتب اهل بيت به جهانيان از سوى ديگر، اهداف اصلى اين هجرت را تشكيل مى‏داد. امام موسى صدر براى نيل به اين اهداف، و با توجه به ج غرافياى اجتماعى و سياسى لبنان در منطقه و جهان، از همان بدو ورود فعاليت‏هاى خود را در سه حوزه سازماندهى كرد:

            1. بازسازى هويت، انسجام و عزت تاريخى شيعيان لبنان‏

            ايشان از زمستان 1338 و همزمان با آغاز فعاليت‏هاى گسترده دينى و فرهنگى خود در مناطق شيعه نشين لبنان، مطالعات عميقى را به منظور ريشه‏يابى عوامل عقب ماندگى اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى شيعيان لبنان به اجرا گذارد. حاصل اين مطالعات، برنامه‏هاى كوتاه مدت، ميا ن مدت و دراز مدتى بود كه از اواسط 1339 و در راستاى سياست محروميت زدايى، طراحى و اجرا گرديد. وى در زمستان 1339 و پس از تجديد سازمان جمعيت خيريه «البر و الاحسان» با تنظيم برنامه‏اى ضربتى جهت تأمين نيازهاى مالى خانواده‏هاى بى‏بضاعت، ناهنجارى تكدى را به كلى از سطح شهر صور و اطراف آن برانداخت.
            صدر در فاصله سال‏هاى 1340 تا 1348 و در چارچوب برنامه‏اى ميان مدت، ده‏ها جمعيت خيريه و مؤسسه فرهنگى و آموزش حرفه‏اى را در لبنان راه اندازى كرد كه حاصل آن كسب اشتغال و خودكفايى اقتصادى هزاران خانواده بى‏بضاعت، كاهش در صد بى‏سوادى، رشد فرهنگ عمومى، و به اجرا در آمدن صدها پروژه كوچك و بزرگ عمرانى در مناطق محروم آن كشور بود. وى در تابستان 1345 و پس از اجتماعات عظيم و چند روزه شيعيان لبنان در بيعت با ايشان به طور رسمى از حكومت وقت خواست تا همانند ديگر طوايف آن كشور، مجلسى براى سازماندهى طايفه شيعه و پيگيرى مسائل آن تأسيس گردد. مجلس اعلاى اسلامى شيعه كه اولين بخش از برنامه دراز مدت امام صدر به شمار مى‏رفت، در خرداد 1348 تأسيس و ايشان با اجماع آرا به رياست آن برگزيده شد.
            امام موسى صدر از بهار 1348 تا اواسط زمستان 1352 ب ا دولت وقت لبنان به گفت و گو پرداخت تا آن را براى اجراى پروژه‏هاى زيربنايى و وظايف قانونى خود در قبال مناطق شيعه نشين و محروم آن كشور ترغيب نمايد. در پى امتناع دولت لبنان از پذيرش اين مطالبات و نيز اتمام حجت با آن، جنبش محرومان لبنان در اوايل سال 1353 تح ت رهبرى ايشان شكل گرفت. و راهپيمايى‏هاى مردمى عظيمى در شهرهاى بعلبك، صور و صيدا عليه دولت به وقوع پيوست. اوجگيرى بحران خاورميانه، صف آرايى احزاب افراطى مسيحى در برابر مقاومت فلسطين و كشيده شدن برخى اختلافات جهان عرب به لبنان، صدر را بر آن داشت تا براى حف ظ ثبات كشور و ممانعت از سركوب فلسطينى‏ها، توده‏هاى مردم را به طور موقت از رويارويى با دولت كنار بكشد، و پيگيرى مطالبات بر حق شيعيان را تا آمدن رئيس‏جمهور بعدى به تأخير اندازد. ايشان در 1354 به رغم كارشكنى‏هاى شديد دولت، مجدداً با اجماع آرا به رياست مجلس اعلاى اسلامى شيعه برگزيده شد.
            با آغاز جنگ داخلى لبنان در فروردين 1354، تمامى تلاش‏هاى صدر مصروف پايان دادن به اين بحران گرديد. وى در خرداد همان سال در مسجد عامليه بيروت به اعتصاب نشست، و به پشتوانه مشروعيت كاريزماتيك و مقبوليت وسيع خود در ميان تمامى ط وايف، آرامش را به لبنان بازگردانيد. با شعله‏ور شدن مجدد آتش جنگ و پديدار شدن ابرهاى شكست بر آسمان جبهه مسلمانان، امام صدر در ارديبهشت 1355 حافظ اسد را وادار نمود تا با اعزام نيروهاى سورى به لبنان، موازنه قوا و آرامش را به اين كشور باز گرداند. حل اختلافات مصر با سوريه و متعاقب آن برپايى كنفرانس رياض در مهر 1355، آب سردى بود كه صدر بر آتش جنگ داخلى لبنان ريخت.

            2. پرچمدارى حركت گفت و گوى اديان و تقريب مذاهب در لبنان‏
            هدف استراتژيك امام موسى صدر آن بود تا شيعيان لبنان را همسان ديگر طوايف، و نه مقدم بر آنان، در تمامى عرصه‏هاى حيات سياسى، اجتماعى، فرهنگى و اقتصادى آن كشور مشاركت دهد. وى از اولين روزهاى هجرت به لبنان با طرح شعار «گفت و گو، تفاهم و همزيستى»، پايه‏هاى روابط دوستانه و همكارى صميمانه‏اى را با مطران يوسف لاخورى، مطران جرج حداد، شيخ محى‏الدين حسن و ديگر رهبران دينى مسيحى و اهل سنت آن كشور بنا نهاد.
            در طول دو دهه حضور امام صدر در لبنان، هيچ مراسم سرور يا اندوهى از شيعيان نبود كه وى در آن شركت جويد، و تن ى چند از فرهيختگان مسيحى و اهل سنت همراه او نباشند. حمايت جوانمردانه امام صدر از بستنى فروشى مسيحى در اوايل تابستان سال 1341 در شهر صور، كه به فتواى صريح ايشان مبنى بر طهارت اهل كتاب منجر گرديد، توجه تمامى محافل مسيحى لبنان را به سمت خود جلب نمود. در اوا خر تابستان 1341 مطران گريگور حداد به شهر صور آمد و از امام صدر براى عضويت در هيأت امناى «جنبش حركت اجتماعى» دعوت كرد.
            از اواخر سال 1341 حضور گسترده صدر در كليساها، ديرها و مجامع دينى و فرهنگى مسيحيان آغاز گرديد. سخنرانى‏هاى تاريخى امام صدر در ديرالمخل ص واقع در جنوب، و كليساى مامارون در شمال لبنان در 1341 و 1342، تأثيرات معنوى عميقى بر مسيحيان آن كشور بر جاى نهاد. اما صدر در تابستان 1342 و طى سفرى دو ماهه به كشورهاى شمال افريقا، طرحى نو جهت همفكرى مراكز اسلامى مصر، الجزاير و مغرب با حوزه‏هاى علميه شيع ى لبنان در انداخت. وى در بهار 1344، اولين دور سلسله گفت و گوهاى اسلام و مسيحيت را با حضور بزرگان اين دو دين الهى، در مؤسسه فرهنگى «الندوة اللبنانيه» به راه انداخت. وى پس از جنگ شش روزه اعراب و اسرائيل در 1346 به ديدار پاپ شتافت و جلسه‏اى را كه در ابتدا ن يم ساعت پيش‏بينى شده بود، به تقاضاى پاپ بيش از دو ساعت طول كشيد. صدر از 1347 به عضويت مركز اسلام‏شناسى استراسبورگ در آمد، و از رهگذر همفكرى و ارائه سمينارهاى متعددى در آن، انتشار آثار مهمى را زمينه سازى كرد.
            صدر در بهار 1348 پس از افتتاح مجلس اعلاى اس لامى شيعه، از شيخ حسن خالد مفتى اهل سنت لبنان دعوت كرد تا با همفكرى يكديگر براى توحيد شعائر، اعياد و فعاليت‏هاى اجتماعى طوايف اسلامى تدبيرى بينديشند. وى در همين خصوص طرح مدونى را به اجلاس 1349 «مجمع بحوث اسلامى قاهره» ارائه نمود، و متعاقب آن به عضويت داي م اين مجمع درآمد. امام در 1349 رهبران مذهبى طوايف مسلمان و مسيحى جنوب لبنان را در چارچوب «كميته دفاع از جنوب» گرد هم آورد، تا براى مقاومت در برابر تجاوزات رژيم صهيونيستى چاره انديشى كنند.
            نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


            «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
            صادق هدايت؛ بوف کور

            Comment

            • donsaeid
              Senior Member
              • Nov 2005
              • 28300

              #7
              وى در زمستان 1353 و در اقدامى بى‏سابقه، خطبه‏هاى عيد موعظه روزه را در حضور شخصيت‏هاى بلندپايه مسيحى لبنان در كليساى كبوشيين بيروت ايراد نمود، و اگر آتش جنگ داخلى شعله‏ور نمى‏شد، در پى آن بود تا كاردينال مارونى لبنان را براى ايراد خطبه‏هاى يكى از نمازهاى جمعه شهر بيروت دعوت كند. صدر در زمستان 1355 و در جمع سردبيران ج رايد بيروت، با پيشبينى صريح حذف فاصله‏ها و روند جهانى شدن در اواخر قرن بيستم، قرن بيست و يكم را قرن همزيستى پيروان اديان، مذاهب، فرهنگ‏ها و تمدن‏هاى گوناگون ناميد، و بر رسالت تاريخى لبنان جهت ارائه الگويى موفق در اين زمينه پاى فشرد. وى در اواسط 1357 موفق گرديد رهبران مسلمان و مسيحى لبنان را جهت برپايى يك جبهه فراگير ملى متقاعد نمايد، و در اين مسير تا آن‏جا پيش رفت كه حتى موعد تأسيس و اولين گردهمايى آنان را براى پس از بازگشت خود از سفر ليبى مشخص نمود.


              3. تأسيس جامعه مقاوم و مقاومت لبنانى در برابر تجاوزات اسرائيل‏
              امام موسى صدر از سال 1343 و يك سال پيش از تأسيس جنبش فلسطينى فتح، در پى تشكيل نيروى مقاومت در برابر اسرائيل بود و در اين راستا در بهار 1344 گروهى از جوانان مؤمن شيعه را به مصر اعزام كرد تا در دوره‏اى شش ماهه فنون نظامى را فرا گيرند. با بازگشت اين جوا نان كه اولين كادرهاى مقاومت لبنان بودند، عمليات ايذايى مشترك رزمندگان فلسطينى - لبنانى در شمال فلسطين اشغالى آغاز گرديد. اين نوع عمليات مشترك تا اوايل 1972 ادامه يافت. در مهر 1348 مؤسسه صنعتى جبل عامل يا كارگاه كادر سازى امام صدر به طور رسمى آغاز به كار كرد. در پى بمباران شديد جنوب لبنان به دست رژيم صهيونيستى در 1349 و عدم واكنش مناسب دولت وقت، اعتصابى بى‏سابقه به دعوت صدر، لبنان را فرا گرفت و دولت وقت را بر آن داشت براى بازسازى مناطق جنگى و برپايى پناهگاه‏هاى مناسب در آن، مجلس جنوب را تأسيس نمايد. از ا وايل 1351 عمليات ايذايى جوانان شيعه در داخل فلسطين اشغالى شكلى مستقل به خود گرفت. در شهريور 1351 و كمتر از 24 ساعت پس از اشغال 48 ساعته دو روستاى «قاناى جليل» و «جويا» به دست سربازان رژيم صهيونيستى، نشست فوق‏العاده مجلس اعلاى اسلامى شيعه با حضور تمامى اع ضا در روستاى جويا برگذار گرديد، و از همان روز اولين بذرهاى «مقاومت لبنانى» با هدايت امام موسى صدر كاشته شد.
              از پاييز 1351 آموزش نظامى جوانان شيعه شتاب بيشترى گرفت. در خرداد 1354 و به دنبال وقوع انفجارى در اردوگاه نظامى عين البنيه در كوه‏هاى بقاع، كه ب ه شهادت 27 تن از جوانان شيعه انجاميد، امام موسى صدر به طور رسمى تأسيس «مقاومت لبنان» را اعلام كرد. با پايان يافتن جنگ داخلى لبنان و انتقال دامنه ناآرامى‏ها به جنوب، واحدهاى مقاومت لبنان در نقاط استراتژيك مناطق مرزى مستقر شدند. اولين عمليات بزرگ مقاومت لب نان عليه تجاوزات اسرائيل در اواخر 1355 صورت گرفت كه پس از چند روز درگيرى، به آزادسازى شهرك‏هاى «طيبه» و «بنت جبيل» منجر گرديد.
              صدر نخستين شخصيتى بود كه در زمستان 1356، طرح سازشكارانه توطين پناهندگان فلسطينى در جنوب لبنان را افشا كرد و با مواضع شجاعانه خود از تحقق آن جلوگيرى نمود. در حمله گسترده اسرائيل به جنوب لبنان در 1357 و به رغم عقب‏نشينى احزاب چپ و گروه‏هاى فلسطينى، جوانان مقاومت لبنان و دانش‏آموزان مؤسسه صنعتى جبل عامل در منطقه اشغالى باقى ماندند، و به رغم امكانات اندك در برابر اشغالگران صهيوني ست ايستادگى كردند.
              امام صدر اگرچه لبنان را محل اصلى فعاليت‏هاى خود قرار داده بود، اما هيچ گاه از ديگر مسائل جهان اسلام غافل نبود. انقلاب اسلامى ايران، امنيت حوزه‏هاى علميه، اتحاديه عربى اسلامى جهت مبارزه با اسرائيل و گسترش تشيع در آفريقاى سياه، مهم‏تر ين دغدغه‏هاى خارج از لبنان ايشان را تشكيل مى‏دادند. در پى دستگيرى امام خمينى در تابستان 1342، وى راهى اروپا و شمال آفريقا گرديد، تا از طريق واتيكان و الازهر، شاه ايران را براى آزادسازى امام خمينى تحت فشار قرار دهد. با آزادى امام در پايان اين سفر، آيةالله خويى تصريح كرد كه اين آزادى، بيش از هر چيز مرهون سفر آقاى صدر بود. در پى تبعيد امام به تركيه در پاييز 1343، صدر اقدامات مشابهى را به انجام رساند، تا ضمن تأمين امنيت امام خمينى، ترتيب انتقال ايشان به عتبات عاليات فراهم شود. در نيمه دوم دهه چهل و پس از آم اده شدن اولين كادرهاى نظامى مقاومت لبنان، ده‏ها تن از جوانان مبارز ايرانى به لبنان آمدند و زير نظر آنان فنون نظامى را فرا گرفتند. در اواخر دهه چهل و مقارن با تأسيس مجلس اعلاى اسلامى شيعه، امام خمينى در پاسخ به برخى فضلاى ايرانى مقيم نجف، امام صدر را اميد خود براى اداره حكومت پس از شاه ناميد. در زمستان 1350 و براساس تقاضاى مراجع وقت، صدر درباره برخى زندانيان سياسى با شاه گفت و گو نمود، كه بعضى از آنان از جمله حجةالاسلام و المسلمين هاشمى رفسنجانى، اندكى بعد از زندان آزاد گرديدند.
              با به قدرت رسيدن حافظ اسد در 1350 و آغاز همكارى‏هاى تنگاتنگ وى با امام صدر، سوريه به امن‏ترين كشور خاورميانه براى مبارزان ايرانى بدل گرديد. ايشان در تابستان 1356 در اقدامى جوانمردانه با اقامه نماز، تدفين و برپايى مراسم ارتحال دكتر شريعتى از سست شدن پيوند جوانان تحصيلكرده با ر وحانيت، جلوگيرى به عمل آورد. به دنبال درگذشت مرحوم حاج آقا مصطفى خمينى در پاييز 1356، وى پسر عموى خود شهيد آيةالله سيد محمدباقر صدر را بر آن داشت تا بيش از پيش به حمايت از امام خمينى برخيزد. امام موسى صدر در بهار 1357 لوسين ژرژ نماينده روزنامه لوموند در بيروت را به نجف فرستاد، تا با انجام اولين مصاحبه بين‏المللى با امام خمينى، افكار عمومى جهانيان را با انقلاب اسلامى ايران آشنا سازد.
              امام موسى صدر در ديدارهاى مكرر سال 1357 خود با رهبران سوريه، عربستان سعودى و برخى ديگر از كشورهاى جهان عرب، اهميت انقلا ب اسلامى ايران، پيروزى قريب الوقوع آن، و ضرورت همپيمانى آنان با اين انقلاب را به آنها گوشزد نمود. وى در شهريور 1357 و يك هفته پيش از ربوده شدن خود، با انتشار مقاله «نداى پيامبران» در روزنامه لوموند، امام خمينى را تنها رهبر انقلاب اسلامى ايران معرفى كرد. بدون ترديد بزرگترين خدمت امام موسى صدر به انقلاب اسلامى ايران آن بود كه در سال‏هاى 1356 تا 1357 و پس از قريب دو دهه ترويج ارزش‏هاى زيباى اسلام راستين در لبنان، عموم مردم، به خصوص شيعيان و بالاخص كادرهاى مقاومت آن كشور را با اين انقلاب آشنا و مرتبط نمود.
              امام سيد موسى صدر در سوم شهريور 1357 و در آخرين مرحله از سفر دوره‏اى خود به كشورهاى عربى، بنا به دعوت رسمى معمر قذافى وارد ليبى، و در روز نهم شهريور ربوده شد. دستگاه‏هاى قضايى دولت‏هاى لبنان و ايتاليا، و همچنين تحقيقات انجام شده از سوى واتيكان، ادعاى رژيم ليبى مبنى بر خروج صدر از آن كشور و ورود به رم را تكذيب كرد. مجموعه اطلاعات آشكار و پنهانى كه طى دو دهه پيش به دست آمد، دال بر آن هستند كه امام موسى صدر هرگز خاك ليبى را ترك نگفته است.
              در اين ميان قراين متعددى حكايت از آن دارد كه امام موسى صدر همچ نان در قيد حيات بوده و در حبس است. آخرين خبرى كه در 13 ارديبهشت 1380 در سايت اينترنتى «جبهه نجات ملى ليبى» منعكس گرديد. مدعى آن است كه امام موسى صدر در اواخر سال 1376 توسط برخى زندانيان زندان ابوسليم شهر طرابلس مشاهده گرديده است.4

              عناصر اساسى انديشه امام موسى صدر
              در اين‏جا به پاره‏اى از عناصر اصلى انديشه سياسى امام سيد موسى صدر اشاره مى‏شود. مطالب اشاره شده از ميان انبوه نوشته‏ها و سخنان امام سيد موسى صدر گزينش شده است.

              كرامت انسان و جانشينى خداوند
              نخستين گام در راه تربيت انسان و ارتقاى انديشه وى در تمامى مراحل تكامل، قرار دادن انسان در مسيرى است كه كرامت خويش را درك كند و به بزرگى انسان و ارجمندى مقام خود اشعار و درك درخور داشته باشد و به همه شؤون خويشتن خويش اهتمامى شايسته ورزد. [...] حب نفس غريزه‏اى نهفته در نهاد انسان است تا با قدرت آن بتواند از موجوديت خود دفاع كند و براى كسب چيزهاى خوب تلاش كند؛ لكن اين غريزه آنگاه مى‏تواند در جهت خير و سعادت انسان فعال باشد كه فعاليت آن متناسب با سطح آگاهى انسان تنظيم شود؛ در جهت خير و سعادت متناسب با ا نسان كار كند و در جهت امور منافى با خير و سعادت وى از كار بايستد. بنابراين حب ذات نيرويى است كه انسان را به جنبش و تكاپو و دفاع از موجوديت خود وا مى‏دارد؛ تنها آگاهى از كرامت و ارجمندى انسان است كه شأن و مقام او را تحديد و مشخص مى‏كند و با ترسيم خطوط و م رزهاى معينى، سيره، سلوك، خط مشى، اهداف بلند و متعالى انسان را مى‏نماياند و دشمنان را مى‏شناساند و طريق دفاع در برابر آنها را نشان مى‏دهد.
              ممكن است با كار طاقت فرسا و كوشش و مشقت بسيار بتوان سطح زندگى انسان را بالا برد؛ اما اين شيوه، بهترين و برترين شي وه جهت تكامل انسان نيست، بلكه چه بسا پيروى از چنين شيوه‏اى نتايجى منفى را به دنبال آورد و عقده‏هاى روانى را باعث شود. لذا از اين شيوه به سبب آن‏كه عواقب منفى در پى دارد و مسؤوليت را به جاى آن كه به عهده اجتماع بگذارد متوجه افراد مى‏كند بايد روى گرداند.انسان در ديدگاه اسلام، خليفه و جانشين خداوند بر روى زمين است. به تمامى «اسماء» علم و آگاهى دارد و مسجود جميع فرشتگان و «ملائكة الله» است:
              وَ اِذ قالَ ربُّكَ لِلمَلائِكَةِ اِنّى جاعِلٌ فى الارضِ خليفة قالوا اَتَجعَلُ فيها مَن يُفسِدُ فيها و يَفسكُ ال دِّماءَ وَ نَحنُ نُسَبِّحُ بِحَمدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ قالَ اِنّى اَعلَمُ ما لا تَعلمُونَ، وَ عَلَّمَ آدَمَ الاسماءَ كُلَّها ثُمَّ عَرضَهُم عَلى المَلائِكَةِ فَقال اَنبئوُنى بِاسماءِ هؤلاءِ اِن كُنتُم صادقين، قالوا سُبحانكَ لا عِلمَ لَنَا الاّ ما عَلّمتَ نا اِنَّكَ اَنتَ العَليمُ الحَكيمُ، قالَ يا آدمُ اَنبئهُم بِاسمآئِهِم قالَ اَلَم اَقُل لَكُم اِنّى اَعلَمُ غَيبَ السَّمَواتِ وَ الارضِ وَ اَعلَمُ ما تُبدونَ وَ ما كُنتُم تَكتُمُونَ، و اِذ قُلنا للملائِكةِ اسجُدُوا لادَمَ فَسَجدُوا؛5 و چون پروردگارت به فر شتگان گفت من گمارنده جانشينى در زمينم، گفتند آيا كسى را در آن مى‏گمارى كه در آن فساد مى‏كند و خون‏ها مى‏ريزد، حال آن كه ما شاكرانه تو را نيايش مى‏كنيم و تو را به پاكى ياد مى‏كنيم. فرمود من چيزى را مى‏دانم كه شما نمى‏دانيد و همه نام‏ها را به آدم آموخت، سپ س آنها را بر فرشتگان عرضه داشت و گفت اگر راست مى‏گوييد به من از نام‏هاى ايشان خبر دهيد. گفتند پاكا كه تويى، ما دانشى نداريم جز آنچه به ما آموخته‏اى، تو داناى فرزانه‏اى. فرمود اى آدم آنان را از نام‏هايشان خبر ده؛ و چون از نام‏هايشان خبرشان داد، فرمود آيا به شما نگفتم كه من ناپيداى آسمان‏ها و زمين را مى‏دانم و آنچه را آشكار مى‏داريد و آنچه را پنهان مى‏داشتيد مى‏دانم. و چنين بود كه به فرشتگان گفتيم بر آدم سجده بريد، آنگاه همه سجده بردند.»
              نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


              «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
              صادق هدايت؛ بوف کور

              Comment

              • donsaeid
                Senior Member
                • Nov 2005
                • 28300

                #8
                مفهوم خليفه‏6 با وضوح هرچه تمام‏تر استقلال بشر و حريت و آزادى او را در دخل و تصرف بر روى زمين آشكار مى‏سازد؛ اما راه‏هاى ترسيم شده براى او و خطوط نوشته شده جهت هدايت و رشد وى، در واقع نصايح و اندرزها و دلالت‏هايى است كه خداوند متعال براى خليفه و جانشين خود (در روى زمين) مقرر داشته است. تعليم اسماء به آدم - اسمائى كه م رجع ضمير «هُم» كه ويژه ذوى العقول است - تأكيد ويژه‏اى است. پروردگار پس از اين كه فرشتگان به عجز خويش اعتراف كردند، تأكيد مى‏فرمايد كه ذات مقدس الهى، غيب و پنهانى‏هاى آسمان‏ها و زمين را مى‏داند. چنين «تعليم و تأكيدى» امكانات و قدرت متعالى انسان را منعكس م ى‏كند؛ قدرت و توانايى انسان بر شناخت تمامى موجودات و معرفت به فعل و انفعالات نيروها و انرژى‏هايى كه در دايره خلافت وى و تحت تصرف او در حيات ايدئولوژيكى و مكتبى‏اش قرار دارند.
                سجود ملايكه (به عنوان موجودات عالى و نخبه جهان) تأكيد صريحى بر خضوع و كرنش ه مه موجودات در برابر انسان و اطاعت و فرمانبردارى آنها از اوست. پس استقلال در تصرف، قدرت بهره‏مندى از امكانات گسترده و خضوع و خشوع موجودات در مقابل انسان، صفات سه گانه‏اى است كه ما آنها را از آيات فوق و در قالب عباراتى در عالى‏ترين درجه تكريم و احترام مى‏ف هميم.
                به باور من ملايكه از ابتدا استقلال بشر را در عمل و تصرف در زمين درك مى‏كردند و مى‏دانستند كه اين استقلال كامل و همه جانبه تحقق‏پذير نخواهد بود. مگر آن كه انسان توانايى شناخت شرور و زشتى‏ها و نيز امكان و اختيار انجام دادن زشتى و پليدى را داشته با شد. همين درك و شعور بود كه ملايكه را وا داشت كه بگويند: اين انسان (انسان مستقل) در زمين فساد و خونريزى مى‏كند. ولى با اين حال مشاهده مى‏كنيم كه چنين خطرى از مقام انسان و كرامت وى چيزى نمى‏كاهد، بلكه اين خطر كردن را چونان شرطى بنيادين براى استقلال انسان و حريت و آزادى او در عمل و تصرف، بارز و برجسته مى‏سازد. اما «ابليس» در رأى و نظر قرآن تنها موجودى است كه از سجده بر آدم ابا مى‏كند و به وى تكبر مى‏ورزد و از مقام ملكوت خداوند طرد مى‏شود و مجازاتش به عذاب روز قيامت موكول مى‏گردد. اين ابليس كه پس از امتناع از سجده بر آدم به عنوان «شيطان رجيم» ناميده مى‏شود، رهبرى لشكريان «شر» را در حيات انسانى به عهده مى‏گيرد و جنگ و نزاع محتومى را، هم در جهان خلقت و هم در نفس انسانى، به راه مى‏اندازد، (كه البته) پيروزمندان در اين نبرد بندگان مخلص و بى‏آلايش خداوند مى‏باشن د، آنهايى كه ميوه‏هاى درخت آفرينش و گل‏هاى سرسبد وجودند. آفريدگار، جهان را به خاطر آنان آفريده و آن را عرصه خلافت وى قرار داده است. انسانى كه با دست (قدرتمند) خداوند ساخته و «روح خدا» در كالبد او دميده شده است.
                بنابراين انسان از مواد هم جنس كره زمين ب ه دست خداوند آفريده و از روح خدا در وى دميده شده است؛ تصويرى واضح و روشن از همه ابعاد وجودى انسان و وجود شامل و كاملى كه از حضيض زمين تا اوج آسمان امتداد مى‏يابد. اين تعبير قدرتمند بيانگر كرامت و مقام ارجمندى است كه انسان از آن بهره‏مند است، تعبيرى كه بي ان كننده آفرينش انسان در بلندترين قله خلقت و والاترين و استوارترين بام دستگاه آفرينش است.
                در ميان موجودات، خداوند براى انسان امتيازى انحصارى قائل شده است و آن قابليت او براى متخلق شدن به اخلاق خداوندى است. بر همين اساس انسان را آزاد آفريده تا امكان يا بد در مسير كسب علم و معرفت گام نهد. اسلام در موارد بى‏شمارى از كتاب و سنت، انسان را بر اين قابليت‏ها آگاه كرده است تا معنويات خود را ارتقا دهد و به مقام مكرم، بزرگ و گرامى خويش اشعار پيدا كند و بداند كه بر بسيارى از مخلوقات فضيلت و برترى دارد. اين امتياز در برخى از آيات قرآنى آمده و حديث معروف «تَخَلَّقوا بِاَخلاقِ اللَّه» نيز بر آن گواه است.

                در تعاليم و آموزه‏هاى اسلامى بر اين واقعيت تأكيد شده كه پروردگار به انسان بسيار نزديك است، نزديك‏تر از هر چيزى. لذا بر انسان لازم است كه به چنين قرب و نزديكى ا دراك يابد و آنچنان خويشتن خويش را به ذات مقدس ربويى نزديك بيند كه در ارتباط با آن مستواى بلند، نيرو و عزت و عظمت خود را درك كند.
                تقرب به خداوند مقام و معنويات انسان را اعتلا مى‏بخشد و از وى ترس، حزن، اندوه و غم را مى‏زدايد و بسيارى از رذايل اخلاقى را كه از ناتوانى و خوف و طمع نشأت مى‏گيرد همانند دروغ، نفاق، حرص و آز را دور مى‏سازد. ديگر آن كه اين قرب و نزديكى، تحصيل و اكتساب صفات خداوندى را براى انسان تسهيل كرده و راه را جهت وصول به مقام تخلق به اخلاق اللَّه آسان مى‏كند. در آيات قرآنى انسان به سبب آن كه قدرت شناخت آفريدگار سازمان خلقت و عظمت آن ذات مقدس را دارد، معادل جهان هستى و كل آفرينش قرار دارد. پس وى به تنهايى برابر همه آفاق است. همچنين در برخى از احاديث، انسان عالم اكبر معرفى شده است.
                آيين مقدس اسلام مقام انسان را بسيار منزه مى‏داند؛ لذا پ رستش بت‏ها و عبادت بشر و هر شخص و هر شيئى را حرام ساخته و انسان را در نظام آفرينش بالاتر و والاتر از آن قرار داده است كه غير خدا را پرستش كند و در برابر موجودات محدودى چون خود او خضوع و خشوع نمايد. ما در بسيارى از تعاليم اسلامى مى‏يابيم كه انسان از بيان نياز به غير از خداوند منع شده است.7

                نقش اراده در زندگى انسان‏
                در تعاليم و آموزه‏هاى اسلامى به صراحت جايگاه «عمل انسان» تعريف شده است و در ارزيابى اسباب سعادت و شقاوت حقيقى آدمى تأثير هرگونه عامل خارجى را نفى نموده و تنها راه وصول به سعادت و شقاوت را عمل مى‏داند. در قرآن كريم آمده است.
                وَ نَفس وَ ماسَوّيهَا، فَاَلَهَمَها فُجُورَها وَ تَقويَها، قَد اَفَلحَ مَن زَكّيها، وَ قَد خَابَ مَن دَسّيها؛8 و سوگند به نفس انسان و آن كه آن را سامان داد. آنگاه نافرمانى و پرهيزگارى‏اش را در آن الهام كرد. به راستى هر كس كه آن را پاكيزه داشت، رستگار شد. و به راستى نوميد شد هر كس كه آن را فرومايه داشت.
                كُلُّ نَفس بِما كَسَبَت رَهينَة؛9 هر كس در گرو كارى است كه كرده است.
                قرآن مجيد طرز تفكرى را كه از عوامل اساسى تقسيم و تجزيه جوامع بشرى شناخته شده و برخى امت‏ها بدان معتقدند و مى‏گويند «ما فرزندان خداوند و دوستداران او هست يم» به صراحت رد مى‏كند و آن را انديشه‏اى خطا و خطرناك معرفى مى‏نمايد كه با توحيد حقيقى در تنافى و تضاد است. اسلام انسان را بى‏نياز از عمل و كار و كوشش نمى‏داند. اين طرز تفكر سهمناك است كه برخى از امم خويش را تافته‏اى جدا بافته تلقى نموده و بر اين باورند كه ما فرزندان خدا و دوستان خداوندگاريم.
                قُل يا اَيَّهَا الذينَ هادُوا ان زَعَمتُم انَّكُم اَولياء لِلّهِ مِن دُونِ النّاسِ فَتَمَنَّوا المَوتَ اِن كُنتُم صادِقينَ وَ لايَتَمَنَّونَهُ اَبَداً بِما قَدَّمَت اَيديهِم وَ اللَّهُ عَليم بِالظّالِمينَ؛10 بگو اى قوم يهود هرگاه مى‏پنداريد كه شما دوستان خدا هستيد نه مردم ديگر، پس تمناى مرگ كنيد اگر راست مى‏گوييد، و آنان به سبب اعمالى كه پيش از اين مرتكب شده‏اند، هرگز تمناى مرگ نخواهند كرد و خدا به ستمكاران داناست.
                نبى گرامى اسلام، حضرت محمدصلى الله عليه وآل ه وسلم از ابتدا تا انتهاى رسالت خويش «عمل» را به عنوان يك اصل اصيل و عنصرى جدى در دعوت خود مدنظر قرار داده و به دختر گرامى‏اش حضرت فاطمه (س) چنين مى‏فرمايد:«فاطمه، خودت بايد براى خودت كار كنى. من به هيچ رو تو را در قبال مسؤوليت‏هاى الهى بى‏نياز نتوانم نم ود».
                گفتنى است كه اسلام مسؤوليت چگونگى تكوين و بناى اجتماعات، نوع و تفاوت جوامع، نظامات اجتماعى، مستوا و سطوح گوناگون فرهنگى و نيز مشكلاتى را كه بر جوامع انسانى عارض مى‏گردد، تنها به گردن انسان نهاده است.... از نظر اسلام در حقيقت انسان است كه با فعل و عمل خود جوامع را مى‏سازد و برنامه‏ها و آرمان‏هاى اجتماعى را ترسيم مى‏كند. انديشه و برنامه‏ريزى‏هاى اوست كه مسؤوليت‏ها را تعيين و تحديد و تنظيم مى‏نمايد و بر مشكلات و دشوارى‏ها فايق مى‏آيد. در اين باره نيز قرآن كريم چنين نظر مى‏دهد:
                اِنَّ اللَّهَ لايُ غَيِّرما بقَوم حَتَّى يُغَيِّروُا ما باَنفُسهم؛11 بى‏گمان خداوند قومى را دگرگون نكند مگر آن كه آنچه در دل‏هايشان دارند، دگرگون كنند.
                ظَهَرَ الفَسَادُ فِى البَرِّ وَ البَحرِ بِمَا كَسَبَت اَيِدى النّاس لِيُذيقَهُم بَعض الّذى عَمِلُوا لَعَلَّهُم يَرجعُو نَ؛12 به خاطر كار و كردار مردم، تباهى در بر و بحر فراگير شده است تا «خداوند» جزاى بخشى از كار و كردارشان را به آنان بچشاند، باشد كه بازگردند (و به خود آيند).
                در يكى از احاديث نبوى هم آمده است: «هرگونه كه باشيد، به همان گونه بر شما حكومت مى‏شود».
                بن ابراين از ديدگاه اسلام تنها عمل انسان است كه تاريخ را مى‏سازد. آن را تغيير داده به حركت در مى‏آورد و به پيش مى‏برد، عوامل خارجى در مسير ساختن جوامع بشرى تأثير تعيين كننده‏اى ندارند، بلكه اين فقط انسان است كه با «عمل» نشأت گرفته از معرفت و شناخت يا برآمده از جهل و نادانى و يا ناشى از اهمال و بى‏تفاوتى فرصت مى‏يابد تا طريقى را برگزيند و گامى را بر گام ديگر ترجيح دهد... و بالاخره واقعيت‏هاى اجتماعى همان خواهد بود كه وى اختيار كرده است. نيز تغيير و تحولات تاريخى و يا به اصطلاح جبر تاريخى چيزى جز فعل و انفعا ل ميان انسان و جهان نيست.
                انسان بر حسب تمايلات و نيازمندى‏هايش مى‏كوشد تا آگاهى - از جهانى كه در آن زيست مى‏كند - به دست آورد. بر اين اساس به قرائت سطورى از سطور سازمان آفرينش مى‏پردازد. اين قرائت بر حيات انسانى وى تأثير گذارده، دانش و بينش او را بالا مى‏برد و معيشت و زندگى وى را به دست تغيير و تحولى بنيادين مى‏سپارد. در عين حال موجب تغييرات و دگرگونى‏هايى در محيط و دنياى اطراف انسان مى‏گردد...، سپس به قرائت دومين سطر از سطور جهان خلقت مى‏آغازد و همين طور... سپس تنها قهرمان صحنه نمايشگاه تاريخ عبارت است از «انسان» و بس... تنها اوست كه تاريخ را مى‏سازد، تغيير مى‏دهد و به حركت در مى‏آورد و همچنين خود تغيير مى كند، پيشرفت مى‏نمايد و به طور مستمر كنش‏ها و واكنش‏هاى او با جهان استمرار مى‏يابد. بنابراين «عمل» انسان است كه آفريننده و سازنده كليه اين حوادث است نه عاملى ديگر... حال آيا مقام و مرتبه‏اى والاتر و بالاتر از چنين مقام و مرتبه‏اى در سراسر سازمان خلقت مى‏توان يافت؟13
                نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


                «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
                صادق هدايت؛ بوف کور

                Comment

                • donsaeid
                  Senior Member
                  • Nov 2005
                  • 28300

                  #9

                  مفهوم آزادى‏
                  آزادى برترين ساز و كار فعال كردن همه توانايى‏ها و ظرفيت‏هاى انسانى است. هيچ كس نمى‏تواند در جامعه محروم از آزادى خدمت كند، توانايى‏هايش را پويا سازد و موهبت‏هاى الهى را بپروراند. آزادى يعنى به رسميت شناختن كرامت انسان و خوش گمانى به انسان. حال آن كه نبود آزادى، يعنى بدگمانى به انسان و كاستن از كرامت او كسى مى‏تواند آزادى را محدود كند، كه به فطرت انسانى كافر باشد. فطرتى كه قرآن مى‏فرمايد: «فطرة اللَّه التى فطر الناس عليها». فطرتى كه پيامبر باطنى و درونى انسان است.
                  آزادى حق روزنامه نگار است كه جامع ه‏اش بايد به او پيشكش كند. آزادى خدمتى است به روزنامه نگار تا كار خود را به انجام رساند، و خدمتى است به جامعه تا همه چيز را بداند. صيانت از آزادى ممكن نيست مگر با آزادى، آزادى بر خلاف آنچه كه مى‏گويند، هرگز محدود شدنى و پايان يافتنى نيست. در حقيقت آزادى كامل عين حق است؛ حقى است از جانب خدا كه حدى بر آن نيست.
                  آزادى حقيقى دقيقاً رهايى از عوامل فشار خارجى و عوامل فشار داخلى است. به تعبير امام على‏عليه السلام «من ترك الشهوات كان حراً؛ آزاده كسى است كه شهوات را ترك كند». اگر بخواهيم آزادى را تعريف كنيم، ب ايد بگوييم كه آزادى رهايى از ديگران و رهايى از نفس است. اگر آزادى را اين گونه تفسير كنيم، ديگر معتقد به حد و مرز براى آزادى نخواهيم بود. آزادى كه با آزادى ديگران اصطكاك داشته باشد، در حقيقت بندگى نفس خويش و شهوت‏طلبى است. آزادى، جهاد است. همان جهاد اكبرى كه مورد نظر پيامبر گرامى بود؛ جهاد با خويشتن خويش براى رهايى از شهوات. در مقابل آن جهاد اصغر كه جهاد با بيگانگان است.
                  براى آن كه نظر روزنامه نگار خيرخواهانه، صادقانه و بى‏شائبه باشد، بر جامعه است كه براى او آزادى را تأمين و خاطر آسوده را تضمين كند، ت ا تحت تأثير زرق و برق‏ها و انواع فشارها قرار نگيرد. با چنين تمهيداتى، جامعه هم منتفع خواهد شد. با چنين ساز و كارى جامعه به خود نيز خدمت مى‏كند، نقش حقيقى خويش را ايفا مى‏كند، و از توان جهادگران خود بارور و بهره‏مند مى‏شود. براستى كه آزادى والاترين شيوه ب راى شكوفا كردن قابليت‏ها، ظرفيت‏ها و استعدادهاى جامعه است و چنين حقى با آزادى ادا مى‏شود. برادران! روزنامه نگار نبايد مورد اهانت و تحت فشار قرار گيرد، نبايد به فقر و ندارى بيفتد، و نبايد به معرض تهديد و ترور واقع شود.14
                  آزادى، حال و هواى متناسب با رشد نيروها و موهبت‏هاى انسانى است؛ آزادى‏اى كه همواره در معرض تجاوز قرار دارد و به بهانه‏هاى مختلف از انسان‏ها سلب مى‏شود. آزادى، اصل و اساس و سرچشمه همه توانايى‏هاست. نزاع‏ها و برخوردها همواره براى نيل به آزادى يا حفظ آن بوده است. نبود آزادى، فرد و جامعه ر ا تابع محدوديت‏هاى اعمال شده توسط غاصبان آزادى مى‏سازد و در نتيجه انسان‏ها به محدوديت و نقص در توانايى‏ها دچار مى‏شوند. آن گاه كه بنا به ايمانمان مى‏كوشيم مانع سركشى اين نيروى ويرانگر شويم، در حقيقت از توانايى و كرامت انسان دفاع مى‏كنيم.
                  قالب‏هاى سلب آزادى در گذر زمان تغيير يافته است. گاهى به صورت استبداد، گاهى به صورت استعمار، گاه به صورت نظام ارباب رعيتى، گاه به صورت تروريزم فكرى و ادعاى قيمومت بر مردم و نابالغ انگاشتن قدرت فكرى آنان، گاه به صورت استعمار نو و گاه به صورت تحميل مواضع بر افراد يا ملت ‏ها رخ نموده است. فشارهاى اقتصادى، فرهنگى و فكرى، از مظاهر همين تضييقات است. سياست محروم كردن برخى از مردم از فرصت‏ها، نگاه داشتن مردم در جهل و بى‏سوادى و محروم كردن مردم از بهداشت و فرصت‏هاى تحرك و توسعه، همه و همه از شكل‏هاى مختلف سلب آزادى و در هم كوب اندن توانمندى انسان است.15

                  عبادت، آزادى و عبوديت‏
                  سخن من به مناسبت آغاز ماه روزه كه از مهم‏ترين عبادات است. درباره عبادت و عبوديت است. برآنم تا در سخنانم به تمايلات آزادى خواهانه انسان معاصر پاسخى دهم و بر آنها روشنايى بيفكنم. به ويژه نسل آينده دارى كه آرزو دارد آزاد و رها باشد و از قيودش بكاهد. آنچ ه مرا به بحث بر مى‏انگيزاند، صورت مخدوشى است كه به عبادات در اسلام داده شده است؛ گويى نماز و روزه مالياتى است كه مسلمان بايد تقديم خداوند كند. اين صورت مخدوش از نماز كه بار مسؤوليت را سنگين مى‏كند، ميل و رغبت آزادى خواهانه انسان را به نماز از ميان مى‏برد ، و نماز را كارى ناخوشايند جلوه مى‏دهد. قرآن در اين باره مى‏گويد: «و اِنها لكبيرة الّا على الخاشعين».16
                  اين مسأله يكى از اسباب دورى مردم و جوانان از نماز است. به محض اين كه اين فكر به زبان بيايد كه ما بندگان خدا هستيم، مخالفت‏ها آشكار مى‏شود كه ما نمى ‏خواهيم بنده باشيم. اگر بگويى كه اين بندگى استثنايى دارد؛ ما بنده بشر نيستيم بلكه بنده خدا هستيم، پاسخ اين است كه اين يك استثناست و يا اين كه اين گونه انديشيدن اجبارى و غير واقعى است. مى‏خواهم بگويم كه اساساً عبادت خداوند به معناى عبوديت و تقيد نيست، بلك ه عبادت خداوند دقيقاً برابر است با آزادى، عبادت خداوند يعنى آزادى مطلق، و هر اندازه عبادت فزونى يابد و در راه عبادت بيشتر گام نهى، آزادتر خواهى شد.
                  نمى‏دانم چرا عبادت و عبوديت با هم آميخته شدند و به يك معنا به كار مى‏روند، با اين كه اين دو واژه با هم يكى نيستند. بنابر آنچه از زبان‏هاى ديگر مى‏دانم، اساساً واژه عبادت از نظر ماده و شكل آن از ريشه‏اى غير از عبوديت است؛ از جمله در زبان فارسى عبادت به «پرستش» و عبوديت به «بندگى» ترجمه مى‏شود و در زبان فرانسه دو واژه "adoration" و "esclavage" به كار مى‏رود . چه اندازه ميان اين دو واژه تفاوت است! اگر نيك بنگريم، در خواهيم يافت كه عبادت يك چيز است و عبوديت چيز ديگرى. نزديكى اين دو واژه (و هم ريشه بودنشان) باعث خلط آنها و باعث اين شكل مخدوش عبادات شده است. عبادت به معناى عبوديت نيست، بلكه آزادى است؛ اما چرا و چگونه؟ اين مسأله موضوع سخن امروز ماست.
                  اندكى ژرف و روشن به مفهوم عبادت در اسلام مى‏انديشيم. عبادت چيست؟ عبادت در اصطلاح فقهى يعنى در اصطلاح اسلامى، هر عملى است كه به قصد قربت انجام شود يا هر عملى است كه براى خداوند به جاى آورده شود. اين اصطلاح در مقا بل اصطلاح «توصلى» است، و آن هر عملى است كه نيازى به قصد قربت ندارد؛ براى مثال در واجبات نماز «وضو» يك عمل تعبدى است، يعنى اگر كسى بدون قصد قربت وضو بگيرد، وضوى او باطل است. طهارت لباس نيز از شروط نماز است. اما اگر من لباسم را بدون قصد قربت پاك كردم، پذير فته مى‏شود و لباس پاك است، حتى اگر باد لباسم را اتفاقى در آبى بيندازد و لباس خود به خود در اين آب پاك شود. اگر لباس را با آب غصبى هم بشويم، پاك است اگر كسى را نيز وادار كنم كه لباسم را بشويد، باز هم پاك است. پاكى لباس به هر شكلى ممكن است. اما وضو فقط باي د به قصد قربت باشد. فقه مى‏گويد هر عملى كه به قصد تقرب به خداوند و اطاعت امر او انجام مى‏يابد، عبادت است و هر عملى كه به غير از اين انگيزه باشد، عبادت نيست. بنابراين اگر كسى بدون قصد تقرب به خداوند، بلكه براى جلب اعتماد مردم، نماز بگزارد، طبيعتاً نماز او عبادت نيست و اجرش نيز بر عهده خداوند نيست. فقه اين نماز را از عبادات نمى‏شمارد. آيا اگر كسى از ترس پدر يا مادر نماز بخواند، خدا را عبادت كرده است؟ هرگز، اين عبادت نيست. اين ركوع و سجود حركتى بيش نيست. اگر كسى بنابر عادت نماز بخواند و نداند كه چه كارى مى ‏كند، همچون كسى است كه صبح‏ها به شكل عادت كارها را در خانه انجام مى‏دهد. چنين كسى براى نماز نيز حركت مى‏كند، امّا عملش عبادت و نماز نيست. اما عكس اين مسأله درست است، يعنى هر عملى كه براى تقرب به خداوند باشد، عبادت است، حتى اگر نماز و روزه نباشد. از جمله تجارت، زراعت، ساختن خانه، راهسازى، ديدار دوست، سلام و احوالپرسى با ديدار كنندگان و هر عملى اگر براى خداوند باشد، عبادت است، حتى خواب، آيا چيزى سبكتر از خواب هست؟ ممكن است خواب هم عبادت باشد. ممكن است خوردن نيز عبادت باشد. ممكن است نشستن نيز عبادت باشد و همچنين با هم بودن، شب نشينى، توجه به فرزندان و بازى با آنها نيز مى‏تواند عبادت باشد.
                  پس نخستين نكته اين است كه عبادت در اصطلاح اسلامى، هر عملى است كه از انسان براى امتثال و اطاعت امر الهى و تقرب به خداوند، صادر مى‏شود. بر اين اساس، لختى در اين مفهوم د رنگ مى‏كنيم؛ يعنى در هر عملى كه براى تقرب به خداوند است، معناى تقرب به خداوند چيست؟ تقرب يعنى تلاش براى به دست آوردن قرب. من مى‏خواهم به شما نزديك شوم؛ بلند مى‏شوم، حركت مى‏كنم و سرانجام به شما مى‏رسم و نزديك شما مى‏شوم. آيا منظور از تقرب به خداوند، نزدي كى مكانى است؟ طبعاً پاسخ منفى است، چرا كه از نظر اسلام، خداوند مكان ندارد، بلكه خالق مكان است. امام‏عليه السلام مى‏فرمايند: «لا يحد بأين»، يعنى خداوند مكان ندارد. پس تقرب به خداوند يعنى چه؟ مى‏خواهم اندكى بينديشيم و مفاهيم كهنه‏اى را كه از كودكى با ما بو ده‏اند، از ذهن خارج كنيم. نزديكى به خداوند يعنى چه؟ مكان خداوند كجاست تا بدان سو رويم و به او برسيم. نه چنين چيزى نيست و ما نيز به چنين مفهومى باور نداريم.
                  تقرب به خداوند يعنى تقرب معنوى، دريافتن مفهوم تقرب معنوى آسان است. من در اين جا هستم، اما ممكن است كسى در اروپا يا هند نزديك من باشد. او چگونه به من نزديك است؟ آيا نزديكى غير از نزديكى مكانى هست؟ اسباب نزديكى غير مكانى چيست؟ گاهى علت قرابت معنوى نسبت نسبى است؛ يعنى برادر يا پسر عمو بودن. اين را نمى‏توان به خدا نسبت داد، چرا كه خداوند نه زاده شده و نه مى‏زايد. نمى‏زايد يعنى فرزندانى ندارد، و زاده نشده يعنى پدر و مادر و عمو و دايى و... ندارد. خويشانى ندارد. به قبيله خاصى تعلق ندارد. پيوند نسبى وجود ندارد.
                  ما دو نوع قرابت داريم: يكى قرابت عاطفى و ديگرى قرابت از جهت همصفت بودن. وقتى مى‏گوييم فلان ى به كسى نزديك است، يعنى در صفات آن دو نزديكى و هماهنگى وجود دارد. نزديكى بدين معنا، يك مفهوم اسلامى است: «انّ أكرمكم عنداللَّه اتقاكم».17
                  مقدار تقرب به خداوند به اندازه اتصاف به صفات الهى و تخلق به اخلاق خداوندى است، زيرا خداوند مكانى ندارد تا من به او نزديك شوم و ميان من و او پيوندى نيست تا خويش او باشم. نمى‏توان به خداوند نزديك شد مگر با اتصاف به اوصاف الهى در حديث آمده است: «تخلقوا بأخلاق اللَّه»؛ متخلق به اخلاق الهى شويد». اما صفات خداوند كدامند؟ علم، پس اتصاف به اوصاف خداوند يعنى كسب علم، و رحم ت اگر آن را كسب كنيم، و قدرت اگر قدرت و عزت به دست آوريم، و آفرينندگى اگر بتوانيم چيزى بيافرينيم. همين گونه است ديگر صفات الهى. خدمت به مردم نيز اتصاف به يك صفت الهى است، زيرا خداوند رب، راعى، خالق، رازق و رحيم است، و اگر من به مردم خدمت كنم يعنى به آنها روزى، رحمت و فرهنگ دهم، متخلق به اخلاق الهى شده‏ام.
                  ميان دو مفهوم تقرب به خداوند و عبادت پيوند برقرار مى‏سازيم. تقرب به خداوند يعنى اتصاف به اوصاف الهى. عبادات نيز فعاليت‏ها و ورزش‏ها و كارهايى هستند كه ثمره آنها تخلق به اخلاق الهى است. مى‏توانيم بگو ييم كسى كه نماز مى‏گزارد، در نمازش خداوند را مخاطب مى‏سازد و احساس مى‏كند كه او را ندا مى‏دهد و از او يارى مى‏جويد و همراه اوست. پس از او صفت يا صفاتى كسب مى‏كند و يا آن صفات نزد او توانمندتر مى‏شود، و از صفات رذيله كه نتيجه ضعف است، دور مى‏شود.
                  نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


                  «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
                  صادق هدايت؛ بوف کور

                  Comment

                  • donsaeid
                    Senior Member
                    • Nov 2005
                    • 28300

                    #10
                    سرچشمه ب يشتر صفات رذيله ضعف است چرا آدمى دروغ مى‏گويد؟ يا از روى ترس دروغ مى‏گويد و يا طمع مى‏ورزد. چرا اصرار داريم احساس فقر بكنيم؟ چرا نفاق؟ سبب اينها ناتوانى در ابراز حقيقت است. چرا فريب و ريا؟ سبب آن نياز به كسب اعتماد ديگران است. منشأ بسيارى از رذايل، ضعف و سستى است، كه با تقرب به خداوند، زدوده مى‏شود. بر اين اساس صفات نيكو، صفات خداوند هستند، زيرا در اسلام، خداوند جامع همه صفات كامل است. پس هر گامى كه در آن كسب صفتى از صفات خداوند باشد، ما را به او نزديك مى‏سازد. اين اصل كلى است.
                    دوباره به همان مبحث نخ ست باز مى‏گرديم. عبادت چيست؟ هر عملى كه براى تقرب به خداوند انجام مى‏شود، يا هر عملى كه مرا به خداوند نزديك مى‏سازد. به ديگر سخن، عبادت يعنى هر عملى كه مرا به صفتى از صفات خداوند متصف مى‏سازد. بنابراين اگر چنين چيزى روى دهد، عبادت خواهد بود، و اگر چنين ن شود، عبادت نخواهد بود. پس اساس عبادت خداوند يعنى گام نهادن در مسير علم، آزادى و عزت، گام نهادن در راه كسب ديگر صفات حسنه الهى كه ما آن را انسانيت، تعالى و تكامل مى‏ناميم. بر اين اساس مى‏توانيم بگوييم عبادات، كارها و فعاليت‏هايى هستند همچون نماز، روزه، حج ، زكات و... كه خداوند آنها را راه‏ها، اسباب و انگيزه‏هايى براى رساندن انسان به كمال قرار داده است.
                    پس هر نمازى كه به شكل درست بجاى آورده شود، رهايى و آزادى از يك قيد است، زيرا هر نمازى آدمى را گامى از جهل دور و به علم نزديك مى‏سازد. آيا حركت از جهل به سوى علم بندگى است؟ فرض بر اين است كه نماز انسان را از فحشا و منكر دور مى‏سازد، پس نمازى كه چنين نمى‏كند، عبادت شمرده نمى‏شود، هر عبادتى به تقرب مى‏انجامد. تقرب نيز منجر به كمال مى‏شود و كمال آزادى است. چرا نماز مرا از جهل دور و به علم نزديك مى‏سازد؟ چون نماز مرا وا مى‏دارد تا متصف به صفات الهى و متخلق به اخلاق الهى شوم.
                    بنابراين مفهوم عبادت در اسلام به كلى با مفهوم عبوديت بيگانه است. در اسلام عبوديت نيست، عبادت خداوند يعنى آزادگى، بندگى خداوند يعنى حركت به سوى علم و عدل و قدرت و رأفت و صدق و بلند هم تى و همه كمالات، اين است مفهوم عبادت در اسلام و چقدر اين مفهوم با عبوديت فاصله دارد. آنچه بر اين اصل تأكيد مى‏كند اين است كه شرط بنيادين عبادت اخلاص است؛ نماز و روزه من فقط بايد براى خداوند باشد. براى خداوند باشد يعنى چه؟ يعنى انگيزه الهى داشتن و جذب خدا وند بودن. پس ما بايد در بسيارى از كارهاى‏مان نظرى دوباره بيفكنيم.
                    وقتى گفته مى‏شود «نيت» برخى گمان مى‏كنند نيت يعنى ايستادن در مقابل قبله و گفتن اين كه چهار ركعت نماز عشا مى‏خوانم قربةً الى اللَّه، اين نيت نيست، بلكه اين نيز لهو است، نيت يعنى انگيزه آ يا امشب هنگامى كه تصميم گرفتيد به مجلس بيايد، در آستانه در ايستاديد و گفتيد به مجلس اعلاى شيعيان مى‏خواهم بروم. نه هرگز چنين نمى‏كنيد. اما اگر كسى بپرسد چه چيزى تو را به حركت وا داشت؟ پاسخ خواهيم داد: «نيت» يعنى اين كه گام‏هاى شما به سبب رغبت به شركت در اين جلسه حركت مى‏كرد. عبادت هر عملى است كه به انگيزه تقرب به خداوند انجام مى‏شود و تقرب يعنى اتصاف به اوصاف الهى و اوصاف الهى، همگى كمالند. پس عبادت يعنى تلاش براى رسيدن به كمال، عبادت، آزادى است، زيرا هر حركتى به سوى كمال قيد و بند نيست، بلكه آزادى از ق يد و بند است، زيرا نزديكى انسان به انسانيت، آزادى است، اما بندگى درست نقطه مقابل آن است.
                    پس عبوديت و عبادت دو مفهوم كاملاً متمايز هستند. يكى از ثمرات عبادت خداوند آزادى از هر چيزى است كه غير خدايى باشد. ما در طول نماز و روزه و حج و زكات، براى دقايقى ح ركت به سوى خدا را تجربه و تمرين مى‏كنيم، چرا كه اگر براى غير خدا نماز بگزاريم، نمازمان باطل است. همچنين است روزه و حج و... پس اگر ما در زمانى اندك ورزش كنيم، تمرين كنيم و حتى براى دو دقيقه در روز براى خدا فعاليت كنيم و از خوردن و آشاميدن دورى كنيم، به سو ى خدا حركت مى‏كنيم و به او نزديك مى‏شويم. پس ما در كارگاه عبادت براى آزادى موقت از غير خدا مى‏كوشيم. اين تلاش‏ها ما را براى رهايى مطلق از غير خدا يارى مى‏كند. چنان كه قرآن كريم مى‏فرمايد: «و استعينوا بالصبر و الصلوة».18 ما در نماز امكان آزادى را در عرصه‏ هاى مختلف زندگى به دست مى‏آوريم.
                    اين مسأله دوم است. مسأله نخست و اصلى اين است كه مفهوم عبادت با عبوديت در اسلام متفاوت است. اساساً دو مفهوم متفاوتند. نكته دوم اين است كه عبادت خداوند مرا از غير خدا آزاد و رها مى‏سازد. خلاصه سخن اين است كه عبادت با عبو ديت متفاوت است. عبادت خداوند با عبوديت مردم و حتى با عبوديت خداوند هم فرق مى‏كند. براى شما معناى عبادت و عبوديت را در زبان‏هاى ديگر گفتم. پس امروز مى‏توانيم اين اصل را مدنظر قرار دهيم. دست كم من در برابر شما به آن پايبند مى‏شوم تا براساس آنچه گفتم مرا مو اخذه كنيد. من از اين اصل كلى دفاع مى‏كنم و مى‏گويم همه عبادات انسان را براى رسيدن به آزادى يارى مى‏كنند، زيرا به انسان براى متخلق شدن به اخلاق الهى كمك مى‏كنند. نيز انسان را به كمال نزديك مى‏سازند و به آزادى فرا مى‏خوانند.19

                    مفهوم ايمان‏

                    انسان نسبت به خداوند در سه حالت به سر مى‏برد: يقين، ايمان و صورت ايمان. يقين همان تصديق خداوند و وجود اوست و از راه مطالعه در پديده‏هاى هستى و پژوهش و استدلال علمى به دست مى‏آيد. اما ايمان در مرحله‏اى پس از اين جاى دارد. يعنى وقتى كه انسان بر مبناى ي قينش زندگى كند و در فعاليت‏ها و عواطف و احساساتش آن را به كار گيرد، آن گاه ايمان را احساس مى‏كند و ايمان هم در اثر عمل به مناسك دينى رشد و پيشرفت مى‏كند. برعكس اين هم البته درست است. بنابراين ايمان به معناى صحيح آن در افكار و عواطف و فعاليت‏هاى انسانى من عكس مى‏شود و به عبارتى كوتاه مى‏توانيم بگوييم، ايمان همان يقين انسان در مراحل و ساحت‏هاى مختلف وجودى اوست.
                    اما صورت ايمان همان است كه نزد بسيارى از مردم وجود دارد. آنان مى‏گويند مؤمن هستند، ولى ايمانشان در اعمال و افكار و عواطفشان انعكاسى ندارد. پس اي ن شكل ايمان است نه حقيقت ايمان و ما مى‏توانيم آن را به واژه مسلمان يا مسيحى كه در شناسنامه فرد نوشته مى‏شود، تشبيه كنيم. بنابراين ايمان به معناى درست كلمه نقشى زنده و مؤثر و فعال در روح انسان دارد. من در محيطى با ايمان به دنيا آمده‏ام. اما ايمان ارثى نمى ‏توانست در برابر شك‏ها و پرسش‏هاى علمى كه برايم پيش آمد رويارويى كند. از اين رو تلاش كردم تا با پژوهش و مطالعه به تثبيت يقين خود بپردازم و آن را به ايمان تبديل كنم. ترديدى نيست كه ايمان همچنين با حالات و احساسات دينى در كنش متقابل است، آنچنان كه با فعالي ت‏هايى كه از ايمان مى‏جوشد نيز در تعامل قرار دارد.20

                    اميد؛ نتيجه تربيتى انتظار

                    انديشه ظهور مهدى به يك مذهب اختصاص ندارد. اين نظريه همچنين يك نظريه فراگير و عمومى است. انتظار آزادى بخش منجى و انتظار روح حق و انتظار يك حادثه عظيم در همه مذاهب و اديان وجود دارد و همه دينمداران به اين نظريه اعتقاد دارند. اين انديشه از حوزه فعاليت‏ه اى دينى فراتر رفته و تحركات جامعه جهانى را نيز شامل مى‏شود. هنگامى كه به تلاش انسان در حوزه‏هاى گوناگون نظر مى‏افكنيم، مشاهده مى‏كنيم كه در همه عرصه‏ها مثل علم و فلسفه، ادبيات، تجارب اجتماعى و سازمان‏ها و مقررات، رو به سوى كمال دارد و در همه مسائل زندگى به سوى اوضاع و احوال برتر پيش مى‏رود.
                    گرچه آدمى گاهى مى‏لغزد و گاه اشتباه مى‏كند و منحرف مى‏گردد، اما اين لغزش‏ها در حركت اصيل زندگى بشر امورى جزئى‏اند. انسانيت از ابتدا در حال تكامل، ترقى و تعالى بوده و به سوى بهتر شدن گام برداشته است. آدمى مطمئن است كه شرايط برتر براى او امكان‏پذير است و از همين رو براى رسيدن به آن تلاش مى‏كند. اگر آن گونه كه برخى اعتقاد دارند، بشر رو به سقوط و نابودى داشت يا جهان در حال عقب رفت و حركت قهقرايى بود و در امور مختلف به وضع نامطلوبتر راه مى‏پيمود، انسان تلاشى نمى‏كرد و با اميد و قدرت و ايمان به آينده فعاليت نمى‏نمود.
                    بنابراين، آينده بهتر و ايده‏آل همان چيزى كه از دوران افلاطون يك رؤيا بوده است و آن را مدينه فاضله مى‏گفتند، اين آينده و اين جامعه مثالى كه همه توان‏ها و همه فرزندان بشر در ساختن آن مشاركت دارند، آرزوى همه انسان‏هاست. عقيده شيعه به امام مهدى (عج) در حقيقت انتظار بر انگيزاننده و بشارت دهنده به اين آينده است. آينده‏اى كه آرزوى همه و آينده همه است.
                    من قصد ندارم در تفاصيل و توضيحات اين عقيده وارد شوم، بلكه به بعد تربيتى اين انديشه خواهم پرداخت. بايد بگو يم كه مفهوم انتظار - انتظار فرج - در نزد ما معناى حقيقى خود را از دست داده و منحرف شده است. ما انسان‏ها، به بهانه انتظار از مسؤوليت‏هاى خود شانه خالى مى‏كنيم و كار و تلاش را در انتظار ظهور صاحب الزمان رها كرده‏ايم. اين انحراف در همه ارزش‏ها اتفاق افتاده است و ابزارى براى عدم بهره‏مندى از ارزش‏هاست.
                    اما حقيقت اين است كه انديشه انتظار در حيات اين مذهب نقش مهمى را ايفا كرده است، زيرا اميد همانا زندگى است. انسانى كه از آينده نوميد گردد، گويى ميان خويش و آينده ديوارى كشيده است. اميد، راه آينده و وسيله پيو ند آدمى به آينده است. انسان نا اميد در حقيقت ميان خود و آينده ديوار كشيده كه عبور از آن ناممكن است. نوميدى جمود است و جمود در حقيقت توقف و مرگ است. در حالى كه زندگى و استمرار آن يعنى بقاى انسان در لحظه بعد، يعنى حركت انسان از لحظه‏اى به لحظه بعد، و اگر ج مود حاكم باشد يعنى حركتى وجود ندارد و اگر حركتى نباشد معنايش مرگ است.
                    اميد عبارت است از راهى گشاده و روشن و نااميدى تسليم شدن در برابر وضعيت موجود. نمى‏گويم كه كسى كه از آينده خويش نا اميد گشته، به مرگ طبيعى مرده است، خير بلكه دچار مرگ حقيقى شده است. فردى كه از آينده نا اميد شده، فكر مى‏كند كه فايده ندارد، پس ما را به حال خود واگذاريد، بگذاريد بخوريم و در بازار راه رويم و بچريم، كافى است. اين كارها دليل بر اين است كه در اين صورت اتفاقى يا حركتى صورت نمى‏گيرد بلكه فقط جمود و سكون است. بنابراين اميد، ر اه آينده است و اگر نا اميد شويم تسليم شرايط موجود شده‏ايم. تسليم شرايط شدن يعنى تسليم شدن در برابر واقعيت موجود، يعنى همانند حل شدن شكر در آب، يا نمك در آب.
                    نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


                    «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
                    صادق هدايت؛ بوف کور

                    Comment

                    • donsaeid
                      Senior Member
                      • Nov 2005
                      • 28300

                      #11
                      برادران، همان گونه كه مى‏دانيد و تاريخ نيز به روشنى گواهى مى‏دهد، بر ما و بر هر ملتى دوران و ز مان درازى از رنج و محنت گذشته است كه اگر اميد به ظهور امام زمان و فرج الهى نبود از ميان رفته بوديم. اما سخن حضرت رسول اكرم - «اگر از دنيا تنها يك روز باقى بماند، آن روز به قدرى طولانى مى‏شود تا مردى از اهل بيت من كه نام او نام من است و كنيه او كنيه من اس ت ظهور نمايد و دنياى پر از ظلم و بيداد را از عدل و قسط پر نمايد» - به ما اميد مى‏بخشد و بقاى ما را تضمين مى‏كند، زيرا ما به سخن پيامبر اعتقاد داريم و در آن شك نمى‏ورزيم. اميد است كه ما را حفظ كرده و زنده نگه داشته است و اميد است كه ميان ما و آينده راهى ب از نموده است و اميد هم از اين عقيده سرچشمه مى‏گيرد.
                      اين انديشه و تفكر مختص ما نيست. شما مى‏دانيد كه پس از عروج حضرت مسيح يا به اعتقاد مسيحيان پس از مرگ و عروج روح آن حضرت، بر مسيحيان ظلم و ستمى وارد شد كه در تاريخ مانندى ندارد. اما اميد و اعتقادى كه ب ه بشارت آن حضرت داشتند هنگامى كه مى‏گويد: روح حق خواهد آمد - همان كه به روح القدس و تجلى تفسير مى‏شود - همين اعتقاد آنها را از نابودى نجات داد. اگر اين اميد به آينده نبود براى مسيحيان امكان حيات و بقا وجود نداشت. آرى در آن زمان ذلت و رنج از حد طاقت بشرى فراتر رفت و اين مسأله نزد پژوهشگران تاريخ معروف است. اميد، نتيجه تربيتى انتظار فرج است. اين انتظار نقش مهم خود را در تاريخ ما ايفا كرده است و ان شاءاللَّه در آينده هم ايفا خواهد كرد.
                      معناى انتظار رها كردن كار براى ديگران نيست، اين عدم انتظار است. اين گونه عمل كردن تسليم شدن است. اگر امروز بگويند كه ما در انتظار حمله ناگهانى دشمن هستيم. معناى آن چيست؟ آيا معناى اين انتظار، خارج نشدن، خوابيدن و بى‏اعتنايى است؟ نه، اين انتظار نيست. انتظار عبارت است از اين كه آماده باشيم، شمشير و تفنگ در دست، تمرين كنيم و آموزش نظامى ببينيم، خود را آماده سازيم، مراقب و نگهبان بگماريم، رادارها را فعال كنيم تا زمان حمله ناگهانى دشمن را دريابيم.
                      ما در انتظار حضرت مهدى (عج) هستيم. حضرت مهدى چه خواهد كرد؟ پس از آن كه ظلم و بيداد جهان را فرا گرفت، او مى‏آيد و عدل و داد را در جهان حاكم مى‏كند. اين آرزو چقدر عظيم است و اين هدف چقدر بزرگ است! مهدى (عج) تنها كسى است كه جهان را پس از گسترش ظلم و بيداد از عدل و داد پر خواهد كرد. اين حادثه و اتفاق بزرگى است كه هيچ چيز جز امام مهدى - صاحب آن روز - بزرگتر از آن نخواهد بود. آيا در اين اتفاق حضرت مهدى (عج) را تنها بگذاريم؟ طبيعتاً خير! بلكه بايد همكارى كنيم. ما مى‏خواهيم كه امام عصر (عج) به تمام و كمال در جهان ظهور كند. علم او، هنر او، قدرت و تربيت او ظهور كند. ما بايد آماده باشيم، پس چه بايد بكنيم؟ زمانى كه از ما دعوت مى‏شود ما با يد آماده ايفاى نقش خود باشيم. هنگامى كه آن حضرت فرياد اى مردم بر مى‏آورد او را لبيك بگوييم. بايد آماده باشيم و از هر چه داريم دست برداريم و با آمادگى كامل به كمك او بشتابيم و گرنه انتظار نيست.
                      انتظار يعنى آمادگى، بسيج شدن، آموزش و آمادگى روحى روانى، ف كرى معنوى و جسمى و نيز آمادگى تكنولوژيك و نظامى، گذشتگان ما چنين بودند، ما نيز چنين بوده‏ايم. زندگى، عزت و پيروزى و موفقيت هزينه دارد. اين همه بدون هزينه و رايگان به دست نمى‏آيد. خداوند جز از راه اسباب و وسايل، امور را سامان نمى‏دهد.
                      كسى كه در انتظار عزت و شرف است نمى‏تواند انتظار يك پيروزى ناگهانى را داشته باشد و نبايد عزت و شرف را بدون تلاش و رنج توقع داشته باشد. سخنى از حضرت على‏عليه السلام نقل مى‏كنم كه فرمود: «آرزوها نشانه فريب خوردن انسان‏هاى كم عقل است». انسان بايد احمق و نادان باشد تا بدون رن ج و تلاش در انتظار موفقيت باشد، تا عظمت و قدرت را بدون رنج طلب كند. اين ممكن نيست؛ «آرزوها نشانه فريب خوردن انسان‏هاى احمق است». انتظار يك محرك است، انتظار انگيزه ايستادگى و بقاى اجداد و گذشتگان ما و شماست. بخوبى مى‏توان اميد را در آثار آنها ديد، قلعه‏ها ، پادگان‏ها، ديرها،... اميد و انتظار، حاصل اين عقيده در طول تاريخ بوده است.21

                      اسلام و ساختار اجتماع‏

                      اسلام مساعى خويش را براى گرامى داشت مقام انسان و حفظ و صيانت او در قبال انحطاط و انحراف دنبال مى‏كند و يك «اجتماع انسانى» اى را پيشنهاد مى‏نمايد كه متناسب با واقعيت وجودى انسان باشد. اسلام به تمامى جوانب و ابعاد وجودى انسان اعتراف نموده و جو ملايم و فضاى مناسبى را براى رشد و نمو قابليت‏ها و تربيت استعداداتش مهيا و آماده كرده است.
                      چنين طرحى آنگاه ضرورى مى‏نمايد كه توجه كنيم چگونه اعمال و اخلاق و باورهاى انسان تحت تأثير جامعه خويش و فعل و انفعالات محيط خود قرار مى‏گيرد. نظر به اين كه هدف اصيل از سا ختن چنين اجتماعى انسان مى‏باشد و عنصر اساسى در مسير ايجاد جامعه نيز انسان است، واجب و ضرورى است كه اولاً به واقعيت و حقيقت انسان توجه گردد و ثانياً در پرتو عنايت به چنين «واقعيتى» برنامه ريزى‏ها صورت گيرد. چنين جامعه‏اى هيچ گاه به فردگرايى و «انديويدوالي سم» مبتلا نخواهد شد؛ زيرا جوامع انديويدواليستى يكى از ابعاد اساسى وجود انسان را كه همان بعد اجتماعى زندگى انسان است به دست فراموشى سپرده و زمينه رشد و نمو زواياى منفى وجود انسان را كه نشأت گرفته از كشمكش‏هاى شرير فرد و به اصطلاح «انانيت» فردى و در تعبير قرآن «نفس اماره بالسوء» است، تقويت مى‏كنند. «انانيت» و «نفس اماره» در بسترى رشد و نمو مى‏يابد كه هيچ گونه صيانت و هماهنگى اجتماعى وجود نداشته باشد، آن طور كه «حيات اجتماعى» آشفته مى‏گردد و نيرومند بر ناتوان غلبه پيدا مى‏كند و ضعيف مورد استثمار قوى قرار مى‏گيرد و به ابزار اراده‏اى تبديل مى‏شود كه به هر طرف كه منافع قوى را تأمين كند، به گردش در مى‏آيد. در اين موقع جامعه بشرى قسمت مهمى از امكانات خويش را از دست مى‏دهد و نيرومند هم به صورت يك آلت بدون اراده در استخدام مصالح انانيت و منافع نفس اماره‏اش در م ى‏آيد. در اين حال «قوانين» نيز در استخدام وضع موجود و براى تأمين منافع قوى تنفيذ مى‏گردد و دليل وجودى قانون كه صيانت و نگهدارى انسان از خطر انحراف است از بين مى‏رود. در چنين شرايطى نبردى ظالمانه بر سر جامعه انسانى سايه مى‏افكند. قوى بر ضعيف سيطره پيدا مى ‏كند و مصالح خاصه بر مصالح عامه تسلط مى‏يابد.
                      طرح اجتماعى اسلام شبيه يك جامعه سوسياليست هم نيست، زيرا جامعه‏اى كه براساس معيارهاى سوسياليستى بنا گردد. بعد ديگرى از وجود انسان يعنى «آزادى و استقلال» را به دست نسيان مى‏سپارد و فرد انسانى را چونان اجزاى يك مجموعه طبيعى جزء بلا اراده‏اى از مجموعه انسان‏ها مى‏داند. در چنين حالتى تنها مصالح آن «مجموعه» (بدون در نظر گرفتن خصلت‏هاى فردى) تأمين مى‏شود و فقط براى آن برنامه ريزى مى‏گردد و نيز در چنين اجتماعى انسان شكل اصيل و صورت طبيعى خويش را از دست مى‏دهد و د يگر مواهب طبيعى و استعدادهاى فطرى وى رشد نمى‏يابد. جامعه از بسيارى امكانات و شايستگى‏هاى افراد خود محروم مى‏ماند و بر طبق قاعده عمومى و قانون كلى «كنش» و «واكنش» شرارت‏ها و رذالت‏هاى اشخاص كل جامعه را نيز تحت تأثير قرار مى‏دهد و فعل و انفعالات هر يك از « جامعه و فرد» در يكديگر انعكاس مى‏يابد. در چنين بسترى است كه يك تناقض دايم و مستمر در روند تكاملى اجتماع پديد مى‏آيد و حيات انسانى به سوى يك سلسله دگرگونى‏هاى منفى و سهمناك سوق داده مى‏شود.
                      حقيقت اين است كه اسلام اجتماعى را ترسيم كرده و در صدد ساختن آن است كه در آن به فرديت فرد با تمامى جوانب و ابعاد شخصيتى و اجتماعى وى، عنايت و توجهى در خور و شايسته شود. «وجود خير» به طور فطرى در ساختار وجودى انسان نهفته است و انسان فطرتاً از شر بيزار و متنفر است؛ مبارزه مستمرى كه در ذات بشر ميان خير و شر هماره در جر يان است، عناصر آزادى و استقلال را در سازمان وجود انسان تشكيل مى‏دهد و حال مى‏گوييم آنچه را كه از اعمال مثبت و خير از انسان صادر مى‏گردد، اعمالى است كه اولاً با حقوق ساير افراد بشر در تنافى و تعارض نيست و ثانياً با مصالح اجتماعى تناسب و انسجامى متين دارد. اين قبيل رفتار و كردار در تعبيرات اسلامى نتيجه اوامر قلب يا نفس مطمئنه است؛ اما اعمالى كه با حقوق ديگران در تعارض و تنافى مى‏باشند، به حسب تعبيرات مذهبى عبارتند از رغبات و تمايلاتى كه از «نفس اماره بالسوء» نشأت گرفته‏اند. بدون ترديد، تحديد، تعريف و جداس ازى مرزهاى اين دو نوع از «اعمال» نيازمند تعريف كامل و همه جانبه‏اى از مفهوم «حق» است.
                      «حق» يكى از اجزاى عمده و بنيادين نظامات و برنامه‏هاى كلى و عمومى است كه اسلام براى جامعه مورد نظر و مطلوب خويش پيشنهاد كرده است. حق يك اصل و امر ثابت و لايتغيرى است كه توجه و رعايت آن براى فردفرد جامعه - در روابطى كه با يكديگر دارند - لازم و ضرورى است.... در تحليل و تفسير موجز و خلاصه فوق امكان يافتيم تا تصويرى از «آزادى فرد» به موازات «آزادى جمعى» و نيز ترسيمى از «مصالح افراد» منسجم و متناسب با «مصالح اجتماع» را ار ائه دهيم. از زاويه ديگر بر طبق تفسير مزبور مى‏توانيم تمامى امكانات و استعدادهاى مثبت فرد را حفظ و صيانت نماييم بدون اين كه طغيان و تجاوزى پديد آيد و نبردى ميان افراد و طبقات پديدار شود، بلكه با قداست بخشيدن به حقوق ديگران و با حفظ حرمت و كرامت انسان زمين ه تجاوز، عصيان، تعدى، دعوى و جنگ به عرصه مساعدى جهت مسابقه و مسارعه به سوى خيرات و خوبى‏ها ميان افراد جامعه متحول مى‏گردد.22

                      ضرورت نظم و تشكيلات‏

                      اين كه خداوند مى‏فرمايد:«وَ السَّماءَ رَفَعَها وَ وَضَع الميزانَ»، به نظر آقايان چه معنا دارد؟ خداوند در بيان نعمت‏هاى خود مى‏فرمايد: «آسمان را برافراشت» و بعد مى‏فرمايد: «و به ترازو گذاشت»، كجا به ترازو گذاشت؟ اين ترازو كه شايد منظور از «وضع الميزان» است، يعنى جهان را كه خدا خلق كرده، به صورت منظم و دقيق و حساب شده‏اى خلق كرده است. يعنى جهان آفرينش را ب راساس دقيق كه با ترازو سنجيده شده آفريده است! به خصوص قبل از آن هم كه مى‏فرمايد:«الشَّمسُ وَ القَمَرُ بِحُسبانِ» و اين مى‏رساند كه خورشيد و ماه هم حساب شده‏اند. در اين آيه اعلام شده، عالم بزرگى كه ما در آن زندگى مى‏كنيم، با نهايت دقت و نظم و انضباط برقرا ر شده است و نظم و انضباط بر جهان حكومت مى‏كند. اما چرا خدا اين را به ما مى‏گويد؟ پاسخ مى‏دهد:«اَلّا تَطغَوا فِى الميزانِ»، براى اين كه ما هم اگر بخواهيم فرزند اين دنيا باشيم، اگر بخواهيم زنده باشيم، اگر بخواهيم فعاليت و تلاشمان به ثمر برسد، بايد منظم كار كنيم. بلبشو و بى‏نظمى جز فنا در اين دنيا نتيجه ندارد. براى اين كه دنيايى است كه همه چيزش منظم است؛ ما هم اگر بخواهيم به ثمر برسيم و از كارمان نتيجه بگيريم، بايد منظم باشيم. آيات ياد شده اين اصل را به ما ياد مى‏دهند كه در همه چيزمان بايد منظم باشيم. در ز ندگى داخلى، زندگى مالى، موقع درس خواندن، معاشرت، روش تحصيلى و روحانى، روش تبليغاتى و هر چيزى كه در اراده آن سهمى داريم بايد منظم باشيم. اگر نباشيم نابود مى‏شويم و بى‏اثريم و درست مثل كسى مى‏مانيم كه در منطقه استوايى كه گرم است، بخواهد لباس پشمى بپوشد، يا در زمستان لباس نازك به تن كند و يا بر خلاف جريان آب شنا كند.
                      دنيا براساس حق و عدل و انضباط و نظم استوار است. اگر كسى بخواهد در اين دنيا بى‏نظمى بكند، به نتيجه نمى‏رسد. اين مطلب از آيات بسيارى استفاده مى‏شود. مسأله اين است كه جهان آفرينش جهان بى‏نظمى نيست.
                      نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


                      «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
                      صادق هدايت؛ بوف کور

                      Comment

                      • donsaeid
                        Senior Member
                        • Nov 2005
                        • 28300

                        #12
                        هر چيزى به مقدارى است، ولكن «ننزّله بقدر معلوم و انبتنا فيها من كل شى‏ء موزون»، شايد ده‏ها آيه اين مسأله را به بشر تذكر مى‏دهد كه اين عالم دقيق است، حساب دارد، باد، هوا، آفتاب، باران، موج، دريا، بادهاى موسمى و شب و روزش، همه و همه روى حساب است. تو هم اى بشر اگر مى‏خواهى موفق شوى و به نتيجه برسى، بايد هماهنگ جهان آفرينش باشى... اين حرف قرآن است. حال اگر به نظر بعضى‏ها بى‏نظمى بهتر از نظم است، به نظر بنده خلاف آن چيزى است كه ما از قرآن مجيد مى‏فهميم.
                        روزگارى صدها سال قبل همه چيز در دنيا به صورت فردى بود. دولتش ديكتاتورى بود، تجارتش براساس معاملات فردى بود و دخل و خرجش را خودش انجام مى‏داد و همچنين... در آن دنيا، ما قواى دينى و راهنمايان اخلاقى بشر اگر به طورى فردى زندگى مى‏كرديم، تا حدودى معقول بود، عيب نداشت، يكى در مقابل ديگرى بود؛ اما امروز كه همه چيز به صورت دسته جمعى و منظم در آمده، دولت‏ها جبهه و سازمان دارند، تجارت به صورت شركت‏هاى وسيع و محيرالعقول در آمده، تبليغات مؤسسات وسيع‏تر دارد، مطبوعات جبهه‏ها تأسيس كرده‏اند، سياست مداران احزاب را به وجود آوردند. كشاورزى مكانيزه شده و به صورت ش ركت‏ها در آمده است....
                        در اين دنياى تشكيلاتى اگر ما بخواهيم تك روى كنيم و كار دسته جمعى نداشته باشيم، كلاهمان پس معركه است؛ كه هست! اگر ما بخواهيم بى‏نظم و بى‏تشكيلات جلو برويم، موفق نمى‏شويم. اگر فرزند اين دنيا هستيم بايد در مقابل اينها منظم باشيم. د نيايى كه همه چيزش منظم است، اگر منظم نباشيم محكوم به مرگيم. دنيايى كه همه چيزش به صورت مؤسسه در آمده، در مقابل آن بايد خودمان را منظم كنيم.23

                        همبستگى و اصل احترام متقابل‏

                        هر تشكيلاتى، از جمعيت كوچكى در يك روستا گرفته تا جمعيت بزرگى مانند سازمان ملل متحد، براساس اصول معيّنى شكل مى‏گيرد. اما مهم همانا تحقق اين اصول است و براى آن كه بتوانيم اين اصول را تحقق بخشيم، بايد بر اصولى منطبق با واقعيت‏هاى عينى تكيه كنيم. به ويژه اگر كه اين واقعيت‏ها با ريشه‏هاى عميق تاريخى، جغرافيايى، انسانى و اعتقادى در پيوند باشد، بدون ترديد به زودى در جان و روح مردم ريشه مى‏دواند و مردم بالفعل گرد آن جمع مى‏آيند. در مورد لبنان بايد دانست كه لبنان داراى واقعيتى تاريخى است كه تا قديم‏ترين اعصا ر امتداد دارد. تاريخ لبنان بسيارى از تمدن‏ها و عظمت‏ها و رسالت‏ها و فرهنگ‏ها را در خود جاى داده است. از نظر جغرافيايى لبنان جزئى از جهان عرب به شمار مى‏آيد.
                        از طرفى لبنان صاحب فرهنگ و تمدنى است كه از تمدن‏هاى متنوع و فرهنگ‏هاى مختلف و انديشه‏هاى گوناگ ون بهره گرفته است. در آينه تمدن لبنان مى‏توان تجربه‏هاى ميليون‏ها و ميلياردها تن از افراد بشر را ديد. بايد از اين دستاوردهاى بشرى كه اكنون در لبنان فراهم آمده به گونه‏اى جدى بهره برد. در پرتو اين واقعيات درخشان است كه در لبنان مجموعه‏هاى متعدد و انديشه‏ه اى متنوع را مشاهده مى‏كنيم. هم مى‏توان از اين رنگارنگى و تنوع در جهت تفرقه و پراكندگى جامعه سوداگرى كرد و هم مى‏توان از آن به عنوان پايگاه‏هايى براى تعاون و هميارى سود جست، زيرا هر گروهى براى خود تجربه‏اى دارد و صاحب افكارى است. اين تنوعات مى‏تواند وسيله ‏اى براى برخورد آرا و تبادل اطلاعات و افزايش تجربه‏ها و در نتيجه تكوين تمدنى انسانى باشد و تحقق نقش و رسالت لبنانى را امكان‏پذير سازد، زيرا اين رسالت ثمره تجارب بشرى است و مى‏تواند به جهان عرضه شود و ارمغان لبنان و رسالت تاريخى اين كشور نيز باشد. لكن شرط اساسى براى آن كه بتوانيم اين افكار و تجارب متنوع را در كنار هم جمع آوريم و از آن به عنوان پايگاه‏هايى براى همفكرى و تعاون و هميارى بهره ببريم، همان توجه به اصل احترام متقابل در ميان مردم اين كشور است. اين چيز جديدى در لبنان نيست. كشورى كه از چنين امكان سازنده و مثبت بهره نگيرد، در آن فريادها و اعتراض‏هاى محلى و اقليمى و قبيله‏اى يا اقداماتى از اين قبيل بروز خواهد كرد و افراد مغرض يا نادان مى‏توانند از آن در جهت آشفتگى و جدايى و نابودى آن جامعه بهره‏بردارى كنند. اما اگر در جامعه اطمينان متقابل باشد چنين چيزى به وقوع نمى‏پيوندد و اطمينان متقابل جز با احترام متقابل حاصل نمى‏شود. شما بايد به من احترام بگذاريد و من نيز بايد به شما احترام بگذارم. اگر من شخصى را تحقير نكنم اما او مرا كوچك كند ديگر اطمينانى باقى نمى‏ماند و در نتيجه كشور دچار ركود شده به گروه‏ ها و دسته‏هايى غير مفيد و هر كدام ضعيف تقسيم مى‏شود. بدين سبب است كه معتقدم تبادل تجربيات و همكارى ملى و در نتيجه رشد و اقتدار كشور در گرو اطمينان من به ديگرى و اطمينان او به من است.
                        بنابراين، اصل، به رسميت شناختن طرف مقابل است يعنى اطمينان به يكديگر داشتن، براى ايجاد تعاون و هميارى، و اين همه از احترام متقابل ناشى مى‏شود. با كمال تأسف چهره اين حقيقت در لبنان مسخ شده است و آن را با تحميل سازش بر ديگرى و سكوت و انزواى طرف مقابل مى‏خواهند درمان كنند. چيزى كه آن را نه غالب و نه مغلوب در لبنان نام نهادند ؛ اما اين سازش اگر بالفعل باشد داراى خطرهايى است، زيرا روند سازش طبعاً موجب غلبه يك طرف بر طرف ديگر مى‏شود و براى آن كه بخواهند زياده‏طلبى طرف غالب را تأمين كنند بايد حق و حقوق بيشترى به مغلوب به او بدهند و اين سازش پذيرى‏ها نادرست و خطرناك است. خطر دوم آن است كه سازش‏ها دائماً ميان سران انجام مى‏پذيرد و به حساب مردم و جامعه گذاشته مى‏شود، اين دو خطر در تحميل سازش نهفته است. اما اگر قبول كنيم كه گوناگونى تفكرات و فرهنگ‏ها مسأله تعاون ميان مردم را آسان مى‏كند، بى‏شك اين تنوع وسيله‏اى براى تحكيم ارتباط مي ان افراد اين كشور خواهد شد، زيرا هر كس احساس مى‏كند كه از ديگران بى‏نياز نيست. بر اين اساس مى‏توان اصولى را تعيين كرد تا لبنانى‏ها به گرد آن جمع آيند. به عبارتى كوتاه به رسميت شناختن يكديگر و احترام متقابل اساسى‏ترين شرط بقا و استمرار هر كشورى است.
                        من براى لبنان و حتى كشورها و امت‏ها خطر خارجى قابل ذكرى سراغ ندارم، بلكه خطر اساسى كه هر كشور و هر امتى را تهديد مى‏كند همان خطر داخلى است. حتى دشمن همواره تلاش مى‏كند تا با ايجاد تفرقه‏ها به گستردگى خطر داخلى، دامن بزند و به وسيله آن به كشور ضربه بزند. خط ر خارجى صهيونيسم را كه اينك گريبان‏گير كشور شده، نمى‏توان ناديده انگاشت و چه بسا كه اين خطر خود بزرگترين خطر در جهان باشد. اما مقصود من آن است كه خطرى كه كيان يك امت يا كيان يك كشور و يا مردم را تهديد مى‏كند. همان خطر داخلى است كه مهلك است. من بدين واقعي ت اعتقاد دارم كه يك ملت امكان ندارد در اثر خطر خارجى و دشمنان بسيار از ميان برود و هرگز تاريخ، هيچ ملت و امتى را نشان نداده كه به خاطر زور و اجبار يا در نتيجه غلبه دشمن خارجى از بين رفته باشد، تا هنگامى كه آن مردم در كنار يكديگر بوده و وحدت كلمه داشته و به مسؤوليت‏هاى خود آگاه بوده‏اند. مهم، خطر داخلى است، خطر تفرقه. اين چيزى بود كه در پاسخ سؤال اول ذكر كردم. اين خطر نتيجه تحقير و عدم احترام به يكديگر و گروه گروه كردن مردم است. اين مشكلاتى است كه ما اينك با آن مواجهيم. خطر اساسى و داخلى خطر بى‏مسؤوليتى، بى‏بند و بارى و فساد است.
                        در مقابل خطرها بر ماست كه از خود مقاومت نشان دهيم و جو جامعه را براى مقاومت آماده كنيم. خود را براى ايستادگى و مقاومت بسازيم. برترين راه براى تقويت و تحكيم روحيه مقاومت و ايستادگى، تقويت ايمان به خدا و ايمان به مطلق و ايمان به ارزش هاست. ايمان به اين كه حق هميشه در جهان پيروز است، هر چند كه موقعيت‏ها دگرگون شود و روزها و سال‏ها به درازا بكشد. در برابر خطرهاى داخلى، نيازمند احترام متقابل هستيم تا بتوانيم قدرت وطن‏مان را تقويت كنيم و به مبارزه با فساد بپردازيم. امروزه فساد تن ها به كارى اطلاق نمى‏شود كه خلاف دين يا اخلاق است، بلكه فساد امروز، هر عمل نادرستى است كه در اين كشور صورت مى‏گيرد، هرگونه تبعيض، تعدى، بى‏توجهى، بى‏بند و بارى، سستى و اهمال است. هر خانه‏اى كه در آن چنين فسادهايى انجام مى‏گيرد در حقيقت خانه امنى براى دشم ن در اين كشور است.24

                        مطبوعات، نقش و اهميت‏

                        مطبوعات محرابى براى پرستش خدا و خدمت به انسان‏هاست، و اگر از عهده وظايف خود بر نيايد، دامگه شيطان و مايه تخريب انسانيت خواهد بود. اين عرصه از مهم‏ترين و حساس‏ترين ميدان‏هاى جهاد است، زيرا افكار عمومى را شكل مى‏دهد، فرهنگ آفرين است، خوراك روح را فراهم مى‏آورد، مراحل جديد تكامل معنوى را پى مى‏نهد، عواطف مردم را پيراسته مى‏سازد، و آنها را به نيكى و راستى رهنمون مى‏شود. مطبوعات با نظارت بر جامعه و اركان آن، و با جهت دهى به آنها و دولت و حاكميت و نهادها، و با مشاركت در ساماندهى به اقتصاد، در حقيقت به جام عه بشرى و محيط انسانى نظم مى‏بخشد، و اين گونه خدمت گزار جامعه، فرد و انسانيت، و در نتيجه از اركان كرامت بخشيدن به انسان است.
                        عنصر مطبوعاتى توانايى آن را دارد كه جامعه‏اى شايسته بيافريند. چون آنگاه كه مقاله‏اى را نشر مى‏دهد، يا تحليلى را مى‏نويسد، يا ت صويرى را به چاپ مى‏سپارد، يا عنوانى را برجسته مى‏كند و يا به تفسير رويدادى مى‏پردازد، در حقيقت در پى جهت دادن به فرد و جامعه است، و مى‏تواند پدرى راهنما و دلسوز و هدايتگرى فرزانه باشد، همچنان كه مى‏تواند خيانتكار يا گمراه كننده يا تحريفگر سخنان باشد.
                        مطبوعات از مهم‏ترين ميدان‏هاى جهادى و از برجسته‏ترين عوامل تكوين انسان مدنى است. اين جايگاه والا وظايفى را در قبال جامعه بر عهده اصحاب مطبوعاتى مى‏گذارد، همان طور كه وظايفى را در قبال اينان بر عهده جامعه مى‏نهد. وظيفه اينان در قبال جامعه، جهت دهى، روشنگ رى و خيرخواهى مخلصانه و بى‏شائبه است. حق آنان بر جامعه نيز همان برخوردارى از آزادى، پشتيبانى و تامين امكاناتى است كه او را از فساد و انحراف مصون بدارد.25
                        نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


                        «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
                        صادق هدايت؛ بوف کور

                        Comment

                        • donsaeid
                          Senior Member
                          • Nov 2005
                          • 28300

                          #13

                          ترور و صيانت از جان انسان‏

                          اسلام به زندگى انسان احترام گذارده است، آن چنان كه اگر كسى فردى را زنده كند، در حقيقت همه انسان‏ها را زنده كرده است و هرگاه شخصى را بكشد. همانند اين است كه همه مردم را كشته است و كيفر او جهنم است.
                          مِن اَجلِ ذلكَ كَتَبنا عَلَى بَنى اسرائيل اَنّهُ م َن قَتَلَ نَفساً بِغَيرِ نَفس اَو فَساداً فى الاَرضِ فكأَنَّما قَتَل النّاس جَميعاً وَ مَن اَحياها فكأَنَّما أحيا النّاسَ جَميعاً؛26 از بهر آن بر بنى اسرائيل نوشتيم كه هر كس نفسى را جز در برابر كشتن نفسى يا فسادى در زمين به قتل برساند، چنان است كه همه مر دم را كشته باشد و آن كس كه آن را زنده گذارد، چنان است كه همه مردم را زنده ساخته باشد.
                          بر حسب دستورها و آموزه‏هاى اسلامى «قتل نفس» حتى قتل جنين در رحم مادر را نيز شامل مى‏گردد و نيز اسلام به اين دليل كه زندگى هر فردى را متعلق به خداوند و ملك مطلق او م ى‏داند اجازه نمى‏دهد، انسان هر تصرف دلخواهى را در جان خويش روا دارد.، هر چند كه اين تصرف «خودكشى» باشد. اسلام خودكشى را در شكلى قاطع حرام شمرده است و قرآن كريم در اين باره مى‏فرمايد:
                          «وَ لا تَقتُلُوا اَنفُسَكُم انَّ اللَّهَ كانَ بكُم رَحيماً؛27 و يكدي گر (و خويش) را مكشيد. به راستى خدا به شما مهربان است».
                          ترور بدترين و شكست خورده‏ترين روش براى نيل به هدف است، حال اين هدف هر چه باشد. پيامبر خدا مى‏فرمود، ايمان خونريزى را مهار مى‏كند. نيز مى‏فرمود: مسلمان حيله‏گرى نمى‏كند، دستاورد آن هر چه باشد. مسلم بن عقيل در كوفه از ترور عبيداللَّه بن زياد سرباز زد، هر چند مى‏توانست دور از دسترس ديگران او را در خانه‏اى بكشد. مسلم از ترور روى مى‏گرداند و با اين كار، مسؤوليت‏هاى بسيار و نتايج ناگوارى را كه يكى از آنها كشته شدن حسين بود، به جان خريد. هدف هر چند بزرگ باشد، نمى‏تواند توجيه‏گر ترور باشد. فريبكارى و ناجوانمردى از ديدگاه دين، در نظر وجدان و در منطق سياست جرم است.
                          ترور بازتاب‏هاى خطرناكى در جامعه دارد كه ابعاد آن قابل محاسبه و پيش‏بينى نيست. خلافت اسلامى كه رسالت نور و رحمت، منشأ خدمت و تعامل مثبت با مردم و پذيراى همه مسؤوليت‏ها بود، اين خلافت درخشان و جهت بخش پس از ترورهايى كه دامان مردان بزرگ آن، و در طليعه همه امام على‏عليه السلام را در محراب عبادت گرفت، رو به ضعف و سستى نهاد. اين ترورها سمت و سوى خلافت را از راه مستقيم منحرف ساخت. خليفه در حريم‏ه اى بسته جاى گرفت و از دسترس مردم دور شد. خلافت به سلطنتى وحشى و حكمران به مالك الرقاب تبديل گشت. بيت‏المال مسلمانان به خزانه حاكم و ارتش مدافع وطن به گارد شخصى حاكم تغيير ماهيت داد.
                          ترور، حاكمان را دور از دسترس قرار مى‏دهد، رهبران را عقب مى‏زند و خيرخ واهان جامعه را از مردم مى‏گيرد. در اين فاصله گرفتن از جامعه خطرى بنيادين نهفته است؛ زيرا حاكمان به طور مستقيم از وضع و حال مردم آگاه نمى‏شوند، شكايت‏هاى آنان را نمى‏شنوند، گم گشتگان جامعه هدايت نمى‏شوند و منحرفان به راه راست برگردانده نمى‏شوند. زمامداران بيرون از متن جامعه قرار گرفته، در معرض تملق و چاپلوسى واقع شده، راه بر كسانى كه اشتباهات آنان را بكاوند و بنمايانند بسته مى‏شود، و اين گونه اينان به انحراف، سركشى و استبداد سوق داده مى‏شوند.
                          اين فاصله افتادن در دل‏هاى مردم فضايى وهم آلود و ابهام‏آميز پديد مى‏آورد. به طورى كه مردم حاكمان را تافته‏اى جدا بافته دانسته به آنان گمان بدى برند. يا آنها را بتى قرار مى‏دهند كه به جاى خدا پرستش شوند. در هر دو حالت اعتماد عمومى از بين مى‏رود، شهروندان تحقير گرديده و محكوم و زيردست تلقى مى‏شوند. حاكم سرور و ارب اب به حساب مى‏آيد، و در هر دو حالت انحراف پيش مى‏آيد. به همه اين مصيبت‏ها در عهدنامه امام على‏عليه السلام به مالك اشتر اشاره شده است. آن جا كه حضرت، مالك را از فاصله گرفتن از مردم و حجاب قرار دادن ميان خود و مردم باز مى‏دارد.
                          ترور ناهنجارى اجتماعى خطر ناكى است، زيرا مردم را از تعامل با رهبرانش باز مى‏دارد. ترور خطرناك است. زيرا در اين وضعيت، محاكمه، صدور حكم و اجراى آنها تنها در دست يك نفر است، كه چه بسا به راه خطا رود. اگر اين راه باز شود، ديگر ممكن نيست كه عدالت در جامعه حكم فرما شود. بر حاميان و نگ هبانان جامعه است - اگر جامعه را نگهبانانى باشد - كه پديده ترور را به صورت ريشه‏اى و نهايى درمان كنند.28

                          مسأله فلسطين‏

                          تصور نمى‏كنم نياز باشد در اين جا بر «غير قانونى» بودن اسرائيل و نحوه تكوين و تصرفات آن تأكيد بكنم و همچنين بر «مشروعيت» مبارزه همه جانبه مردم فلسطين در داخل اراضى اشغالى و بيرون از آن تأكيد كنم. پس از صدور قطعنامه شوراى امنيت عملاً جهان به مشروعيت و قانونى بودن مبارزه مردم فلسطين اعتراف كرد و صحه گذاشت. بنابراين قوانين بين‏المللى نيز بايد در حمايت فلسطينيان به كار گرفته شود؛ مثلاً بايد با اسيران آنها همچون اسيران جنگى رفتار شود. البته تمام اين بحث‏ها از دايره گفتار امشب ما بيرون است. سخن امشب درباره دين و موضع‏گيرى آن است. دين، هر انسانى را بدون نگرش به مذهب يا انديشه و يا اعتقادش محترم مى‏شمارد؛ اما اگر انسانى در نتيجه اعتقادات مضرّش تبديل به جرثومه‏اى شود كه در زمين آغاز به فساد و تباهى كند و جوامع را به انواع بيمارى‏ها مبتلا سازد، در اين صورت دي ن ارج و حرمتى براى اين موجود قائل نمى‏شود. آنچنان كه انسان نيز خود عضوى از بدنش را كه به بيمارى مسرى و بدخيمى دچار شده، از بدن خود جدا مى‏كند.
                          ما از انسان بيزار نيستيم، ولى مى‏گوييم از همان آغازى كه نخستين دولت اسرائيل شكل گرفت، يعنى پيش از ميلاد حضرت مسيح‏عليه السلام يهوديان نژادپرستى و افكار نژادپرستانه‏اى را مطرح مى‏كردند كه به آنها انديشه برترى و تفوق بر بشر را اعطا كند. آنان براى خود امتيازاتى قائل بودند، خدايى را به خود اختصاص داده بودند كه با خداى ديگر مردمان و نيز با خداى يكتا تفاوت داشت. يهو ديان تا جايى پيش رفتند كه بر تمايز خود از مردم بسيار عمق بخشيدند. بشر را تجزيه كردند و خود را بالاتر از آنان جاى دادند. حتى در باب خدا و معبودشان، گفتنى است كه يهوديان نخستين كسانى نبودند كه به خداى يگانه ابراهيم‏عليه السلام گرويدند، بلكه پيش از آنان فين يقى‏ها و كنعانى‏ها هم به خداى يگانه ايمان آورده و او را «ايل» نام نهاده بودند؛ اما يهوديان خداى ديگرى را به خود اختصاص داده بودند و او را «يهوه» خواندند و بعد از آن تا زمان ما حساب‏ها و آرا و اخلاقيات و تصرفات خود را از ديگر مردم جدا كردند.
                          راز محارب ه يهود با پيامبرانى كه پس از اين بدعت‏گذارى در رسالت الهى و تحريف كلمه، براى هدايت مردم از سوى خداوند مبعوث مى‏شدند، در همين مطلب نهفته بود. پيامبران هم درباره خطر يهود به مردم هشدار مى‏دادند. حضرت مسيح‏عليه السلام مى‏فرمود: «قدس را به سگ‏ها و خوك‏ها وام گذاريد». منظور آن حضرت از كلمه «قدس» تنها شهر «بيت المقدس» نبود، بلكه همه معانى قدس بود. يا همان حضرت هنگامى كه بازرگانان و صنعت گران و فروشندگان را از هيكل بيرون مى‏راند، به آنان مى‏فرمود: «اين خانه پدر من جايگاه عبادت است كه شما آن را تبديل به غار (لان ه) دزدان كرده‏ايد». اكنون من مى‏پرسم، اگر مسيح امروز هم در ميان ما زندگى مى‏كرد، آيا ممكن نبود همين سخن را باز هم تكرار كند؟ او باز هم مى‏فرمود: «اين خانه پدر من، جايگاه عبادت است كه شما آن را به لانه‏اى براى توطئه و دسيسه و پايگاهى براى استعمار و مكانى براى فساد و نافرمانى خدا و امثال آن تبديل كرده‏ايد».
                          بنابراين انگيزه‏اى كه مسيح را به جنگ با يهود وا مى‏داشت، اين نبود كه او همچون يكى از ابناى انسان با انسانى ديگر دشمنى داشته باشد، بلكه آن حضرت از بشرى بيزارى مى‏جست كه در اثر عقايد مغشوش و خطرناك خو د به جرثومه فساد تبديل شده بود. نيز به همين سبب است كه پيامبر اسلام‏صلى الله عليه وآله وسلم در سوره جمعه دو بار به ما بيدار باش مى‏زند: «كه اى مسلمانان اين يهوديان همان ستمگرانند». قرآن كريم در دو آيه از سوره جمعه (5 - 7) مسلمانان را از يهود بر حذر مى‏دا رد.
                          بدين ترتيب علتى كه سبب مى‏شد تا پيامبران با يهود بجنگند براى ما روشن مى‏شود. پيكار ما نيز با آنان همچون جنگ با يك انسان يا جنگ با گروهى مؤمن نيست، بلكه با آنها مى‏جنگيم، چرا كه ايشان به مصداق آيه قرآن دستورهاى كتاب مقدس خود را عمل نمى‏كنند. بنابرا ين جنگ ما با آنها جنگ با مجموعه‏اى از انسان‏ها نيست، بلكه اين جنگ در واقع نبرد با فساد، انحراف، ستم و انديشه تبعيض نژادى است.«ان زَعَمتُم اَنَّكُم اَولياءُ لِلّهِ مِن دُونِ النّاسِ».
                          اين مطالب نشان دهنده موضع دين در اين باره بود كه به طور خلاصه عنوان شد؛ اما آيه قرآن تأكيد مى‏كند كه «ضُرِبَت عَلَيهِمُ الذلَّةُ وَ المَسكَنَةُ».29 اين آيه ساختارى انشايى و امرى دارد و از نوع جملات اخبارى و حكايتى به حساب نمى‏آيد. اين آيه امرى واجب و مسؤوليت آور بر دوش مى‏گذارد، و اگر اين مسؤوليت را به انجام نرسانيم، در آينده بر ما مهر ذلت و مسكنت خواهد خورد. مشروعيت مبارزه مردم فلسطين از ديدگاه دينى اصلاً نياز به بحث ندارد. چرا اين مبارزه از نظر دينى مشروعيت نداشته باشد، در حالى كه افراد اين مبارزه همان كسانى هستند كه راه انسانيت را همواره مى‏سازند و در صدد صيانت از ا خلاق و ارزش‏ها بر آمده‏اند. اينان همان كسانى هستند كه اراده مسيح‏عليه السلام و محمدصلى الله عليه وآله وسلم را به اجرا در مى‏آورند. اينان تحقق بخشندگان به اراده الهى هستند كه در مفهوم آيه «ضربت عليهم الذلة و المسكنة» بيان شده است. آرى، اينان كسانى هستند ك ه اراده آسمانى را لباس تحقق مى‏پوشانند. دست خدا و دست مسيح‏عليه السلام و دست محمدصلى الله عليه وآله وسلم و دست ارزش‏هاى والا از آستين اينان بيرون آمده و در قالب اسلحه و بذل خون و جهاد براى اجراى اين احكام آسمانى، بسيج شده است.
                          امروز هنگام حمايت است، ن ه فردا. اگر ما به اين نهضت و اين حركت بزرگ و اين جهاد مقدس امروز يارى رسانيم، چندين برابر از كمكى كه در آينده به آن خواهيم كرد، ارزشمندتر خواهد بود. همان طور كه خود در گذشته ديديد؛ در همان هنگامى كه بحران فلسطين تازه آغاز شده بود، چون ما از دفاع و اتخاذ موضعى درست شانه خالى كرديم امروز به مصيبت‏ها و دشوارى‏هاى بى‏شمارى دچار شده‏ايم. شمار قربانيانى كه ما امروزه در راه مبارزه با اسرائيل تقديم مى‏كنيم، ده‏ها برابر بيشتر از آن چيزى است كه مى‏توانست در آغاز اشغال سرزمين ما به دست صهيونيست‏ها فدا شوند. اگر ما از صد سال گذشته مطابق دستورهاى دينى عمل كرده بوديم، امكانات فراوان و جهاد بسيار و ثروت هنگفتى را تصاحب كرده بوديم؛ اما اگر چه ما از تمام اينها غافل شديم، ولى امروز نبايد عقب بنشينيم. بايد هر چيزى را كه به دست مى‏آوريم و در هر چيزى كه تلاش مى‏كنيم و دربا ره هر چه كه مى‏انديشيم، همه در راه خدمت به اين مسأله مقدس باشد. برادران عزيز، در اين راه اين تنها كافى نيست كه كف بزنيم و زبان به تحسين بگشاييم و تنها بذل عاطفه كنيم، بلكه برماست كه در اين راه تا آن جا كه در توان داريم از هيچگونه يارى و مساعدت و تاييد به تمام معناى كلمه دريغ نورزيم اين گونه است كه ما مى‏توانيم تكليف خود را ادا كنيم.
                          نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


                          «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
                          صادق هدايت؛ بوف کور

                          Comment

                          • donsaeid
                            Senior Member
                            • Nov 2005
                            • 28300

                            #14
                            اما شما اى جوانان ارجمند فلسطينى! اى كسانى كه پنجره آرزوها را به روى قلب‏هاى ما گشوديد! اى دستان خداوند در ميان مردم و اى دريچه‏هاى اراده و خواست او، بر بركات خداوند سير كنيد. اميدها به شماست، چرا كه جهاد شما نشأت گرفته از سه پايه است:
                            پايه نخست، ايمان است، ايمان به خداوند آفريننده هستى. خدا همه جا هست. خدايى يكتا، خدايى كه از آن شماست در زندگى و مرگ. و مرگ براى شما زندگى جديدى است. على بن ابى طالب‏عليه السلام، نخستين فدايى اسلام، هنگامى كه پسرش محمد حنفيه را در جنگ نصيحت مى‏كند، از اين مبدأ يعنى ايمان به خدا چنين تعبير مى‏كند: «اى پسرم، اگر كوه‏ها از جاى بجنبند، تو پابرجا باش». در ادامه مى‏فرمايد: «جمجمه‏ات را به خدا وام ده»، و شما نيز جمجمه‏ها، آرزوها و احساسات خو د را به خداوند وام دهيد و بدانيد پيروزى براى شما از جانب خداوند محقق است.
                            پايه دوم، شما بايد با همه آگاهى و دقت و سنجيدگى، اقدامات و خط مشى خود را برنامه ريزى و طراحى كنيد. حركت علمى و درست مبتنى بر آگاهى، قرين پيروزى است، اين عمل موفقيت بار است و ما اطلاعاتمان از شما كمتر است، اما مى‏دانيم كه شما بر چارچوب‏هاى علمى و درست در روش و جهاد و جنگ و تبليغاتتان تكيه داريد.
                            پايه سوم، شما بايد در حركت خود از ستيزه‏گرى‏هاى جنبى بپرهيزيد، اين كار به شما امكان مى‏دهد تا از توان‏هاى مطلوب اعراب و مسلمانان و م سيحيان و نيز هر انسان آزاده در هر كجاى جهان كه باشد، استفاده كافى كنيد. بر اين اساس موضع شما ما را به ياد موضع جنبش آزادى بخش الجزاير مى‏اندازد كه توانسته بود از تمام نيروهاى انسانى در جهان حتى نويسندگان و مؤلفان فرانسوى و بسيارى از كشورهاى ديگر به خوبى بهره‏بردارى كند. ما پيروزى شما را آرزومنديم و از خداوند موفقيت شما را مسألت داريم.30

                            خاتمه‏

                            آنچه ذكر شد، بخش نخست از ميراث سياسى و انديشه ژرف و برجسته امام سيد موسى صدر بود. بى‏ترديد انديشه و عمل امام موسى صدر مى‏تواند پشتوانه‏اى را فراهم سازد تا با اخذ و الگوبردارى از آن بتوان برخى مشكلات موجود در جهان معاصر عموماً و جهان اسلام خصوصاً را س امان داد و حل كرد. در اين نوشته به جز در شرح حال ايشان، آن هم به صورت كوتاه، از تجربه عملى امام سيد موسى صدر در لبنان سخنى به ميان نيامد. در اين تجربه مهارت و تدبير و قدرت سازمانى و مديريت امام را به وضوح مى‏توان ديد. نگارنده اميد دارد بتواند انديشه سياس ى ايشان را به طور مبسوط نگاشته و زواياى گونه گون انديشه ژرف ايشان را به جامعه بشناساند. به يقين بهره‏گيرى از انديشه و عمل ايشان مى‏تواند پاسخ گوى پاره‏اى از مشكلات امروز ما باشد. گو اين كه صدر سال‏ها قبل با برخى از آنها برخورد داشته و براى آنها راه حل‏ها يى ارائه داده است.
                            در اين نوشته از مباحث ايشان درباب تقريب اديان و مذاهب و تجربه عملى ايشان در لبنان در نزديك كردن اديان و مذاهب سخنى به ميان نيامد. همچنين از مباحثى همچون: مسأله زنان و به ويژه آزادى زنان، مسأله جهاد و دفاع، وضعيت مسلمانان، الزامات گف ت و شنود و تساهل و تسامح و عدالت سخنى به ميان نيامد. نگارنده اميد دارد در فرصت‏هايى ديگر بتواند گزارشى از اين عناوين را ارائه كند و علاقمندان به اين مباحث را با انديشه ايشان آشنا سازد.
                            نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


                            «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
                            صادق هدايت؛ بوف کور

                            Comment

                            • donsaeid
                              Senior Member
                              • Nov 2005
                              • 28300

                              #15
                              انسان‏شناسى‏

                              از نظر اسلام، انسان در جهان بينى آفرينش امتياز به خصوصى دارد؛ زيرا سرشت او پاك و فطرت او به دين حق كشانيده مى‏شود. او تنها موجودى است كه مى‏تواند راه راستى را كه براى او ترسيم شده برود و يا از اين راه منحرف و گمراه گردد. او چنين آفريده شده تا در كسب كمال، آزاد و مختار باشد نه آن كه مانند فرشتگان راهى را جز تسبيح خدا نشناسد و در كمال خود مجبور باشد. انسان در نظر اسلام به مقام شامخ نمايندگى خدا در زمين مفتخر گشته، كليد اسرار آفرينش به او سپرده شده و راه كشف حقايق و وسيله دست يافتن به همه چيز به او تعل يم داده شده است. فرشتگان در برابر او سجده كرده و مقرر شده است كه همه نيروهاى جهان هستى مسخر او گردند و يگانه راه او براى رسيدن به مقام بلند نمايندگى خدا در زمين آن است كه نيروها و استعدادهاى شگرف خود را به كار برده و با دانش، به حقيقت جهان هستى و نيروهاى گوناگون آن واقف گردد و قوانين آن را كشف كند. اسلام همه قوانين خود را بر اين مفهوم انسان‏شناسى استوار ساخته و بر همين مبنا روابط فرد را با ديگران، روابط شخص را با جامعه و روابط همگى را با جهان تنظيم كرده است.2
                              [چنين انسانى جانشين خدا در زمين است‏] خلي فه و به تعبير ديگر نماينده كسى است كه به طور مستقل و با اراده و اختيار، آرا و منويات شخص را طبق برنامه ترسيم شده، همراه با اعتماد به شناسايى مخصوص و تصرفات حكيمانه تنفيذ و اجرا مى‏كند. تحقق اين مقام در خارج بايد همراه با آزادى كامل در تصرفات به وجود آيد. (همان آزادى كه فرشتگان آسمان از آن بيم داشتند و تأكيد كردند كه اين انسان با اين كيفيت و با اين كه راه‏هاى خير و شر به روى او باز است در آينده منشأ فسادها و خون‏ريزى‏ها مى‏گردد. ولى تنها اختيار و آزادى اراده نمى‏تواند براى انسان فضيلت ايجاد كند، بلكه همه كرامت و فضيلت انسان در اين است كه راه خير و صواب را اختيار نمايد و پيمودن اين راه فقط به وسيله علم ممكن خواهد بود. همان علم و دانشى كه عنصر اصيل و پايه و اساس مقام نمايندگى و خيلفه الهى انسان در روى زمين است.
                              عبادت در نظر اسلام براى راضى ساختن خداوند يا سود رساندن به او نيست و همچنين براى رفع غضب يا بزرگداشت او نمى‏باشد. عبادت خدا اخلاص در بندگى او و يكتاپرستى است و از اين جهت انسان را از پرستش همه كس و همه چيز مى‏رهاند و همه بت‏ها را در نظر او مى‏شكند؛ زيرا تمام ذرات وجود و سراسر هستى او در بندگى خدا قرار مى‏گيرد و جايى در عقل و فكر و جسم و روح او براى پرستش ديگرى باقى نمى‏گذارد. عبادت، در نظر اسلام، سبب احساس نزديكى به خداوند در انسان است و در نتيجه يك احساس قدرت و توانايى زايدالوصفى را در ا و به وجود مى‏آورد كه از اين تقرب و نزديكى به خدا سرچشمه گرفته است. اين قدرت روحى سبب مى‏شود كه از همه نواقص و مضرات نفس در امان باشد. عبادت در اسلام، حضور در پيشگاه الهى است و اين حضور و راز و نياز و مصاحب موجب اكتساب و تشرف به صفات عالى الهى مى‏گردد و ب ه همين دليل مى‏توان عبادت را مصدر همه كمالات شناخت.3

                              جامعه‏شناسى‏
                              جامعه نيز در اسلام مفهوم معينى دارد. جامعه در اين تفسير از وجود انسان سرچشمه گرفت و براى رفاه و سعادت انسان‏ها به وجود آمده است. به همين دليل جامعه اسلامى نه رنگ فردى، اصالت فرد كه همه سازمان‏ها و مقررات براى فرد تنظيم شده باشد، به خود مى‏گيرد و نه رنگ اجتماعى، اصالت جامعه كه به كلى فرد در آن فراموش شده است. جامعه اسلامى مؤسسه‏اى يكپارچه و به هم پيوسته يعنى يك طبقه‏اى است و به هيچ وجه اصل تعدد طبقات و كشمكش داخلى دايم ميان اين طبقات را به رسميت نمى‏شناسد. در جامعه اسلامى اين حقيقت مورد قبول است كه هر فرد و يا دسته تحت تأثير فعل و انفعالات محيط و عوامل طبيعى رنگ و صفت مخصوص پيدا مى‏كند ولى اين تنوع و يا به تعبير صحيح‏تر، رنگارنگ بودن، سبب جدايى و اختلاف ميان اين افراد و دسته‏ها نشده و بلكه موجب همكارى و داد و ستد بوده و چون تابلويى يگانه و رنگارنگ مى‏باشد. اين افراد و دسته‏هاى متنوع همگى در يك مسابقه عمومى براى كسب رضايت خدا به يكديگر كمك كرده يك قافله پيشرو را به وجود مى‏آورند. اين نوع «وحدت كلمه» در وجود انسان ديده مى‏شود و در جهان آفرينش به چشم مى‏خورد؛ اجزا و اعضاى گوناگون و رنگ به رنگ بوده و در عين حال يك واحد را تشكيل مى‏دهد.4

                              انسان نو، زندگى نو: نقش‏هاى يك انسان مسلمان‏
                              هنگامى كه ماه رمضان و روز عيد به روزمرگى و عادت تبديل مى‏گردند، طبيعى است كه از مظاهر زندگى عادى تجاوز نمى‏كنند و در ظرف زمانى محدود خود متوقف مى‏شوند. اما ماه رمضانى كه از اركان اسلام است و عيد فطرى كه از اعياد اسلامى است خصوصياتى كاملاً متفاوت دارند. رفتارهاى سطحى و رسوم و عادت‏ها را در مى‏نوردند و از محدوده زمانى خارج مى‏شوند. با اين اوصاف متوجه مى‏شويم كه هدف اين عبادات پس از عيد است. ماه رمضان، زمانِ آماده‏سازى و روز عيد آغاز عمل است. در حقيقت، ماه رمضان برهه‏اى است كه مابعد خود را توليد مى‏كند و در روز عيد، انسان جديد، زندگى تازه خويش را آغاز مى‏كند.
                              ابعاد وجودى اين انسان با انسان پيشين متفاوت است. او با درك و فهم گسترده‏ترى كه به سبب يك ماه آموزش و ممارست، عمق و امتداد بيشترى يافته است زندگى مى‏كند. او از احساسى رقيق‏تر، كه از روزه كسب كرده، برخوردار شده است؛ روزه‏اى كه او را با درد و رنجِ رنج‏ديدگان آشنا كرده است. او با نيرويى كه آن را در تمرين الهى خود به دست آورده است، حركت مى‏كند. بنابراين پايدارى و ثبات او افزون‏تر شده و صبر و اعتدالش رشد كرده است. اين انسان بزرگ، با تحول عميقى كه در وجود خويش احساس مى‏كند، در صبح روز عيد، هنگامى كه زكات مى‏پردازد و نام پروردگار خويش را ياد مى‏كند و نماز مى‏گزارد، در اين هنگام، جشن مى‏گيرد تا خدا را شكر گزارد و شادمان باشد. آنگاه زندگى جديد خويش را آغاز مى‏كند. اين زندگى با حيات عادى او، آن زمان كه در محدوده مسائل شخصى خود به سر مى‏برد و روح خويش را در پيله منيت خود محبوس كرده بود، متفاوت است. بدين گونه احساسات و فعاليت‏هاى خويش را مهار مى‏كند. او در ظاهر فردى از امت است، ولى، در حقيقت، خود يك امت است. او موجودى نامتجانس و قطعه‏اى غريب و ناهماهنگ در پيكر جامعه بود. چيزى بود غير از آنچه الآن شده است. اينك جزئى حقيقى از امّت خويش است كه ابعاد وجود خود را با وجود همنوعانش پيوند مى‏زند و افق فهم و احساس خويش را به فهم و احساس ديگران نزديك مى‏سازد. در نتيجه، پيوند امّت مستحكم‏تر و كنش و واكنش ميان آن بيشتر و بازدهى آن افزون‏تر خواهد بود.
                              اينك، پس از عيد، دردهاى نيازمندان، رنج‏ديدگان و محرومان را حس مى‏كند و براى كاهش بارى كه بر پشت آنها سنگينى مى‏كند، چاره مى‏انديشد و در اين راه مى‏كوشد. او اينك از مشاهده بى‏سواد، بيمار و منحرف دردمند مى‏شود.
                              اين انسان جديد ما احتكار را نمى‏پسندد، پس خود احتكار نمى‏كند و اجازه نمى‏دهد در ميان امتش احتكار كنند. احتكارى كه مورد قبول او نيست، به احتكار كالا و نيازمندى‏هاى مادى مردم محدود نمى‏شود، بلكه او با احتكار علم، احتكار مقام، احتكار سازندگى و حتى احتكار دين و بهشت هم به شدت مخالفت مى‏ورزد. او انسان‏ها، همه انسان‏ها را دوست دارد. و انحراف، كج‏روى، الحاد، و بى مبالاتى انسان را نمى‏پسندد و براى درمان آن تلاش مى‏كند، آنچنان كه فرزندان بيمار خود را درمان مى‏كند.
                              اين است مسير و خط مشى مسلمان پس از عيد فطر: تلاش دايمى براى درمان مشكلات اجتماعى، تلاش براى احقاق حقوق طبقات محروم، كوشش مستمر براى ارتقاى سطح زندگى اقشار محروم و توسعه همه مناطق مظلوم: تلاشى دايمى، پس از شناخت ابعاد و دامنه مشكلات جامعه و پس از شناسايى كسانى كه از اين مشكلات رنج مى‏برند و پس از آمادگى روحى صابرانه و خلل‏ناپذير؛ تلاشى كه از فعاليت اجتماعى وسيله‏اى براى خدمت به انسان مى‏سازد، و وسيله‏اى براى عبادت خداوند. خدا را مى‏توان با خدمت به بندگانش نيز عبادت كرد. انسانِ جديد ما كه به موفقيت خود باور دارد، مردم را دوست مى‏دارد، حتى منحرفان را، و براى درمان آنها تلاش مى‏كند. محرومان را دوست دارد و براى درمان درد آنها تلاش مى‏كند. با قلبى دردمند اما اميدوار، به ديدار نسل گم‏كرده راه مى‏شتابد، با برخوردى مثبت، نه با اتهام زدن به ديگران. با اين ثروت، و با اين سلاح، يعنى با انسان پس از عيد، وطن خود را مى‏سازيم و بساط ظلم و تبعيض را از جامعه خود بر مى‏چينيم و به انسان خدمت مى‏كنيم و اين چنين عبادت مى‏كنيم پروردگار بخشنده و مهربانمان را.5

                              پيامبران؛ رهبران رهايى بخش‏
                              ذهن آدمى از سپيده دم آفرينش، همواره در پى شناخت بوده است. از همين رو در طى هزاران سال در خود و پيرامون خود، به كشف ناشناخته‏ها پرداخت و با تلاشى جانكاه در پى حقيقت گشت. آنچه بيش از همه آدمى را به تكاپو وا مى‏داشت و او را به انديشيدن بر مى‏انگيخت، ترس او بر سرنوشت خويش بود، زيرا كه خود را در جهانى پر سطوت، كه از زمين و آسمان بر او دشمنانى بزرگ را چيره مى‏كرد، ناتوان مى‏ديد، و ياراى برابرى با آنها را نداشت. امنيت و ثبات دو انگيزه ژرف و دو هدف دور دست او، در پس نگاه‏هاى خيره و ترسان او در معماى طبيعت، بودند. براى تحقق امنيت و آسايش تنها دو راه پيش‏رو داشت: 1. چيرگى بر طبيعت؛ 2. سازش با طبيعت از هر راه ممكن. چون در آن دوران از تحقق امر نخست فرو مانده بود، به اكراه، به كوشش براى تحقق امر دوم تن داد. از اين رو به بندگى اوهامى گوناگون پرداخت كه خود آنها را خلق كرده بود. اين امر در قرآن كريم و همچنين در تاريخ اديان و عقايد به وضوح ديده مى‏شود.
                              جهل كه در آن هنگام دليل موجهى بود، در روزگاران دير پاى دوره بت پرستى، مايه دورى انسان از جايگاه والايش بود. مقصود ما از بت پرستى، مفهومى اعم از نظام شرك آلود است. آنچه ميان ساخته دست آدمى و موجودات معبود او، همچون اجرام آسمانى، درختان و حيوانات، مشترك است، همان وهم بر ساخته در اين نمادهاست، كه آدميان به شيوه فريبكارانه و براى مجاب كردن عقل، در برابر آن اوهام فروتنى ورزيدند. چنان كه ما كودكان را با سرگرمى ساكت مى‏كنيم، آدمى نيز عقل خويش را اين گونه خاموش ساخت.
                              در آن مرحله طولانى و دشوار، آدمى بنا به غريزه ترس در برابر كائنات و طبيعت همچون خورشيد و ماه سر تسليم فرود آورد و به اميد كسب روزى، در برابر حيوانات و درختان كمر خم كرد. پس از آن در برابر ساخته‏هايى كه خيالش آنان را جسميت بخشيده بود و نمادى از خدايانش بودند، تعظيم كرد. او اين خدايان را در معبدهايى نزديك خويش ساخت، تا هر گاه از چيزى مى‏ترسيد يا چيزى مى‏خواست، به آنها پناه برد. اين بت‏ها انسان را از علم آموزى و دريافت حقايق باز داشتند، زيرا به نظر او قدسيت اين بت‏ها مانع انديشيدن در ماهيت و كنه آنها مى‏شد. آدمى به جاى تحليل و علت يابى رخدادها، به اين بسنده مى‏كرد كه حوادث بنابر اراده‏هاى عُلوى جريان دارد. اگر احترام آنها بر او واجب است به ناچار جايگاه او كمتر از آن است كه راز آنها را دريابد.
                              بنابراين در خود اين جرأت را نمى‏ديد كه از زير سلطه طبقه‏اى از مردم، كه اعتقاد داشت قداست خدايان را دارند، به در آيد، او اعتقاد داشت كه سرنوشت جهان، ثابت و دگرگون ناپذيرند. نظام‏هاى مقدس است كه مشكلات را آفريده و با مقدراتش بازى مى‏كند، و چون چيزى نداشت كه با او برابرى كند، از روى درماندگى و به سبب رنجى كه از او مى‏برد، نزديكش شد. اين نظام شرك آلود در خدمت بت‏هايى بشرى بود، مانند طبقات بزرگان و اشراف و شاهان و ثروتمندان. افزون بر اين انسان هر خرافه‏اى را باور داشت. اين خرافه‏ها را بر فلسفه سستى كه با ظواهر طبيعت پيوند داشت، بنا مى‏كرد. اگر قمر در برج عقرب بود، آن را شوم مى‏پنداشت و دست از حركت و كار مى‏كشيد؛ مى‏ترسيد به شرى از سوى خداوند دچار شود، زيرا كه در آن زمان مزاج خداوند - نعوذباللَّه - مضطرب و در معرض بحران‏هاى عصبى بود.
                              نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران


                              «در زندگی زخم*هايی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می*خورد و می*تراشد.»
                              صادق هدايت؛ بوف کور

                              Comment

                              Working...