فوايد روزه
پيشوايان معصوم (ع) فرموده اند گناهان در اين ماه بخشوده ميشود و اين مژده بزرگي است براي آنهايي كه لغزشهايي داشته اند تا نوميد نباشند و از بركات اين ماه استفاده كنند و بسوي خدا باز گردند و روي دل بسوي او دارند و با او پيمان بندند كه از گناهان دست شويند و خود را اصلاح كنند و گذشته را جبران نمايند
مقدمه
روزه يكي از احكام انسان ساز اسلام است، كه آگاهي از همه فوايد و پي بردن به فلسفه كامل آن همچون ساير احكام الهي براي انسان عادي ممكن نيست، دانش محدود بشر نميتواند راهگشاي همه اسرار نهفته باشد و انديشه را به پاسخ همه مجهولات رهنمون شود، شايد روزي دانش انسان به حدي از كمال برسد كه دريچه تازه اي بر روي بشر بگشايد و حكمتها و دستورات اسلام را باز شناسد..... .
بنابراين ندانستن فلسفه احكام الهي نبايد ما را از انجام آن باز دارد و موجب نا فرماني و عصيان شود، چرا كه اين اطاعت كوركورانه نيست، بلكه بر علم و يقين تكيه دارد زيرا مسلمانان ميدانند كه خداي جهان بر همه چيز دانا و از همه چيز آگاه است و نقص و نيازي در ذات متعال او نيست كه از اعمال سودي بخواهد يا از زياني بهراسد، خداي مهربان خير محض است و براي بندگان خود جز خير و سعادت نميخواهد، پس اگر به چيزي فرمان ميدهد خير و سعادت ما در آن است و كمال و تعالي ما بدان بستگي دارد و هر چيزي را نهي ميفرمايد براي ما زيان بخش است و بر مصالح مادي و معنوي ما لطمه ميزند.
فوايد روزه
روزه فوايد جسمي و روحي فراوان دارد، شفا بخش جسم و توان بخش جان است، پاك كننده آدمي از رذايل حيواني، در ساختن فرد صالح و اجتماع بسامان بسيار موثر است، در تهذيب و تزكيه نفس و رهاندن انسان از روزمرگي و واماندگي در نياز هاي تن تأثير بسزايي دارد. فوايد طبي و بهداشتي روزه كه از سودمنديهاي كوچك اين فريضه انسان ساز است به حدي است كه شايد نياز به توضيح و تكرار نداشته باشد و بيشتر مردم كم و بيش از آن آگاهند. ما به اختصار به گوشه اي از اين فوايد انسان ساز اشاره ميكنيم: معده و دستگاه گوارش از اندام پركار بدن آدمي است، با سه وعده غذا كه معمول مردم است؛ تقريباً در همه ساعات دستگاه گوارش به هضم و تحليل و جذب و دفع مشغول است. روزه باعث ميشود از يكسو اين اعضا استراحت كنند و از فرسودگي مصون بمانند و نيروي تازه اي بگيرند و از سوي ديگر ذخاير چربي كه زيانهاي مهلكي دارند تحليل رفته و كاسته شوند.
در روايات اسلامي حتي به فوايد جسمي روزه نيز تصريح شده تا برخي از سست عنصران، اگر نه با ايمان كامل لااقل با توجه به فوايد بهداشتي روزه اين فريضه ثمر بخش را بجاي آورند و از سودمنديهاي گوناگون آن در حد خود بهره ور شوند. پيامبر گرامي اسلام در همين رابطه فرموده اند: «صوموا تصحوا» روزه بگيريد تا سالم بمانيد. و نيز در روايات بسياري پيشوايان گرامي اسلام فرموده اند: « معده آدمي خانه بيماريهاي اوست و پرهيز از غذا درمان آن است»
بديهي است آنگاه فوايد بهداشتي روزه بهتر به دست ميآيد كه روزه دار امساك روز را با زياده روي در شب تلافي نكند، كه پر خوري خود موجب زيانهاي چشم گيري براي دستگاه گوارش است. با پيشرفت دانش پزشكي، برخي از پزشكان و متخصصان دريافته اند كه امساك از خوردن و آشاميدن، عالي ترين روش درماني است، يكي از پزشكان ميگويد: « طرح درمان به وسيله روزه بسيار چنان معجزه آساست كه بكار بستن آن مسير، طرحها و برنامه هاي طب عملي و جراحي را تغيير خواهد داد، زيرا روزه راه تازه اي به روي دانش پزشكي ميگشايد؛ و سلاح موثري براي مبارزه با بيماريها به اين دانش ميبخشد سلاحي كه ميتوان آن را از راههاي گوناگون مورد استفاده قرار داد تا انسان را در مبارزه با علت بيماريها براي بهبود بيماران به نتيجه مطلوب و آشكار رسانند. »
با روزه و امساك ميتوان بيماريها را بهبود بخشيد و معالجه كرد البته در صورتي كه با اعتدال و ميانه روي مقرون باشد و در هنگام سحر و افطار در خوردن و آشاميدن افراط نشود.بررسي فوايد بهداشتي و طبي روزه در اين مختصر نميگنجد، آنانكه به توضيح بيشتر علاقمندند ميتوانند به كتابهايي كه در اين زمينه تأليف شده است مراجعه نمايند. بايد توجه داشت، بر خلاف تصور كوتاه انديشان، روزه هيچگونه ضرري براي افراد سالم مكلف ندارد و اگر كسي بيمار باشد و نتواند روزه بگيرد و با اين كار بيمار تر شود و يا روزه باعث گردد كه بيماريش ادامه يابد كار حرامي مرتكب شده و روزه اش نزد خدا پذيرفته نيست، بيماري كه روزه براي او ضرر دارد نبايد روزه بگيرد و فقط لازم است در روزهاي ديگر قضاي آن را بجا آورد و جبران كند.
افراد سالم بايد بدانند كه روزه نه تنها زياني برايشان ندارد بلكه چنان كه گفتيم، موجب تندرستي و صحت مزاج است و بگفته برخي شكم پرستان كه خود روزه نميگيرند و ديگران را نيز از روزه باز ميدارند و تلقين ميكنند كه روزه موجب زخم معده ميشود، نبايد اعتنا كرد، اينگونه دروغها تنها بهانه افراد سست عنصري است كه كه اسير شكم خويشند و از عزم و اراده انساني در آنان خبري نيست. « روزه باعث استراحت معده است و در حال روزه اسيد معده بجاي غذا به وسيله صفرا خنثي ميشود و زخم ايجاد نميگردد»
اكثريت غريب به اتفاق مسلمانان متدين ماه مبارك رمضان را روزه ميدارند و به هيچ وجه شكايتي از اين بيماري ندارند و نسبت بيماري زخم معده روزه داران بيشتر از ديگران نيست همانطور كه گفتيم فوايد جسمي و بهداشتي روزه اگرچه چشمگير و غير قابل انكار است ولي مهمترين فوايد روزه اثرات بهداشتي آن نيست، متأسفانه برخي در بررسي فوايد روزه تنها به همين اثرات بهداشتي آن بسنده كرده اند، درحاليكه فوايد برتر روزه به جنبه هاي معنوي آن مربوط ميشود، فوايد جسمي روزه با اثرات معنوي آن در سازندگي تربيت و تزكيه انسان قابل مقايسه نيست، اگر چه همان فوايد طبي هم گواهي است بر اصالت اسلام عزيز، چرا كه اين آيين فطري و آسماني چهارده قرن پيش با ژرف بيني و احاطه اي كه جز از خداي متعال نميتواند بود در محيط جاهليت عرب دستوراتي براي انسانها وضع كرده است كه دانش پزشكي انسان متمدن عصر ما با پيشرفت خود روز به روز بر گوشه هايي از حكمت آن پي ميبرد
روزه عامل باز دارنده از گناه
روزه، بويژه روزه ماه مبارك رمضان كه در اسلام بر همه مسلمين مكلف كه بتوانند روزه بگيرند واجب است، عامل موثري است در ايجاد و تقويت روحيه تقوي و پرهيز كاري؛ قرآن مجيد اين فايده بزرگ را با جمله « لعلكم تتقون » ياد آور ميشود واين عبادت را عامل مهم تقوي ميشمارد. تقوي و پرهيز كاري در تربيت و سازندگي و شخصيت اسلامي يك مسلمان نقش بسيار مهمي دارد و براي رسيدن به همين اثر پر ارزش است كه بهترين عبادت در ماه صيام و در حال روزه اجتناب از گناه است.پيامبر بزرگوار (ص) در خطبه اي فضيلتهاي ماه رمضان را براي مسلمانان بيان فرمود علي (ع) پرسيد: بهترين اعمال در اين ماه چيست؟ پيامبر پاسخ دادند: «الورع عن محارم الله» اجتناب و پرهيز از گناهان.
روزه دار با بكار بستن اين دستور الهي كه شرط كمال روزه است، روه تقوي را در خود زنده ميكند و اين مراقبت ثمر بخش در ماه مبارك رمضان و در حال روزه بسيار آسان تر است چرا كه گرسنگي و تشنگي و ديگر محدوديتهاي روزه شعله هاي سركش غرايز حيواني و هوسها را تا حد چشمگيري خاموش ميسازد و حتي اگر موقت هم باشد گريبان عقل و جان را از چنگال شهوت رها ميسازد و براي روزه دار زمينه اي آماده براي تمرين تقوي و پرهيز گاري فراهم ميشود و با مراقبت و تمرين پياپي در يكماه نيروي بازدانده از گناه در او به وجود ميآيد و خصلت خود داري در او ريشه ميگيرد و رشد ميكند و او با گذراندن اين برنامه يكماهه توفيق ميابد كه پس از ماه روزه نيز پرهيزكار باقي بماند. بدين ترتيب به مقام پر ارج تقوي كه به تعبير قرآن و فرموده پيشوايان معصوم ما كرامت انسان بدان وابسته است براي هميشه نايل آيد.
Comment