Friday Prayer In Iran (Namaz Jomeh)

[donsaeid]

نمـاز جمعه رسانهاي اثربخش در توسعه فرهنگي



نماز جمعه يكي از مراسم عبادي، سياسي، اجتماعي در اسلام است كه اهميت آن از نظر سياسي، اجتماعي و فرهنگي ضرورت عمدهاي براي تحقيق و بررسي پژوهشگران ايجاد ميكند.شناخت مطالب طرح شده در نماز جمعه تصويري از گذشته را ارائه ميكند. از سوي ديگر براي برنامهريزي*هاي فرهنگي سياسي آينده نيز بسيار مفيد خواهد بود. در اين تحقيق سعي بر توجه به اين دو هدف خواهد شد.


نماز جمعه يكي از مراسم عبادي، سياسي، اجتماعي در اسلام است كه اهميت آن از نظر سياسي، اجتماعي و فرهنگي ضرورت عمدهاي براي تحقيق و بررسي پژوهشگران ايجاد ميكند.شناخت مطالب طرح شده در نماز جمعه تصويري از گذشته را ارائه ميكند. از سوي ديگر براي برنامهريزي*هاي فرهنگي سياسي آينده نيز بسيار مفيد خواهد بود. در اين تحقيق سعي بر توجه به اين دو هدف خواهد شد.
هدف اين تحقيق مطالعه توصيفي خطبههاي نماز جمعه تهران در طي سالهاي 74-1370 است. روش تحقيق «تحليل محتوا» است. بر اين اساس 3040 عنوان مربوط به 253 مراسم نماز جمعه (در فرمهايي مشخص) در بيش از 400 برگه جمعآوري، و پس از كد گذاري در هفت حوزه اصلي طبقهبندي گرديد. سرانجام توزيع فراواني موضوعات اصلي خطبههاي نماز جمعه در حوزههاي مختلف فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي، سياسي، دفاعي و حقوقي مشخص شده است.

دين اسلام به ترسيم انواع روابط انسان ميپردازد كه در سه شكل عمده بيان شده است:
ارتباط انسان با خدا، با مردم و با خودش. مظهر رابطه انسان با ذات باريتعالي، نماز است. خداوند متعال فلسفه نماز را ذكر و يادآوري ذات ربوبي بيان فرموده است (سوره طهـ14). اگر چه نماز به جنبههاي فردي رابطه انسان با خداوند اشاره دارد، علاوه بر آن به جنبههاي سياسي و اجتماعي در موضوع نماز نيز عنايت شده است. سطح خرد، نماز يوميه و سطح ميانه، نماز جماعات (بويژه در مسجد) و سطح كلان، اقامه نماز جمعه است. اهميت نماز جمعه به گونهاي است كه عنوان يكي از سورههاي قرآن بدان اختصاص يافته است. خداوند در چارچوب سوره جمعه به تشريع وظيفه و احكام نماز جمعه بر مسلمانان پرداخته است. آيات 9 تا 11 سوره جمعه، جايگاه رفيع نماز جمعه در نظام عبادي اسلام را بيان كرده است.
يكي از مهمترين رهاوردهاي انقلاب و يادگار حضرت امامخميني(ره) اقامه نماز جمعه پس از پيروزي انقلاب اسلامي در سال 1358 بود.
در تعريف نماز جمعه ميتوان به اجمال بيان كرد كه:1
«1ـ نماز جمعه دو خطبه دارد كه توسط امام جمعه ايراد ميشود و از اجزاي نماز به شمار ميآيد.
2ـ نماز جمعه بايد به جماعت برگزار گردد. اداي آن به صورت فرادا صحيح نيست.
3ـ حداقل كساني كه بايد جماعت جمعه را تشكيل بدهند با احتساب امام جمعه پنج نفر است. با كمتر از اين تعداد نماز جمعه برگزار نميشود.
4ـ تا شعاع يك فرسنگي نماز جمعه، نبايد نماز جمعه ديگري اقامه شود.
5ـ مستحب است امام جمعه به هنگام خواندن خطبه بر اسلحه يا عصا تكيه كند و عمامه بر سر و عبا بردوش افكند و با تميز ترين لباس و عطر و وقار و متانت، خويش را بيارايد.
6ـ مستحب است كه امامجمعه از نظر روحي شجاع، و از لحاظ انديشه و تفكر تيز و توانا و از نظر سخنوري، بليغ و فصيح باشد.» در اين مقاله پس از ذكر اهميت و ضرورت بررسي جامعه شناسي نماز جمعه و طرح نگرشهاي اجتماعي به اين نماز عبادي، سياسي، روش تحقيق مقاله تشريح، و نتايج آن ارائه شده است.
نماز جمعه از ديدگاه جامعه شناسي و انديشههاي اجتماعي
ابعاد جامعه شناسي نماز جمعه را به قرار ذيل ميتوان مورد اشاره قرارداد:
1ـ انديشههاي اجتماعي اسلام كه داراي گوناگوني و فراواني است، زمينههاي مناسبي براي تحقيق و پژوهش فراهم ميكند تا بدين وسيله هرچه بيشتر حقانيت احكام و معارف اسلام به عنوان ديني جامع آشكارتر گردد. يكي از انديشههاي اجتماعي اسلام توجه به مراسم ديني بويژه برگزاري نمازجمعه است.
2ـ يكي از اصول اجتماعي اسلام، دعوت مسلمانان به وحدت، برادري، انسجام و يكپارچگي است تا با يكرنگي و برابري در جوي آرامش گونه به زندگي بپردازند. مبناي نظام اجتماعي در دين مبين اسلام، اخوت، صلح و آرامش است. نماز جمعه يكي از مظاهر و جلوههاي مؤثر و قابل توجه در تحكيم انسجام اجتماعي در نظام اسلامي تلقي ميشود.
3ـ با توجه به اهميت انديشههاي اجتماعي دين اسلام ملاحظه ميشود كه اسلام به انديشه جمع گرايانه عنايت خاصي داشته است و در قالب احكام سياسي اقتصادي اسلام ميتوان شواهدي مبتني بر توجه به ابعاد جمع گرايانه ملاحظه كرد. اگر چه نماز به منظور ايجاد ارتباط انسان با خداوند متعال است بر مظاهر اجتماعي آن به گونهاي خاص در دين اسلام تأكيد شده است. نماز جمعه به عنوان كنگرهاي ملي و عمومي تلقي شده است.
4ـ اسلام خواهان، اين است كه فرد مسلمان خود را جداي از نظام اسلامي تصور نكند و به عنوان جزئي از سيستم به فعاليت سياسي اجتماعي خود ادامه دهد. دستورهاي گوناگون اسلام، بيانگر تأكيد بر موضوع مشاركت اجتماعي است تا مسلمان با احساس مسئوليت اجتماعي در زمينههاي گوناگون مورد نياز، شركت فعالي داشته باشد و به منافع جمعي ساير مسلمانان نيز توجه كند. نماز جمعه از اين نظر نمونه مشخص مشاركت اجتماعي به شمار ميآيد.
5ـ با توجه به دستورها و بيانات حضرت امامخميني(ره) درباره ابعاد سياسي نماز جمعه، ملاحظه ميشود كه مردم مسلمان با شركت در مراسم نماز جمعه به نوعي، حضور در صحنههاي انقلاب اسلامي را نشان ميدهند و بويژه در كشورهاي اسلامي سنگر نماز جمعه ابزاري براي معرفي ميزان مشاركت سياسي مسلمانان تلقي ميگردد.
6ـ جامعه شناسان در تعريف گروه، اجتماع و جامعه به مفهوم ارتباطات توجه خاصي دارند و ارتباطات اجتماعي را محور اساسي تشكيل جامعه تلقي ميكنند.
در تحليلهاي اجتماعي، توجه خاصي به شكل و كيفيت ارتباط ميگردد. مطالعه تأثير متقابل جامعه و وسايل ارتباط جمعي، محور بحث در جامعه شناسي وسايل ارتباط جمعي است. با تكيه بر اين حوزه مناسب خواهد بود كه نماز جمعه را (كه ابتكاري در دين اسلام است) رسانهاي عمومي تلقي كرد كه همانند ابزار و وسيلهاي براي انتقال و ارتباط پيام، نقش ايفا ميكند.
7ـ فرهنگ، ويژگيهايي دارد كه يكي از آنها اين است كه در طول زمان و مكان انتقال مييابد. بنابراين مباحث فرهنگي ماهيتي پويا و متحول دارند و پديدهاي راكد و ساكن تلقي نميشوند. انتقال فرهنگي يكي از موضوعات قابل توجه در مباحث جامعه شناسي است كه سعي بر تحليل علل و عوامل مؤثر بر آن خواهد داشت. منظور از انتقال فرهنگي اين است كه ارزشها و هنجارها و اصول و ضوابط زندگي اجتماعي از نسلي به نسل ديگر منتقل ميشود. يكي از روشها و وسايل انتقال فرهنگي در جامعه اسلامي، سنگر نماز جمعه است.
8ـ با تأكيد بر ابعاد فرهنگي، ميتوان اشاره كرد كه نماز جمعه عامل ارتقاي سطح آگاهيهاي عمومي در خصوص زندگي اجتماعي سياسي اقتصادي افراد است و با فرهنگ عمومي ارتباط مستقيم دارد.
علاوه بر آن نماز جمعه موجب انتشار و گسترش عناصر فرهنگي در جامعه اسلامي ميشود تا بدين وسيله بتوان هرچه بهتر به گسترش و انتشار عناصر فرهنگي در سطح جامعه اقدام كرد.
9ـ يكي از مفاهيم اساسي در جامعه شناسي، اجتماعي شدن يا جامعه پذيري است. منظور از اجتماعي شدن، فرايندي است كه فرد، اصول و ضوابط زندگي اجتماعي و ارزشها و هنجارهاي فرهنگي را فرا ميگيرد. اساس اجتماعي شدن بر نوعي فرايند يادگيري از سوي فرد نسبت به شيوه و زنندگي اجتماعي مبتني است. از نظر دانشمندان عوامل متعددي مثل خانواده، آموزش و پرورش، دين، وسايل ارتباطي در اجتماعي شدن فرد نقش اساسي ايفا ميكنند.
يكي از كاركردهاي نماز جمعه، تكميل فرايند اجتماعي شدن افراد است. هر مسلمان از طريق نماز جمعه به گونهاي با اصول و ضوابط لازم زندگي در جامعه اسلامي آشنا ميشود.
10ـ يكي ديگر از مفاهيم اساسي جامعه شناسي، اصطلاح كنترل اجتماعي است. مفهوم كنترل اجتماعي مجموعه وسايل و امكاناتي است كه بر چگونگي رعايت اصول لازم زندگي اجتماعي نظارت و كنترل ميكند. فرد توسط وسايل كنترل اجتماعي به نوعي خود را تحت مراقبت احساس ميكند تا هرچه بهتر اصول و ضوابط نظام اجتماعي را جامه عمل بپوشاند و از آنها پيروي كند. كنترل اجتماعي مكمل اجتماعي شدن تلقي ميشود. بنابراين هر فرد اصول و ضوابط زندگي را فراميگيرد و از سويي ديگر خود را تحت مراقبت و كنترل و نظارت در مييابد. كنترل اجتماعي ميزان رعايت و الزام افراد در اجراي ارزشها و هنجارها را افزايش ميدهد. كنترل اجتماعي يا بر عوامل دروني و داخلي متكي، و يا بر عوامل بيروني و خارجي متكي است. عمدهترين تأكيد بر عوامل دروني كنترل اجتماعي، توجه به فرايند آموزش و يادگيري و سرانجام دروني شدن يا نهادي شدن ارزشها و هنجارهاست. هرچه فرد ارزشها و هنجارها را بيشتربپذيرد و با تمام وجود آنها را قبول كند، رعايت آن اصول از جانب افراد بيشتر خواهد بود. نهادهاي اجتماعي ديني و آموزشي مسئوليت اساسي براي دروني نمودن ايفا ميكنند. در بينش اسلامي، مراسم نماز جمعه مهمترين روش كنترل اجتماعي دروني به شمار ميآيد تا فرد از نزديك با معارف و دانش مورد نياز جامعه اسلامي آشنا شود.2

[donsaeid]

نمودار1ـ بررسي ضرورت و اهميت مطالعه نماز جمعه از نظر جامعه شناسي
نماز جمعه و انديشه اجتماعي اسلام نماز جمعه و انسجام اجتماعي نماز جمعه و كنگره ملي و عمومينماز جمعه و مشاركت اجتماعي
ضرورت و اهميت مطالعه
نماز جمعه و اجتماعي شدن نماز جمعهنماز جمعه و كنترل اجتماعي
از نظر جامعه شناسي
نماز جمعه و مشاركت سياسي نماز جمعه و رسانه عمومي نمازجمعه و انتقال فرهنگينماز جمعه و توسعه فرهنگي
روش شناسي تحقيق
جامعه آماري
در اين تحقيق، جامعه آماري، تمام خطبههاي نماز جمعه تهران در پنج سال 1370تا1374 است.
روش تحقيق
«استفاده از اطلاعات موجود»3 يكي از روشهاي چهارگانه تحقيق در علوم اجتماعي4 است كه اين تحقيق بر آن مبتني است.
روش جمعآوري اطلاعات
درباره روش تحقيق استفاده از اطلاعات موجود، پنج گونه تجزيه و تحليل وجود دارد كه يكي از آنها «تحليل محتوا»5 است.6 تحليل محتوا شكل خاصي از تحليل لغتهاي متنها با استفاده از شيوههاي آماري است. در تحليل محتوا كمتر به سبك متن، و بيشتر به فكرهايي كه در آن بيان شده است، توجه دارد.7 تحليل محتوا كاربردهاي گوناگون بويژه در زمينه كتابها، سخنرانيها، تصاوير و گفتارهاي شفاهي، مطبوعات، راديو و تلويزيون، سينما، هنر و موسيقي و مباحث تبليغاتي دارد.8 روش جمع آوري اطلاعات اين تحقيق تحليل محتواست.
چگونگي جمعآوري و استخراج دادههاي تحقيق
با توجه به مراحل چهارگانه تحقيق در تحليل محتوا كه عبارتند از:9
تعيين ماده تحليل و انتخاب نمونه (معرف)، تنظيم سيستم مقولهها، كدگذاري واحدهاي شمارش، پردازش و تحليل دادهها به صورت كلي به بيان چگونگي جمعآوري اين اطلاعات اشاره ميشود:
درگام نخست ماده تحليل و نمونه تحقيق، تمام گزارشهاي خبري مراسم نماز جمعه تهران در طي سالهاي 74-1370 بوده كه در روزنامه اطلاعات منتشر شده است. واحد تحليل، پاراگراف گزارش فوق است. سپس با توجه تعريفهاي نظري و عملي متغيرهاي تحقيق، اقدام به تهيه فهرست مقولههاي تحليل محتوا شد كه سرانجام تمام مطالب خطبههاي نماز جمعه تهران در قالب هفت موضوع اصلي طبقه طبقه بندي شد.
مهمترين مرحله تحقيق، جمعآوري اطلاعات است. بنابراين براي دقت و ظرافت مناسب داشتن فرمهاي خاصي براي موضوع مذكور در نظر گرفته شد تا واحدهاي تحليل در فرمهاي فوق گزارش گردد. در اين خصوص فرمي تهيه شد كه اطلاعات مختلف مربوط به مراسم نماز جمعه را داشته باشد مثل عنوان خطيب، تاريخ مراسم، رديف عنوانها، عنوانهاي خطبه، ملاحضات (براي درج كدهاي مربوط). فرم مذكور پس از طراحي و تكثير به تعداد مورد نياز براي درج مطالب آماده شد. در اين مرحله پژوهشگر به مطالعه گزارشهاي منتشر شده در روزنامه اطلاعات پرداخت و پاراگرافهاي گزارش(واحد تحليل) را به صورت فيش برداري به فرمهاي مذكور انتقال داد. فيشهاي مربوط به موضوعات ايراد شده در خطبههاي اول و دوم، اساس اطلاعات تلقي ميشود. سرانجام اطلاعات مربوط به 253 مراسم نماز جمعه تهران در بيش از 400 برگه A4درج گرديد. سپس با توجه به موضوعات هفتگانه، كد بندي و كد گذاري 3040 فيشهاي استخراجي (واحدهاي شمارش) صورت گرفت تا بدين وسيله مطالب اساسي براي تجزيه و تحليل دادهها پردازش و آماده گردد.
متغيرهاي تحقيق
متغيرهاي تحقيق به دو دسته تقسيم ميشود: 1ـ متغيرهاي مستقل: سال و خطيب 2ـ متغيرهاي وابسته: موضوعات هفتگانه اصلي. ابتدا، متغيرهاي مستقل و سپس متغيرهاي وابسته تعريف عملي ميشوند:
- سال: از ابتداي سال 1370 تا اسفندماه سال 1374(5سال)
- خطيب: حضرات آيات عظام مقام معظم رهبري(آيةاللّه خامنهاي)، رياست محترم جمهوري وقت (حجةالاسلام والمسلمين آقاي هاشمي رفسنجاني)، رياست محترم قوه قضاييه(آيةاللّه يزدي)، آيةاللّه موسوي اردبيلي، آيةاللّه امامي كاشاني و آيةاللّه جنتي(دو عضو از اعضاي محترم شوراي نگهبان).
مباحث هفتگانه نماز جمعه تهران
1ـ مباحث فرهنگي شامل:
الفـ مباحث ديني در زمينه موضوعات اصول و فروع دين، زندگاني اهل بيت، قرآن، شناخت خدا، معاد شناسي، عدل، شناخت اسلام، حج و روزه
بـ مباحث اخلاقي در زمينه رعايت تقوا و موازين اخلاقي با تأكيد بر بيان آيات و روايات
2ـ مباحث اقتصادي مثل اسراف و تبذير، توليد و مصرف و توزيع ارز، تورم، احتكار، بيكاري، سياستهاي اقتصادي، خودكفايي، تعزيرات و نرخگذاري
3ـ مباحث اجتماعي شامل: مذاهب و اقليتها، زن، خانواده، حجاب، جوانان، عدالت اجتماعي، آموزش و سواد آموزي، آزادي و برابري، ابعاد اجتماعي مفاهيم اسلامي (حج، امر به معروف و نهي از منكر)، جامعيت اسلام، مرجعيت و روحانيت اساس نظام اجتماعي اسلامي، فلسفه اجتماعي اسلام (انجام و اجراي شعاير و انجام حدود)، محروميت و فقرزدايي، خدمات اجتماعي (بيمه، امداد، بهزيستي)، رفاه طلبي و تجمل پرستي، مشكلات و مسايل اجتماعي (انحراف، اعتياد، طلاق و...)، فرهنگ و اهميت كار و نظم اجتماعي، بررسي نخبگان و شخصيتهاي مذهبي ـ سياسي، اهميت ورزش، حفظ ارزشها و تهاجم فرهنگي، تبليغات و جنگ رواني، ابعاد اجتماعي و شناخت اهميت انقلاب اسلامي به عنوان پديدهاي اجتماعي، اخلاق اجتماعي (ابعاد اجتماعي مفاهيم اخلاقي) آفات اجتماعي زبان، غيبت، فرهنگ و ارزشهاي دفاع مقدس و بسيجيان، ازدواج، وحدت اسلامي، ابعاد اجتماعي و اهميت شهادت در جامعه، ابعاد اجتماعي انتخابات و حضور در صحنه، نماز جمعه - ابعاد اجتماعي نماز، تعليم و تربيت و معلمان و دانشگاه، كار و كارگر
4ـ مباحث سياسي شامل دو سطح كلان:
الفـ موضوعات سياسي داخلي: بررسي و گزارش فعاليتهاي دولت، مجلس و مسئولان نظام، ابعاد سياسي انتخابات متعدد، ابعاد سياسي حضور مردم در صحنههاي انقلاب و دفاع مقدس، بررسي و تحليل مسايل سياسي داخل، توطئههاي داخلي استكبار و منافقان
بـ موضوعات سياسي خارجي: مسايل مربوط به جهان اسلام، صهيونيسم و خاورميانه، استكبار جهاني و توطئههاي آن عليه ايران و جهان اسلام، بررسي وضعيت و مشكلات مسلمانان (افغانستان، فلسطين، بوسني و هرزگوين)، تحليل وقايع و حوادث خارجي
5ـ مباحث دفاعي: طرح مسايل جنگي دفاع مقدس و خاطرات مربوط به آن، ضرورت تقويت ابعاد دفاعي در دوره بازسازي
6ـ مباحث حقوقي: بررسي موضوعات حقوقي در زمينه طرح اهميت قضا در اسلام، اهميت قوه قضاييه، مسايل حقوق بشر، مباحث حقوق و روابط بينالملل، بررسي ابعاد حقوقي برخي حوادث و وقايع داخلي و خارجي، حقوق زن، خانواده، كارگر
7ـ متفرقه و ساير موارد شامل:
الفـ قدرداني و تشكر از افراد و شخصيتها، نهادها و مسئولان
بـ مناسبتها، ذكر اهميت اعياد و ايام مهم تولد يا شهادت اهل بيت و برخي مناسبتهاي ملي فرهنگي سياسي و گراميداشت ياد شهيدان و شخصيتها
تجزيه و تحليل دادههاي تحقيق
تعداد مراسم نماز جمعه به تفكيك سال و خطيب
تعداد مراسم نماز جمعه تهران به تفكيك سال و خطيب به قرار جدول 2 است. تغيير اساسي بدين قرار بود. كه آيةاللّه موسوي اردبيلي تا پايان سال 1372 و آيةاللّه جنتي از ابتداي سال 1371 به برگزاري مراسم نماز جمعه تهران مبادرت كردهاند.
چنانكه ملاحظه ميشود در سال 1370 رياست محترم قوهقضاييه بيشترين خطبهها را ايراد كرده(29 درصد) و آيةاللّه امامي كاشاني با 25 درصد در مرتبه دوم قرار دارند در حالي كه در سال 1371 بيشترين مراسم نماز جمعه توسط آيةاللّه جنتي ايراد شده و حضرات آيات يزدي و امامي كاشاني هركدام با 20 درصد در مرتبه دوم اهميت قرار گرفتهاند و در سال 1372 باز مراسم نماز جمعه در مرتبه اول توسط حضرتآيةاللّه جنتي (27درصد) برگزار شده و حضرات آقايان هاشمي رفسنجاني و امامي كاشاني هر كدام با 18 درصد در مرتبه دوم اهميت جاي داشتهاند. در سال 1373 حضرات آيات امامي كاشاني و جنتي به صورت مشترك هركدام با 31درصد بيشترين مراسم نماز جمعه تهران در رتبه اول را به خود اختصاص دادهاند و رياست محترم قوه قضاييه 18 درصد مراسم را برگزار نموده است. اين حالي است كه باز اجراي مراسم در نماز جمعه در سال 1374 توسط آيةاللّه جنتي با 23 درصد اول اهميت و رياست قوه قضاييه با 28 درصد در مرتبه دوم اهميت قرار گرفته است.
در مجموع طي سالهاي 74-1370 دو عضو فقهاي شوراي نگهبان (آيةاللّه امامي كاشاني و آيةاللّه جنتي) هركدام با 23 درصد در مرتبه اول و رياست محترم قوه قضاييه با 22درصد در رتبه دوم اهميت قرار ميگيرد.
جدول 2ـ توزيع فراواني تعداد مراسم نماز جمعه تهران به تفكيك خطيب و سال
سال 1370 1371 1372 1373 1374 جمـع
خطيب تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
مقام معظم رهبري 2 4 2 4 3 7 2 4 2 4 11 4
رياست محترم جمهوري 11 21 8 15 9 18 8 16 7 14 43 17
رياست محترم قوه قضاييه 15 29 10 20 8 15 9 18 14 28 56 22
آيةاللّه موسوي اردبيلي 11 21 7 14 8 15 0 0 0 0 26 10
آيةاللّه امامي كاشاني 13 25 10 20 9 18 15 31 11 22 58 23
آيةاللّه جنتي 0 0 14 27 14 27 15 31 16 32 59 23
جمع 52 100 51 100 51 100 49 100 50 100 253 100
موضوعات اصلي در خطبههاي خطيبان جمعه
1ـ مقام معظم رهبري، به ترتيب اهميت، مطالب سياسي، فرهنگي و اجتماعي را بيان فرمودهاند.
2ـ رياست محترم جمهوري اسلامي به ترتيب اولويت، مباحث سياسي، اجتماعي و فرهنگي را مطرح كردهاند؛ اگر چه ميزان مباحث فرهنگي و اقتصادي به يكديگر نزديك است. (به ترتيب 10 و 11درصد)
3ـ رياست محترم قوه قضاييه، بيشترين مباحث را به ابعاد سياسي، اجتماعي و حقوقي اختصاص دادهاند. اگر چه ميزان مطالب اجتماعي و حقوقي با اختلاف نادري مطرح شده است.
4ـ آيةاللّه موسوي اردبيلي به ترتيب به مطالب سياسي، اجتماعي و فرهنگي توجه داشتهاند.
5ـ آيةاللّه امامي كاشاني به ترتيب اولويت، موضوعات سياسي، فرهنگي و اجتماعي را ارائه كردهاند؛ اگر چه موضوعات فرهنگي و اجتماعي با اختلاف كمي فاصله دارند.
6ـ آيةاللّه جنتي بيشترين سخنان خود را به مسايل اجتماعي، سياسي و فرهنگي اختصاص دادهاند.
تحليل در سطح سطري نشانگر اين است كه بيشترين مطالب فرهنگي توسط آيةاللّه امامي كاشاني(28درصد) و مطالب اقتصادي و سياسي توسط رياست محترم جمهوري اسلامي(به ترتيب 47 درصد و 27 درصد) و مطالب اجتماعي توسط آيةاللّه جنتي ايراد شده است. اگر چه بيانات اجتماعي رياست محترم جمهوري و قوه قضاييه با اختلاف اندكي (24درصد) در مرتبه دوم اهميت قرار دارند. (22درصد) بيشترين موضوعات دفاعي توسط رياست جمهوري(47درصد) و مطالب حقوقي توسط رياست قوه قضاييه(74درصد) بيان شده است.
جدول3ـ توزيع فراواني موضوعات اصلي خطبههاي نماز جمعه تهران به تفكيك خطيب و
درصد ستوني و سطري ـ سالهاي 74-1370
خطيب جمعه مقام معظم رهبري رياست محترم جمهوري رياست قوه قضاييه آيةاللّه موسوي اردبيلي آيةاللّه امامي كاشاني آيةاللّه جنتي جمــع
موضوعات اصلي درصـد ستـوني درصـد سطـري
(1) (2) (3) (4) (5) (6) (1) (2) (3) (4) (5) (6) (1) (2) (3) (4) (5) (6)
فرهنگي 41 80 85 54 149 11 30 11 12 19 25 18 8 15 16 10 28 22 100
اقتصادي 1 69 8 10 22 36 1 10 1 4 4 6 1 47 5 7 15 25 100
اجتماعي 28 183 179 80 142 195 21 26 25 27 24 32 3 22 22 10 18 24 100
سياسي 51 286 196 103 188 186 38 38 28 37 31 30 5 27 20 10 19 19 100
دفاعي 4 41 15 10 8 10 3 6 2 4 1 1 5 47 17 11 9 11 100
حقوقي 2 9 170 5 28 17 8 1 24 2 5 3 1 4 74 2 12 7 100
متفرقه 7 55 52 18 58 63 5 8 7 6 10 10 3 22 20 7 23 25 100
جمع 134 705 705 280 595 621 100 100 100 100 100 100 4 23 23 9 19 20 100

[donsaeid]

جدول4ـ نتيجهگيري موضوعات نماز جمعه تهران به ترتيب اولويت و خطيب سالهاي 74-1370*
ترتيب خطيب مقام معظم رياست محترم رياست محترم آيةاللّه موسوي آيةاللّه امامي آيةاللّه
رهبري جمهوري اسلامي قوه قضاييه اردبيلي كاشاني جنتي
رتبهاول سياسي(3 سياسي(3 سياسي(2 سياسي(37) سياسي(31) اجتماعي(32)
رتبهدوم فرهنگي(30) اجتماعي(26) اجتماعي(25) اجتماعي(27) فرهنگي(25) سياسي(30)
رتبهسوم اجتماعي(21) فرهنگي(11) حقوقي(24) فرهنگي(19) اجتماعي(24) فرهنگي(1
* اعداد داخل پرانتز به درصد است.براي دقت بيشتر به جدول3 مراجعه شود.


موضوعات اصلي در خطبههاي نماز جمعه به تفكيك سال
با توجه به دادههاي تحقيق در سالهاي74-1370 در جمعبندي ملاحظه ميشود كه (جدولهاي 6و5) در سالهاي 70،71،73و74 بيشترين مطالب خطبهها در رتبهاول اهميت مربوط به ابعاد سياسي و در سال 72 مربوط به مباحث اجتماعي بوده است. در سالهاي 1371،1373و1374 به ترتيب اهميت، مباحث سياسي و اجتماعي و فرهنگي قرار دارند و در سال 1370 مباحث سياسي و فرهنگي و اجتماعي در اولويت بوده و تنها در سال 1372 مباحث اجتماعي در رتبهاول جاي گرفته و موضوعات سياسي و فرهنگي در مراتب بعدي قراردارند.
از نظر تحليل سطري، بيشترين مطالب فرهنگي و دفاعي و حقوقي در سال 1370 مطرح شده(به ترتيب 27درصد، 48درصد، 35درصد) و بيشترين موضوعات اقتصادي در سال73 و موضوعات اجتماعي در سال72 ايراد شده است(به ترتيب 43درصد و 30درصد) در حالي كه بيشترين مباحث سياسي در سالهاي 70 و 71 با22 درصد در رتبه اول اهميت قرار دارد.
لازم به يادآوري است كه با گذشت زمان، ميزان مطالب مطرح شده در خطبهها روند نزولي داشتهاست كه اين نكته بيانگر بازبيني و برنامهريزي در جهت ارائه بهترين مطالب در مدت زمان كوتاه و پرداختن به مسايل اصلي و جلوگيري از پراكندهگويي و اطاله كلام است. جدولهاي (5و6)
موضوعات اصلي در مجموع خطبههاي نماز جمعه تهران
در دو قسمت پيشين به بررسي خطبههاي نماز جمعه بر اساس خطيب و سال اشاره شد. در اين قسمت به جمعبندي نهايي دادههاي تحقيق پرداخته ميشود.
با توجه به دادههاي جدول 7 دريافت ميشود كه تمام خطباي محترم در طي سالهاي 74-1370 در درجه اول اهميت به مباحث سياسي (32درصد) و در رتبهدوم اهميت به موضوعات اجتماعي(26درصد) و در رتبه سوم به مباحث فرهنگي(17درصد) پرداختهاند. (جدول7)
جدول5ـ توزيع فراواني موضوعات اصلي خطبههاي نماز جمعه تهران به تفكيك و درصد ستوني و سطري ـ سالهاي 74-1370
ســال 1370 1371 1372 1373 1374
موضوعات اصلي درصـد ستـوني درصـد سطـري جمــع
(1) (2) (3) (4) (5) (1) (2) (3) (4) (5) (1) (2) (3) (4) (5)
فرهنگي 142 107 86 99 89 20 17 14 17 17 27 20 16 19 17 100
اقتصادي 36 12 8 62 28 5 2 1 11 5 25 8 5 43 19 100
اجتماعي 129 156 241 155 126 18 25 39 27 24 16 19 30 19 16 100
سياسي 223 222 190 176 181 32 35 31 30 36 22 22 19 18 18 100
دفاعي 42 28 1 8 9 6 4 1/ 1 2 48 32 1 9 10 100
حقوقي 81 55 29 38 28 11 9 9/4 7 5 35 24 13 16 12 100
متفرقه 49 49 64 36 55 7 8 10 6 11 19 19 25 14 22 100
جمع 702 629 619 574 516 100 100 100 100 100 23 21 20 19 17 100
جدول6ـ نتيجهگيري موضوعات نماز جمعه تهران به ترتيب اولويت سالهاي 74-137010
ترتيب خطيب 1370 1371 1372 1373 1374
اهميت
رتبهاول سياسي(32) سياسي(35) اجتماعي(39) سياسي(30) سياسي(36)
رتبهدوم فرهنگي(20) اجتماعي(25) سياسي(31) اجتماعي(27) اجتماعي(24)
رتبهسوم اجتماعي(1 فرهنگي(17) فرهنگي(14) فرهنگي(17) فرهنگي(17)
* اعداد داخل پرانتز به درصد است. براي دقت بيشتر به جدول 5 مراجعه شود.
جدول7ـ توزيع مباحث خطبههاي نماز جمعه تهران به تعداد
و درصد سالهاي 74-1370
فــراوانــي
موضوعات اصلي تعداد درصد
مباحث فرهنگي 523 17
مباحث اقتصادي 146 5
مباحث اجتماعي 807 26
مباحث سياسي 992 32
مباحث دفاعي 88 3
مباحث حقوقي 231 8
مباحث متفرقه 253 8
جمع 3040 100
نتيجهگيري
با تأكيد بر بيانات حضرت امام خميني(ره) نماز جمعه فريضهاي عبادي - سياسي دانسته ميشود.
در اين تحقيق مشخص شد كه عموم خطبا در درجهاول به طرح مسايل سياسي در خطبههاي نماز جمعه توجه داشتهاند.(جدولهاي 3،4و7)
باگذشت زمان، از ميزان مطالب خطبهها كاسته شده است.
با تأكيد بر برنامهريزي(براي ارائه مطالب اساسي، مبتني بر توجه به بهينه بودن طرح مسايل از نظر زماني) ملاحظه ميشود كه با گذشت زمان از كميت تعداد مطالب مطرح شده در خطبههاي نماز جمعه كاسته شده ولي كيفيت، همان اصول و اهميت را داشته است. با دقت در اولويتهاي موضوعي روشن ميشود كه با كاهش كميت از كيفيت مطالب چيزي كاسته نشده است و مباحث سياسي و اجتماعي و فرهنگي به ترتيب داراي اولويت هستند. (جدولهاي 5و6)
با توجه به اهميت اجتماعي نماز جمعه و وضعيت جامعه در دوران پس از جنگ بر ميزان مباحث اجتماعي در مقايسه به مباحث سياسي تأكيد شده است (پس از مباحث سياسي، توجه خاص به موضوعات اجتماعي ميشود.)
با توجه به دادههاي تحقيق دريافت ميشود كه در سالهاي 71،73و74 مباحث اجتماعي در درجه دوم اهميت قرار دارند اگر چه بيشترين مباحث مطرح شده در سال 72 مربوط به موضوعات اجتماعي است.(جدول 6)
ميان پايگاه اجتماعي - سياسي خطيب و مباحث مطرح شده در نماز جمعه تهران همبستگي وجود دارد.
با توجه به دادههاي تحقيق روشن شد كه اگر چه عموم خطبا به طرح مباحث سياسي پرداختهاند ولي رابطه معني داري ميان پايگاه اجتماعي - سياسي و اولويت مباحث مطرح شده در نماز جمعه تهران وجود دارد. با توجه به اهميت و جايگاه مقام ولايت فقيه در ارشاد و هدايت امت اسلامي ملاحظه ميشود كه مقام معظم رهبري پس از طرح مباحث سياسي، توجه و عنايت خاصي به ارائه موضوعات فرهنگي (ديني و اخلاقي) داشتهاند (30درصد) و از آنجا كه موضوعات اقتصادي محور توجه دولت بوده است بنابراين بيشترين مباحث اقتصادي توسط رياست محترم جمهوري اسلامي ايراد شده است.
از سوي ديگر چون رياست محترم جمهوري در هشت سال دفاع مقدس، مسئوليتهاي مستقيمي به نيابت حضرت امام(ره) در امور دفاعي داشتهاند، ملاحظه ميشود كه بيشترين موضوعات دفاعي از جانب ايشان ايراد گرديده است(74درصد). علاوه بر آن در مقايسه با ساير خطبا در زمينه مباحث سياسي، چون جناب آقاي هاشمي رفسنجاني، مسئوليت قوه مجريه را بر عهده داشته است بيشترين مباحث سياسي به ايشان تعلق دارند اگر چه آيات عظام، يزدي و امامي كاشاني و جنتي هركدام با اختلاف زيادي نسبت به رياست محترم جمهوري در رتبه دوم و سوم اهميت قرار دارند(به ترتيب 20درصد، 19درصد، 19درصد).
از آنجا كه آيةاللّهيزدي رياست قوه قضاييه را برعهده دارند، بيشترين مباحث حقوقي و فقهي از جانب ايشان ارائه شده است(جدول 3، 74درصد)
از آنجا كه آيةاللّه جنتي مسئوليت مستقيم ستاد امر به معروف و نهي از منكر را برعهده دارند و توجه خاصي به مباحث اجتماعي در ايشان ملاحظه شده به صورتي كه بيشترين مباحث مطرح شده ايشان در زمينههاي اجتماعي است(32درصد) در مقايسه با ساير خطبا كه در درجه اول به موضوعات سياسي توجه دارند آيةاللّه جنتي بيشترين مطالب را به ابعاد اجتماعي، اختصاص دادهاند.
با توجه به شخصيت علمي و مذهبي آيةاللّه اماميكاشاني بويژه در فعاليتهاي علمي آموزشي در مدرسه عالي شهيد مطهري ملاحظه ميشود كه ايشان پس از مباحث سياسي، توجه خاصي به طرح موضوعات فرهنگي داشتهاند(25درصد).

[donsaeid]

خواص طبي نماز


ايستادن در حالت نماز باعث تقويت حالت تعادلي بدن شده و قسمت مركزي مخچه كه محل كنترل اعمال و حركات ارادي است را تقويت مي كند و اين عمل باعث مي شود فرد با صرف كمترين نيرو و انرژي به انجام صحيح حركات بعدي بپردازد. نماز قسمت فوقاني بدن را پرورش داده و ستون مهره ها را تقويت كرده و آن را در حالت مستقيم نگاه مي دارد.


برخي از كارشناسان معتقدند نماز خواندن تنها غذاي روح انسان نيست , بلكه جسم انسانها را نيز تقويت مي كند و آنها را در مبارزه با مشكلات روزمره ياري مي دهد . وقتي چشمها در حالت نماز ثابت مي ماند جريان فكر هم خود به خود آرام شده و در نتيجه تمركز فكر افزايش مي يابد. ثابت ماندن چشم باعث بهبود ضعف و نواقصي مانند نزديك بيني مي شود و به لحاظ رواني اين حالت باعث افزايش مقاومت عصبي فرد شده و بيي خوابي و افكار نا آرام را از انسان دور مي كند.
ايستادن در حالت نماز باعث تقويت حالت تعادلي بدن شده و قسمت مركزي مخچه كه محل كنترل اعمال و حركات ارادي است را تقويت مي كند و اين عمل باعث مي شود فرد با صرف كمترين نيرو و انرژي به انجام صحيح حركات بعدي بپردازد. نماز قسمت فوقاني بدن را پرورش داده و ستون مهره ها را تقويت كرده و آن را در حالت مستقيم نگاه مي دارد. تقويت احشاء و ماهيچه هاي شكم , حفظ سلامت دستگاه گوارش و رفع يبوست مزمن سوء هاضمه و بي اشتهايي از ديگر خواص نماز خواندن و ركوع در نماز است.
كارشناسان مي گويند در حالت ركوع ماهيچه هاي اطراف ستون مهره ها منبسط مي شود كخ در متعادل و آرام كردن سمپاتيك موثر است. مدت زمان خواندن ذكر ركوع نيز باعث تقويت عضلات صورت و گردن ساق پا و رانها مي شودو به اين ترتيب به جريان خون در قسمتهاي مختلف بدن سرعت مي بخشد.
تنظيم متابوليسم بدن فراهم نمودن زمينه از بين رفتن اكثر بيماري ها از بدن , كمك به افزايش حالت استواري و استحكام مغز و بهبود ناراحتي هاي تناسلي و نارسايي هاي تخمدان از ديگر خواص ركوع در نماز است. سجده نيز ستون مهره هاي بدن را تقويت كرده و دردهاي سياتيك را آرام مي كند. سجده علاوه بر از بين بردن يبوست و سوء هاضمه ,پرده ديافراگم را تقويت كرده و به دفع مواد زايد بدن به دليل فشرده شدن منطقه شكمي كمك مي كند.

سجده همچنين باعث افزايش جريان خون در سر شده كه اين امر با تغذيه اين غدد باعث حفظ شادابي , زيبايي و طراوت پوست مي شود. حالات سجده به واسطه باز شدن مهره ها از يكديگر باعث كشيده شدن اعصابيكه قسمتهاي مختلف بدن را به مغز وصل مي كند,شده و اين اعصاب را در يك حالت تعادلي قرار مي دهد كه اين عم براي سلامت انسان بسيار حائز اهميت است سجده باعث آسودگي و آرامش در فرد شده و عصبانيت را تسكين مي دهد.
استحكام بخشيدن و تقويت عضلات پاها و ران ها , كمك به نفخ معده و روده , بهبود فتق , از خواص نشستن بعد نماز است. روشن است كه نماز فلسفي خاص خود را دارد كه معراج مومن و مايه ي قرب به حق است و آن را بايد فقط براي خداوند تعالي خواند و نه به انگزه فوايد و آثاري از اين دست, ولي آگاهي از اين دست نظرات علمي نيز مي تواند براي برخي مفيد باشد.

[donsaeid]

نماز در سيره پيشوايان



بعد از اصول دين, اولين و بزرگ ترين دستور الهى كه ستون دين, معراج مومن, نورچشم پيامبر(ص), سازنده ترين اعمال و جلوه شكوه دين ـ كه بيانگر اوج بندگى انسان در پيشگاه خدا است ـ نماز است. نماز آن چنان مهم است كه در قرآن 46 بار با تعبيرات مختلف از اقامه آن سخن به ميان آمده است.


پيش سخن:

ترديدى نيست كه بعد از اصول دين, اولين و بزرگ ترين دستور الهى كه ستون دين, معراج مومن, نورچشم پيامبر(ص), سازنده ترين اعمال و جلوه شكوه دين ـ كه بيانگر اوج بندگى انسان در پيشگاه خدا است ـ نماز است. نماز آن چنان مهم است كه در قرآن 46 بار با تعبيرات مختلف از اقامه آن سخن به ميان آمده است.
آرى نمازى كه با قيام آميخته باشد ـ به گفته مفسران كه منظور از اقامه, آن است كه نماز بايد سازنده و بالنده باشد, تنها به اوراد و اذكار اكتفا نشود, بلكه آن را به گونه اى برپا داريد كه آثار آن در همه زواياى زندگى شما آشكار گردد ـ موجب پاك سازى و به سازى روح و روان و محيط جامعه در ابعاد گوناگون و در عرصه هاى مختلف مى گردد.
مقام معظم رهبرى حضرت آيه الله خامنه اى (مدظله) در اين باره مى نويسد: ((به نظر مى رسد كه اقامه نماز, چيزى فراتر از گزاردن نماز است, يعنى فقط همين نيست كه كسى خود به عمل نماز قيام كند, بلكه اين نيز هست كه در جهت و سمتى كه نماز بدان فرا مى خواند به راه افتد و ديگران رانيز به راه اندازد. گويا برپا داشتن نماز آن است كه با كوشش بايستد. جو و فضاى زندگى خود و ديگران را جوى نمازگزارانه, يعنى جوى خداجويانه و خداپرستانه بسازد و همه را در خط و جهت نماز به راه افكند.))(1)
از اهميت نماز همين بس كه حضرت رضا(ع) فرمود: ((إول ما يحاسب العبد عليه, الصلاه, فان صحت له الصلاه صحت له ما سواها, و ان ردت ردت ما سواها; نخستين چيزى كه انسان (در قيامت) با مطرح كردن آن حساب رسى مى شود نماز است, اگر صحيح بود, ساير اعمال نيز صحيح است, و اگر رد شد ساير اعمال نيز رد مى شود.))(2)
مطابق روايت مشهور ديگرى از امام صادق(ع) آمده: ((اگر نماز پذيرفته شد, ساير اعمال پذيرفته مى شود و اگر مردود شد ساير اعمال نيز مردود خواهد شد)).(3)
همه پيامبران و امامان و اولياى خدا, حرمت نماز را به احسن وجه حفظ مى كردند و آن را با كيفيت بسيار عالى اقامه مى نمودند و پس از معرفت به خدا و اصول اعتقادات, بر همه چيز او را مقدم مى داشتند. دليل اعتقادى و عملى خداشناسى و پيوند مقدس خلق با خالق مى دانستند. با اين اشاره, به چند نمونه از سيره پيشوايان بسنده مى كنيم: o جلوه هاى رفتارى پيشوايان در مورد نماز
1. سال نهم هجرت بود, كافران گروه گروه به مدينه مىآمدند و مسلمان مى شدند. يكى از اين گروه ها از طايفه ثقيف بود. آنها با پيامبر(ص) به مذاكره پرداختند, پيامبر(ص) به آنها فرمود: ((يكى از دستورهاى اسلام نماز است, نماز بخوانيد.))
آنها گفتند: در نماز, ركوع و خم شدن هست و ما خم شدن را عار و ننگ مى دانيم, بنابراين دستور نماز را بردار و ما را از انجام اين دستور معاف بدار.
پيامبر(ص) در پاسخ آن ها فرمود: ((لا خير فى دين ليس فيه ركوع و لا سجود; دينى كه در آن ركوع و سجود نباشد, خير و بركتى در آن نيست.))
به گفته بعضى از مفسران اين آيه در سرزنش آن ها نازل شد: ((واذا قيل لهم اركعوا لا يركعون; و چون به آنها گويند ركوع كنيد, ركوع نكنند.))(4)
پيامبر(ص) همواره از هر فرصت و فراغتى در شب و روز و نيمه هاى شب به نماز مى ايستاد و به مناجات و راز و نياز مى پرداخت. همسران و بعضى از اصحاب به آن حضرت مى گفتند: ((اى رسول خدا خودت را آن همه به زحمت نينداز)) در پاسخ آنها مى فرمود: ((إلا اكن عبدا شكورا; آيا بنده سپاسگزار خدا نباشم؟))(5)
روزى يكى از اصحاب به پيامبر(ص) عرض كرد: مگر نه اين است كه خداوند گناهان گذشته و آينده تو را بخشيده است, پس چرا خود راآن همه به زحمت مى اندازى و نماز مى خوانى؟ آن حضرت در پاسخ فرمود: ((آيا بنده شاكر خدا نباشم؟... سوگند به خدا اگر بر اثر نماز و عبادت, اعضاى پيكرم قطعه قطعه شوند و چشمانم از كاسه درآيند و بر روى سينه ام بريزند هرگز نمى توانم شكر يك دهم, از يك دهم يك نعمت خدا را ادا كنم, با اين كه همه شمارش كنندگان قادر به شمارش نعمت هاى الهى نيستند. ))(6)
ام سلمه (يكى از همسران نيك رسول خدا((ص))) مى گويد: شبى پيامبر(ص) در حجره من بود. در بستر خواب آرميد, نيمه هاى شب بود كه ديدم آن حضرت در بستر نيست, هراسان شدم, برخاستم و در تاريكى شب به جست و جوى او پرداختم, او را در كنج حجره ايستاده يافتم كه دست هايش به سوى آسمان بلند بود و مى گريست و دعا مى كرد, از جمله مى گفت: ((اللهم لا تكلنى الى نفسى طرفه عين ابدا; خدايا مرا هرگز به اندازه يك چشم به هم زدن به خودم وانگذار.))
به آن حضرت عرض كردم: با اين كه خداوند, عالى ترين مقام را به شما داده, و گناهان گذشته و آينده شما را بخشيده, چرا آن همه خود را به رنج مى اندازى و چنين مى گويى؟ آن بزرگوار در پاسخ من فرمود: ((اى ام سلمه! هرگز خود را ايمن نمى دانم, خداوند يك لحظه برادرم يونس(ع) را به خودش واگذاشت, او به آن همه بلاها (مانند غرق شدن در دريا و در شكم ماهى قرار گرفتن و...) گرفتار شد.))(7)
پيامبر(ص) آنقدر به نماز عشق مى ورزيد و آن را به جا مىآورد كه پاهايش آماس مى كرد و ساق پاهايش متورم مى شد.
اين مطلب در روايات اهل تسنن نيز آمده است.(
2. حضرت على(ع) بسيار به نماز اهميت مى داد, او مى فرمود: ((لكل شىء وجه و وجه دينكم الصلاه; هر چيزى داراى صورت است, صورت دين شما نماز مى باشد.))(9)
در شإن آن حضرت در مورد نماز آمده: ((كان على اذا إهاله امر فزغ قام الى الصلاه ثم تلى هذه الايه; واستعينوا بالصبر والصلاه; حضرت على(ع) هرگاه با كار سختى رو به رو مى شد, به نماز مى ايستاد, و اين آيه را تلاوت مى فرمود: ((از صبر و نماز يارى بجوييد))(10) آن حضرت به اول وقت نماز به قدرى اهميت مى داد كه در سحر 19 رمضان سال 40 (همان سحر كه ضربت شهادت بر سرش وارد شد) پشت بام مسجد كوفه رفت و با صداى بلند اذان گفت و قبل از اذان به آسمان مى نگريست تا دميدن سپيده سحر را ببيند. وقتى سپيده سحر دميد, خطاب به آن فرمود: ((اى سپيده سحر! آيا يك بار در زندگى على پيش آمد كه تو خود را آشكار سازى, ولى على(ع) در آن هنگام در خواب باشد؟))
نيز روايت شده است كه حضرت على(ع) هنگام فرارسيدن وقت نماز, متغير و رعشه بر اندام مى شد, از او مى پرسيدند: چه شده است؟ در پاسخ مى فرمود: ((وقت نماز, وقت امانت الهى فرا رسيده است, كه خداوند آن را به آسمان ها و زمين و كوه ها عرضه كرد, آنها از تحمل آن شانه خالى كردند, ولى انسان آن را ـ با ضعفى كه دارد ـ پذيرفت و من نمى دانم كه آيا آن را كه پذيرفته ام نيكو ادا مى كنم؟))(11)
آن بزرگوار به قدرى به نماز عشق مى ورزيد كه هر شبانه روز, هزار ركعت نماز مى خواند. علامه امينى مى نويسد: ((طبق روايات بسيار, حضرت على(ع) در شبانه روز هزار ركعت نماز مى خواند))(12) آنگاه به شبهه هاى معاندان در اين راستا پاسخ داده است. بنابراين نماز على(ع) با خشوع و حضور قلب كامل بود, آن گونه كه در نماز تير را از پايش خارج نمودند, در حال نماز متوجه نشد و بعد از نماز اطلاع يافت. (13)
در روايات مى خوانيم كه دو شتر چابك و ارزشمند را براى پيامبر(ص) به هديه آوردند, آن حضرت به اصحاب فرمود: ((هر كس كه دو ركعت نماز بخواند و در اين دو ركعت به هيچ چيز از امور دنيا توجه نكند, اين دو شتر را (به عنوان جايزه) به او مى بخشم.))
هيچ كس از حاضران پاسخ مثبت نداد, جز على(ع) كه فرمود: ((من چنين نمازى مى خوانم)). لذا پيامبر(ص) هر دو شتر را به آن حضرت عطا كرد.(14)
نماز على(ع) نمازى است كه براى طمع بهشت و يا خوف از آتش دوزخ نبود, بلكه عرض مى كرد: ((الهى ما عبدتك خوفا من عقابك, و لا طمعا فى ثوابك, ولكن وجدتك اهلا للعباده فعبدتك; خدايا تو را از خوف عذاب و طمع پاداشت, عبادت نمى كنم, بلكه تو را شايسته و سزاوار عبادت يافته ام و بر اين اساس تو را عبادت مى كنم.))(15)

[donsaeid]

مناجات و راز و نيازها و نمازهاى على(ع) در نيمه هاى شب نيز فصل ديگرى از شدت علاقه آن حضرت را به نماز نشان مى دهد, تا آن جا كه خود فرمود: ((از آن زمانى كه از رسول خدا(ص) شنيدم كه نماز شب نور است, هرگز آن را ترك نكردم.))
يكى از منافقان به نام ((ابن كوا)) كه در آن جا حاضر بود, پرسيد: حتى در ليله الهرير؟ (شب سخت زمستانى جنگ صفين كه صدها نفر كشته شده بودند و هزارها نفر زخمى كه از شدت درد ناله مى كردند و بسيار شب طاقت فرسايى بود) فرمود: حتى در ليله الهرير.(16)
عجيب اين كه در همين جنگ هنگام شدت درگيرى, على(ع) به نماز جماعت ايستاد, بعضى اعتراض كردند كه چرا اين وقت؟ فرمود: ((ما براى نماز با دشمن مى جنگيم. ))(17)
3. حضرت زهرا (س) در محراب عبادتش آنقدر به نماز مى ايستاد كه پاهايش ورم مى كرد. نور آن حضرت هنگام نماز وعبادت, در ملكوت اعلى براى اهل آسمان مى درخشيد; چنان كه ستارگان براى اهل زمين مى درخشند.(1
4. نماز امام حسن(ع) و امام حسين(ع) و علاقه آنها به نماز نيز شبيه پدرشان حضرت على(ع) بود. علامه امينى(ره) مى نويسد: براساس روايات, حضرت على(ع)و امام حسن(ع) و امام حسين(ع) و امام سجاد(ع) در شبانه روز هزار ركعت نماز مى خواندند. (19)
امام حسن(ع) هنگام نماز, زيباترين لباس هاى خود را مى پوشيد, شخصى از علت آن پرسيد, در پاسخ فرمود:
خداوند در قرآن مى فرمايد: ((خذوا زينتكم عند كل مسجد; زينت خود را هنگام رفتن به مسجد برگيريد.))(20)
از اين رو دوست دارم تا زيباترين لباسم را بپوشم.(21)
آن حضرت هرگاه به سوى مسجد براى نماز حركت مى كرد, وقتى به در مسجد مى رسيد, سرش را به سوى آسمان بلند مى كرد و با خشوع مخصوص مى گفت: ((الهى ضيفك ببابك...; خدايا مهمان تو به در خانه ات آمده, اى نيكوبخش, گنهكارى به محضرت راه يافته, پس به لطف و كرمت از گناهانم بگذر, اى خداى بزرگوار.))(22)
5. نماز امام حسين(ع) نيز همانند نماز پدر و جدش بود, در زيارت نامه هاى متعدد آن حضرت كه از امام صادق(ع) و امام كاظم(ع) نقل شده اين جمله آمده: ((إشهد انك قد اقمت الصلاه; گواهى مى دهم كه تو نماز را برپا ساختى.))(23)
آن حضرت در ماجراى كربلا, در همه جا نماز را با جماعت خواند و چهره ملكوتى نماز و شكوه آن را در همه فراز و نشيب ها به نمايش گذاشت. او در كربلا نزديك شب عاشورا, حتى به خاطر نماز از دشمن مهلت خواست و به برادرش عباس (ع) فرمود: ((اگر مى توانى كه امروز اينان را از جنگ منصرف كنى, چنين كن, شايد امشب را در پيشگاه الهى به نماز بايستم, زيرا خدا مى داند كه من نماز براى خدا و تلاوت قرآن را دوست دارم.)) شب عاشورا تا صبح با فرزندان و برادران و يارانش مشغول نماز و مناجات بود: ((و لهم دوى كدوى النحل بين راكع و ساجد و قائم و قاعد; صداى زمزمه و ناله آنها همانند آواى بال زنبور عسل شنيده مى شد, بعضى در ركوع, برخى در سجده, جمعى در حال ايستاده و گروهى نشسته, عبادت مى كردند.)) همين سوز و گداز آنها چنان دشمن را تحت تإثير قرار داد كه سى و دو نفر از آنها همان شب به لشگر امام حسين(ع) پيوستند.(24)
از فاطمه (دختر امام حسين((ع))) نقل شده:حضرت زينب(س) شب عاشورا تا صبح به نماز و مناجات مشغول بود.)) نيز روايت شده است كه امام حسين(ع) در روز عاشورا هنگام وداع با زينب(س) به او فرمود: ((خواهرم! مرا در نماز شب فراموش نكن)) حضرت زينب(س) حتى در شب شام غريبان نماز شب خواند.(25)
امام حسين(ع) هنگام درگيرى شديد روز عاشورا, با ياران اندكش نماز جماعت ظهر را اقامه نمود و به ابوثمامه صيداوى ـ كه آن حضرت را به ياد نماز انداخته بود ـ فرمود: ((خدا تو را از نمازگزاران ذاكر قرار دهد كه نماز را ياد كردى, آرى وقت نماز فرا رسيده است.))(26)
كوتاه سخن آن كه اين ها تربيت شده پيامبر(ص) و قرآن هستند كه وقتى اين آيه (132 طه) نازل شد: ((وامر اهلك بالصلاه; اى پيامبر! خاندانت را به نماز فرمان بده)) آن حضرت هر روز صبح (اول وقت نماز صبح) به در خانه على(ع) و فاطمه(س) و حسن و حسين(ع) مىآمد و با نداى بلند خطاب به آنها مى فرمود: ((سلامت و رحمت خدا بر شما باد)) آنها جواب سلام مى دادند, پيامبر(ص) در اين وقت با صداى بلند مى فرمود: ((الصلاه الصلاه يرحمكم الله; نماز! نماز! خدا شما را رحمت كند.)) آن گاه آيه تطهير (33 احزاب) را تلاوت مى فرمود. مطابق روايت ديگر, پيامبر(ص) نه ماه اين برنامه را اجرا كرد.(27)
در آخرين سخن در اين گفتار نظر شما را به دو ماجراى زير جلب مى كنيم:
الف: فاطمه (يكى از دختران حضرت ((على))) نزد جابر بن عبدالله انصارى رفت, و چنين گفت: ((اى همنشين رسول خدا! ما بر گردن شما حقوقى داريم, يكى از حقوق ما اين است كه هر گاه شما يكى از افراد خانواده ما را ديديد كه بر اثر عبادت و رياضت در راه خدا, خود را به خطر انداخته, نزد او برو و دل سوزى كن و تذكر بده تا او خود را از خطر حفظ نمايد, لذا اين على بن الحسين(ع) (يادگار پدرش امام حسين((ع))) است كه بر اثر نماز و عبادت بسيار, بينى اش زخم شده, پيشانيش پينه بسته و زانوها و كف دست هايش آسيب ديده, و بدنش بر اثر عبادت, نحيف و فرسوده گشته است.))
جابر به خانه امام سجاد(ع) آمد و پس از كسب اجازه وارد خانه شد, او را در محراب نماز و عبادت ديد, به طورى كه عبادت بسيار, او را خسته و كوفته نموده بود. كنارش نشست و چنين عرض كرد: ((اى فرزند رسول خدا! آيا نمى دانى كه خداوند بهشت را براى شما و دوستان شما آفريده و دوزخ را براى دشمنان شما؟ بنابراين چرا در نماز و عبادت, آنقدر خود را به رنج و زحمت مى اندازيد؟))
امام سجاد(ع) به او فرمود: اى همنشين رسول خدا(ص) آيا نمى دانى كه خداوند گناه گذشته و آينده جدم رسول خدا (ص) را آمرزيده, در عين حال آن حضرت آنقدر نماز خواند و عبادت كرد كه پاهايش ورم نمود و ساق پاهايش باد كرد و شخصى به او گفت: با آن همه مقام چرا خود را آن همه رنج و زحمت مى اندازى؟ در پاسخ فرمود: ((آيا بنده سپاس گزار خدا نباشم؟))
جابر عرض كرد: ((اى پسر رسول خدا(ص)! جان عزيزت در خطر است, با اين كه شما از خانواده اى هستيد كه بلاها به خاطرآنها برطرف مى گردد و آسمان به سبب آن ها پابرجاست)).
امام سجاد(ع) فرمود: ((اى جابر! من همواره راه پدرانم (پيامبر و على و...) را پيروى مى كنم و آنها را الگو قرار مى دهم تا به آنها بپيوندم.))(2
ب: آن گاه كه حضرت رضا(ع) در خراسان بود, روزى يكى از دانشمندان بزرگى كه منكر خدا بود (عمران صابى) به مجلس آن حضرت آمد و بين آن دو مذاكره و بحث شروع شد و ادامه يافت. بحث به جاى داغ و باريكى رسيده بود, در همين هنگام صداى اذان, فرا رسيدن وقت ظهر را اعلام كرد, امام هماندم براى نماز آماده شد و به مإمون عباسى گفت: ((الصلاه قد حضرت; وقت نماز فرا رسيد.)) عمران صابى با احساسات پرشور به امام عرض كرد: ((اى آقاى من, قلبم رام و آماده شده, بحث خود را قطع نكن, بنشين پس از پايان بحث براى نماز برو.)) امام رضا(ع) (تحت تإثير احساسات عمران قرار نگرفت و نماز اول وقت را فداى آن نكرد, و) با كمال قاطعيت فرمود: ((نصلى و نعود; نماز را برگزار مى كنيم سپس براى بحث برمى گرديم.)) امام با همراهان برخاست و نماز خواندند, پس از نماز به همان مجلس بازگشت و به بحث ادامه داد.(29)
اين ها چند نمونه از هزارها نمونه در مورد اهميت نماز در سيره درخشان پيامبر(ص) و امامان(ع) بود كه به طور فشرده بيان شد, به اميد آن كه براى همه ما الهام بخش و سازنده باشد. ان شإ الله.

[donsaeid]

چرا نماز مي خوانيم؟




در نماز ما با كسي صحبت مي كنيم كه از همه بزرگ تر و داناتر و مهربانتر است طوري كه هيچكس به دانايي توانايي مهرباني وبزرگي او نمي رسد.اگر ما وقتي كه مي خواهيم نماز بخوانيم به ياد بزرگي و توانايي و مهرباني و قدرت خداوند بيفتيم و اين نكات را براي خود ياد آوري كنيم از اينكه با او هم كلام مي شويم در خود احساس بزرگي مي كنيم.


درباره چرايي نماز خواندن بايد گفت ما وقتي نماز مي خوانيم با كسي حرف مي زنيم كه بسيار بزرگ و با عظمت است طوري كه بزرگي و عظمت او را نمي توانيم توصيف كنيم يا كسي را با او مقايسه كنيم و بگوييم بزرگي و مقامش مانند فلان شخص است راستي وقتي خيلي سال*ها پيش به دبستان مي رفتم مدير مدرسه براي من شخصيت بسيار بزرگي بود و احساس مي كردم كه كسي مانند او داراي اين ميزان شخصيت و احترام نسبت و روزي كه من به اتفاق مادرم براي كاري به او مراجعه و پيش او رفتم و او با من به صحبت نشست و در خود احساس غرور و شخصيت مي كردم و به خود مي باليدم كه با چنين فرد بزرگي هم صحبت شده ام تا چند روز و هفته هاي بعد اين موضوع رابا بچه ها در ميان مي گذاشتم و به خود مي باليدم زيرا با صحبت كردن با او احساس خوبي به من دست داده بود و احساس مي كرديم كه من هم فرد بزرگ و با شخصيتي شده ام كه توانسته ام با او هم كلام شوم.

در نماز ما با كسي صحبت مي كنيم كه از همه بزرگ تر و دانا تر و مهربانتر است طوري كه هيچكس به دانايي توانا يي مهرباني وبزرگي او نمي رسد . اگر ما وقتي كه مي خواهيم نماز بخوانيم به ياد بزرگي و توانايي و مهرباني و قدرت خداوند بيفتيم و اين نكات را براي خود ياد آوري كنيم از اينكه با او هم كلام مي شويم در خود احساس بزرگي مي كنيم و وقتي اين ارتباط و صحبت را هر روز تكرار مي كنيم و با توجه به او نيايش مي كنيم بين ما و خدا انس و الفت و دوستي ايجاد مي شود كه اين دوستي در تمام مراحل زندگي به درد ما مي خورد چرا كه خدا همه جا هست هميشه صداي مرا مي شنود و هميشه درد مرا خوب مي فهمد هميشه نسبت به من از همه حتي مادرم مهربان تر است حتي محبتي كه مادرم به من داردرا خدا به او داده تا با من مهربان باشد و من در دنيا احساس تنهايي نكنم و با محبت او رشد پيدا كنم و عقل و شعور م به مرحله بالا تري برسد كه بتوانم فكر كنم و بفهمم كه همه اين صحبت ها و محبت ها ي ديگري كه به من مي رسد ذره اي از محبت بي انتهاي خداوند است زيرا اوست كه همه ما را آفريده و محبت را در قلب هاي ما قرار داده بخاطر همين محبت ها و نعمت هايي كه خداي بزرگ و مهربان به من داده است هر روز نمازم را با نام او او و با تشكر
ا زاو شروع كنم و مي گويم {بسم الله الرحمن الرحيم الحمدلله رب العالمين} من از ديگران محبت و كمك مي بينم همه و همه بخاطر توست پس اگر من از آنها تشكري مي كنم در واقع اين تشكر به تو بر مي گردد چرا كه تو اين نيرو را در بدن آنها قرار دادي كه با دستهانشان به كمك من بيايند و با فكر شان مشكلات را حل كنند .
{لرحمن الرحيم} تو به ما نعمت هايي بخشيدي و اين نعمت ها را براي همه پاشيدي در اين دنيا كه هستيم همه را مشمول نعمت هاي بي پايانت كردي گفتي از اين نعمت ها طوري استفاده كنيم كه از بين نروند بلكه بيشتر شوند و به وسيله پيامبرانت راهها يي را كه باعث زوال و از بين رفتن نعمت وظهور قهر تو مي شد را برايمان گفتند و در آخر هشدار دادي كه جهان ديگري بعد از اين جهان در پي دارم كه در صورتي كه از نعمت ها درست استفاده كنيم ودر جاي خود مصرف كنيم و اسراف و گناه نكنيم در آن جهان كه نتيجه اعمال اين دنيا ماست به نعمت هاي زيبائهاي و لذت هاي بيشتر و بزرگتري خواهيم رسيد كه در فكر و عقلمان نمي گنجد اما اگر درست نعمت ها را مصرف نكرديم ديگر در آنجا از نعمت لذت و محبت خبري نيست .
مالك يوم الدين} چرا كه آن روز حاكم فقط تويي به كسي ظلم نمي كني و عادلانه رفتار مي كني اگر كسي در اين دنيا نعمت ها را در راه خودش مصرف نكرد نبايد در دنيايي ديگر مثل كسي باشدكه ما سعي و تلاش از نعمت ها مراقبت كرده واز آنها استفاده كرده از نعمت زبانش بوسيله نگه داشتن از دورغ و غيبت و تهمت ..... قدرداني كرده و چمش را از ديدن منظره هاي نادرست نگه داشتن گوشش را از شنيدن نغمه هاي شيطاني حفظ كرده و ..... و اينها را به راحتي انجام نداد چرا كه شيطان هم او را وسوسه مي كرده كه نعمت زوالي كند اما او با تلاش خود و باكمك تو توانسته بر آنها پيروز شود .
اياك نعبد واياك نستعين}خدا همه قدرتها و محبت ها ....... از چشمه فياض تو نشات مي گيرد توبه همه چيز دانايي وآگاهي و راه چاره را از همه بهتر مي داني و راه رشد وخوشبختي مرا در دنيا و آخرت تو از همه بهتر برنامه ريزي مي كني چرا كه تو مرا آفريده اي و به سود و زيان من آگاهي داري پس تنها تو شايسته اطاعت و پرستش هستي من تنها در برابر تو و نعمت هاتو ست كه واله و شيدا مي شوم و در برابر عظمت تو سر تعظيم فرود مي آورم و باز تنها از تو كمك مي طلبم و به كسي جز تو اميد نمي بندم چرا كه ديگران اگر كمك تو باشد تواني ندارند او اگر در راه تو نباشند به من كمكي نخواهند رساند علاوه بر اينها ديگران هميشه نيستند و درد مرا نمي فهمند و به همين خاطر نمي توانند به من كمكي برسانند مگر آنكه لطف تو يار شود و به وسيله مدد تو مرا ياري مي دهند
اهدنا الصراط المستقيم } خدايا من به اين اعتراف رسيدم كه حمد وسپاس مخصوص توست و اگر بهشت و دوزخي هست به عدل تو و اطاعت و پرستش شايسته توست اما تو مي داني كه وسوسه شيطان مرا رها نمي كند وسعي دارد ياد لطيف تو را از خاطرم پاك كند وانديشه هاي پليد وحرام به تصوير كشد اما تو دست ناتوان مرا بگير و به راه راستي و پاكي هدايت كن
صراط الذين انعمت عليهم }همانطور كه انسانهاي پاك نهاد را هدايت كردي و به نعمت هدايت توفيق نعمت رهيري مردان حق ونعمت علم وعمل وجهاد وشهادت بهره مند ساختي
غير المغضوب عليهم} آنها كه بر اثر اعمال زشت و انحراف عقيده غضب تو را دامنگيرشان شده و نه آنها كه جاده حق را رها كرده و در بيراهه گمراه و سرگردان شدند ( 1)
هر روز در نماز چند بار با خدا نيايش مي كنيم و هر بار با توجه و تمركز فكر تكرار مي كنيم كه حمد و ستايش مخصوص توست نعمت ها از آن تو بهشت و دوزخ به عدل تو و اطاعت و پرستش شايسته توست در طول روز در كنار هرنعمت دست مهربان خدا را مي بينيم و با نعمت ها خدا بر او نمي شوريم و نمك نشناسي نمي كنيم و چون او را سر چشمه نيكيها و خير ها مي دانيم اطاعت او را بر اطاعت ديگران ترجيح مي دهيم و براي رشد و صلاحمان و نجات از گرفتاريها تنها ا زاو كمك مي طلييم و به اين ترتيب در طول روز به يا د خدا هستيم و اگر توانستم اين تفكر را در طول روز ما حداقل كمي از روز داشته باشيم و به آن تداوم دهم و در مورد آن خوب بينديشيم در نماز با تمركز فكري و حضور قلب بيشتري به آنها اعتراف مي كنيم و نماز ي كه با حضور قلب خوانده شود نه تنها خودش بالا مي رود بلكه صاحبش رانيز بالا مي برد چرا كه با عث مي شود شخص در طي روز بيشتر به ياد خدا باشد و به همان نسبت كمتر است به گناه بيفتند و به خاطر همين است كه گفته اند:ان الصلوه تنهي عن الفحشا ء والمنكر ( 2) نماز انسان را از كار زشت دور نگه مي دارد .

منابع :
1-تفسير نمونه , زير نظر ناصر مكارم شيرازي جلد 1 ص 52
2--قرآن كريم سوره مباركه عنكبوت , آيه 45

[donsaeid]

جنتي در نماز جمعه تهران:

موضع ايران همچنان ضد آمريكايي است


امام جمعه موقت تهران با تاكيد بر اين كه ايران از موضع اصولي و سياسي خود در مقابل امريكا عدول نكرد، گفت: موضع ضد امريكايي جمهوري اسلامي ايران به قوت خود باقي است.



احمد جنتي دبير شوراي نگهبان در خطبه اول نماز جمعه در دانشگاه تهران با اشاره به گفتگوهاي ايران و امريكا در مورد عراق و با بيان اين كه دولت مردمي عراق و آمريكائي*ها تقاضاي مذاكره داشتند، به مشكلات امنيتي، فقر و گرسنگي در عراق اشاره كرد و گفت: هر كسي كه هر قدمي مي*تواند در برقراري امنيت در عراق بردارد، واجب است تا اين كار را انجام دهد.
وي تاكيد كرد: ما يك نظام ضد امريكايي هستيم، آمريكا با ما دشمن است و ما هم با امريكا دشمن هستيم. دشمني ايران و امريكا يك مساله شخصي و خصوصي نيست، بلكه بر مبناي اصولي است كه بر اساس انقلاب و نظام ما بر پا شده است كه نابودي ظلم و ظالم، حمايت از مظلوم، جلوگيري از كشتار مردم فلسطين و بر پايي عدالت در جامعه از جمله اين سياستها و اصول است.
خطيب نماز جمعه تهران خطاب به امريكا تاكيد كرد: آمريكا در آدم كشي، فساد و ناامني در عراق شريك است و راهكار حل اين مشكل و برقراري امنيت در عراق نيز اين است كه امريكا عراق را ترك كند.
جنتي با اشاره به وجود حكومت مردمي عراق تصريح كرد: اداره عراق را به دست خود مردم بسپاريد، آنها نيازي به قيم ندارند و خود مي*توانند امنيت عراق را تامين كنند.
وي در ادامه با اشاره به رحلت امام (ره) در 14 خرداد سال 1368 گفت: امام فرزند علي و فاطمه بود و رسالت پيامبر عزيز را پيگيري كرد، امام براي خدا و در راه خدا قيام كرد و قرآن دستور العملش بود.
دبير شوراي نگهبان عدالت، معنويت و عقلانيت را از جمله عنصرهاي اركان قيام حضرت امام خميني (ره) دانست و اظهار داشت: پيام قيام امام روز به روز گسترش يافت و اين چراغ انقلاب خاموش نشدني است.
جنتي با اشاره به بيداري اسلامي مردم جهان حتي در آمريكا و گرايش آنها به انديشه*هاي امام راحل افزود: مطمئناً اين حركت امام (ره) نظام سلطه استكباري امريكا، اسرائيل و هم پيمانان آنها را از بين خواهد برد.
امام جمعه موقت تهران با بيان اين كه امام راحل اسلام را زنده كرد، اظهار داشت: امام اسلام را به عنوان نظامي معرفي كرد كه همه چيز در آن وجود دارد.
جنتي با انتقاد از مكاتب غربي به خصوص ليبراليسم و ماركسيسم تصريح كرد: امام راحل مشكل جهان را در بي خدايي مي*دانست و اين پيام امام بود كه امروز ملت*هاي جهان آن را دريافت كرده و در حال دريافت آن هستند و اين پيام به همه نسلها خواهد رسيد.
وي در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به هفتم خرداد سالروز آغاز فعاليت مجلس شوراي اسلامي و تبريك اين روز به نمايندگان مجلس، به ديدار نمايندگان مجلس با مقام معظم رهبري در روز سه شنبه هفته گذشته اشاره كرد و افزود: مقام معظم رهبري به خاطر مواضع ضد امريكايي و ضد صهيونيستي مجلس، حمايت مجلس از فعاليت انرژي هسته*اي، هماهنگي مجلس با دولت اصولگراي اصلاح طلب و حمايت مجلس از محرومين و مستضعفين جامعه تقدير و تشكر كردند و ايشان به مجلس توصيه كردند تا از فرصتهاي باقي مانده نهايت استفاده را ببرد.
دبير شوراي نگهبان با تاكيد بر اين كه بايد از اين دولتي كه با همه وجود ايستاده تا خط امام راحل را پياده و به عنوان اسلام سياست گذاري كند، كمك و حمايت كرد، افزود: مجلس اقدامات خوبي داشته، نمايندگان مجلس به فكر آينده خود نباشند بلكه به فكر آينده مردم، اسلام و انقلاب باشند و بايد از خط امام راحل پيروي كنند.
جنتي در ادامه با اشاره به ضرورت برقراري امنيت و عدالت اجتماعي در داخل ايران تصريح كرد: در سالهاي گذشته بي*تفاوتي*هايي وجود داشت و عده**اي اقتدار نظام را زير سؤال بردند.
وي با اشاره به وجود قاچاقچي*ها و اراذل و اوباش در جامعه تصريح كرد: اقدامات آنها قدرت نظام را زير سؤال برد. همه مسئولان بايد اين قدرت را حفظ كنند، قدرتي كه امريكا را به زانو در آورد نمي*تواند در مقابل اراذل و اوباش تسليم شود.
خطيب نماز جمعه تهران با تقدير از نيرو انتظامي كه اراذل و اوباش را دستگير كرد، گفت: مردم جرات شكايت از اين افراد را نداشتند، چرا كه مطمئن نبودند پس از شكايت بر سر آنها چه خواهد آمد. اين اراذل و اوباش پس از شناسايي دستگير شدند و در حال حاضر مردم احساس امنيت مي*كنند.
جنتي با بيان اين كه عده*اي كه با بي*حجابي سر خيابانها حاضر مي*شدند، به نظام دهن كجي مي*كردند، تصريح كرد: اين بي*حجابها عملاً جوانان را به فحشا مي*كشاندند اما در اين ميان عده*اي، زبانها و قلمهايي كه با دولت اسلامي انقلابي اصولگراي اصلاح طلب مخالف هستند، اين اقدامات مسئولان را زير سؤال مي*برند، خرده گيري و اعتراض كرده و تهمت مي*زنند و حتي دروغ مي*گويند.
وي افزود: معني اين كارها اينست كه اراذل و اوباش بايد آزاد باشند و حتي يك عده از روزنامه*ها بمباران تبليغاتي مي*كنند، معلوم نيست كه اين روزنامه*ها از كجا الهام مي*گيرند. آيا واقعاً دلارهاي امريكا در حال كار كردن است و يا كج انديشي*هاي خودشان؟ و يا مسائل سياسي خاص در حال فعال شدن است؟
دبير شوراي نگهبان خطاب به اين عده و روزنامه*هاي وابسته به آنها گفت: خجالت بكشيد، انصاف داشته باشيد، اگر انصاف داريد بايد از كار خوب حمايت كنيد، در غير اين صورت تخريب نكنيد.
جنتي با بيان اين كه مردم از دستگيري اراذل و اوباش حمايت مي*كنند، خاطرنشان كرد: مردم پيگير اين كارها هستند و از اين زحمات مسئولان تقدير و تشكر مي*كنند.
وي در ادامه با اشاره به عملكرد عده*اي كه تحت عنوان قاچاقچي* و غيره با زد و بند با بانكها و مقامات تسهيلات كلان از بانكها مي*گيرند، نسبت به رواج فساد اقتصادي در جامعه هشدار داد و خاطر نشان كرد: شهردام جزايري*هاي متعددي در حال پيدا شدن است و دستگاه قضايي بايد با مفاسد اقتصادي برخورد كند چرا كه مردم خواهان مبارزه با اين مفاسد هستند.
خطيب نماز جمعه تهران همچنين در خطبه اول نماز جمعه با تسليت ايام شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) و با اشاره به تحمل رنج و سختي*هاي حضرت زهرا (س) در ايام زندگي*اش تصريح كرد: از شگفت انگيزترين تاريخ سرخ اسلام تاريخ رحلت حضرت فاطمه الزهرا (س) است.
وي همچنين در خطبه*هاي اول ياد و خاطره شهداي 15 خرداد سال 1342 را گرامي داشت.

[donsaeid]

امام جمعه شيراز:

نهضت حضرت امام (ره) ادامه نهضت اهل بيت(ع) است


امام جمعه شيراز گفت: نهضتي كه در سال 42 جرقه آن توسط حضرت امام(ره) زده شد، ادامه نهضت اهل بيت (ع) و جرياني بود كه اهل بيت(ع) آن را آغاز كردند.



محي*الدين حائري شيرازي، نماينده ولي فقيه در فارس در خطبه*هاي نماز جمعه اين هفته شيراز كه با حضور جمع كثيري از مردم خداجو برگزار شد، به تشريح رويدادهاي جهان اسلام و عراق پرداخت.

وي گفت: اخيراً در شمال آفريقا اعلام شد كه اهل تسنن به دو شاخه تقسيم شده*اند، اهل بيتي*ها و اهل سفياني*ها و گروهي كه در عراق كشتارهايي مي*كنند از اين طايفه هستند كه روي ابوسفيان قسم مي*خورند و او را برحق مي*دانند.
وي با بيان اين*كه جريان نهضت اهل بيت در جهان اسلام شكل گرفته و جريان پيداكرده است افزود: اثر شيعه كشي در عراق، بدبيني به گروهي است كه كشتارها را انجام مي*دهد به طوري* كه حتي موجب نفرت اهل سنت اهل بيتي شده است.
وي با تشبيه نهضت اسلامي به سفينه نوح گفت: نوح هزار سال از عمر خود را صرف ساخت كشتي كرد تا مومنان را از طوفان نجات دهد، در 14 خرداد 42 نيز كشتي نجات اهل بيت تكميل و به آب انداخته شد حال هركس كه مي*خواهد از طوفان به پاشده*ي عالم نجات پيداكند، بايد وارد اين كشتي شود.
حائري به ديدار و گفت*وگوي نمايندگان ايران و آمريكا در عراق، برسر مسائل اين كشور اشاره و تصريح كرد: سخنان نماينده ايران كه در رسانه*ها منتشر شده است، عزت ايران و اسلام را در پي*داشت.
وي با اشاره به بخش*هايي از سخنان نماينده ايران در ديدار مزبور گفت: آمريكا به اميد آنكه در بين مسلمانان برادر كشي را جاري كند، ميان مردم عراق جنگي تحميلي راه انداخته است و به دولت عراق اجازه داشتن سلاح*هاي پيشرفته نداده است درحالي*كه تروريست*ها داراي پيشرفته*ترين اسلحه*ها هستند.
نماينده ولي فقيه در فارس در خطبه اول نماز به تفسير دعاي ابوحمزه پرداخت و با ادامه مبحث هفته*هاي گذشته، چگونگي حضور قلب در هنگام نماز و دعا را تشريح كرد.
خطيب جمعه شيراز گفت: مصيبت از جهت انتقام كشي و آزار و اذيت نيست، عنايتي است از سوي خدا براي آنكه بندگان به سوي او بازگردند.
حائري شيرازي با اشاره به ذكر سجده زيارت عاشورا افزود: اگر معرفت الهي پيداشود مانند ائمه در مقابل مصيبت، شكر و سجد مي*كنيم نه صبر، چراكه خداوند به مانند ماهرترين جراح*ها با نازل* كردن مصيبت*ها، انسان را جراحي مي*كند تا به راه درست بازگردد.
وي ادامه داد: خداجز خوبي به بندگانش نكرده است و آنچه كه ماگمان مي*كنيم چيز ديگري مي*باشد درحالي كه اين حوادث نهايت لطف و رحمت و نعمتي است كه بايد بخاطر آن خدا را سپاس گفت.

[donsaeid]

خطيب جمعه بجنورد:

مسئولان به وصيت نامه امام راحل (ره) عمل كند


خطيب جمعه بجنورد با اشاره به فرازهاي ارزشمند امام راحل در وصيت نامه ايشان، عمل مسئولان به وصيت نامه بنيانگذار جمهوري اسلامي را مورد تاكيد قرار داد.



علي اكبر اسحاق*زاده، امروز در آئين نماز جمعه بجنورد مركز استان گفت: وصيت نامه امام (ره) چراغ راهي براي حفظ نظام از خطراتي است كه آن را تهديد مي*كند.

وي اظهار داشت: وصيت نامه امام (ره) در تاريخ بي*نظير است و رعايت حقوق آحاد ملت به خصوص ضعفا، محرومان و ايثارگران را به مسئولان نظام ياد آوري شده است.

خطيب جمعه بجنورد افزود: مطالعه وصيت نامه سراسر درس حضرت امام (ره) براي ملت ايران يك ضرورت است و آنان را با واقعيت روز جهاني امروزي آشنا مي*كند.
اسحاق زاده گفت: برخي تلاش مي*كنند كه جهان اسلام را به گونه**اي تغيير دهند كه با ليبراليسم شكست خورده غرب منطبق شود.
وي با بيان اينكه اين تعابير مخالف تفكرات امام راحل (ره) است، تصريح كرد: نظرات غربي*ها تحريف شده است و از خط و اصول امام خميني (ره) انحراف و فاصله دارد.
اسحاق*زاده بيان كرد: افرادي كه قصد كانديداتوري در مجلس را دارند، بايد در انتخابات مردم را آزاد بگذارند و با وعده*هايي كه تحقق آن وجود ندارد، مردم را به نظام بدبين نكنند.
وي گفت: در انتخابات نبايد گروه گرا و طايفه گرا باشيم كه امام نسبت به اين تاكيد خاصي داشته*اند تا عزت و عظت نظام حفظ شود.
امام جمعه بجنورد همچنين اقدام رهبري در ايجاد مركز پژوهشي فرهنگ امام زمان را موثر در شناخت اين امام همام بر شمرد و آن را سبب جلوگيري از تحريفات برخي از فرق يا گروه*ها كه قصد سوء استفاده از احساسات پاك مردم را دارند، عنوان كرد.

[donsaeid]

خطيب جمعه كاشمر:

مذاكره ايران با آمريكا از موضع قدرت بود


خطيب جمعه كاشمر با بيان اين*كه مواضع ايران در مذاكره با آمريكا خدشه دار نشده گفت: هيات ايراني از موضع قدرت و درحمايت از ملت و دولت عراق با آمريكا مذاكره كرد.



قاسم يعقوبي در خطبه*هاي اين هفته و در اجتماع نمازگزاران كاشمري افزود: با درخواست*هاي مكرر آمريكا و برخي عوامل داخلي، به دستور رهبري شرايطي فراهم شد تا ايران تنها درباره وظايف اشغالگران در عراق با آمريكا وارد مذاكره شود.
وي همچنين انجام اين مذاكره را در حمايت از ملت عراق و درخواست دولت اين كشور دانست.
خطيب جمعه كاشمر بابيان اينكه بركناري دولت مردمي عراق ازطرح*هاي پنهاني آمريكا است اظهارداشت: ايران در اين مذاكره از آمريكا در راستاي حمايت از دولت مردمي عراق خواست تا دست از كارشكني و دخالت در امورات عراق بردارد.
خطيب جمعه كاشمر با اشاره به 14خرداد سالروز رحلت بنيانگذار جمهوري اسلامي گفت: رحلت امام ضربه سنگيني براي نظام اسلامي بود، اما باعنايت خداوند و متمركز كردن دلهاي مردم به سمت شاگرد برجسته و ممتاز امام(ره) سبب شد تا نظام اسلامي از طوفان*ها نجات يابد.
يعقوبي اسلام بدون ولايت را فلاكت دانست و افزود: پيشرفت، معنويت، امنيت و توفيقات كشور امروز از بركات ولايت است.
وي همچنين بابيان اين*كه نمازجمعه در اختيار ملت، دولت و اصلاح امورات مختلف جامعه است از آن به*عنوان نهادي منتسب به امامت و ولايت در راستاي اصلاح امور يادكرد.
خطيب جمعه كاشمر بابيان اينكه بازسازي عتبات و عاليات بر عهده شيعيان است از خيرين و علاقمندان در بازسازي اماكن متبركه خواست تا با كمك*هاي خود بار ديگر به دشمنان اسلام ثابت كنند كه مسلمانان براي اهل بيت، جان و مال خودشان را فدا مي*كنند.

[donsaeid]

خطيب جمعه بيرجند:

مخالفين طرح امنيت اجتماعي مورد حمايت اصلاح طلبان هستند


امام جمعه بيرجند گفت: كساني كه با اجراي طرح امنيت اجتماعي و اخلاقي مخالفت مي*كنند اندك هستند و اغلب از سوي اصلاح طلبان حمايت مي*شوند.


حسين صادقي امروز در خطبه*هاي نماز جمعه بيرجند با تقدير از نيروي انتظامي در برخورد قاطع با اراذل و اوباش افزود: جاي تعجب نيست كه عده*اي با اين طرح مخالفت كنند زيرا خود اين مخالفين از اوباش هستند.

وي به 14 خرداد و سالروز رحلت امام خميني اشاره كرد و گفت: در اين روز دشمنان نظام با اين تفكر كه با رحلت امام (ره) نظام اسلامي از بين مي*رود شاد شدند و مي*پنداشتند كه استكبار جهاني باري ديگر بر ايران سلطه پيدا مي*كند.
خطيب جمعه بيرجند تصريح كرد: اما نه تنها نقشه دشمنان عملي نشد بلكه به فضل*الهي بهترين سرنوشت براي انقلاب رقم خورد و رهبر فرزانه انقلاب رهبري نظام را عهده*دار شدند.

صادقي افزود: انتخاب رهبري انقلاب انتخابي بود كه روز به روز بر زيبايي آن افزوده شد و مي*شود.

وي بر برگزاري باشكوه*تر مراسم گراميداشت هيجدهمين سالگرد ارتحال امام خميني (ره) در سطح استان تاكيد كرد و گفت: مطالعه*ي آثار امام (ره) و گوش كردن به سخنراني*هاي بنيانگذار انقلاب مي*تواند زمينه*اي را فراهم كند تا جوانان ما به ويژه نسل سوم انقلاب، از هرگونه آسيبي مصون بمانند.

امام جمعه بيرجند تاكيد كرد: حضرت امام (ره) در سخنراني*هاي خود به ويژه در سخنراني 13 خرداد 42 كه در مسجد فيضيه ايراد شد معيارهايي براي مومن ذكر مي*كند كه بسيار شنيدني و آموزنده است.

[donsaeid]

امام جمعه اراك:

سياست حضرت امام (ره) احياي اسلام بود


نماينده ولي فقيه دراستان مركز ي و امام جمعه اراك گفت: سياست امام خميني (ره) در طول عمر با بركتشان احياي اسلام ناب محمدي بود .



احمد محسني گركاني، امروز با بيان اين مطلب در خطبه*هاي نماز عبادي سياسي جمعه اراك افزود: جسارت و جرأت امام در بيان عقايد و تفكراتشان قدرت جهاني آمريكا را شكست داد و زمينه ساز پيروزي انقلاب اسلامي ايران شد.

وي در ادامه با بيان* اين*كه امام راحل يك مبارز بزرگ بود اظهارداشت: امام (ره) يك مبارز بزرگ بود كه مبارزه تبليغاتي مي*كرد و گام نخست وي در اين مبارزه بر احياي اصل ولايت بود.

نماينده ولي فقيه در استان مركزي در ادامه با اشاره به فرمايشات بنيانگذار انقلاب اسلامي ايران در باب ولايت فقيه گفت: امام معتقد بود حكومتي كه در زمان غيبت امام زمان(عج) تشكيل مي*شود بايد زير نظر ولايت فقيه باشد در غير اين صورت حكومت طاغوت است.

وي افزود: اعتقاد و تاكيد امام (ره) بر حضور پرشور مردم در عرصه*هاي مختلف تصميم ساز در كشور پايه و اصل دوم رهبري ايشان بود حضور مقتدرانه*اي كه زمينه ساز پيروزي انقلاب و موفقيت*هاي بعدي ايران اسلامي گردد.

محسني گركاني گفت: اعتقاد امام بر عدم جدايي دين از سياست و تحقق عدالت در جامعه از ديگر پايه*هاي رهبري اين رهبر فرزانه را تشكيل مي*دادند.

وي تاكيدكرد: طبق فرموده و تاكيد امام (ره) قواي سه گانه مقننه، قضاييه و مجريه مسئول برقراري عدالت در جامعه مي*باشند.

امام جمعه اراك در ادامه بر ضرورت حمايت از مستضعفان در جامعه تاكيد كرد و گفت: طبق سفارش امام (ره) مسئولان موظف بر ارائه خدمات بي*منت به افراد جامعه بالاخص محرومان مي*باشند.

وي در بخش ديگر سخنان خود ظلم ستيزي و تلاش در جهت تحقق وحدت در ميان افراد جامعه را از ديگر پايه*هاي رهبري بنيانگذار انقلاب اسلامي ايران عنوان كرد و اظهارداشت: امام (ره) شخصيتي سياسي نبود بلكه از سياست قرآن پيروي مي*كرد و با كمك اين مهم موفق به ايجاد تحولي عظيم در حكومت ايران اسلامي شد.

[donsaeid]

امام جمعه موقت ساري:

حضرت امام (ره) با شهامت استكبار را رسوا كرد


امام جمعه موقت ساري گفت: استكبار ستيزي از ويژگي*هاي بارز رهبر كبير انقلاب اسلامي است كه همين مشخصه، استبداد و استكبار را در دنيا به زانو درآورد.



يوسف يوسف پور امروز در خطبه*هاي نماز جمعه مركز استان اظهار داشت: حضرت امام رضوان*الله به عشق مردم و انجام تكليف الهي به انقلاب بزرگ دست زد و در نزد همه ملت ايران عزيز و گرامي است.

وي با بيان اين*كه معمار بزرگ انقلاب اسلامي درس بزرگي به همه ملت*هاي مسلمان دنيا داد افزود: اين مسئله باعث شده است كه ملت ايران به صلابتي در دنيا نائل شوند كه هيچ قدرتي جرأت نفوذ به ايران را نداشته باشد.

يوسف پور با برشمردن ابعاد سياسي و اجتماعي شخصيت حضرت امام راحل تاكيد كرد: رهبر مسلمين دنيا در كنار انجام همه مسئوليت*هاي ديگر فرهنگ همگرايي دين و سياست را محقق ساخت.

وي مردم را عنصر اصلي اين انقلاب خواند و گفت: مردمي بودن انقلاب ايران از وجوه تمايز با ديگر انقلاب*هاي دنيا است كه چشم ابرقدرت*هاي جهان را خيره كرده است.

خطيب نماز جمعه ساري با تصريح اين مطلب كه دشمنان اين نظام بعد از حضرت امام(ره) به دنبال متزلزل كردن نظام رهبري كشورمان بودند گفت: اين نقشه آنها نيز با حضور رهبر فرزانه انقلاب و تثبيت جايگاه ولايت فقيه با شكست مواجه شد.

[donsaeid]

امام جمعه موقت اصفهان:

نفوذ معنوي امام حماسه ساز 8 سال دفاع مقدس بود


امام جمعه موقت اصفهان گفت: نفوذ و تاثيرات معنوي بنيانگذار انقلاب اسلامي باعث شد كه جوانان، حماسه*اي مانند حماسه 8 سال دفاع مقدس را خلق كنند.



ابوالحسن مهدوي در خطبه*هاي نماز جمعه اين هفته اصفهان با اعلام اين مطلب افزود: امام خميني(ره) با تاثير معنوي خود بر قلوب مردم باعث شد جواناني كه در دامن طاغوت بزرگ شده بودند، با حضور در عرصه*هاي مبارزاتي انقلاب و جلوگيري از نفوذ دشمن، حماسه*هايي نظير حماسه*هاي انقلاب اسلامي و مقاومت در برابر جنگ تحميلي را خلق كنند.
وي فقاهت و علم امام خميني (ره) را بي*نظير دانست و اظهار داشت: بنيانگذار انقلاب اسلامي ايران، از نظر علمي و درجاتي، همانند يك شهروند و يا مجتهد حوزوي معمولي نبود و همگان ايشان را به عنوان محور حركتي مذهبي، علمي و سياسي جهان اسلام مي*دانستند.

خطيب جمعه اصفهان به ثمر نشستن انقلاب اسلامي ايران را نتيجه قاطعيت حضرت امام (ره) خواند و تصريح كرد: استمرار و قاطعيت امام خميني (ره) در مسير دين و انقلاب و عدالت باعث شد كه دشمنان ايشان را به عنوان يكي از برجسته*ترين مبارزين تمامي ادوار تاريخ به ذهن بسپارند و از مبارزات ايشان درس بگيرند.

وي به تاكيد بناينگذار انقلاب بر اتحاد و يكپارچگي جهان اسلام اشاره كرد و ادامه داد: اتحاد و يكپارچگي همواره به عنوان رمز موفقيت و پيروزي امام خميني (ره) نمود خاصي داشته است و پيرو همين اصل نيز حضرت آيت*الله خامنه*اي امسال را سال اتحاد ملي و انسجام اسلامي نامگذاري كرده*اند.

مهدوي افزود: مرتبط كردن سياست و ديانت، توجه ويژه به رأي و نظر مردم، مقابله با تهاجمات شرقي و غربي، بيزاري از دشمنان و استكبار ستيزي، خلوص و توجه به جلب رضايت پروردگار، توجه به اقشار محروم و مستضعف و عدم خوف امام(ره) از غير خدا، مهمترين خصايص و شاخصه*هاي رهبر كبير انقلاب اسلامي ايران محسوب مي*شود.

وي به تشييع با شكوه پيكر امام راحل اشاره كرد و گفت: حضور باشكوه مردم در تشييع پيكر امام خميني (ره) باعث شد كه دشمنان هيچ*گاه جرأت دست درازي به خاك و سرزمين مقدس ايران را نداشته باشند و همواره جمهوري اسلامي ايران را به پشتوانه مردم، يكي از مهمترين قدرت*هاي منطقه به حساب آورند