گذري كوتاه بر زندگي مرحوم آيت*الله ميرزا جواد تبريزي
مرحوم آيت**الله تبريزي از استوانه*هاي فقاهت و مرجعيت در حوزه*هاي علميه بود.
مرحوم آيت*الله ميرزا جواد تبريزي در 29 آبان دارفاني را وداع گفت. آنچه در ذيل مي*آيد شرحي كوتاه از حيات پربار اين مرجع تقليد جهان تشيع است.
ولادت و تحصيلات
آيت*الله ميرزا جواد تبريزي در سال 1305 شمسى در شهرستان تبريز در خانواده*اى مذهبى چشم به جهان گشود.
آن مرحوم تحصيلات علوم جديد تا پايان سال دوم دبيرستان را در همان شهر به آخر رساند و به خاطر برخوردارى از هوش و استعداد سرشار، از همان زمان طفوليت، مورد توجه خاص اطرافيان قرار گرفت به طورى كه هنگام تحصيل مديران و معلمان وى، تعجب مي*كردند و اعتقاد داشتند كه وي از نظر درك مطالب، از استعداد بالايى برخوردار است به همين جهت، همواره او را براى رسيدن به حرفه اى خاص مورد تشويق و تحسين قرار مي*دادند.
اما مرحوم تبريزي به خاطر علاقه زياد به مكتب غنى اهل بيت (عليهم السلام) و روحانيت شيعه، تصميم گرفت تا در اين مسير مقدس وارد شود.
لذا پس از سپرى نمودن تحصيلات جديد، با شوق فراوان و عليرغم مخالفت اطرافيان، به مدرسه طالبيه تبريز روى آورد و در سال 1323 در سن 18 سالگى تحصيل علوم دينى را آغاز نمود و طى چهار سال، مقدمات و مقدارى از دروس سطح را در شهر تبريز به پايان رساند.
حضور در حوزه*هاى علميه
الف) عزيمت به حوزه علميه قم:
آيت الله تبريزى در سال 1327 شمسى شهر تبريز را ترك كرد و وارد حوزه علميه قم شد. وي در قم دوره سطح را به پايان برده و در اوج شكوفايى علم و فقاهت و غناى حوزه وارد درس خارج اساتيدى همچون مرحوم آيت الله العظمى سيد محمّد حجت و مرحوم آيت الله العظمى بروجردى شد و همزمان با آن مشغول تدريس كتب سطح نيز گرديد. اين افاده و استفاده 5 سال يعنى تا سال 1332 شمسى طول كشيد. در طول اين مدت، 4 سال نزد آيت الله رضى زنوزى تبريزى استفاده كامل نمود و در نزد مرحوم آيت الله العظمى بروجردى در فقه و اصول بهره لازم را برد و موفقيت وي تا جايى بود كه مرحوم بروجردى او را به عنوان ممتحن طلاب حوزه، انتخاب كرد.
آيت*الله تبريزي در طول ساليان اوليه اقامت در قم بيشترين تدريس را در مسجد نور مقابل شيخان داشت و طلاب و فضلاي بسيارى از محضر درسش بهره مي*بردند.
ب) عزيمت به نجف اشرف
مرحوم آيت الله تبريزي علاقه وافرى به ادامه درس و بحث، آن هم از منبع پر فيض علوى (ع) و جوار مرقد مطهر امير مؤمنان على (ع) داشت. يكى از آرزوهاى وي اين بود كه به نجف اشرف عزيمت كند امّا به خاطر فقدان امكانات و وجود مشكلات، آرزويى دور مي نمود ولى اشتياق فراوان او چنان بود كه از هر فرصتى براى اين كار استفاده مي*نمود تا اينكه روزى در محضر علماء و بعضى از مراجع وقت آن زمان در قم بحثى علمى پيش مى*آمد و تنها كسى كه به خوبى از عهده پاسخگويي برآمد مرحوم تبريزي بود. اين مسئل باعث خوشحالى جمع شد. در اين ميان شخص تاجرى به نام حاج يعقوب ايپكچى كه فردى متدين و علاقمند به روحانيت بود و در آن مجلس حضور داشت،امكانات و خرج سفر مرحوم تبريزي را فراهم و آيت*الله تبريزى بعد از گذشت 5 سال از حضور در حوزه علميه قم، در سال 1332 شمسى جهت ادامه تحصيلات به نجف اشرف عزيمت كرد و تا سالها نيز بدون اينكه از شهريه و وجوهات استفاده كنند با امكانات همان شخص، در نجف به درس و بحث پرداخت. آن مرحوم در نجف اشرف در محضر درس اساتيد برجسته و عاليمقام آن زمان حاضر شده و به خوشه چينى پرداخت. اما عمدتاً از افاضات مرحوم آيت الله حاج سيد عبدالهادى شيرازى و مرحوم آيت الله العظمى خويى استفاده كرد و حتي در بدو ورود به درس مرحوم خويي، توجه وي را به خود جلب كرد به طورى كه به شوراى استفتاء آيت*الله خويي دعوت شد.
آيت*الله تبريزي در ابتداى ورود به نجف اشرف، حجره*اى در مدرسه قوام السلطنه شيرازى تهيه كرد و مشغول تدريس مكاسب و كفايه در مسجد خضراء و عمران شد و روز به روز بر وسعت حوزه درسيش افزوده مي*شد تا جايى كه عده زيادى از فضلاء از محضر درس وي استفاده كردند و با تقاضاى آنان، درس خارج آيت*الله تبريزي تشكيل گرديد. و شاگردان خويش را از شجر پر ثمر فقه اهل بيت (عليهم السلام) بهره مند گردانيدند.
آيت*الله تبريزى را مي*توان يكى از شاگردان برجسته و مبرز مرحوم آيت*الله العظمى خويى به حساب آورد كه هميشه مورد عنايت و توجه خاص استادشان بود و در اغلب جلسات علمى خصوصى استادش نيز شركت مي*كردد و در بحثها و درس*ها با طرح اشكالات و مطرح كردن فروعات، بر بار علمى محفل مي*افزودند.
اين مرجع علاوه بر تدريس و تحقيق در حوزه علميه نجف،از امر تبليغ احكام و مسائل دينى مردم نيز غافل نبود و در ايام تبليغى و فرصتهاى مناسب به نقاط مورد احتياج مي*رفت و به تبليغ احكام الله مي*پرداخت. آن مرحوم پايه گذار تشيع در منطقه اى از كركوك عراق بود، به طورى كه اكثر مردم آن مناطق بواسطه آشنايى با توي به مكتب غنى اهل*بيت روى آوردند.
عزيمت به ايران
آيت*الله شيخ جواد تبريزى پس از گذشت 23 سال حضور دائم و فعال و جدّى در حوزه مقدس نجف اشرف و استفاده و افاده و تحقيق و تدريس و تبليغ، سرانجام در سال 1355 شمسى به هنگام مراجعت از زيارت سيد الشهداء حسين بن على (ع) به سمت نجف، توسط رژيم بعث عراق دستگير و به ايران فرستاده شد.
پس از ورود به ايران، مجدداً به حوزه علميه قم مشرف و فعاليت*هاى خود را از سر گرفت و در طول دوران حياتش همواره از تمامى وقت خود در مسير تحقيق و تأليف و بحث و تدريس و تربيت شاگردان استفاده كرد.
تأليفات
مرجع عاليقدر حضرت آيت الله العظمى حاج شيخ جواد تبريزى تأليفات بسيارى داشت كه بعضى از آنها چاپ و برخى هنوز به زيور طبع آراسته نگشته است، از جمله تأليفات ايشان:
1ـ ارشاد الطالب (تعليقه چهار جلدى بر مكاسب محرمه شيخ اعظم انصارى
2ـ اسس القضاء والشهادات
3ـ طبقات الرجال كه بحث وسيع رجالى است
4ـ تكمله منهاج الصالحين و تعليقه بر آن
5ـ رساله توضيح المسائل
6ـ مسايل منتخبه
7ـ مناسك حج
8ـ حاشيه عروة الوثقى
9ـ حاشيه بر وسيله مرحوم آيت الله اصفهانى
10ـ حدود
11ـ فى علم الاصول
12ـ فى علم الفقه
13ـ شرح كفاية الاصول
14ـ صراط النجاة در 6 جلد
15ـ قصاص
16ـ التهذيب در احكام حج
17ـ الأنوار الالهية في المسائل العقائدية
18ـ رساله احكام بانوان
19ـ رساله احكام نوجوانان و جوانان
20ـ استفتائات جديد
21ـ چندين جزوه در موضوعات گوناگون
آن مرحوم پس از طي يك دوره بيماري ساعت 22:30، 29 آبان در سن 80 سالگي به جوار رحمت الهي شتافت.
مرحوم آيت**الله تبريزي از استوانه*هاي فقاهت و مرجعيت در حوزه*هاي علميه بود.
مرحوم آيت*الله ميرزا جواد تبريزي در 29 آبان دارفاني را وداع گفت. آنچه در ذيل مي*آيد شرحي كوتاه از حيات پربار اين مرجع تقليد جهان تشيع است.
ولادت و تحصيلات
آيت*الله ميرزا جواد تبريزي در سال 1305 شمسى در شهرستان تبريز در خانواده*اى مذهبى چشم به جهان گشود.
آن مرحوم تحصيلات علوم جديد تا پايان سال دوم دبيرستان را در همان شهر به آخر رساند و به خاطر برخوردارى از هوش و استعداد سرشار، از همان زمان طفوليت، مورد توجه خاص اطرافيان قرار گرفت به طورى كه هنگام تحصيل مديران و معلمان وى، تعجب مي*كردند و اعتقاد داشتند كه وي از نظر درك مطالب، از استعداد بالايى برخوردار است به همين جهت، همواره او را براى رسيدن به حرفه اى خاص مورد تشويق و تحسين قرار مي*دادند.
اما مرحوم تبريزي به خاطر علاقه زياد به مكتب غنى اهل بيت (عليهم السلام) و روحانيت شيعه، تصميم گرفت تا در اين مسير مقدس وارد شود.
لذا پس از سپرى نمودن تحصيلات جديد، با شوق فراوان و عليرغم مخالفت اطرافيان، به مدرسه طالبيه تبريز روى آورد و در سال 1323 در سن 18 سالگى تحصيل علوم دينى را آغاز نمود و طى چهار سال، مقدمات و مقدارى از دروس سطح را در شهر تبريز به پايان رساند.
حضور در حوزه*هاى علميه
الف) عزيمت به حوزه علميه قم:
آيت الله تبريزى در سال 1327 شمسى شهر تبريز را ترك كرد و وارد حوزه علميه قم شد. وي در قم دوره سطح را به پايان برده و در اوج شكوفايى علم و فقاهت و غناى حوزه وارد درس خارج اساتيدى همچون مرحوم آيت الله العظمى سيد محمّد حجت و مرحوم آيت الله العظمى بروجردى شد و همزمان با آن مشغول تدريس كتب سطح نيز گرديد. اين افاده و استفاده 5 سال يعنى تا سال 1332 شمسى طول كشيد. در طول اين مدت، 4 سال نزد آيت الله رضى زنوزى تبريزى استفاده كامل نمود و در نزد مرحوم آيت الله العظمى بروجردى در فقه و اصول بهره لازم را برد و موفقيت وي تا جايى بود كه مرحوم بروجردى او را به عنوان ممتحن طلاب حوزه، انتخاب كرد.
آيت*الله تبريزي در طول ساليان اوليه اقامت در قم بيشترين تدريس را در مسجد نور مقابل شيخان داشت و طلاب و فضلاي بسيارى از محضر درسش بهره مي*بردند.
ب) عزيمت به نجف اشرف
مرحوم آيت الله تبريزي علاقه وافرى به ادامه درس و بحث، آن هم از منبع پر فيض علوى (ع) و جوار مرقد مطهر امير مؤمنان على (ع) داشت. يكى از آرزوهاى وي اين بود كه به نجف اشرف عزيمت كند امّا به خاطر فقدان امكانات و وجود مشكلات، آرزويى دور مي نمود ولى اشتياق فراوان او چنان بود كه از هر فرصتى براى اين كار استفاده مي*نمود تا اينكه روزى در محضر علماء و بعضى از مراجع وقت آن زمان در قم بحثى علمى پيش مى*آمد و تنها كسى كه به خوبى از عهده پاسخگويي برآمد مرحوم تبريزي بود. اين مسئل باعث خوشحالى جمع شد. در اين ميان شخص تاجرى به نام حاج يعقوب ايپكچى كه فردى متدين و علاقمند به روحانيت بود و در آن مجلس حضور داشت،امكانات و خرج سفر مرحوم تبريزي را فراهم و آيت*الله تبريزى بعد از گذشت 5 سال از حضور در حوزه علميه قم، در سال 1332 شمسى جهت ادامه تحصيلات به نجف اشرف عزيمت كرد و تا سالها نيز بدون اينكه از شهريه و وجوهات استفاده كنند با امكانات همان شخص، در نجف به درس و بحث پرداخت. آن مرحوم در نجف اشرف در محضر درس اساتيد برجسته و عاليمقام آن زمان حاضر شده و به خوشه چينى پرداخت. اما عمدتاً از افاضات مرحوم آيت الله حاج سيد عبدالهادى شيرازى و مرحوم آيت الله العظمى خويى استفاده كرد و حتي در بدو ورود به درس مرحوم خويي، توجه وي را به خود جلب كرد به طورى كه به شوراى استفتاء آيت*الله خويي دعوت شد.
آيت*الله تبريزي در ابتداى ورود به نجف اشرف، حجره*اى در مدرسه قوام السلطنه شيرازى تهيه كرد و مشغول تدريس مكاسب و كفايه در مسجد خضراء و عمران شد و روز به روز بر وسعت حوزه درسيش افزوده مي*شد تا جايى كه عده زيادى از فضلاء از محضر درس وي استفاده كردند و با تقاضاى آنان، درس خارج آيت*الله تبريزي تشكيل گرديد. و شاگردان خويش را از شجر پر ثمر فقه اهل بيت (عليهم السلام) بهره مند گردانيدند.
آيت*الله تبريزى را مي*توان يكى از شاگردان برجسته و مبرز مرحوم آيت*الله العظمى خويى به حساب آورد كه هميشه مورد عنايت و توجه خاص استادشان بود و در اغلب جلسات علمى خصوصى استادش نيز شركت مي*كردد و در بحثها و درس*ها با طرح اشكالات و مطرح كردن فروعات، بر بار علمى محفل مي*افزودند.
اين مرجع علاوه بر تدريس و تحقيق در حوزه علميه نجف،از امر تبليغ احكام و مسائل دينى مردم نيز غافل نبود و در ايام تبليغى و فرصتهاى مناسب به نقاط مورد احتياج مي*رفت و به تبليغ احكام الله مي*پرداخت. آن مرحوم پايه گذار تشيع در منطقه اى از كركوك عراق بود، به طورى كه اكثر مردم آن مناطق بواسطه آشنايى با توي به مكتب غنى اهل*بيت روى آوردند.
عزيمت به ايران
آيت*الله شيخ جواد تبريزى پس از گذشت 23 سال حضور دائم و فعال و جدّى در حوزه مقدس نجف اشرف و استفاده و افاده و تحقيق و تدريس و تبليغ، سرانجام در سال 1355 شمسى به هنگام مراجعت از زيارت سيد الشهداء حسين بن على (ع) به سمت نجف، توسط رژيم بعث عراق دستگير و به ايران فرستاده شد.
پس از ورود به ايران، مجدداً به حوزه علميه قم مشرف و فعاليت*هاى خود را از سر گرفت و در طول دوران حياتش همواره از تمامى وقت خود در مسير تحقيق و تأليف و بحث و تدريس و تربيت شاگردان استفاده كرد.
تأليفات
مرجع عاليقدر حضرت آيت الله العظمى حاج شيخ جواد تبريزى تأليفات بسيارى داشت كه بعضى از آنها چاپ و برخى هنوز به زيور طبع آراسته نگشته است، از جمله تأليفات ايشان:
1ـ ارشاد الطالب (تعليقه چهار جلدى بر مكاسب محرمه شيخ اعظم انصارى
2ـ اسس القضاء والشهادات
3ـ طبقات الرجال كه بحث وسيع رجالى است
4ـ تكمله منهاج الصالحين و تعليقه بر آن
5ـ رساله توضيح المسائل
6ـ مسايل منتخبه
7ـ مناسك حج
8ـ حاشيه عروة الوثقى
9ـ حاشيه بر وسيله مرحوم آيت الله اصفهانى
10ـ حدود
11ـ فى علم الاصول
12ـ فى علم الفقه
13ـ شرح كفاية الاصول
14ـ صراط النجاة در 6 جلد
15ـ قصاص
16ـ التهذيب در احكام حج
17ـ الأنوار الالهية في المسائل العقائدية
18ـ رساله احكام بانوان
19ـ رساله احكام نوجوانان و جوانان
20ـ استفتائات جديد
21ـ چندين جزوه در موضوعات گوناگون
آن مرحوم پس از طي يك دوره بيماري ساعت 22:30، 29 آبان در سن 80 سالگي به جوار رحمت الهي شتافت.





Comment