Edalat

**Parinaz_M** · 12-08-2006, 01:56 PM

بهانه اعيان و اشراف در مقابل رسول اكرم (ص)
دوران جاهليت بود. يك زندگي طبقاتي عجيب بر آن جامعه حكومت مي*كرد. گويي اصلاً فقرا آدم نبودند، چه رسد به* غلامان و بردگان. آنها كه اشراف* و اعيان و به تعبير قرآن «ملاء» بودند خودشان را صاحب و مستحق همه چيز مي*دانستند و آنها كه هيچ چيز نداشتند، مستحق چيزي نمي*شدند. … به پيغمبر (ص) مي*گفتند يا رسول**الله! آيا مي*داني عيب كار تو چيست؟ مي*داني چرا ما حاضر نيستيم رسالت تو را بپذيريم؟ براي اينكه تو آدم*هاي* پست و اراذل را اطراف خودت جمع* كرده*اي. اينها را جارو كن بريز دور، آن وقت ما اعيان و اشراف مي*آييم دور و برت. قرآن مي*گويد به اينها بگو:«و ما اَنا بِطاردِ المؤمنين…»، «و لا تَطْرُد الّذينَ يدعونَ ربَّهم بالغدوه و العَشيِّ يريدون وجهه» اين اشخاص را هرگز از خودت دور نكن، اشراف بروند گم شوند، اگر مي*خواهند اسلام اختيار كنند، بايد آدم شوند.
حماسه حسيني – ج اول – ص 360 و 359

*****

عدم تبعيض در اجراي احكام الهي
ظاهراً در فتح مكه است. زني از اشراف قريش دزدي كرده است. به حكم قانون اسلام، دست دزد بايد بريده شود. وقتي قضيه ثابت و مسلم شد و زن اقرار كرد كه دزدي كرده*ام، مي*بايست حكم درباره او اجراء مي*شد. اينجا بود كه توصيه*ها و وساطت*ها شروع شد. يكي گفت : يا رسول*الله اگر مي*شود از مجازات صرفنظر كنيد، اين زن دختر فلان شخصي است كه مي*دانيد چقدر محترم است، آبروي يك فاميل محترم از بين مي*رود. هر چه گفتند، فرمود : محال و ممتنع است. آيا مي*گوييد من قانون اسلام را معطل كنم؟ اگر همين زن يك زن بي*كس مي*بود و وابسته به يك فاميل اشرافي نمي*بود، همة شما مي*گفتند بله دزد است، بايد مجازات بشود. ولي اين زن به دليل اين كه وابسته به اشراف قريش است و به قول شما آبروي يك فاميل اشرافي از بين مي*رود، مجازات نشود؟! قانون خدا تعطيل* بردار نيست. ابداً شفاعت*ها و وساطت*ها را نپذيرفت.
سيري در سيره نبوي – ص 175 (مجموعه آثار – ج 16)

*****

اثر اشرافيت در تربيت انسان
… اينگونه انسان*ها ]پرويش يافتگان در ناز و نعمت[ هرگز طعم نعمت*ها را درك نمي*كنند؛ گرسنگي نچشيده*اند تا مزة غذا را بفهمند، بهترين غذاها براي ايشان كه ارج*تر و كم لذت*تر از نان جويني است كه يك دهاتي مي*خورد.
صادق هدايت چرا خودكشي كرد؟ يكي از علل خودكشي او اين بود كه اشراف*زاده بود. او پول توجيبي بيش از حد كفايت داشت اما فكر صحيح و منظم نداشت. او از موهبت ايمان بي*بهره بود، جهان را مانند خود بوالهوس و گزافه*كار و ابله مي*دانست … بسيار كسان ديگر مانند او فكر منظم نداشته و از موهبت ايمان هم بي*بهره بوده*اند اما مانند او سير و اشراف*زاده نبوده*اند و حيات و زندگي هنوز براي آنها جالب بوده است.

لهذا دست به خودكشي نزده*اند. امثال هدايت اگر از دنيا شكايت مي*كنند و دنيا را زشت مي*بينند، غير از اين راهي ندارند؛ نازپروردگي آنها چنين ايجاب مي*كند. آنها نمي*توانند طعم مطبوع مواهب الهي را احساس كنند. اگر صادق هدايت را در دهي مي*بردند، پشت گاو و خيش مي*انداختند. او طعم گرسنگي و برهنگي را به او مي*چشاندند و عند اللزوم شلاق محكم به پشتش مي*نواختند و همينكه سخت گرسنه مي*شد، قرص ناني در جلوي او مي*گذاشتند، آنوقت خوب معني حيات را مي*فهميد و آب و نان و ساير شرايط مادي و معنوي حيات در نظرش پرارج و با ارزش مي*گرديد.
عدل الهي، ص 186 و 185. (مجموعه آثار – ج 1)

*****

ارعاب با تشريفات (مديريت اسلامي)
مي*گويد : خدا از اين جور تشريفات و تشكيلات و دبدبه*ها و طنطنه*ها هرگز به پيغمبرش نمي*دهد اين جور نيروها كه واهمة مردم را تحت تأثير قرار بدهد، خدا به پيغمبران نمي*دهد و پيغمبران هم از اين روش پيروي نمي*كنند. «ولكن*الله سبحانه جعل رسله اولي قوه في عزائمهم» خدا هر نيرويي كه به پيغمبران داده، در همتشان داده، در اراده*شان داده، در عزمشان داده، در روحشان داده كه مي*آيد با آن لباس پشمي و عصاي چوبي به دست در مقابل فرعون مي*ايستد و با چنان قدرتي سخن مي*گويد. «وضعفه فيماتري الاعين من حالاتهم». بعد ]علي (ع)[ مي**فرمايد: «مع قناعه تملا القلوب و العيون غني و خصاصه تملأالابصار و الأسماع اذي».

شايد نتوانم اين تعبير را براي شما تفسير و ترجمه كنم ولي دلم مي*خواهد بتوانم و شما هم درست درك كنيد، خدا به آنها در درونشان نيروي عزم و تصميم و اراده داد با يك قناعتي كه دلها و چشم*ها را از نظر بي*نيازي پر مي*كند. يك كسي شما مي*بينيد با «داشتن» كه چي دارم و چي دارم مي*خواهد چشم*ها را پر كند، يك كسي با «ندارم ولي بي*نيازم و اعتنا ندارم» چشم*ها را پر مي*كند. علي (ع) مي*گويد پيغمبران هم چشم*ها را پر مي*كردند ولي با «ندارم و بي*نيازم» نه با اينكه اين باغ را دارم، اين خانه را دارم، اين قدر اسب پشت سر من حركت مي*كند، اين قدر نوكر پشت سر من حركت مي*كند، اين جلال و جبروت و بروبيار را دارم. هيچ از اين بروبياها به خودشان نمي*بستند. در نهايت سادگي، ولي همان سادگي، آن جلال و جبروت و حشمت*ها را خرد مي*كند.
سري در سيره نبوي – ص 90 و 89 – مجموعه آثار، ج 16

*****

علت خالي*شدن سنگر انقلابي*گري و پرخاشگري از الهيون
… بايد اعتراف كنيم كه مفاهيم ديني در عصر ما از هرگونه حماسه*اي تهي گشته است و از آن طرف با توجه به عكس*العملي كه ظلم و ستمگري در روح طبقه محروم و ستمكش ايجاد مي*كند و با توجه به روح قهرمان پرستي كه در همه افراد بشر وجود دارد، كافي است كه ارزش مثبت اين تبليغ عملي را به نفع ماترياليسم و ارزش منفي آن روش عملي را كه اكنون الهيون ما دارند، عليه خدا و مذهب درك كنيم. اين جريان عجيب به نظر مي*رسد. قاعدتاً بايد برعكس باشد، زيرا لازمه خداشناسي و خداپرستي اين است كه انسان را به هدف*هاي مافوق ماديات وابسته مي*كند و او را در راه هدف*هاي عالي خود با گذشت مي*نمايد … به علاوه تاريخ نشان مي*دهد كه همواره پيامبران و پيروان آنها بوده*اند كه در مقابل فرعون*ها و نمرودها و صاحبان قدرت به پا خاسته*اند و قدرت*هاي اهريمني را در هم كوفته*اند. پيامبران بودند كه با نيروي ايمان از طبقه محروم و استثمار شده قدرتي عظيم عليه «ملاء» و «مترفين» به وجود مي*آورد.

… سراسر قرآن، حماسة پيكار و جهاد و امر به معروف و نهي از منكر است. با اين حال، چگونه است كه سنگر انقلاب و پرخاشگري از الهيون گرفته شده و ماترياليست*ها اين سنگر را تصاحب كرده*اند؟ … اين سنگر از طرف خداپرستان آنگاه خالي شد كه در مدعيان پيشوايي ديني، روح عافيت*طلبي پديد آمد. و به عبارت صحيح*تر، اين پديده از آن وقت رخ داد كه مردمي عافيت*طلب و اهل زندگي روزمره و به تعبير خود دين، مردمي اهل دنيا، به جاي پيامبران و پيشوايان ديني نشستند و مردم به غلط اينها را كه روحيه*اي بر ضد روحيه پيامبران و امامان و تربيت*شدگان واقعي آنها داشتند – و اگر تشابهي در كار بود اندكي در قيافه و لباس بود – نماينده و مظهر و جانشين آنها دانستند.

بديهي است كه اينها مفاهيم ديني را آنچنان توجيه كرده و مي*كنند كه تكليفي براي خودشان ايجاد و ايجاب نكند و با عافيت طلبي كوچكترين تضاد و تصادمي نداشته باشد. دانسته و يا نداسته مفاهيمي از دين را تغيير دادند و عليه خود دين به كار بردند.
علل گرايش به مادي*گري – ص 578-573 - (مجموعه آثار – ج 1)

*****

ارزش اعمال
آنچه در حساب خدا مايه ارزش اعمال است، كيفيت است نه كميت. توجه نكردن به اين نكته سبب شده گروهي از مردم در برخي از اعمال فوق‏العاده با ارزش اولياء خدا وقتي كه حجم اجتماعي آنها را كوچك ديده‏اند، افسانه‏سازي كنند. مثلاً درباره انگشتري كه اميرالمومنين(ع) در حال ركوع به فقير دادند و آيه درباره‏اش نازل گشت، گفته‏اند ارزش آن معادل خراج سوريه و شامات بوده است و براي اينكه مردم باور كنند، شكل روايت به آن داده‏اند.

به نظر اينان شگفت بوده است كه درباره انفاق يك انگشتر حقير آيه‏اي عظيم ]آيه ولايت[ از قرآن نازل شود و چون نتوانسته‏اند اين معني را باور كنند، افسانه‏سازي كرده بهاي مادي آن را بالا برده‏اند. فكر نكرده‏اند انگشتري كه معادل خراج سوريه و شام باشد در مدينه فقير و بيچاره، زينت‏بخش دست علي(ع) نخواهد بود. فرضاً چنين انگشتري در دست علي(ع) مي‏بود، او آن را به يك گدا نمي‏داد بلكه با چنان انگشتري مدينه را آباد مي‏كرد و همه بينوايان شهر را نجات مي‏داد.
عقل افسانه‏سازان درك نكرده است كه عمل بزرگ در نزد خدا حسابي غير از حساب‏هاي مادي دارد.

گويي ايشان پنداشته‏اند كه گرانقيمت بودن انگشتر چشم خدا را – معاذالله0خيره كرده و او را وادار به تحسين كرده است كه آفرين به علي چه كار بزرگي انجام داد! نمي‏دانم اين كوته فكران درباره قرص‏هاي جويني كه علي(ع) و خاندانش انفاق كردند و سورة «هل أتي» در شأن آن نازل شد، چه فكري كرده‏اند؟ لابد در آنجا هم مي‏گويند آرد آن نان‏ها از جو نبوده مثلاً براده طلا بوده است!

نه، چنين نيست. اهميت عمل علي(ع) و خاندانش از جنبه مادي كه نظرهاي ما را جلب مي‏كند نيست؛ اهميت عمل آنان در اين است كه عملي پاك و صد در صد خالص براي خدا بوده است؛ در آن حد از اخلاص كه براي ما قابل تصور هم نيست. اخلاصي كه در ملكوت اعلي انعكاس يافته و عكس‏العمل تمجيد و تحسين به وجود آورده است... اهميت عمل آنان در اين بوده است كه قرآن نقل كرده است: «انّما نُطعِمُكم لِوَجهِ الله لانُريدُ منكم جزاءً و لاشُكوراً».
عدل الهي – ص 301 و 302 – مجموعه آثار – ج1

**Edalat**

**Edalat**

Comment

Edalat

Edalat