Pilgrimage To Death
زيارت مرگبار
ايرانيان با وجود حوادث خطرساز باز هم رهسپار عراق می شوند
«ازهمه چيز بايد ترسيد»، معصومه غفاری ۲۵ ساله، اين ترس را چنين توضيح می دهد: «درعراق هر لحظه بايد منتظر مرگ بود. در وسط و کنار خيابان ها و جاده ها می توان تانک ها و ماشين های آتش گرفته را ديد و صدای شليک ها را شنيد. مسافرانی که همراه ما بودند در زمان حرکت هميشه دعا می خواندند و تسبيح می انداختند و بسياری هم بودند که از ترس گريه می کردند.»
معصومه يکی از ايرانی هايی است که بعد از پايان جنگ در عراق و بازگشايی مرز ايران وعراق برای زيارت به همراه پدر و مادر خود به اين کشور سفر کرده است. شمار اين مسافران ايرانی و به گفته مصطفی خاکسار قهرودی، رئيس سازمان حج و زيارت طی کمتر از يک سال و شش ماه گذشته به بيش از ۲۲۰ هزار نفر می رسد.
عراق به دليل آنکه حرم پنج امام در آن جای گرفته، برای مسلمانان و بخصوص شيعيان از اهميت مذهبی بسيار برخوردار است.
بخشی از سفرهای زيارتی ايرانيان، به صورت قانونی و براساس يک تفاهم نامه مشترک که بين سازمان حج و زيارت ايران و امور سياحتی عراق در آبان سال 1384 امضا شده برگزار می شود ومسافران بعد ازثبت نام هفت شب و هشت روز برای زيارت حرم امام حسين و امام علی به شهرهای کربلا و نجف سفرمی کنند.
زائران برای ثبت نام در اين سفرهای زيارتی، با توجه به نوع امکانات دريافتی ازجمله هزينه اقامت، وسايل نقليه، ويزا، بيمه و خدمات مختلف بايد بين ۱۶۰ تا ۳۰۰ هزار تومان پول پرداخت کنند.
البته بخشی از پولی هم که زائران پرداخت می کنند طبق قرارداد ايران وعراق برای تامين امنيت زائران به شرکت عراقی الحسان که زير نظر وزارت کشور عراق است پرداخت می شود.
سفر به سرزمين حادثه خيز
هرچند مسافران نجف و کربلا مبلغی را برای تامين امنيت خود پرداخت می کنند، اما قبل ازسفر تعهد نامه هايی را در شش بند امضا می کنند که دربند سوم آن نوشته شده: «علی رغم اينکه از هنگام ورود تا خروج زائران پوشش امنيتی نسبی وجود دارد، سازمان حج و زيارت خود را متعهد در مقابل حوادث احتمالی نمی داند.»
عباس شاه زيدی يکی از همين مسافران بود که بعد از امضای اين تعهد نامه به کربلا رفت و در بمب گذاری سال گذشته که در مقابل ورودی باب القبله حرم امام حسين رخ داد کشته شد. برادرش می گويد: «عباس، عاشق کربلا بود.»
کشور عراق به خاطرحوادث مختلفی که هرروزدر آن رخ می دهد «مرگبار» توصيف شده است. بی بی سی در خبری به نقل از مرکز آمار انسانی کشور عراق نوشت: «بيش از۴۱ هزار غيرنظامی از زمان شروع جنگ تا ۱۵ اکتبر ۲۰۰۶ (اوايل آبان سال ۸۵) دراين کشور کشته شده اند.»
در بين اين کشته شدگان، شماری از زائران ايرانی هم هستند که تاکنون هيچ آماری ازتعداد آن ها ازسوی مقامات ايرانی گزارش نشده است؛ زائرانی که طی چهارسال گذشته درحملات خونينی مختلفی در شهرهای عراق کشته و يا زخمی شده اند.
زائران ايرانی، دست کم با تماشای اخبار تلويزيون، هر روز از تحولات عراق و بمب گذاری ها و حوادث مختلف اين کشور باخبر هستند، اما برای آن چه خود «آرزوی رسيدن به پابوس امام حسين» می خوانند باز هم به اين کشور حادثه خيز می روند.
فاطمه سرلک يکی از همين زائران است که با لهجه لری می گويد: «بمباران شد و مجبور شدم پاپتی بلم به دو.» (بمباران شد و مجبور شدم پابرهنه شروع کنم به دويدن.)
او که درزمان برگشت هم با وجود زانو درد مجبور شده چند کيلومتری را تا مرز يا به قول خودش «دروازه ايران» پياده بيايد گفت: «درعراق هميشه بايد مرگ را در نزديکی حس کرد.»
بهداشت، مثل امنيت
اما به جز شرايط امنيتی، کشور عراق از نظر بهداشتی و رفاهی هم شرايط مناسبی را برای سفر ندارد.
حاج احد صادقی که خود قبل از گسترده شدن حملات در شهر کاظمين و ممنوع شدن سفر کاروان های زيارتی به اين شهر، از طرف سازمان حج و زيارت و به عنوان نماينده، مسئول هتل «الدهوی» بوده است می گويد: «هتل های عراق وضعيت خوبی ندارند. صد رحمت به مسافرخانه های ميدان راه آهن. نه تخت درستی، نه اتاق تميزی و نه حتی آب و برق. درشهرهای عراق مردم روزی چند ساعت برق بيشترندارند.»
او گفت: «بسياری از مسافران به خاطرمواد غذايی غير بهداشتی مريض می شوند.بهترين غذايی که درعراق پيدا می شود ومی توان با خيال راحت خورد نخود آبگوشتی است که آب پزمی کنند و با روغن می خورند.»
زائران غيرقانونی
اما ايرانی ها فقط ازطريق ثبت نام در کاروان های سازمان حج و زيارت به عراق سفرنمی کنند. طی سال های گذشته بخشی ازمسافران عراق به خاطر مشکلات مختلف از جمله گران بودن سفرهای کاروان حج و زيارت و يا بسته شدن مرزها در برخی دوره های زمانی ترجيح داده اند که با پرداخت مبالغی بين سی تا هشتاد هزار تومان به بلدچی های محلی با عبورازمرزهای غربی به صورت غير قانونی وارد عراق شوند.
اين زائران بعد از عبور از مناطق کوهستانی و مناطق مين گذاری شده و يا پنهان شدن در وسايل نقليه ای که از مرزها عبورمی کنند، وارد خاک عراق می شوند.
داود خدابخشی، از سفر قاچاقی دوستش می گويد که يک ساعت را درصندوقی با چند روزنه کوچک گذرانده است که پشت يک کاميون، زير محموله ای از اسباب و اثاثيه منزل مثل يخچال، کمد، جاروبرقی و وسايل ديگر پوشانده شده بود.
«بلدچی به دوستم گفته بود: "بعد از نيم ساعت به مرز می رسيم. وقتی که به مرز رسيديم ماموران مرزی از روی عمد به ديواره کاميون می زنند و می گويند رسيديم. اين شگرد آن هاست. متوجه باش و هيچی نگو. بعد ازاينکه نيم ساعتی از مرز عبور کرديم ماشين را نگه می دارم و پياده می شوی.»
او گفت: «پيرمرد ۵۷ ساله شانسی از اين ماجراجويی زنده ماند.»
اما همه زائرانی که غيرقانونی از مرزها عبور می کنند مثل دوست داود خوش شانس نيستند.
برخی از آن ها توسط ماموران عراقی دستگير و زندانی می شوند، برخی هم مثل پنج ايرانی که سال گذشته در عراق گروگان گرفته شدند و بعد ازچند ماه آزاد شدند، دوران سخت و پرتنشی را پشت سر می گذارند و برخی هم در حوادث خشونت بار عراق آسيب می بينند.
يکی از تازه ترين نمونه های اين حوادث، آخرين هفته ماه فروردين در نزديکی حرم امام حسين رخ داد و 32 کشته و بيش از 120 زخمی برجای گذاشت.
هشت زائر ايرانی نيز در ميان مجروحان اين حادثه بودند؛ محمد قاسمی، محمدعودی، محمد شاهمرادی، اصغرخلفی، ابوالفضل خلفی، محمد هستين، ناصرمحمديان و رجبعلی ربيعی که به گفته سفارت ايران در عراق، همگی غيرقانونی به زيارت رفته بودند.
زائران غيرقانونی، به گفته «سيد محمد علی حسينی» سخنگوی وزارت امورخارجه ايران، نه تنها با خطرات زيادی مواجه هستند، بلکه بر روابط دوجانبه با عراق هم تاثير سوء می گذارند.
سخنگوی وزارت خارجه، چندی پيش و در نشست هفتگی خود با خبرنگاران گفت: «به استناد قوانين جاری در عراق، افرادی که غيرقانونی وارد اين کشور شوند، دستگير و محاکمه می شوند و ممکن است تا شش سال محکوم به حبس شوند.»
اما همه حادثه هايی که طی چهار سال گذشته در کشورعراق برای مسافران ايرانی رخ داده تاکنون نتوانسته است افرادی را که آرزوی زيارت دارند، از رفتن به اين سفر منصرف کند.
افرادی مثل فاطمه جانملکی ۷۰ ساله که هرسال با شروع دهه عاشورا در خانه خود مراسم عزاداری برپا می کنند و آرزو دارند قبل از مرگ به کربلا بروند.
ايرانيان با وجود حوادث خطرساز باز هم رهسپار عراق می شوند
«ازهمه چيز بايد ترسيد»، معصومه غفاری ۲۵ ساله، اين ترس را چنين توضيح می دهد: «درعراق هر لحظه بايد منتظر مرگ بود. در وسط و کنار خيابان ها و جاده ها می توان تانک ها و ماشين های آتش گرفته را ديد و صدای شليک ها را شنيد. مسافرانی که همراه ما بودند در زمان حرکت هميشه دعا می خواندند و تسبيح می انداختند و بسياری هم بودند که از ترس گريه می کردند.»
معصومه يکی از ايرانی هايی است که بعد از پايان جنگ در عراق و بازگشايی مرز ايران وعراق برای زيارت به همراه پدر و مادر خود به اين کشور سفر کرده است. شمار اين مسافران ايرانی و به گفته مصطفی خاکسار قهرودی، رئيس سازمان حج و زيارت طی کمتر از يک سال و شش ماه گذشته به بيش از ۲۲۰ هزار نفر می رسد.
عراق به دليل آنکه حرم پنج امام در آن جای گرفته، برای مسلمانان و بخصوص شيعيان از اهميت مذهبی بسيار برخوردار است.
بخشی از سفرهای زيارتی ايرانيان، به صورت قانونی و براساس يک تفاهم نامه مشترک که بين سازمان حج و زيارت ايران و امور سياحتی عراق در آبان سال 1384 امضا شده برگزار می شود ومسافران بعد ازثبت نام هفت شب و هشت روز برای زيارت حرم امام حسين و امام علی به شهرهای کربلا و نجف سفرمی کنند.
زائران برای ثبت نام در اين سفرهای زيارتی، با توجه به نوع امکانات دريافتی ازجمله هزينه اقامت، وسايل نقليه، ويزا، بيمه و خدمات مختلف بايد بين ۱۶۰ تا ۳۰۰ هزار تومان پول پرداخت کنند.
البته بخشی از پولی هم که زائران پرداخت می کنند طبق قرارداد ايران وعراق برای تامين امنيت زائران به شرکت عراقی الحسان که زير نظر وزارت کشور عراق است پرداخت می شود.
سفر به سرزمين حادثه خيز
هرچند مسافران نجف و کربلا مبلغی را برای تامين امنيت خود پرداخت می کنند، اما قبل ازسفر تعهد نامه هايی را در شش بند امضا می کنند که دربند سوم آن نوشته شده: «علی رغم اينکه از هنگام ورود تا خروج زائران پوشش امنيتی نسبی وجود دارد، سازمان حج و زيارت خود را متعهد در مقابل حوادث احتمالی نمی داند.»
عباس شاه زيدی يکی از همين مسافران بود که بعد از امضای اين تعهد نامه به کربلا رفت و در بمب گذاری سال گذشته که در مقابل ورودی باب القبله حرم امام حسين رخ داد کشته شد. برادرش می گويد: «عباس، عاشق کربلا بود.»
کشور عراق به خاطرحوادث مختلفی که هرروزدر آن رخ می دهد «مرگبار» توصيف شده است. بی بی سی در خبری به نقل از مرکز آمار انسانی کشور عراق نوشت: «بيش از۴۱ هزار غيرنظامی از زمان شروع جنگ تا ۱۵ اکتبر ۲۰۰۶ (اوايل آبان سال ۸۵) دراين کشور کشته شده اند.»
در بين اين کشته شدگان، شماری از زائران ايرانی هم هستند که تاکنون هيچ آماری ازتعداد آن ها ازسوی مقامات ايرانی گزارش نشده است؛ زائرانی که طی چهارسال گذشته درحملات خونينی مختلفی در شهرهای عراق کشته و يا زخمی شده اند.
زائران ايرانی، دست کم با تماشای اخبار تلويزيون، هر روز از تحولات عراق و بمب گذاری ها و حوادث مختلف اين کشور باخبر هستند، اما برای آن چه خود «آرزوی رسيدن به پابوس امام حسين» می خوانند باز هم به اين کشور حادثه خيز می روند.
فاطمه سرلک يکی از همين زائران است که با لهجه لری می گويد: «بمباران شد و مجبور شدم پاپتی بلم به دو.» (بمباران شد و مجبور شدم پابرهنه شروع کنم به دويدن.)
او که درزمان برگشت هم با وجود زانو درد مجبور شده چند کيلومتری را تا مرز يا به قول خودش «دروازه ايران» پياده بيايد گفت: «درعراق هميشه بايد مرگ را در نزديکی حس کرد.»
بهداشت، مثل امنيت
اما به جز شرايط امنيتی، کشور عراق از نظر بهداشتی و رفاهی هم شرايط مناسبی را برای سفر ندارد.
حاج احد صادقی که خود قبل از گسترده شدن حملات در شهر کاظمين و ممنوع شدن سفر کاروان های زيارتی به اين شهر، از طرف سازمان حج و زيارت و به عنوان نماينده، مسئول هتل «الدهوی» بوده است می گويد: «هتل های عراق وضعيت خوبی ندارند. صد رحمت به مسافرخانه های ميدان راه آهن. نه تخت درستی، نه اتاق تميزی و نه حتی آب و برق. درشهرهای عراق مردم روزی چند ساعت برق بيشترندارند.»
او گفت: «بسياری از مسافران به خاطرمواد غذايی غير بهداشتی مريض می شوند.بهترين غذايی که درعراق پيدا می شود ومی توان با خيال راحت خورد نخود آبگوشتی است که آب پزمی کنند و با روغن می خورند.»
زائران غيرقانونی
اما ايرانی ها فقط ازطريق ثبت نام در کاروان های سازمان حج و زيارت به عراق سفرنمی کنند. طی سال های گذشته بخشی ازمسافران عراق به خاطر مشکلات مختلف از جمله گران بودن سفرهای کاروان حج و زيارت و يا بسته شدن مرزها در برخی دوره های زمانی ترجيح داده اند که با پرداخت مبالغی بين سی تا هشتاد هزار تومان به بلدچی های محلی با عبورازمرزهای غربی به صورت غير قانونی وارد عراق شوند.
اين زائران بعد از عبور از مناطق کوهستانی و مناطق مين گذاری شده و يا پنهان شدن در وسايل نقليه ای که از مرزها عبورمی کنند، وارد خاک عراق می شوند.
داود خدابخشی، از سفر قاچاقی دوستش می گويد که يک ساعت را درصندوقی با چند روزنه کوچک گذرانده است که پشت يک کاميون، زير محموله ای از اسباب و اثاثيه منزل مثل يخچال، کمد، جاروبرقی و وسايل ديگر پوشانده شده بود.
«بلدچی به دوستم گفته بود: "بعد از نيم ساعت به مرز می رسيم. وقتی که به مرز رسيديم ماموران مرزی از روی عمد به ديواره کاميون می زنند و می گويند رسيديم. اين شگرد آن هاست. متوجه باش و هيچی نگو. بعد ازاينکه نيم ساعتی از مرز عبور کرديم ماشين را نگه می دارم و پياده می شوی.»
او گفت: «پيرمرد ۵۷ ساله شانسی از اين ماجراجويی زنده ماند.»
اما همه زائرانی که غيرقانونی از مرزها عبور می کنند مثل دوست داود خوش شانس نيستند.
برخی از آن ها توسط ماموران عراقی دستگير و زندانی می شوند، برخی هم مثل پنج ايرانی که سال گذشته در عراق گروگان گرفته شدند و بعد ازچند ماه آزاد شدند، دوران سخت و پرتنشی را پشت سر می گذارند و برخی هم در حوادث خشونت بار عراق آسيب می بينند.
يکی از تازه ترين نمونه های اين حوادث، آخرين هفته ماه فروردين در نزديکی حرم امام حسين رخ داد و 32 کشته و بيش از 120 زخمی برجای گذاشت.
هشت زائر ايرانی نيز در ميان مجروحان اين حادثه بودند؛ محمد قاسمی، محمدعودی، محمد شاهمرادی، اصغرخلفی، ابوالفضل خلفی، محمد هستين، ناصرمحمديان و رجبعلی ربيعی که به گفته سفارت ايران در عراق، همگی غيرقانونی به زيارت رفته بودند.
زائران غيرقانونی، به گفته «سيد محمد علی حسينی» سخنگوی وزارت امورخارجه ايران، نه تنها با خطرات زيادی مواجه هستند، بلکه بر روابط دوجانبه با عراق هم تاثير سوء می گذارند.
سخنگوی وزارت خارجه، چندی پيش و در نشست هفتگی خود با خبرنگاران گفت: «به استناد قوانين جاری در عراق، افرادی که غيرقانونی وارد اين کشور شوند، دستگير و محاکمه می شوند و ممکن است تا شش سال محکوم به حبس شوند.»
اما همه حادثه هايی که طی چهار سال گذشته در کشورعراق برای مسافران ايرانی رخ داده تاکنون نتوانسته است افرادی را که آرزوی زيارت دارند، از رفتن به اين سفر منصرف کند.
افرادی مثل فاطمه جانملکی ۷۰ ساله که هرسال با شروع دهه عاشورا در خانه خود مراسم عزاداری برپا می کنند و آرزو دارند قبل از مرگ به کربلا بروند.