ماههاست كه از افغانستان تنها اخبار هولناك ميرسد. روزى نيست كه گزارشى از حمله، درگيرى و قربانى داده نشود. بخصوص وضعيت در جنوب وخيم است. دولت حامد كرزاى تنها چند شهر را حدودا تحت كنترل دارد. كمى دورتر از مراكز استانها، صحنه قدرت نمايى طالبان شروع ميشود. درگيرى ميان سربازان ناتو و ارتش افغانستان با نيروهاى طالبان بيش از هرچيز از مردم غيرنظامى قربانى ميگيرد.
در بخشهاى عقب مانده افغانستان تنها شاهد روند خرابى بيشتر هستيم. از بازسازى در اين نواحى خبرى نيست. جمال الدين يك مرد ۴۰ ساله از اهالى قندهار اوضاع را اينطور توصيف ميكند:
”سه سال پيش وضع ما بهتر بود. اما حالا نه امنيت وجود دارد، نه كار، و نه اميد به عوض شدن سريع اوضاع. جنگ روزبروز به شهر ما نزديكتر ميشود. ما حتی جرات بيرون آمدن از خانههايمان را نداريم. چه رسد به اينكه مثل سابق روزهاى تعطيل به روستا برويم. در آنجا فقط درگيرى است.”
درگيرىهايى كه اين مرد افغانى از آن صحبت ميكند تنها به مناطقى كه زمانى تحت نفوذ طالبان بودند محدود نميشود، بلكه تقريبا تمامى نواحى جنوبى و شرقى افغانستان را در برميگيرند. نيروهاى طالبان با استراتژى جديدى وارد كارزار شدهاند. آنها دركنار عمليات تروريستى، در گروه هاى بزرگترى روستاها و شهرهاى كوچك را مورد حمله قرار ميدهند.
واقعيت اين است كه نفوذ طالبان در روستاهاى دور افتاده بسيار بيشتر از آن است كه دولت بدان اعتراف دارد. يك نمونه آن در مواردى مانند ميانجيگرى و قضاوت در دعواست.
”در اين نواحى حكومت هيچ قدرتى ندارد. وقتى مردم ميبينند كه ادارات رسمى قادر به حل مسايل حقوقى شان نيستند به سراغ قضات طالبان ميروند و آنها هم به شيوه خودشان رسيدگى ميكنند.”
اينكه طالبان چگونه قضاوت ميكند براى مردم روشن است. از شنيدن مورد دعوا تا صدور احكام خشن و اجراى آنها در محل تنها چند ساعت فاصله است. اما ناتوانى حكومت در مهار دزدى و اختلاس، رفتار توام با نظاميگرى سربازان آمريكايى و متحدانشان با مردم به نظر ميرسد كه گروه كثيرى را به دامان طالبان براند.
اوضاع در افغانستان ياد آور اوايل دهه نود ميلادى و جنگ داخلى در اين كشور است. به اين اوضاع البته حمايت پاكستان از نيروهاى طالبان نيز كمك ميكند. مردم، اعضاى خود طالبان و سربازان آمريكايى همه در اين زمينه متحد القولند و حتى از كمك افراد سازمان اطلاعات پاكستان سخن ميگويند. اينكه پاكستان چه مخالفتى با حكومت افغانستان دارد را نزديكى حامد كرزاى رئيس جمهور اين كشور به هند توضيح ميدهد.
در بخشهاى عقب مانده افغانستان تنها شاهد روند خرابى بيشتر هستيم. از بازسازى در اين نواحى خبرى نيست. جمال الدين يك مرد ۴۰ ساله از اهالى قندهار اوضاع را اينطور توصيف ميكند:
”سه سال پيش وضع ما بهتر بود. اما حالا نه امنيت وجود دارد، نه كار، و نه اميد به عوض شدن سريع اوضاع. جنگ روزبروز به شهر ما نزديكتر ميشود. ما حتی جرات بيرون آمدن از خانههايمان را نداريم. چه رسد به اينكه مثل سابق روزهاى تعطيل به روستا برويم. در آنجا فقط درگيرى است.”
درگيرىهايى كه اين مرد افغانى از آن صحبت ميكند تنها به مناطقى كه زمانى تحت نفوذ طالبان بودند محدود نميشود، بلكه تقريبا تمامى نواحى جنوبى و شرقى افغانستان را در برميگيرند. نيروهاى طالبان با استراتژى جديدى وارد كارزار شدهاند. آنها دركنار عمليات تروريستى، در گروه هاى بزرگترى روستاها و شهرهاى كوچك را مورد حمله قرار ميدهند.
واقعيت اين است كه نفوذ طالبان در روستاهاى دور افتاده بسيار بيشتر از آن است كه دولت بدان اعتراف دارد. يك نمونه آن در مواردى مانند ميانجيگرى و قضاوت در دعواست.
”در اين نواحى حكومت هيچ قدرتى ندارد. وقتى مردم ميبينند كه ادارات رسمى قادر به حل مسايل حقوقى شان نيستند به سراغ قضات طالبان ميروند و آنها هم به شيوه خودشان رسيدگى ميكنند.”
اينكه طالبان چگونه قضاوت ميكند براى مردم روشن است. از شنيدن مورد دعوا تا صدور احكام خشن و اجراى آنها در محل تنها چند ساعت فاصله است. اما ناتوانى حكومت در مهار دزدى و اختلاس، رفتار توام با نظاميگرى سربازان آمريكايى و متحدانشان با مردم به نظر ميرسد كه گروه كثيرى را به دامان طالبان براند.
اوضاع در افغانستان ياد آور اوايل دهه نود ميلادى و جنگ داخلى در اين كشور است. به اين اوضاع البته حمايت پاكستان از نيروهاى طالبان نيز كمك ميكند. مردم، اعضاى خود طالبان و سربازان آمريكايى همه در اين زمينه متحد القولند و حتى از كمك افراد سازمان اطلاعات پاكستان سخن ميگويند. اينكه پاكستان چه مخالفتى با حكومت افغانستان دارد را نزديكى حامد كرزاى رئيس جمهور اين كشور به هند توضيح ميدهد.

Comment