دو هفته پس ازصدور قعطنامه 1737شوراي امنيت سازمان ملل مبني بر الزام توقف فعاليت هاي غني سازي ايران در ظرف يک مهلت شصت روزه و پاسخ متقابل احمدي نژاد مبني بر بي تاثير بودن قعطنامه بر روند تصميم گيري هاي هسته اي درايران، سيد محمد خاتمي وعلي اکبرهاشمي رفسنجاني درمناسبت هاي جداگانه مسئولان را ازاقدامات ناسنجيده برحذر داشتند.
اظهار نظر خاتمي، انتقادي تلويحي به روش هاي به کار گرفته شده طي سال گذشته در مذاکرات هسته اي توسط دولت محمود احمدي نژاد به شمار مي رود که پرونده ايران را درزمان اندکي ازآژانس بين المللي انرژي اتمي راهي شوراي امنيت سازمان ملل کرد: "در زمان رياست جمهوري بنده، معتقد بوديم كه با كمي تامل و سياست*هاي نرم نيز مساله قابل حل است. مصلحت ايران، منطقه و جهان ايجاب مي*كند كه به راه درست كه مذاكره است، بازگرديم. "
رييس جمهور سابق در حاشيه ديدار با اعضاي ستاد "ربع قرن بادانشگاه آزاد"، با اشاره به قابل پيش بيني بودن صدور قعطنامه گفت: "تصويب اين قطعنامه چيز غير منتظره*اي نبود و از قبل هم معلوم بود كه وقتي پرونده به شوراي امنيت برود، مساله به اينجا ختم مي*شود." خاتمي اضافه کرده است که "با توجه به شرايط پيش آمده و تصويب قطعنامه در شوراي امنيت درباره پرونده هسته*اي ايران، مساله مهم اين است كه چگونه اجماع جهاني را در خصوص اين قطعنامه، عقب بيندازيم. "
ايران تا 13 فوريه فرصت دارد به تعليق غني سازي اقدام کند دراين صورت است که مذاکره ميان طرف هاي مختلف بارديگر ازسرگرفته خواهد شد. خاتمي توضيح نداده است که براي بازگشتن به پاي ميز مذاکره ايران چه اقداماتي انجام خواهد داد. با اين وجود با توجه به اشاره او به سياست هاي هسته اي درزمان رياست جمهوري وي، بازگشت به "سياست هاي نرم"، توصيه رييس جمهوردوره اصلاحات براي جلوگيري ازشکل گيري اجماع عليه ايران به شمار مي رود. به گفته خاتمي سياست دولت او اين بوده که پرونده هسته اي به شوراي امنيت نرود. اين درحالي است که محمود احمدي نژاد بارها ازاينکه رفتن پرونده ايران به شوراي امنيت وصدور قطعنامه تاثيري برروي روند برنامه هسته اي ندارد سخن گفته بود.
در وامنشي جداگانه، هاشمي رفسنجاني خطيب نمازجمعه تهران نيز، با اشاره به موضوع قعطنامه شوراي امنيت آن را بسيار خطرناک خواند. او درحالي که برخي مقامات نظامي ومسئولين بلند پايه دولتي اعلام کردند که با تمام قوا تلاش مي کنند برنامه هسته اي را به پيش ببرند واگر فشار سازمان ملل بيشتر شوداز همکاري با بازرسان اين سازمان را محدود خواهند کرد گفت: "قطعنامه تا حدودي تعديل شد، اما باز هم چندين نقطه شوم و خطرناک دارد و پيداست که بهانه*جويي است و براي آينده برنامه دارند."
هاشمي رفسنجاني در حالي ازبرنامه آينده سخن گفته است که به اعتقاد بسياري ازکارشناسان خارجي با پايان يافتن مهلت شصت روزه عملا آمريکا در موقعيت "ماشه" قرار مي گيرد. موقعيت ماشه موقعيتي است که به ايالات متحده امکان مي دهد که از ابزارهاي مختلف براي متوقف کردن برنامه هسته اي ايران استفاده کند. با توجه به محتويات قعطنامه که ازايران صريحا مي خواهد برنامه غني سازي خود را متوقف کند وبا توجه به پيش بيني تحريم هاي گسترده تر بعد از سرباز زدن ايران از مفاد اين قطعنامه، عملا احتمال گزينه هاي ديگر افزايش پيدا خواهد کرد. پيش ازاين کشورهاي روسيه وچين نگران آن بودند که حتي تحريم هاي ملايم نيز و اجماع روي يک قطعنامه حداقلي نيز به آمريکا اين بهانه را بدهد که خود به اقدامات تک جانبه دست بزند. اسکات ريتر رييس بازرسان سازمان ملل درپيش ازحمله به عراق، در کتاب جنجال برانگيز اخيرخود به نام "حمله ايران"، تصريح کرده است که مقامات کاخ سفيد به دنبال فرصتي براي حمله به ايران مي گردند. او اضافه کرده است که ايران اساسا توانايي تهيه سلاح اتمي را ندارد چرا که صرف نظر از تبليغاتي که ايران براي برنامه هسته اي اش مي کند، امکان غني سازي در سطح صنعتي آن براي ايران درشرايط حاضر به دلايل فني امکان پذير نيست.
با درنظر گرفتن چنين پيش فرض هايي است که هاشمي با پيچيده خواندن وضعيت موجود ازمسئولين پرونده هسته اي خواستار صبرو حوصله وسعه صدر شده: "ان*شاءالله مسوولانمان نيز با تدبير، حوصله و سعه* صدر با اين مسأله پيچيده*اي که در شرايط فعلي به وجود آمده است، برخورد کنند زيرا اگر در اين مسأله انسان از هر طرف اشتباه کند، جلوي آثار اشتباه را گرفتن ديگر آسان نيست اما اگر هر دو طرف با قدم*هاي درست، مطمئن و حساب*شده جلو بروند ان*شاءالله به نقطه*هاي مطلوبي خواهند رسيد و اميدواريم خواسته*هاي غيرعادلانه* استکبار، منطقه* ما را دچار دشواري جديدي نکند."
همزمان با اظهارات رفسنجاني يک ژنرال ارتش اسراييل "آددتيرا"گفته است که دولت بوش فاقد قدرت سياسي براي برخورد با ايران است واسراييل بايد با لابي کردن با دموکرات ها ورسانه هاي جمعي آمريکا عملاموضوع ايران راموضوعي بي ربط به شکست عراق تبديل کند که راه برخورد با ايران هموار شود. در مقاله اي که "گلوبال ريسرچ" به چاپ رسيده است ازقول وي آمده است: "با کم شدن قدرت چني- بوش، لابي اسراييل بايد توجه خود را روي هيلاري کلينتون متمرکزکند که کانديداي بالقوه رياست جمهوري ازسوي دموکرات ها براي انتخابات سال 2008 به شمار مي رود." اوهمچنين گفته است که لابي اسراييلي بايد کشورهاي اروپايي را نيز به اين خواسته نزديک کند تا دولت بوش خود رابراي چنين اقدامي درعرصه بين المللي تنها احساس نکند.
قطعنامه شوراي امنيت عليه ايران درحالي تصويب شد که کميته اي درکنگره آمريکا اعلام کرده است به بررسي قرارداد گاز شرکت ملي نفت چين (CNOOC) با ايران خواهد پرداخت تا ببيند که اين قرارداد 16 ميليارد دلاري، قوانين تحريم ايران را نقض مي کند يا نه. اگر اين کميته به اين نتيجه برسد که اين شرکت دولتي چيني قوانين مربوط به تحريم ايران را نقض کرده است ممکن است به تحريم اين شرکت بپردازد. دولت آمريکا طي سالهاي گذشته شرکت هايي را که به سرمايه گذاري در صنعت نفت وگاز ايران مي پردازند با تحريم مواجه کرده است.
اظهار نظر خاتمي، انتقادي تلويحي به روش هاي به کار گرفته شده طي سال گذشته در مذاکرات هسته اي توسط دولت محمود احمدي نژاد به شمار مي رود که پرونده ايران را درزمان اندکي ازآژانس بين المللي انرژي اتمي راهي شوراي امنيت سازمان ملل کرد: "در زمان رياست جمهوري بنده، معتقد بوديم كه با كمي تامل و سياست*هاي نرم نيز مساله قابل حل است. مصلحت ايران، منطقه و جهان ايجاب مي*كند كه به راه درست كه مذاكره است، بازگرديم. "
رييس جمهور سابق در حاشيه ديدار با اعضاي ستاد "ربع قرن بادانشگاه آزاد"، با اشاره به قابل پيش بيني بودن صدور قعطنامه گفت: "تصويب اين قطعنامه چيز غير منتظره*اي نبود و از قبل هم معلوم بود كه وقتي پرونده به شوراي امنيت برود، مساله به اينجا ختم مي*شود." خاتمي اضافه کرده است که "با توجه به شرايط پيش آمده و تصويب قطعنامه در شوراي امنيت درباره پرونده هسته*اي ايران، مساله مهم اين است كه چگونه اجماع جهاني را در خصوص اين قطعنامه، عقب بيندازيم. "
ايران تا 13 فوريه فرصت دارد به تعليق غني سازي اقدام کند دراين صورت است که مذاکره ميان طرف هاي مختلف بارديگر ازسرگرفته خواهد شد. خاتمي توضيح نداده است که براي بازگشتن به پاي ميز مذاکره ايران چه اقداماتي انجام خواهد داد. با اين وجود با توجه به اشاره او به سياست هاي هسته اي درزمان رياست جمهوري وي، بازگشت به "سياست هاي نرم"، توصيه رييس جمهوردوره اصلاحات براي جلوگيري ازشکل گيري اجماع عليه ايران به شمار مي رود. به گفته خاتمي سياست دولت او اين بوده که پرونده هسته اي به شوراي امنيت نرود. اين درحالي است که محمود احمدي نژاد بارها ازاينکه رفتن پرونده ايران به شوراي امنيت وصدور قطعنامه تاثيري برروي روند برنامه هسته اي ندارد سخن گفته بود.
در وامنشي جداگانه، هاشمي رفسنجاني خطيب نمازجمعه تهران نيز، با اشاره به موضوع قعطنامه شوراي امنيت آن را بسيار خطرناک خواند. او درحالي که برخي مقامات نظامي ومسئولين بلند پايه دولتي اعلام کردند که با تمام قوا تلاش مي کنند برنامه هسته اي را به پيش ببرند واگر فشار سازمان ملل بيشتر شوداز همکاري با بازرسان اين سازمان را محدود خواهند کرد گفت: "قطعنامه تا حدودي تعديل شد، اما باز هم چندين نقطه شوم و خطرناک دارد و پيداست که بهانه*جويي است و براي آينده برنامه دارند."
هاشمي رفسنجاني در حالي ازبرنامه آينده سخن گفته است که به اعتقاد بسياري ازکارشناسان خارجي با پايان يافتن مهلت شصت روزه عملا آمريکا در موقعيت "ماشه" قرار مي گيرد. موقعيت ماشه موقعيتي است که به ايالات متحده امکان مي دهد که از ابزارهاي مختلف براي متوقف کردن برنامه هسته اي ايران استفاده کند. با توجه به محتويات قعطنامه که ازايران صريحا مي خواهد برنامه غني سازي خود را متوقف کند وبا توجه به پيش بيني تحريم هاي گسترده تر بعد از سرباز زدن ايران از مفاد اين قطعنامه، عملا احتمال گزينه هاي ديگر افزايش پيدا خواهد کرد. پيش ازاين کشورهاي روسيه وچين نگران آن بودند که حتي تحريم هاي ملايم نيز و اجماع روي يک قطعنامه حداقلي نيز به آمريکا اين بهانه را بدهد که خود به اقدامات تک جانبه دست بزند. اسکات ريتر رييس بازرسان سازمان ملل درپيش ازحمله به عراق، در کتاب جنجال برانگيز اخيرخود به نام "حمله ايران"، تصريح کرده است که مقامات کاخ سفيد به دنبال فرصتي براي حمله به ايران مي گردند. او اضافه کرده است که ايران اساسا توانايي تهيه سلاح اتمي را ندارد چرا که صرف نظر از تبليغاتي که ايران براي برنامه هسته اي اش مي کند، امکان غني سازي در سطح صنعتي آن براي ايران درشرايط حاضر به دلايل فني امکان پذير نيست.
با درنظر گرفتن چنين پيش فرض هايي است که هاشمي با پيچيده خواندن وضعيت موجود ازمسئولين پرونده هسته اي خواستار صبرو حوصله وسعه صدر شده: "ان*شاءالله مسوولانمان نيز با تدبير، حوصله و سعه* صدر با اين مسأله پيچيده*اي که در شرايط فعلي به وجود آمده است، برخورد کنند زيرا اگر در اين مسأله انسان از هر طرف اشتباه کند، جلوي آثار اشتباه را گرفتن ديگر آسان نيست اما اگر هر دو طرف با قدم*هاي درست، مطمئن و حساب*شده جلو بروند ان*شاءالله به نقطه*هاي مطلوبي خواهند رسيد و اميدواريم خواسته*هاي غيرعادلانه* استکبار، منطقه* ما را دچار دشواري جديدي نکند."
همزمان با اظهارات رفسنجاني يک ژنرال ارتش اسراييل "آددتيرا"گفته است که دولت بوش فاقد قدرت سياسي براي برخورد با ايران است واسراييل بايد با لابي کردن با دموکرات ها ورسانه هاي جمعي آمريکا عملاموضوع ايران راموضوعي بي ربط به شکست عراق تبديل کند که راه برخورد با ايران هموار شود. در مقاله اي که "گلوبال ريسرچ" به چاپ رسيده است ازقول وي آمده است: "با کم شدن قدرت چني- بوش، لابي اسراييل بايد توجه خود را روي هيلاري کلينتون متمرکزکند که کانديداي بالقوه رياست جمهوري ازسوي دموکرات ها براي انتخابات سال 2008 به شمار مي رود." اوهمچنين گفته است که لابي اسراييلي بايد کشورهاي اروپايي را نيز به اين خواسته نزديک کند تا دولت بوش خود رابراي چنين اقدامي درعرصه بين المللي تنها احساس نکند.
قطعنامه شوراي امنيت عليه ايران درحالي تصويب شد که کميته اي درکنگره آمريکا اعلام کرده است به بررسي قرارداد گاز شرکت ملي نفت چين (CNOOC) با ايران خواهد پرداخت تا ببيند که اين قرارداد 16 ميليارد دلاري، قوانين تحريم ايران را نقض مي کند يا نه. اگر اين کميته به اين نتيجه برسد که اين شرکت دولتي چيني قوانين مربوط به تحريم ايران را نقض کرده است ممکن است به تحريم اين شرکت بپردازد. دولت آمريکا طي سالهاي گذشته شرکت هايي را که به سرمايه گذاري در صنعت نفت وگاز ايران مي پردازند با تحريم مواجه کرده است.


Comment