Classical Music ( iranian music)

[Rasputin]

همايون شجريان، فرزند چهره شاخص ايران، در 31 شهريور 1354 در تهران در خانواده اي سرشار از موسيقي چشم به جهان گشود. از کودکي علاقه به موسيقي و ريتم در او نمايان بود تا با تشخيص پدر نزد استاد بي همتاي تنبک شادروان ناصر فرهنگفر به فراگيري تنبک و شناخت ريتم که اساس موسيقي است پرداخت و چند سالي هم نزد جمشيد محبي ادامه داد. از ده سالگي در کنار خواهران خود نزد پدر آواز را شروع کرد و در دوران بلوغ روزانه تنبک، آواز و صدا سازي را بصورت فشرده فرا گرفت. در همان زمان به هنرستان موسيقي رقت و کمانچه را به عنوان ساز تخصصي خود انتخاب کرد و در خارج از هنرستان به ادامه فراگيري آن نزد اردشير کامکار پرداخت. از سال 1370 پدر و گروه آوا را در کنسرتهاي آمريکا، اروپا و ايران با تنبک همراهي کرد و از 1378 به بعد در صحنه کنسرت ها با پدر همخواني را آغاز نمود.
همايون در چندين دوره کنسرت هاي خارج از کشور با بزرگان موسيقي ايران به صحنه رفته است. برنامه نسيم وصل اولين برنامه اي است که همايون به تنهايي خوانندگي آن را بر عهده دارد. با آرزوي موفقيت او در راه سخت و طولاني که در پبش روي دارد.

[Rasputin]

Un zamani keh music clasic iran ru beh roshd va khubi bud, ye kasi umad keh 'azan' ro be surateh avaz khund keh bad az hodudeh 50 sal,hanuz in azan zibast be khatere vazni ke dareh,beh khatere zibaish va talfigheh ghashange un ba dastgahe bayat-e tork.

In adam esmesh bud Moazzen zadeh Ardebili,keh chand ruz pish fot kard va mord.hich vaght arzeshe uno nadunestan va dar tanhai mord. Khoda rahmatesh koneh.

[Cop]

dar morede FAYEZ Dashti mitoni chizi gir biari? :P

[Rasputin]

very good site barayeh unhai keh ashegheh clasic music irani hastan .

https://www.radiodarvish.com

[Rasputin]

A Brief History of Persian Music From the Achaemenians.

Our knowledge of the ancient music of Persia during the Achaemenian dynasty (selsele-ye hakhaamanesh) (550-331 BC) consists of writings of Greek historians such as Herodotus' account of the sacred hymns of the Zoroastrians. The most tangible evidence available in the Persian literature is from the Sassanid period (AD 226-642) during the reign of Emperor Chosroes II (Khosro Parviz) who employed many court musicians, some of whom include Raamtin, Nakisaa, Aazaad, Sarkash, and Baarbod. As the most illustrious musician amongst the court musicians of Chosroes II, Baarbod is responsible for devising the first known Persian musical system in which seven modal structures (Khosravaani or 'Royal Modes') are subdivided into thirty tonalities (Lahn) and three hundred and sixty melodies (Dastaan). These numbers reflect the days of the week, month and year of the Sassanian calendar and some hold the view that each piece was reserved for performance during specific days of the year (Joneidi, 42). Aside from some titles of these modes, no information remains regarding their theoretical infrastructure. From their remaining titles we are able to speculate about the possible nature of their compositions. Names such as "Kin-e Iraj" (the Vengeance of Iraj), or "Takht-e Ardeshir" (the Throne of Ardeshir), are believed to have been epic songs. Other titles such as "Baq-e Shirin" (the Garden of Shirin) signify the glories of the imperial court of Chosroes II; and "Sabz Bahaar" (the Green Spring) might have been a descriptive composition (Farhat, 3). The music of the Sassanian period remained influential even after the Arab's conquest over Persia; and was an impetus for the evolution of music throughout the Islamic civilization.

Upon invading Persia (AD 637), the Arabs discovered a highly organized society with a well established musical culture. Persian musicians were soon to be found in all corners of the vast Islamic Empire (Farhat, 4). After the Abbasid dynasty (AD 750-125 took control of power, the position of Khalif-e (Caliphate) was moved from Damascus to Baghdad, formerly part of Persia. Beginning at this point, Persians became prominent figures in the development of the musical arts and the culture of the Islamic world (Ibid). Regarding musical development in Persia just after the Arabic conquest Farhat writes, "At the outset, Islamic religious leaders had assumed a hostile attitude towards music, and regarded it as a corrupting frivolity." The Abbasid's attitude was different. Their kings modeled their court after the Sassanian kings, became increasingly secular, and both music as well as musicians were thriving once again. Some of the musicians and theorists of this period include Ebrahim Museli (742-803), Abu Nasr Faaraabi (872-950), Abu Ali Ebn-e Sina (Avicenna) (980-1037), and later Abdadqaader Maraaqi (d. 1434). It is important to mention here that although some of these names have Arabic resemblance, these men were not of the Arabic stock. Firstly it was (and still is) common in the Islamic world to name children after legendary Moslems and other Qoranic names. Furthermore the scholarly lingua franca of the Islamic Empire was the Arabic language at the time and musicians, partly in order to bear a more versatile identity throughout the Moslem world, were named as such and wrote in Arabic. If we pay attention to their surnames, signifier of their birth place, we can often see that they were indeed Persians (Farhat, 4). If we only consider one's faith to be of importance, then perhaps there is no need for such distinctions between Persian and Arab. But it is because often times in the literature these same Persian scholars are mistakenly considered to be Arabic and not Moslem that an attempt has been made to rectify this issue. Hence many of the Persian musicians during and after the Abbasid period used Arabic names and authored their books in that language.

After the reign of the Abbasid dynasty there was a general decrease in musical authorship and theorizing. Starting in the sixteenth century and lasting until the twentieth century, musical scholarship was on a sharp decline. This is partly attributed to the increased accumulation of power in the hands of the Shi'ite clerics during this time. Even though scholarly musical activity did not sit too well with the Shi'ite rulers, these kings were nevertheless patrons to performing court musicians. During these four centuries musical performance reigned supreme over composition or theoretical analysis and remained as such until recent years. Musical performance as an art was patronized both by the Imperial court of the Safavid dynasty (1501-1772) and the Qajar dynasty (1785-1925). The present twelve dastgaah system is actually a development that took shape towards the end of the Qajar period. During this time the systematics of Western music began to influence the structural organization of traditional Persian music.

Western musical influence from Europe began to appear in Persia after the 1850s. Naaseraddin Shah-e Qajar (ruled 1848-1896), upon three visits to Europe, was highly impressed by the formal receptions and ceremonies held for him and his entourage by the monarchs and heads of state. He was so impressed by the performance of military bands and orchestra in state banquets that after his first European tour in the 1860s, order was given to establish a school of music to train his own Imperial military band. Western notation systems and theories were taught by French instructors who used mostly wind instruments. Some of the pupils trained at this military institute, men such as Ali Naqi Vaziri (1886-1981), emerged as leading Iranian figures in theory and practice of Persian music in the first half of the twentieth century.

With the ascendance of the Pahlavi dynasty (1925-1979) musical activity was becoming more publicly accessible through the establishment of a number of other musical institutions. Cultural reformations were moving urban centers of Iran ever so rapidly towards a more modernized and westernized nation. In the early 30s, a conservatoire in Tehran staffed with European instructors was teaching Western music to Iranian musicians. At the same time traditional Persian music was being performed in concerts under the supervision of Ali Naqi Vaziri (Farhat, 5).

From the post WWII period to the 1970s traditional music in Iran became increasingly institutionalized through the advancement of radio and television and concerts, organized by the Ministry of Culture. Prominent musicians trained both in Western musicology as well as traditional Persian music were performing traditional music in European concert halls and radio stations such as the BBC. There are numerous musical academies and conservatories in Tehran in addition to a remarkable Music Department at the University of Tehran which trains and produces musicians and performers in both the Western tradition as well as the Persian classical tradition.

[Rasputin]

16th century music & dancing scene. Isfahan
Musicians are called "motreb" Dancers are "raghaas" in Farsi.

[Rasputin]

استاد حسين عليزاده در سال 1330 در تهران به دنيا آمد. در هنرستان موسيقي ملي نزد هوشنگ ظريف، علي اكبر شهنازي و حبيب الله صالحي به فراگيري تار پرداخت . پس از دريافت ديپلم از هنرستان در سال 1349 به گروه موسيقي دانشكده هنرهاي زيبا دانشگاه تهران راه يافت و نزد اساتيدي همچون اكبر شهنازى، نورعلى برومند، يوسف فروتن، عبدالله دوامى، هوشنگ ظريف و ... فراگيري موسيقي ايراني را ادامه داد.

در دوران تحصيل با اركستر ايراني تالار رودكي همكاري داشت. و از فصل هنري 1352-51 با گروه هاي مركز حفظ و اشاعه موسيقي در جشن هنر شيراز به اجراي برنامه پرداخت. در سال 1355 به اتفاق پرويز مشكاتيان گروه عارف را تشكيل داد و برنامه هاي متعددي را در داخل و خارج از كشور به اجرا درآورد.

او خود نيز هميشه در جست و جوى راههاى ديگرى بوده كه ديگران نرفته اند در اين سالها عليزاده استعداد خود را محدود به تقليد و تكرار فرم هاى گذشتگان نكرده و در جست و جوى راههاى تازه تر بوده است استاد عليزاده بر خلاف بسياري ديگر از هنرمندان كه فقط به اجراي موسيقي به شكل كاملا" سنتي آن مي پردازند، نوآوري هايي داشته است. مانند ابداع مقام داد وبيداد ( گوشه داد از ماهور و بيداد از همايون، آلبوم هاي راز نو با همكاري گروه هم آوايان و زمستان است با صداي استادشجريان) همچنين اجراي پلي فونيك آواز ايراني ( رازنو، آواي مهر و ...)

استاد عليزاده در سال هاي اخير در آلبوم هاي "زمستان است" ، " بي تو به سر نمي شود" و "فرياد" با استادشجريان ،كيهان كلهر و همايون شجريان به عنوان سرپرست گروه و آهنگساز همكاري داشته است.

فعاليت هاي هنري استاد:
سرپرستي گروه هاي همنوازي مركز حفظ و اشاعه موسيقي ، سرپرستي گروه شيدا، گروه عارف و گروه سازهاي ملي، شركت در چهار دوره هنر شيراز، شركت در اجراي باله گلستان اثر موريس بژار كنسرت ها: كنسرت نوا ( جشن هنر شيراز)، شورانگيز ( تالار وحدت)، كنسرت به نفع زلزله زدگان گيلان( تالار وحدت)، كنسرت به نفع شوراي كتاب كودك ( تالار وحدت، فرهنگسراي بهمن)
خارج از كشور:
فستيوال لوس آنجلس، فستيوال هنرهاي شرق بولونيا ( ايتاليا)، كنسرت در مراسم افتتاح شهر موسيقي ( پاريس)، كنسرت در موزه واشنگتن، كنسرت به دعوت موسسه جهاني موسيقي( نيويورك) كنسرت هاي گوناگون در راديو فرانسه، بلژيك، سوئد، كنسرت در دانشگاه سياتل (آمريكا) ، دانشگاه ييل (آمريكا)، آلبرت هال لندن، كنسرت با هنرمندان هندي در لوس آنجلس و سانفرانسيسكو.

فعاليتهاي آمورشي :
تدريس در كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، مركز حفظ و اشاعه موسيقي، كانون فرهنگي- هنري چاووش، هنرستان موسيقي، و كلاسهاي خصوصي، عضويت در هيات علمي دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران، رياست هنرستان موسيقي(پسران)
خارج از كشور:
تجزيه و تحليل موسيقي ايران در مراكز آموزشي و هنري آلمان و فرانسه، شركت در سمينار شرق شناسي دانشگاه يو. سي. ال. اي. (آمريكا)، دانشگاه سياتل (آمريكا).

آثار آموزشي:
ده قطعه براي تار( كتاب، چهار جلد)، رديف ميرزا عبدالله ( اجرا با تار و سه تار)، دستور سه تار( كتاب)، آموزش سه تار ( اجراي كتاب اول و دوم هنرستان)، رديف مقدماتي ( كتاب سوم هنرستان).
هم نوايي براي سازهاي ايراني:
نوا، سواران دشت اميد، حصار، سرودهاي آذربايجان، شورانگيز، راز و نياز. صبحگاهي، نوبانگ كهن و آواي مهر.
تكنوازي(شيوه سنتي):
ماهور(تار) و سه گاه ( هجراني) "تار"
تكنوازي ( شيوه ابداعي):
تركمن ( سه تار)، پايكوبي (سه تار)، هم نوايي ( تار)، نوا (تار)، همايون( سه تار)، راست پنجگاه(تار) و چهارگاه و بيات ترك.
اركسترال:
ني نوا، عصيان، وارياسيون هاي كردي.
موسيقي فيلم:
چوپانان كوير ( حسين مجوب)، دلشدگان ( علي حاتمي)، گبه ( محسن مخملباف)، زماني براي مستي اسب ها و لاك پشت ها هم پرواز مي كنند ( بهمن قبادي)، ميراث كهن، زشت و زيبا( احمد رضا معتمدي)

[Rasputin]

H.Alizadeh

[Rasputin]

فريد زولاند

دريک روز تابستانی نهم مرداد ماه 1334 شمسی در کابل افغانستان بدنیا آمدم . باشانس اینکه پدرم جليل زلاند هنرمندی بودکه در رأس موسيقی راديو افغانستان چهل و پنج سال خدمات اش تا قبل از تجاوزارت سرخ اتحاد جماهير شوروی سابق و واقعه سياه طالبان بر هيچ افغان پوشيده نيست. پدرم يکی از آوازخونان و آهنگسازان مبتکر بود و خود را هميشه درمقابل مردم مسؤل ميدانست. پدرم به هر کشور مسافرت هنری داشت به مو فقيت و عنوان های فوق العاده روبرو ميشد. برای مثال درسال 1341 در ايران با اجرا و ساختن آهنگ زيبای( ساربان) به روی شعر حضرت سعدی در کيهان آنروز نوشتند روح سعدی با آهنگ ساربان و صدای جليل زلاند دوباره زنده شد. مثال ديگر: درهندوستان دهلی نيوز به پدرم عنوان آواز طلائی و در مدراس و بمبئ ستاره موسيقی افغانستان و غزل خوان استثنائی دادند.
تجربه و رهنمائی های پدرم درزمينه آهنگسازی و مسئوليت های آن در مقابل مردم برای من يک مکتب استثنائی بوده واست. در 1348 شمسی با در دست داشتن بورس تحصيلی از وزارت فرهنگ و هنر به تهران مسافرت کردم. که مشغول تحصيل درهنرستان عالی موسيقی تهران در رشته پيانو شدم، که بعد از گذشت يک سال به هارمونی و آهنگسازی تغيیررشته دادم.
شاگرد استادانی چون آقايان فريدون فرزانه، يوسف زاده، مصطفی پورتراب، مرحوم مرتضی حنانه، مرحومه خانم خسروی و ديگر استادان عزيز بوده ام، که از زحمات بی دريغ شان هميشه سپاسگذارم. تحصيلات خودرا تاقبل از انقلاب اسلامی به پا يان رساندم.
تا با تعبيد اجباری که شامل اکثر همکارانم ميشد، من هم از تهران به لندن و سپس کانادا آمدم و بلاخره در اواخر سال 1979 درشهرلوس آنجلس مقيم شدم. در اواخر1980 وارد دانشگاه USC لاس انجلس، دانشکده موسيقی شدم که مدت دو سال در رشته موسيقی فيلم به تحصيل پرداختم.
آهنگسازی را درسال 1350 شمسی درتهران آغاز و اولين آهنگهای خود را به روی ترانه هایی از اردلان سرفراز و با صدای ستار بنامهای بهت و غزل ساختم که با اقبال فراوانی مردم روبروشد. اين نکته مهم را بايد يادآور شوم که آشنائی من با برادر نازنيم اردلان سرفراز در کوچينی تهران دومين شانس زندگی من بود. چرا که بعداز مدتی اردلان سرفراز دريافت که ميتواند ترانه های خود را در اختيار من قرار دهد که روی ترانه هاش آهنگ بگزارم. که خوشبختانه تا امروز ادامه دارد. (هميشه محتاج دوستی وسپاسگزار همکاريش هستم)
درطول سی سال دوران آهنگسازی ام هيچ وقت مسؤليت خود را نسبت به مردم و ملت ايران فراموش نکرده و مهمتر اينکه هر چند خيلی، خيلی کوچک خود را پاسدار موسيقی امروزو و زبان فارسی ميدانم چرا که امروز بيشتر از هر زمانی زبان، فرهنگ و موسيقی ما مورد تحديد نه تنها بيگانگان بلکه بعضی از مثلأ ترانه سرايان همزبان نيز قرارگرفته است.

[Rasputin]

Farid Zoland

[Rasputin]

Characteristics:

The following characteristics are shared between Iranian and other Central Asian music: The music is mainly monophonic, with each instrument in an ensemble following one melodic scheme.

The music is based upon a modal system; with each mode engenderring different melodic types, called gushehs in Farsi. The execution of the melodic types are left up to the musician.
The use of microtones divides the scales into more than twelve semi-tones.
A priority is given to ornamentation.

The following are characteristics which distinguish Persian music from other Central Asian music:

Melodies are concentrated on a relatively narrow register.
Melodic movement occurs by conjunct steps.
Emphasis is on cadence, symmetry, and motivic repetition at different pitches.
Rhythmic patterns are kept simple.
The tempo is often rapid, and the ornamentation is dense.
Vocal parts are often decorated with Tahrir, a vocal ornamentation similar to yodeling. Click here to hear an example of tahrir.
Also, Iranian music is unique in the Middle Eastern tradition in that the different melodic phrases, or gushes are supposed to model the rhythmic stamp and melodic pattern of poetry.

[Rasputin]

استاد روح ا... خالقي در کتاب سر گذشت موسيقي در مورد استاد عبادي چنين گفته است: احمد عبادي در سال 1285 متولد شده ، او فرزند ميرزاعبداله استاد بي بديل تار و سه تار است. خانه ميرزاعبداله کانون گرم و محفلي بي ريا براي اهل هنر بود و احمد عبادي هنگامي که بيش از هشت سال نداشت در اين محفل با فرا گرفتن ضرب، به ترانه هاي ضربي مو سيقي آشنا شد. احمد شروع به نواختن سه تار کرد که سايه پدرش از سرش دور شد و وي از تعليمات پدر محرروم گرديد ولي چون آتش عشق موسيقي در دلش شعله ور بود نزد خواهران خود مولود و مولوک که از تعليمات پدر برخوردار شده بودند ، اصول نوازندگي را آموخت و به جايي رسيد که در سن هجده سالگي سازش شنيد ني بود. احمد عبادي نه تنها از لحاظ موسيقي و ذوق و قريحه نوازندگي جانشين پدر ميباشد بلکه از جهت حسن خلق و ادب و مهرباني بهترين يادگار ميرزا عبداله است.خانه ي دلِ ياران از مهر و محبت وي آکنده است، هنگامي که انگشتانش روي پرده هاي سه تار به گردش در مي آيد و ناخن پُر قوتش آهنگ ساز را به گوش مي رساند ، قلب آدمي در سينه مي تپد و نغمه هاي دلپذيرش هزاران خاطرات شيرين را از جلوي ديدگان شنونده ميگذراند که هيچ هنري را اين همه تأ ثير شگفت انگيز نيست

اما در مورد نحوه نوازندگي استاد عبادي بايد گفت که سبکي کاملا متمايز نسبت به اساتيد و گذشتگان خوي در نوازندگي دارد که ساخته و پرداخته ذوق هنري سرشار اين بزرگ مرد موسيقي ايران ميباشد. در نوازندگي سه تار ميتوان به سبک استاد صبا و استاد يوسف فروتن و استاد عبادي اشاره کرد که سبک استاد عبادي متمايزتر از ديگر سبکها ميباشد و اين امر به آساني قابل تشخيص است.

*اين مطرب از کجاست که ساز عراق کرد و آهنگ بازگشت به راه حجاز کرد*

خود استاد عبادي چنين ميگويد که در زماني که او جوان بوده ، سريع مضراب زدن در نوازندگي سه تار بسيار مهم بوده و هر کس سريعتر مينواخته از او بعنوان کسي که خوب سه تار ميزند ياد ميکردند ، اما هنگام ضبط صفحات در گذشته ها ، اين سرعت زياد در نواختن موجب بد پر شدن صفحات ميشده و هنگام شنيدن صفحات ضبط شده ، مضرابهاي سه تار شفاف به گوش نميرسيده، به همين دليل استاد عبادي به اين فکر مي افتد که اين مشکل را بر طرف کند . او براي رفع اين مشکل از سرعت مضراب زدن ميکاهد ، توقف ها را بيشتر ميکند ، مضرابها را قويتر و بسيار بسيار شفاف تر بيان ميکند و همين روش به همراه احساس سرشاري که او در کارهايش انجام ميدهد شيوه جديد و بديعي را در سه تار نوازي بوجود مي آورد که مورد توجه اساتيد و شنوندگان موسيقي ايراني قرار ميگيرد و بعد ها بوسيله خيلي ها مورد تقليد قرار ميگيرد اما تا کنون کسي نبوده که بتواند احساسي را که او در کارهايش بوده ارايه دهد.

*حريم عشق را درگه بسي بالاترازعقل است کسي آن آستان بوسد که جان در آستين دارد*

آري کار بزرگ کردن روح بزرگ ميخواهد و بدون شک اين احساس که در کاهاي استاد عبادي موج ميزند با روح بزرگ و عرفاني اين مرد مرتبط است که همگان از او بعنوان معلم اخلاق ياد ميکنند. متاسفانه کارهاي زيادي از استاد عبادي منتشر نشده و اکثر کارهاي او در آرشيوهاي خصوصي ميباشد اما از کارهاي منتشر شده او ميتوان به سه نوار تکنوازي و نوار محفل خصوصي استاد عبادي با آواز خواني استاد شجريان اشاره کرد که به همگان توصيه ميکنم کارهاي استاد عبادي به خصوص آثار تکنوازي او را براي درک بهتر موسيقي ايران زمين وپي بردن به ظرايف اين هنر اصيل ، با دقت گوش کنند.

و چه خوش ميگويد استاد روح ا... خالقي که : *هيچ هنري را اين همه تأ ثير شگفت انگيز نيست. *

شهرِ ياران بود و خاک مهربانان اين ديار مهرباني کي سر آمد شهريارانرا چه شد
زهره سازي خوش نميسازد مگر عودش بسوخت کس ندارد ذوق مستي ميگسارانرا چه شد

استاد احمد عبادي به سال 1371 در تهران چشم از جهان فرو بست ، روحش شاد و يادش گرامي باد.

[Rasputin]

نام اثر : بوسه باران
خواننده : استاد شجريان و همايون
آهنگساز : حسين عليزاده
دستگاه : راست پنجگاه
شعر : شفيعي کدکني
آلبوم : فرياد


شفيعي كدكني

دكتر محمد رضا كدكني در سال 1318 ﻫ. ش در كدكن از روستاهاي قديمي بين نيشابور و تربت حيدريه به دنيا آمد. او
تحصيلات ابتدايي و دوره متوسطه را در مشهد گذراند و از آن پس وارد دانشكده ادبيات دانشگاه مشهد شد و به تحصيل پرداخت و ليسانس خود را در اين رشته دريافت كرد. دكتر شفيعي، همزمان با تحصيلات متوسطه و دانشگاهي در حوزه علميه مشهد به تحصيل علوم ادبي و عربي پرداخت و ادبيات عرب را نزد اساتيد معظم اين حوزه فراگرفت. او در زماني كه در مشهد به تحصيل اشتغال داشت از اعضاي مؤثر و فعال انجمنهاي ادبي به شمار مي رفت و از همان آغاز نوجواني آثارش در مطبوعات خراسان با نام مستعار به چاپ مي رسيد. در سالهاي بعد از 1332 ﻫ. ش با همكاري تني چند از جوانان شاعر و اهل ادب انجمن ادبي تشكيل دادند كه بيشتر طرفداران شعر نو و ادبيات داستاني و ترجمه ادبيات فرنگي بودند كه دكتر علي شريعتي نيز از جمله اعضاي آن انجمن بودند. استاد شفيعي پس از عزيمت به تهران در دانشكده ادبيات دانشگاه تهران دوره فوق ليسانس خود را گذراند و سپس دوره دكتراي زبان و ادبيات عرب را نيز پشت سر گذاشت. او مدتي در بنياد فرهنگ ايران و كتابخانه مجلس سنا به كار اشتغال ورزيد و سپس به عنوان استاد دانشكده ادبيات تهران در رشته سبك شناسي و نقد ادبي به كار مشغول شد. دكتر شفيعي همچنين مدتي را بنا به دعوت دانشگاههاي آكسفورد انگلستان و پرينستون آمريكا به عنوان استاد به تدريس و تحقيق اشتغال داشت. از دكتر شفيعي تا كنون دهها نوشته و مقاله و تأليفات بسياري به چاپ رسيده است


چه گونه دوست ندارم من اين دياران را كه هر شقايقش آيينه اي است ياران را
تمام هستي من در شط سحر جاري است چو ياد آورم آن روشني تباران را
سپيده آينه گردان روحشان بادا كه روشنايي دگر داد روزگاران را
بهار زخمي اين باغ، دلكش است هنوز اگر چه نغمه به لب خشك شد هزاران را
قباي مير غضب سبز و خنجرش سرخ است مخور فريب دروغ اين سياهكاران را
به هوش باش كه خونريزي خزان كو شد كه روح باغ فراموش كند بهاران را

[Rasputin]

فريبرز لاچيني

در سال 1328 در خانواده يي هنرمند متولد شد، از همان کودکي به موسيقي دل بست و فراگيري موسيقي را از ده سالگي آغاز کرد و در همان زمان بود که به هنرستان عالي موسيقي راه يافت و زير نظر استادان اين هنرستان آموزش هنر را دنبال کرد. در 11 سالگي به عنوان آهنگ ساز، کار حرفه يي خود را آغاز نهاد و از جمله کارهاي اوليه او، موسيقي «فصلها و رنگها»، «آوازي ديگر» و «افسون» (قطعاتي براي ترومپت) است.

او در اين دوره به نواختن پيانو، ارگ و گيتار تسلط داشت و در اين زمان همکاري خود را با کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان آغاز کرد و در سال 1357 بري تکميل معلومات و ادامه تحصيل در زمينه موسيقي عازم اروپا شد و چهار سال بعد به عضويت انجمن آهنگ سازان فرانسه در آمد و همزمان به دعوت تلويزيون فرانسه همکاري خود را با اين سازمان آغاز کرد و به نوشتن موسيقي براي کودکان پرداخت. در زمان اقامت در اروپا با فنون موسيقي کامپيوتري آشنا شد و هم اکنون يکي از آفرينشگران موسيقي در يران است.

وي به سال 1364 به ايران بازگشت و به خاطر علاقه زياد به کار براي کودکان، همکاري خود را با کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان ادامه داد. از ديگر آثار وي بايد از موسيقي فيلم هاي نار و ني، تيغ آفتاب، دندان مار، يکبار براي هميشه، ردپاي گرگ و ابيات تنهايي روي اشعار سهراب سپهري، و مجموعه در شب سرد زمستاني روي اشعار نيما يوشيج، و آوازهاي سرزمين خورشيد (ترانه هاي بومي) با صداي محمد نوري و مجموعه پرواز با همکاري منوچهر بيگلري و پايير طلايي (1) ياد کرد. مجموعه از بهار تا بهار و قصه و ترانه هاي کودکانه (آثاري براي کودکان) نيز از ساخته هاي اوست.

[Rasputin]

محمد رضا شجريان به اتفاق پسرش، همايون و نيز حسين عليزاده و کيهان کلهر از سه شنبه شب (هشتم آذر) در تالار وزارت کشور به اجرای قطعاتی از موسيقی سنتی در نغمه دشتی، بيات ترک و نغمه افشاری پرداختند.
اين کنسرت قرار بود به مدت چهار شب برگزار شود که به دليل استقبال گسترده علاقه مندان دو روز ديگر هم تمديد شد. استقبال گسترده مردم از اکناف کشور باعث ايجاد بازار سياه بليت هم شد که تمديد دوروزه اين کنسرت هم نتوانست اين عطش را بخواباند.

کنسرت با تکنوازی تار حسين عليزاده در نغمه اصفهان آغاز شد، آوازی که از متعلقات دستگاه همايون است و عليزاده در کنسرتهای چند سال اخير کمتر به سراغ اين آواز رفته است.




مضرابهای پر و قوی، ريزهای شفاف و شمرده و نيز توانايی عليزاده در پرداختن بداهه به قابليتهای يک گوشه از جمله ويژگيهای اين نوازنده و آهنگساز شاخص موسيقی سنتی است.

عليزاده اگرچه در ميان اهل موسيقی و علاقه مندان اين هنر به نوازنده ای تکنيکی شهره است اما تکنوازی وی در گوشه های آواز اصفهان نشان داده که وی سعی داشته تا با انتخاب اين بخش لطيف ازموسيقی رديفی نمکی از حس و حال را نيز به کار خود ببخشد.

پس از تکنوازی حسين عليزاده گروه چهار نفره به روی صحنه آمدند و با نواختن پيش در آمد دشتی ساخته يوسف فروتن آغاز و با آواز شجريان در دشتی ادامه يافت.

شجريان درآمد دشتی را با بم ترين بخش صدای خود به همراهی کمانچه کيهان کلهر خواند و پس از آن در کردبيات با مطلع "دل زدستم رفت جان هم / بی دل و جان چون کنم" کار خود را ادامه داد و به آواز شور رفت و گوشه خسرو و شيرين در اين دستگاه را با مطلع "چو گل هردم به بويت جامه درتن / کنم چاک از گريبان تابه دامن " خواند.

همنوازی عليزاده با شجريان در اين بخش بيش از آنکه بر ساختار سنتی جواب آواز متکی باشد، بر ساختاری بداهه و گاه ريتميک متکی بود. با اجرای تصنيف "بزن آن زخمه" کار گروه در بخش اول به پايان رسيد.

بخش دوم: بيات ترک و افشاری

بخش دوم کنسرت به آواز بيات ترک و افشاری اختصاص داشت و نشان می داد که گروه چهار نفره شجريان، در چند سال گذشته عمده کارهای خود را بر اين دستگاه، که از آن به عنوان دستگاه مادر ياد می شود، متمرکز کرده اند.

آغازگر اين بخش ضربی بيات ترک، با مبنا قرار دادن گوشه روح الارواح بود که پس مدتی با آواز شجريان همراه شد.

سپس چهار مضراب حسين عليزاده با آواز پدر و پسر در آميخت. با اجرای مثنوی بيات ترک که به صورت پرسش و پاسخ ميان همايون و محمدرضا در رفت و برگشت بود، و تصنيف "سلسله مو" مجموعه قطعات بيات ترک پايان گرفت و گروه پس از وقفه ای کوتاه برای کوک کردن ساز ها بخش افشاری برنامه را آغاز کرد.

"رقص زار" که از جمله تازه ترين ساخته های حسين عليزاده به شمار می رود، آغازگر اين يخش بود. ملودی محکم و موتيفهای پرقدرت از جمله ويژگيهای اين قطعه بود که با آواز همايون و پدر و نيز کمانچه کلهر قوت و قدرت افزونتری گرفت.

"رقص زار" از جمله مراسم آيينی موسيقايی در جنوب و شرق ايران است که به نظر می رسد، عليزاده با تاسی از اين مراسم به آفرينش اين قطعه دست يازيده است.

در اين بخش هم همايون شجريان گوشه عراق افشاری، گوشه اوج اين آواز، را خواند و سپس تصنيف "دستی افشان" روی شعر سهراب سپهری به برنامه پايان داد.

تشويقهای بی امان تماشاگران سبب شد تا شجريان و گروه پس پايان رسمی برنامه ها دو بار ديگر به صحنه بيايند و ايتدا تصنيف قديمی "دوش، دوش" و سپس ترجيع بند هميشگی کنسرتهای چند سال اخيرش، يعنی تصنيف "مرغ سحر" را خو اند

جز تصنيفهايی که حسين عليزاده ساخته، دو تصنيف قديمی نيز خوانده شد که ساختار هردوی آنها به مانند بسياری از تصانيف قديمی بر بنياد کار و عمل است.

تصنيف اولی که در نغمه دشتی خوانده شد پيش از اين از سوی سيدعلی اصغر کردستانی به زبان کردی خوانده شده بود که در اين اجرا با نهادن شعر فارسی "رو سر بنه به بالين تنها مرا رها کن" بر همان ملودی قديمی آن را اجرا کردند.

تصنيف قديمی دوم، "ای سلسله مو سر سلسله بر هم زن،، اما ناشناخته بود و وقتی از کيهان کلهر درباره سازنده اين تصنيف پرسيدم تاکيد کرد که نتوانسته دريابد چه کسی آن را ساخته است.

دو تصنيف ديگر اين کنسرت از تازه ترين ساخته های حسين عليزاده است که يکی در نغمه دشتی و ديگری در نغمه افشاری ساخته شده بود
وجه مشترک هر دوی اين تصانيف، نو بودن قالب شعری آنها بود. حسين عليزاده در برخی از تصانيفی که پيش از اين ساخته بود (از جمله تصنيفی در دستگاه شور در آلبوم شورانگيز) نشان داده بود که به تلفيق شعر و موسيقی مطابق با معيارهای کلاسيک تلفيق شعر وموسيقی چندان اعتقادی ندارد، و آهنگ و ملودی برای وی اهميتی افزون تر دارد.

در اين کنسرت آهنگ وی بر روی شعر محمدرضا شفيعی کدکنی بسيار خوب نشسته و از معدود تصانيف موسيقی سنتی است که در تلفيق با شعر نو موفق از کار درآمده است.

اگر بخشی از اين توفيق وامدار درک موسيقايی عليزاده است، بخش ديگر آن به ساختار شعری شفيعی کدکنی بازمی گردد که در استفاده از واژگان کهن در اشعار نوی خود دستی چيره دارد.

عليزاده در اين تصنيف از مدگردانی (با همان تکنيک استفاده از گوشه های مشابه برای رفتن به دستگاه ديگر) به خوبی استفاده کرده بود و شنونده خبره می توانست دريابد که در بخشهايی از تصنيف که همايون شجريان به همراهی با پدر می پرداخت، در واقع گوشه حصار در دستگاه چهارگاه را در همين تصنيف اجرا می کرد
هر چقدر عليزاده در ساخت تصنيف "بزن آن زخمه" توفيق داشت در ساخت و تلفيق شعر و موسيقی تصنيف "دستی افشان"، که با استفاده از شعر سهراب سپهری ساخته شده بود، کم توفيق بود.

به نحوی که شنونده حس می کرد که به زور اين قطعه و ملودی هابه اين شعر چسبانده شده است.

موخره

کنسرت شجريان اگر چه بار ديگر بخشهای کلاسيک موسيقی سنتی ايران را در عالی ترين وجه خود به نمايش نهاد، اما نشان داد که او با روزهای اوج خود فاصله دارد

اگر چه عموما در کنسرتهای موسيقی سنتی بهترين اجراها به شبهای پايانی اختصاص دارد و بايد منتظر بود و اجراهای ديگر شبهای اين گروه را نيز مورد ارزيابی قرار داد

اينکه در اين اجرا از کيهان کلهر هيچ قطعه ای اجرا نشد نيز از جمله پرسشهايی بود که به نظر می رسد پاسخ آن را بايد در کنسرتهای بعدی اين گروه جستجو کرد

از نکات حاشيه ای برنامه می توان به دکور کار که طرحی از قله دماوند بود و نيز صدابرداری خوب کار اشاره کرد. حميد رضا نوربخش که مديريت اين کنسرت را بر عهده داشت گفت که نزديک به ۶ ساعت برای تنظيم صدا برداری کار وقت صرف شده است