Zartosht Va Zartoshtian

[Rasputin]

فرزاد دهنوي زاده با اندوه خاصي به عکس هاي دوستان زرتشتي خود که به کاليفرنيا مهاجرت کرده اند نگاه مي کند. او ترجيح مي دهد هم کيشانش به جاي مهاجرت به کشورهاي غربي در ايران بمانند.

اين دين که در حدود 40000 پيرو در ايران دارد، به مدت 3200 سال سرکوب ها و نوگروي هاي ديني بسياري را تجربه کرده است. بقاي آن در جمهوري اسلامي که اکثراً مسلمانان شيعه هستند، مشکلاتي را پديد آورده و منجر به مهاجرت خيل عظيمي از جوانان شده است. دراين خصوص، هيچ اطلاعات آماري دقيقي در دست نيست، ولي به نقل از منابع جامعه زرتشتيان ايران، سالانه صدها جوان کشور را به قصد کانادا و ايالات متحده ترک مي کنند. برخي از آنهاحتي از برنامه امريکا براي کمک به اقليت هاي مذهبي نيز استفاده مي کنند.

آقاي دهنوي زاده، مهندس 40 ساله که در جامعه زرتشتيان ايران بسيار فعال است اظهار مي دارد: "من از اينکه هم کيشانم ايران را ترک مي کنند، بسيار ناراحت هستم. فرزندان و نوادگان آنها هيچ ايده اي از فرهنگ ايران و سابقه دين زرتشتي نخواهند داشت." وي در ادامه با اشاره به 200000 پيرو زرتشت پيامبر مي افزايد: "من از به کار بردن واژه اقليت مذهبي براي خودم و هم کيشانم خشنود نيستم. ايران مي تواند موطن تمامي زرتشتيان جهان باشد."

اينان پرستش کنندگان اهورامزدا هستند و آتش در دين آنها نماد پاکي و نيکي است؛ ديني که تا زمان حمله اعراب در قرن هفتم ميلادي، دين ايران باستان [پارس] بوده است. به گفته آقاي دهنوي زاده، از آن تاريخ تاکنون، زرتشتيان ايران "پستي و بلندي هاي بسياري را تجربه کرده اند، ولي دين خود را همچنان حفظ نموده اند". وي از اينکه زرتشتي هاي جوان را در شرکت خود استخدام مي کند، احساس غرور دارد.

اين "پارسي هاي خالص" که جامعه شان با ازدواج هاي خارج از دين زرتشت مخالفت مي کند، در قانون اساسي ايران از همان حق و حقوق يهوديان و مسيحيان بهره مند هستند. آنها براي پرداختن به مراسم مذهبي خود آزادند و همچنين داراي يک نماينده در مجلس ايران هستند. اما صدارت در ارتش و کانديداي رياست جمهوري شدن براي آنها ممنوع است. زرتشتيان معتقدند تبعيضات ديگري هم در زمينه ترفيعات آنها در ادارات و سازمان هاي دولتي وجود دارد.

از ديد بابک مستغني 30 ساله که او نيز در جشن مهرگان شرکت کرده، "بسياري به دليل به دست آوردن آزادي بيشتر، شغل و تحصيلات بهتر ايران را ترک مي کنند. اگر دوستان مسلمان من نيز اين امکان را داشتند، مطمئناً از ايران مي رفتند."

به گفته اعضاي جامعه زرتشتيان، افزايش طبيعي در نزد اين جامعه به دليل ازدواج هاي صرفاً داخلي با مشکل روبرو شده است. اين بدين دليل نيست که دين زرتشت اينگونه وصلت ها را براي آنها ممنوع کرده باشد، بلکه به دليل خواست آنها مبني بر "بقاي خلوص و پاکي در فرهنگ"شان است.

يک مسلمان در ايران نمي تواند با يک غيرمسلمان ازدواج کند، مگر اينکه او به دين اسلام بگرود. اگر يک زرتشتي اين عمل را انجام دهد، مانند يک جذامي مطرود خواهد شد، تا جايي که حتي خانواده او نيز منزوي مي شوند. درحالي که اگر يک مسلمان دين خود را تغيير دهد، اين عمل به عنوان تکذيب اعتقادات ديني و تزلزل در اصول اسلامي شناخته مي شود. چنين شخصي مرتد و خارج شده از دين و مجازات او مرگ است.

آقاي مستغني مي گويد: "ولي اين قلب است که به شما مي گويد با چه کسي بايد ازدواج کنيد و اين مسأله هيچ ارتباطي با دين يا نژاد ندارد."

در سالن جشن که بيش از هزار نفر از پيروان زرتشتي را در خود جاي مي دهد، مسلماناني نيز ديده مي شوند [صرفاً پس از دعوت يک زرتشتي]. شبنم 28 ساله که يکي از اين مدعوين است مي گويد: "من يک مسلمان معتقد هستم، ولي به فرهنگ باستاني کشورم نيز بسيار علاقه دارم."

وي همچنين اظهار مي دارد: "جشن مهرگان نيز مي بايست يک جشن ملي به مانند نوروز مي بود، زيرا هيچگونه ارتباطي با دين و مذهب ندارد."

[Rasputin]

A brief overview
Zoroastrianism is a religion founded in ancient times by the prophet Zarathushtra, known to the Greeks as Zoroaster.

Zoroastrianism was the dominant world religion during the Persian empires (559 BC to 651 AC), and was thus the most powerful world religion at the time of Jesus. It had a major influence on other religions. It is still practiced world-wide, especially in Iran and India.

To quote Mary Boyce,

"The prophet Zarathushtra, son of Pourushaspa, of the Spitaman family, is known to us primarily from the Gathas, seventeen great hymns which he composed and which have been faithfully preserved by his community. These are not works of instruction, but inspired, passionate utterances, many of them addressed directly to God; and their poetic form is a very ancient one, which has been traced back (through Norse parallels) to Indo-European times. It seems to have been linked with a mantic tradition, that is, to have been cultivated by priestly seers who sought to express in lofty words their personal apprehension of the divine; and it is marked by subtleties of allusion, and great richness and complexity of style. Such poetry can only have been fully understood by the learned; and since Zoroaster believed that he had been entrusted by God with a message for all mankind, he must also have preached again and again in plain words to ordinary people. His teachings were handed down orally in his community from generation to generation, and were at last committed to writing under the Sasanians, rulers of the third Iranian empire. The language then spoken was Middle Persian, also called Pahlavi; and the Pahlavi books provide invaluable keys for interpreting the magnificent obscurities of the Gathas themselves." - Zoroastrians, Their religious beliefs and practices, London, 1979, pg 17.
Some of the major tenets of Zoroastrianism include:

God: Ahura Mazda
The supreme being is called Ahura Mazda (Phl. Ohrmazd), meaning "Wise Lord." Ahura Mazda is all good, and created the world and all good things, including people. He is opposed by Anghra Mainyu (Phl. Ahriman), meaning "Destructive Spirit," the embodiment of evil and creator of all evil things. The cosmic battle between good and evil will ultimately lead to the destruction of all evil.
Prophet: Zarathushtra
The religion was founded by Zarathushtra. His date is uncertain, but is probably somewhere around 1200 BC. He lived and preached in the Inner Asian steppes. Zarathushtra received his revelations directly from Ahura Mazda, and from his Archangels (Amesha Spentas).
Scripture: Avesta
The central scripture is the Avesta. The most sacred sections of the Avesta are the Gathas or Hymns of Zarathushtra; they are also the most enigmatic. Later sacred literature includes the Pahlavi Texts, which contain extensive quotations and paraphrases from lost Avesta texts.
Creed
The creed is summarized in Yasna 12. It is likely to have been composed by Zarathushtra himself, and to have been used as an avowal of faith by early converts (Cf. Boyce, Zoroastrianism, It's Antiquity and Constant Vigour, p. 102-4).
Observances
Two sacred garments, the sudreh (shirt) and kusti (cord) are the emblems of the religion. Zoroastrians perform a short cleansing ritual (Padyab), and retie the kusti several times a day with another short ritual (Nirang-i Kusti) as a sign of their faith. Other prayers are recited daily from the Khorda Avesta. Prayer is largely done in the Avestan language. The faithful should also participate in seasonal communal festivals ("Gahambars") during the year.
Fire and "Asha"
Fire, as a symbol of "Asha" and the "original light of God," holds a special place of esteem in the religion. Prayer is often done in front of a fire, and consecrated fires are kept perpetually burning in the major temples.
What newsgroups are there for Zoroastrianism?
alt.religion.zoroastrianism
How many Zoroastrians are there currently?
I believe the last figure I saw was around 140,000. The largest populations are in India and Iran. J Hinnells' booklet Zoroastrianism and the Parsis (p.8 has 17,000 in Iran and 92,000 in India. North American Zoroastrians are reported to be around 5,000.

What scriptures are sacred to Zoroastrianism?
The oldest Zoroastrian scripture is the Avesta. It is about a thousand pages long. Some portions, including the Gathas, are in an older dialect called 'Old Avestan' or 'Gathic Avestan'. The major surviving divisions are:

Yasna
Sacred Liturgy and Gathas/Hymns of Zarathushtra
Khorda Avesta
(Book of Common Prayer) including Yashts (hymns to the sacred beings), Niyayeshes (litanies to the sun, Mithra, Water, Fire, and the Moon), Gahs (prayers for the five periods of the day), Afrinagans (ceremonies of blessing), and other prayers
Visperad
Extensions to the Liturgy
Vendidad
Primarily purity laws, myths, and some medical texts
Fragments
The original Avesta canon comprised twenty-two books, (liturgical, historical, medical, legal). Its existence into the 9th century CE is well documented. Since then much of the non-liturgical texts have been lost.

In addition to the Avesta, Zoroastrians have numerous scriptures from the Sassanian period which are written in a middle-Persian dialect called Pahlavi. Many are exegetical commentaries (called Zand) which translate, summarize and explain the Avesta. The Pahlavi texts also preserve large summaries and translations of lost Avestan texts. They are considered of lesser authority than the Avesta.

When did Zarathushtra live?
According to Bruce Lincoln,

"At present, the majority opinion among scholars probably inclines toward the end of the second millennium or the beginning of the first, although there are still those who hold for a date in the seventh century." (Death, War, and Sacrifice, 1991, pg 150)
Humbach and Ichaporia seem to favor the Xanthos date of 1080 BC but mention the 630 date also. (Heritage, 1994, pg 11).

A commonly given date is the seventh century B.C.E. I think Boyce has convincingly shown the seventh century date to be an error. Humbach also discounts the basis of this calculation in his Gathas 1991 (pg 30). Boyce has wavered on an actual date: between 1400 and 1000 BC (1975), between 1700 and 1500 (1979), around 1400 BC (1988, between 1500 BC & 1200 BC "with the latter more likely" (1992).

[Rasputin]

What is "Asha"?
Like ‘Dao’ in Daoism, Asha is a key concept in the Gathas and throughout scripture. Also like ‘Dao’, it is too complex to be translatable by a single term. I prefer to leave it untranslated, but give a definition somewhere. The more common translations: truth, righteousness, world-order, eternal law, fitness. See also discussion in Dhalla, History of Zoroastrianism (1938, chap. 7.)

WHAT DOES ZOROASTRIAN SCRIPTURE SAY ABOUT ...?
Abortion
A child is said to be formed, and a soul added to its body, after a woman has been pregnant for four months and ten days (Anquetil II, 563). In ancient times, according to the Vendidad (Vd15.9-16), abortion was known to be effected by means of certain plants. It was considered murder.
Action
"A thousand people cannot convince one by words to the extent that one person can convince a thousand by action." (Dk6.e15)
Charity
"This also is revealed in the religion, that Ohrmazd said to Zartosht, 'He who performs charity knowingly and discriminately is like me, I who am Ohrmazd. And he who performs charity ignorantly and without understanding and indiscriminately is like Ahriman'. ... 'Charity is something so worthy, there are 33 ways from Garothman [Paradise] to the Chinwad Bridge, and everyone who is blessed on account of meritorious action is then able to go on one way, and he who is blessed on account of charity is able to go on all those ways'. ... 'Whatever charitable men give, I give them twofold in return, and I store it up'. " (PhlRiv10, tr. based on A.V. Williams 1990.)
Education
"It is the desire of Ahura Mazda from people is this: 'Know me', for he knows: 'If they know me, everyone will follow me'. The desire of Angra Mainyu is this: 'Do not know me', for he knows: 'If they know me no one will follow me'." (Dk6.31, tr. Shaked)
Evolution
"How is existence brought about? Just as one substance is evolved out of another according to its own laws and in the finite time (fixed for it.)" (Dk4.46)
Hell
Hell is a temporary place of suffering for sinners after death. When evil is finally defeated (at Frashegird), the souls of sinners will be released from hell, and will be purified by the ordeal of molten metal. They will then join the congregation of God and the saints.
Hope
"There is a remedy for everything but death, a hope for everything but wickedness, and everything will lapse except righteousness." (SLS20.17, tr. West)
Joy
Angra Mainyu is best fought by joy; despondency is a symptom of his victory.
Paying attention
"As the soul is thus not all, but is in the world for a period for maintaining the body, it is necessary to walk with such circumspection as if one were without shoes, and the whole of this world were full of snakes, scorpions, noxious reptiles, and thorns, and one's fear were: 'Let not the reptiles bite me, or the thorns penetrate me.'" (Dk6.b47, tr. Shaked) In Zoroastrian theology, paying attention is personified as Sraosha ('Hearkening').
Prophets
"The creator Ahura Mazda spoke to Zarathushtra thus: 'O Zarathushtra! I have created no one better than you in the world, and I shall likewise not create one better after you are gone. You are my chosen one, and I have made this world apparent on account of you. And all these people and monarchs whom I have created have always maintained the hope that I should create you in their days, so that they should accept the religion, and their souls should attain to the supreme heaven.'" (SD81.3)
Reincarnation
The concept of reincarnation is foreign to Zoroastrianism. According to Dastur Firoze M. Kotwal, the current head priest of the Wadia fire temple, "No reincarnation as far as our religion is concerned, because if there is reincarnation, then there cannot be the idea of resurrection, you see. So these doctrines go counter to one another. Of course, there is a tendency for bringing in reincarnation from Hindu philosophies or something, because we are living among the Hindus. But no, this is all a recent development, just to placate the Hindus or something like that. But you must be faithful to our religion, because when you wish to introduce something in our religion that is foreign, then there is danger of all other doctrines going topsy-turvey."
Also, according to J. W. Sanjana,

"Faith in this dogma [i.e. reincarnation] is so incompatible with the letter and spirit of traditional Zoroastrianism that it can be said without exaggeration, and with the most perfect reason and justice, that a man who believes in reincarnation is no true Zoroastrian." (Cited in Boyce, 1984, pg 157.)

Responsibility
"When Ahura Mazda the Lord first created humanity, He gave the following order: "Be diligent to save your souls; I shall then provide for your bodily matters. For it is impossible to save your souls without you." People are deluded in the following manner: they themselves strive after material things, and as regards the things of the soul, they put their trust in the Yazads." (Dk6.291, tr. Shaked)
Suffering
"When a person stands in the religion of the Yazads, the Yazads notice the pain endured by him in the world -- even the fact that he came to pain by foot and that he lives lawfully on the work of his hands; and they carry and keep for him in the Reckoning of the Spirits (Armageddon) the discomfort, hunger, thirst, worry, and disease which affect him." (Dk6.106, tr. Shaked)
Truthfulness
"Zartosht asked Ohrmazd, 'Which is the one virtue that is best for mankind?' Ohrmazd said, 'Truthful speech is best, because in truthful speech there is good repute in the world and good life and salvation in Paradise; as regards your descendants and progeny, by doing good deeds it will be better for their families, and your soul will indeed be blessed'. For him who is condemned as regards (material) wealth for the sake of truth, it is better for him than for one who is condemned as regards the soul for falsehood, because it is possible to amass wealth again, but when people have died, their souls pass on. Then there is no remedy for it." (PhlRiv10 tr. based on A.V. Williams 1990.)
Word of God
Religion and the Sacred Word are like flesh and skin (Dk6.324, tr. Shaked)

Highly recommended reading:
Mary Boyce, ZOROASTRIANS, Routledge & Kegan Paul, 1979. Fascinating overview and history by the foremost western scholar of Zoroastrianism. I think Zoroastrians will find this book both inspirational and informative.
Firoze M. Kotwal and James W. Boyd, A GUIDE TO THE ZOROASTRIAN RELIGION, Scholar's Press, 1982. A Nineteenth Century Catechism by Erachji S. Meherjirana, with translation and commentary by a modern Dastur (High Priest). Covers daily observances.

[Rasputin]

واژه*ی سَده ، از ريشه*ی "سَت" در زبان پهلوی آمده است و معنی آن عدد "صد" می*باشد. هنگامی که ايرانيان سال را به دو فصل تابستان و زمستان تقسيم کرده بودند، از آغاز فروردين تا پايان ماه مهر هر سال را تابستان می*گفتند و از اول آبان تا پايان اسفند را زمستان می*ناميدند. آنان هنگامی که صد روز از زمستان و از شروع ماه آبان می*گذشت و روز دهم بهمن فرا می*رسيد، آن را سده می*ناميدند و جشن می*گرفتند.
آنان بر اين باور بودند که سرمای زمستان از آن پس به آرامی کاهش خواهد يافت پس در روز جشن سده به دشت و صحرا روی می*آوردند، هيزم و خار و خاشاک فراهم می*کردند و با فرا رسيدن شب، آتش بزرگی می*افروختند و به اميد افزايش روشنايی در روز بعد که آن را جلوه*های اهورايی می*دانستند به شادمانی می*پرداختند.

روايتی که به جشن سده در تاريخ ايران باستان نسبت می*دهند، ماجرای پيدايش آتش توسط هوشنگ، شاه پيشدادی است که شرح آن در شاهنامه*ی فردوسی به روشنی و رسايی آمده است.
جشن سده پس از اسلام نيز در بسياری از شهرهای ايران برپا می*گشت. چنان که تاريخ اشاره می*کند، بزرگترين جشن سده*ی پس از ورود اسلام به ايران در سال ۳۲۳ هجری، در روزگار مردآويج بن زيار ديلمی و در کنار رود زاينده رود در شهر اصفهان برگزاذ شده است.

اکنون زرتشتيان در همه*ی شهرها و روستاها، با آتش افروزی، سده را جشن می*گيرند. زرتشتيان کرمان، از سده*های دور، جشن سده را با شکوه بيشتری برپا می*داشته *اند.

در زمان گذشته، آتش سده در روستای قنات غستان، در جنوب شرقی شهر کرمان، که در نزديکی ماهان قرار دارد و نيز در بابا کمال که روستايی در شمال شرقی کرمان است، برافروخته می*شد؛ چون زرتشتيان در آنجا سکونت داشتند ولی اکنون آتش جشن سده در کنار باغچه*ی بوداغ*آباد، در شمال شرقی کرمان روشن می*گردد.

از چند روز قبل از جشن سده، جوانان و نوجوانان هيزم مورد نياز را فراهم می*کنند و آنها را به محل برگزاری جشن می*برند و توده بزرگی از هيزم را روی هم انباشته می*سازند. از بامداد روز جشن سده، بانوان زرتشتی در محل برگزاری جشن، حضور می*يابند و با کمک يکديگر سيرو (سيرُگ)، آش مخصوص و خوراکی*های سنتی تهيه می*کنند.




هنگام پسين آن روز در تالار بزرگ باغچه*ی بوداغ*آباد، برنامه*های هنری و فرهنگی شاد با شرکت مردم انجام می*پذيرد و همه با خوراکی*های سنتی پذيرايی می*شوند. گروه زيادی از اهالی کرمان نيز در خيابان*های بيرون از تالار و اطراف محلی که آتش سده افروخته می*شود، از پسين تا غروب آفتاب گرد می*آيند تا به نوعی در بر پا داشتن اين جشن ملی ايرانی شرکت کنند.

پس از پايان مراسم در تالار و هنگامی که آخرين پرتوهای خورشيد، زمين را ترک می*گويد، سه تن از موبدان در حالی که لباس سپيد بر تن دارند، برای شعله*ور ساختن هيزم*ها به آرامی از کنار تالار و نيايشگاه به سوی جايگاه هيزم انباشته حرکت می*کنند. دهموبد نيز آتشدانی در دست دارد که در آن، آتش افروخته شده و شعله*ور است. چند تن از جوانان سپيدپوش که مشعل*های روشن با خود دارند نيز موبدان را همراهی می*کنند.

موبدان در کنار تل هيزم بخش*هايی از اوستا و سرود "آتش نيايش" را باز می*سرايند. اين گروه سه بار بر گرداگرد توده*ی هيزم می*چرخند و پس از توقفی کوتاه در کنار آن به آرامی و هماهنگ به سوی خرمن هيزم می*روند، دهموبد به وسيله آتش موجود در آتشدان که برگرفته از آتشِ آتشکده است و جوانان سپيدپوش با ياری از شعله*ی مشعل*ها، هيزم را آتش می*زنند.

گروه موزيک مستقر در محل، از آغاز تا پايان، آهنگ*های شاد می*نوازند و مردم با شادی، شکوه شعله*ور شدن آتش سده را جشن می*گيرند. هنگامی که تاريکی شب، در حال شکل گرفتن است، روشنايی آنش سده، پيروزی خود را در مبارزه با تاريکی به نمايش می*گذارد.

شعله*های آتش سده، آرام آرام و در برابر ديدگان زيادی از مردم به خاموشی می*گرايد و همه به اين اميد که تا جشن سده*ی سال ديگر، روشنايی و گرمی در کانون خانوادگی خود داشته باشند، با شادمانی به خانه*های خود باز می*گردند.

[Rasputin]

[Religious disputes and the need for spiritual guidance]

. They say that, once upon a time, the pious Zartosht made the religion, which he had received, current in the world; and till the completion of 300 years, the religion was in purity, and men were without doubts.

3. But afterward, the accursed evil spirit, the wicked one, in order to made men doubtful of this religion, instigated the accursed Alexander, the Roman, who was dwelling in Egypt, so that he came to the country of Iran with severe cruelty and war and devastation; he also slew the ruler of Iran, and destroyed the metropolis and empire, and made them desolate.

7. And this religion, namely, all the Avesta and Zand, written upon prepared cow-skins, and with gold ink, was deposited in the archives, in Stakhar Papakan, and the hostility of the evil-destined, wicked Ashemok, the evil-doer, brought onward Alexander, the Roman, who was dwelling in Egypt, and he burned them up. And he killed several Dasturs and judges and Herbads and Mobads and upholders of the religion, and the competent and wise of the country of Iran. And he cast hatred and strife, one with the other, amongst the nobles and householders of the country of Iran; and self-destroyed, he fled to hell.

12. And after that, there were confusion and contention among the people of the country of Iran, one with the other. And so they had no lord, nor ruler, nor chieftain, nor Dastur who was acquainted with the religion, and they were doubtful in regard to God; and religions of many kinds, and different fashions of belief, and skepticism, and various codes of law were promulgated in the world; until the time when the blessed and immortal Ataropad-i Marspendan was born; on whose breast, in the tale which is in the Denkard, melted brass was poured. And much law and justice were administered according to different religions and different creeds; and the people of this religion deposited in Shaspigan were in doubt.

19. And afterward, there were other magi and Dasturs of the religion;and some of their number were loyal and apprehensive. And an assembly of them was summoned in the residence of the victorious Frobag fire; and there were speeches and good ideas, of many kinds, on this subject: that "it is necessary for us to seek a means, so that some one of us may go, and bring intelligence from the spirits; that the people who exist in this age shall know whether these Yazishn and Dron and Afrinagan ceremonies, and Nirang prayers, and ablution and purifications which we bring into operation, attain unto God, or unto the demons. and come to the relief of our souls, or not."

28. Afterward also, with the concurrence of the Dasturs of the religion, they called all the people to the residence of the Frobag fire. And from the whole number they set apart seven men who had not the slightest doubt of God and the religion, and whose own thoughts and words and deeds were most orderly and proper; and they were told thus: 'Seat yourselves down, and select one from among you, who is best for this duty, and the most innocent and respected.'

33. And afterward, those seven men sat down; and, from the seven, three were selected; and from the three, one only, named Viraf; and some call him the Nishapurian. Then that Viraf, as he heard that decision, stood upon his feet, joined his hands on his breast, and spoke thus: 'If it please you, then give me not the undesired narcotic till you cast lots for the Mazdayasnians and me; and if the lot come to me, I shall go willingly to that place of the pious and the wicked, and carry this message correctly, and bring an answer truly.'

42. And afterward, the lots of those Mazdayasnians and me were drawn; the first time with the word 'well-thought,' and the second time with the word 'well-said,' and the third time with the word 'well-done'; each of the three lots came to Viraf.



CHAPTER 2.

[Viraf and his preparations to visit the spiritual realm]

1. And that Viraf had seven sisters, and all those seven sisters were as wives of Viraf; they had also learned the religion of heart, and recited the prayers. And when they heard those tidings, then they came upon them so very grievously, that they clamored and shrieked, and went into the presence of the assembly of the Mazdayasnians, and they stood up and bowed, and said thus: 'Do not this thing; ye Mazdayasnians; for we are seven sisters, and he is an only brother; and we are, all seven sisters, as wives of that brother. Just as the door of a house, in which seven lintels were fixed, and one post below, they who shall take away that post will make those lintels fall; so for us seven sisters is this only brother, who is our life and maintenance; every benefit from him proceeds from God. Should you send him, before his time, from this realm of the living to that of the dead, you will commit an injustice on us without cause.'

17. And afterward, those Mazdayasnians, when they heard those words, pacified those seven sisters, and said thus: 'We will deliver Viraf to you, safe and sound, in seven days; and the happiness of this renown will remain with this man.' Then they became satisfied.

21. And then Viraf joined his hands on his breast before the Mazdayasnians, and said to them thus: 'It is the custom that I should pray to the departed souls, and eat food, and make a will; afterward, you will give me the wine and narcotic.' The Dasturs directed thus: 'Act accordingly.'

24. And afterward, those Dasturs of the religion selected, in the dwelling of the spirit, a place which was thirty footsteps from the good. And Viraf washed his head and body, and put on new clothes; he fumigated himself with sweet scent and spread a carpet, new and clean, on a prepared couch. He sat down on the clean carpet of the couch, and consecrated the Dron, and remembered the departed souls, and ate food. And then those Dasturs of the religion filled three golden cups with wine and narcotic of Vishtasp; and they gave one cup over to Viraf with the word 'well-thought,' and the second cup with the word 'well-said,' and the third cup with the word 'well-done'; and he swallowed the wine and narcotic, and said grace whilst conscious, and slept upon the carpet.

32. Those Dasturs of the religion and the seven sisters were occupied, seven days and nights, with the ever-burning fire and fumigations; and they recited the Avesta and Zand of the religious ritual, and recapitulated the Nasks, and chanted the Gathas, and kept watch in the dark. And those seven sisters sat around the carpet of Viraf,and seven days and nights the Avesta was repeated. Those seven sisters with all the Dasturs and Herbads and Mobads of the religion of the Mazdayasnians, discontinued not their protection in any manner.

[Rasputin]

Survival of the filthiest (KurdishMedia.com; 2nd February 2007; id 13987) is an Interesting article. I would like to add another thing. The Westerners patronize us by saying they are bringing freedom/democracy to us backward Middle-Easterners. Which is true in a sense, yet we fail to understand where democracy came from.

First, the real democracy comes from the teachings of Zarathustra (Asho Zartosht). Indeed, our ancestors believed in Righteousness, a consequence of this being that we believe Righteousness (raasti) can emanate from anyone, be they white, black, yellow or even green. Meaning freedom of speech and thought should be given to all, in the name of the greater Right. So, as Zoroastrians, everyone is free, from which our ancestors called their country, "sarzamin-e Azaadegaan". Now, who and what defines what is right? The society as a whole defines it. Therefore in order to progress forward, the society as a whole, composed of individuals enjoying freedom of speech and thought, decide collectively on what is right and what is not.

Having said so, we can see that freedom and democracy are not new ideas, but rather inherent to our ancestors' way of thought and living.

However, the Westerners' understanding does not come from the original definition of democracy as described above, but from the Greeks'.

Indeed, in the Greek Antiquity, democracy existed but only for the elite, which means, while the elite voted on decisions between themselves, it was more than acceptable to have slaves at their service. Democracy is alright but in your own class. Meaning decisions taken at a lower class level could not affect the whole of society which wasn't true for decisions taken at higher level, which is exactly what we are witnessing today. The West claims it is bringing democracy to other "backward" people on the planet, yet they don't specify for who it is meant.

Today's serfs are in a worse condition than before. In the old times, the master of the house was responsible for the good health and lodging of its slaves, yet today, this responsibility incumbs on the slave itself: today in America, somebody working at minimum wage cannot pay his rent or even eat properly. In the old times, a slave could flee and find refuge in another town or country, however all slaves today are tagged with social insurance number, a passport. Not to forget the role of one's credit rating, etc. which is way of ensuring a slave is accounted for in the system: it doesn't matter how much cash you have because it doesn't mean anything if you're not tied to the system by a loan, a bursary, etc. A free person (of debt, of thought, etc.) is a worthless, if not dangerous, person for the system.

Knowledge and belief in Righteousness is the real key to Freedom and Democracy. I say, it is us who should be bringing real democracy to these westerners, but first, we must practice what we preach, the same way these westerners are already practicing what they're preaching.

As Iranians (Kurds, Persians, Azaris, etc.), we must relearn our culture which has been tainted unfortunately by these Semitic religions, which have only caused misery to our people. We have to believe in the Truth being the most important goal in our lives, and most of all, we must not be shy about saying it so out loud. This is our last chance to making a last stand in front of the culture of the Hulagu of the past and the present.

We must never forget who we are and where we come from.

[Rasputin]

كوه كم ارتفاعى است در هشت كیلومترى مغرب اصفهان، كه قسمت بالاى آن را ویرانه هایى از خشت ضخیم و محكم تشكیل داده و به گفته مورخین یكى از آتشكده هاى معروف اصفهان بوده است. اگرچه تعیین تاریخ قطعى ساختمان مشكل مىنماید، ولى آنچه مسلم است از دوره ساسانى جدیدتر نمىتواند باشد.

بر روی كوه كوچكی به فاصله 20 كیلومتری از سوی باختر اصفهان و در جلگه با صفای فرح انگیز قرب و مشرف بر رودخانه زاینده رود عمارات ویران و آثاری قرار دارد كه به احتمالی به دوره اشكانی و به زعم قوی متعلق به دوره ساسانیان است . موقعیت محلی از این باب كه زردتشتیان قدیم آتش مقدس را همواره در جایی قرار می داده اند كه در دیدگاه مردم باشد و دیگر كیفیت و نقشه ساختمان و مصالحی كه در آن به كار رفته و شهرت این محل بر حسب وجود منابع بسیار به آتشگاه همه و همه نشان می دهد كه برروی این كوه یكی از آتشگاههای زردشتی وجود داشته است و در روی بلندی بر همه جا اشراف داشته است . مصالح ساختمان آن اگر چه گل وخشت است ولی باز هم قدمت وكهولت از آن پیداست .

حمزه اصفهانی از مورخان بزرگ قدیم كه كتاب تاریخ اصفهان او سخت معروف است به ساختن سه آتشكده از طرف بهمن پسر اردشیر اشاره می كند و می گوید یكی در قلعه ماربین به نام شهر اردشیر و دو دیگر به نام زروان اردشیر و مهر اردشیر كه در دو ناحیه دارك و اردستان ساخته است . مفضل بن سعد مافروخی در رساله محاسن اصفهان خود پس از وصف ادیبانه و دلنشینی از ماربین و متنزهات و طراوتها و زیباییها آن می گوید : در این ناحیت چهار باغ وسیع و زیبا قرار دارد یكی به نام ولاشان و دیگری به نام كوهان (این دونام امروز به دو قریه نزدیك به محل آتشگاه اطلاق می شود ) و در قلعه ای در ماربین آتشكده بیت النار قرار دارد كه بهشتی (باغستانهایی ) در جلو آن است .

در اینجا مجال سخن برای ما تنگ است ولی همین قدر می گوییم كه دیوارهای برآورده با خشت خام به طول و عرض40 سانتی متر و ضخامت 14 سانتی متر با ملاط گل و لابه لای آنها حصیر مصالح این ساختمان را كه تا امروز هزار سال بیشتر است و در مقابل حوادث مقاومت كرده است تشكیل می دهد عرض عظیم این دیوارها تنظیمات معماری و هندسی آنها و شباهتی كه به هر حال آثار باقی مانده با نقشه های آتشگاههایی دارد كه در دست است وجود آتشگاه را در اینجا تایید می كند و گفتار محقق معروف ماكسیم سیرو كه معتقد شده است . آتشگاه فعلی اصفهان یكی از قصور شاهزادگان ساسانی بوده است را مردود می شمارد .

پیش از اینكه سخن خود را درباره آتشگاه به پایان ببریم می گوییم كه در دور بر اصفهان دیه هایی هست كه به نحوی با آتش و آتشگاه مرتبط بوده اند و شاید این دیه ها بر این آتشگاه وقف بوده است .

شایسته ذكر است كه در ده نقطه ایران و از جمله اردبیل و كهگلیویه امكنه ای به نام آتشگاه نامیده می شود كه من از كم و كیف آنها آگاه نیستم باز قابل توجه است كه 25 محل در اطراف ایران نام آتش را به نحوی بر خود دارند .از جمله مثلاً آتشان (جیرفت ) آتش خسرو (اهر) آتشكده (زابل و محلات ) و دو آتشكده (بیرجند )و آتشگان (مشهد) .

[Rasputin]

در فضائي که کاهنان، ساحران، آتشبانان بي شمار به بهانه وساطت صدها خدا و خداي نما مردم ساده را گوسفندوار به کنار قربانگاهها، معابد و آتشگاه ها ميکشيدند و با اوراد و آداب و اعمال اسرار گونه به جلب توجه قدرتهاي ساختگي مافوق بشري تظاهر مي نمودند؛ در محيطي که انسانها با وحشت و هراس به هر پديده طبيعي مينگريستند و در هر گوشه اي به انتظار برخورد با موجودات عجيب و مافوق الطبيعه بودند. در دوراني که بشر خود را اسير نيروهاي خارق العاده و رام نشدني ميدانست و اميدوار بود سرنوشت خويش را با شرک و بت پرستي، نيايش مردگان و هراس از زندگاني که با خرافات و شعائر و آداب بدوي آميخته شده بود تحول بخشد. ابرمردي ظهور کرد که پيام نافذ يگانه توحيدش و صداي پر طنين حق پرستيش مرزهاي زمان و مکان را در هم ريخت و از لابلاي قرون و اعصار تاريخ جهل را در نورديد و به فضاها و مکانهاي دور پراکند.

او مبشر سرور و صفا و راستي و محبت بود و مبلغ اراده و اختيار و کار و فعاليت. او بر آن شد که سرنوشت بشر را از کف اختيار خدايان و کاهنان، رمالان و سرداران و سردمداران بدر آورد و در دستهاي پر توان و سازنده انسانهاي راست پندار و راست کرداري که جز در مقابل حق سر فرود نياورند قراردهد. و همين امر موجب اشاعه سريع انديشه هاي او و سربلندي ايرانيان آگاه گرديد. سرودهاي مذهبي که از اعصار بسيار کهن بنام (گاثاها) بر جاي مانده است بخشي از پيام هاي زرتشت است که با رسالتش انقلاب فکري عظيمي را در انديشه بشري پايه گذاري کرد. اين انديشه والا هر چند ابتدا به ظاهر پيروان بسيار نيافت ولي در بسياري از مکاتب فکري و مذهبهاي دورانهاي بعد اثر خود را بجاي گذاشت.

آرياها احساسات و عواطف و معتقدات خود را بيشتر در لباس شعر و سرود نمايان مي ساختند و گفتار منظوم از هنرهاي جالب توجه آنان بشمار ميرفت. به ويژه ميتولوژي و اسطوره هاي مذهبي و فولکلوريک خويش را به صورت حماسه و شعر ميسرودند که حفظ کردن و انتقال آنها نيز بسيار آسانتر صورت ميگرفت. سرودهاي ريگ وداي آرياهاي هند از کهن ترين نمونه هاي اين اسطوره ها و معتقدات مذهبي منظوم است. سرودهاي زرتشت و سرانجام سروده هاي نغز و دلکش گويندگان قديم پارسي را که در ادبيات جهان بي نظير است ميتوان نشانه هاي جوان تري از اين هنر آريايي دانست.

گاث يا به زبان اوستاي قديم "گاثا" به معني سرود است و در زبان سانسکريت يا زبان آريائيان هند، نيز همين مفهوم را دارد. در پهلوي يا زبان ايرانيان دوران ساساني نيز "گاث" به معني سرود بوده است. نام حقيقي زرتشت به آنگونه که در گاثاها آمده «زرتوشتره اسپيتامه» است. يونانيان، زرتشت را "زرو آستر" مي ناميدند و معتقد بودند که اين نام را کلمه آستر يا استر (ايستار) به معني ستاره مشتق شده و مفهوم آن ستاره شناس بوده است.

پروفسور گيگر خاورشناس مشهور آلماني معتقد است که برخي از يونانيها نام او را ترکيبي از کلمات زئيرا به معني نياز و استر (استار) به معني ستاره ميدانستند که رويهم مفهوم آنکه به ستاره نياز مي برد (يا مدد ميگيرد که همان محاسبات نجومي است) داشته است. بهمين جهت گاهي هم زرتشت را استروتوتم يا فرمانرواي ستارگان (که همان عالم آگاه بر ستارگان باشد) مي ناميدند.

رستاخيز زرتشت و تعليمات وي

آئين اوستا خود به خود بوجود نيامده بلکه داراي مؤسس است که از آن طريق مندرجات اوستا را با کيش قديم آريايي و آئين شرک ايران مقايسه مي کنند و تحولي را نمايان مي بينند که تحقق پذيرفته و دين جديد در آنزمان تأسيس شده است. از طرفي زرتشت در گاتها از خويشتن چون انساني ساده سخن مي گويد، نه چون يک وجود افسانه اي. از خداوند متعال (اهورامزدا) به او وحي شده است که آئين خود را به هم ميهنانش و همچنين خانواده اي که در زندگاني او سهم عمده داشته اند و در تبليغات کمک کرده اند اعلام دارد، با اين ترتيب مطالعه منشاء و مبدأ دين زرتشت به طريق قانع کننده اي مشکل و شايد غير ممکن مي باشد، زيرا مهمترين مدرکي که درباره اين دين بدست ما رسيده است کتاب آسماني همان دين مي باشد که به نام (اوستا) موسوم و حقيقت امر اين که کتاب اوستا هشتصد سال بعد از زرتشت پيامبر اين دين نوشته شده است، اين کتاب شامل سه بخش و از مبادي مختلف ميباشد.

گاتها که قديمي ترين قسمت هاي اوستا و شامل سرودها است در زمان هخامنشيان تدوين يافته و قسمتهاي ديگر اوستا در زمانهاي بعدي درست شده است، در زمان ساسانيان همه قسمت اوستا را جمع آوري کردند و هم در اين دوره بود که اوستا (تمام کتاب اوستا) تدوين يافت و اين خود در دوراه اي بود که آئين زرتشت دين رسمي و انحصاري سراسر ايران زمين شده بود. زرتشت در کتاب مقدس اوستا (زاراتوشترا) خوانده شده است.

مطابق آنچه که از اوستا معلوم ميشود، زرتشت در «مدي» بدنيا آمده و از ميان طايفه اي از مغ ها برخاسته است و اين طبقه و طايفه در حقيقت از مردم عاقل و اهل نظر و فيلسوف و دانشمند ملت ايران بود. وقتي زرتشت به سن 20 رسيد از دامهائي که افسونگران و جادوگران و احضار کنندگان ارواح براي او درست کرده بودند گريخت و از دنيا کناره گيري کرد و اين عمل براي اين بود که خود را آماده اجراي فرمان آسماني که به او وحي شده بود نمايد.

در سي سالگي به الهامات و وحي هاي آسماني رسيد که در آنها امشاسپند و (هومانو) که به معني پندار نيک است بنظر او آمد؛ و او را به آسمانها برد و به خدا نزديک کرد. زرتشت دستورات خدائي را گرفت، به فواصل ده سال شش بار ديگر اين الهامات به او دست داد، در چهل سالگي رسماً براي تبليغ دين جديد به مبارزه و پيکار پرداخت. بيش از دو سال از ظهور او نگذشته بود که توانست با تبليغ مؤثر پادشاه عصر يعني (ويشتاسب) را بدين خود برگرداند و به پشتيباني همين پادشاه بود که زرتشت توانست همه ايران را به آئين زرتشتي آشنا کند و بدون ترس در همه جا دين خود را رواج دهد؛ زيرا ديگر نه از مجازات مي ترسيد و نه مانعي براي کار او وجود داشت، آنوقت گروه گروه مردم به دين او در مي آمدند و همه ايران از آن آگاهي داشتند. بيش از سي و پنج سال زرتشت به پشتيباني و اجراي مراسم دين خود پرداخت و اين بدون شک به کمک و پشتيباني سلسله هخامنشي بود. وي در سن هفتاد و هفت در جنگي مقدس که عليه يورش قبيله (هياوآ) مي کرد زندگي را بدرود گفت؛ و يا بقولي با هفتاد تن از پيروانش در پرستشگاه بلخ حين نيايش و ستايش اهورامزدا بدست "براتور" نام توراني به شهادت رسيد. برخي از محققان نوشته اند که در دوران باستان چند نفر به نام زرتشت آمده اند که مروج عقايد زرتشت نخستين بوده اند؛ از جمله فريدون را زرتشت ثاني و جاماسب را زرتشت سوم دانسته اند که در زمان ويشتاسب پدر داريوش ظهور کرده است.

زرتشت به دو عالم معتقد است: يکي روحاني يا « مينو » و يکي جسماني يا « گيتي » و آنچه در عالم است به دو قسم تقسيم مي کند؛ تقدير يا « بخشش » و فعل يا « کنش » و حرکات افعال انسان را سه قسم مي کند؛ اعتقاد يا « منش »، گفتار يا « گويش »، رفتار يا « کنش »، و وقتي انسان به مرتبه سعادت عالي رسيده و، به يزدان نزديک شده و اهل بهشت است که هر سه چيزش اصلاح و داراي: انديشه نيک، گفتار نيک و کردار نيک شده باشد. زرتشت مي گويد، بناي آفرينش عالم بر اضداد است و اين خاکدان ميدان مبارزه نيکي و بدي يا جنود يزدان و اهرمن، و کائنات مابين گير و دار اين قوا واقعند و سعادت بشر بستگي به پيروي اين دو چيز متضاد است و بهشت جاويدان منزل پيروان يزدان و صاحبان نيت و گفتار و کردار نيک است و دوزخ اتباع پليدان و ارواح اهرمني.

اعتقاد به ظهور آخرين منجي

به موجب مقررات آئين زرتشت هر هزار سال از دختري باکره از نطفه زرتشت نجات دهنده اي نمايان مي شود، در هزاره سوم يعني آخرين دوره (سوشيانت) ظهور مي کند، مردگان زنده مي شوند؛ حوادث آسماني موجب ذوب شدن فلزات در دل کوهها مي گردد؛ فلز ذوب شده براي مؤمنين شير سرد و براي دشمنان دين، دردناک است، مردم بدکار و شياطين نابود مي شوند، نيکوکاران به آب زندگي جاويد ميرسند. طبق مدرکي سوشيانت و بنا بر سند ديگر شخص زرتشت خودش آئين مزدا را تکريم و تقديس مي کند؛ خراي از جهان ميرود و خوشي و شادي برقرار ميگردد. کرگ لينگر مينويسد: در دين زرتشت مفهوم بزرگي وجود دارد که نه در آئين مصريان قديم ديده مي شود و نه در انديشه هاي بسيار عميق هندو، آن اين است که جهان داراي تاريخ است و از قانون تحول پيروي مي کند، وضع فعلي جهان را به مرحله نهائي رهبري مي کند، همه نيروها در کار خود بايد به آن راه بروند، در نظر زرتشت دنيا از برنامه استمرار تاريخ پيروي مي کند و ميدان جنگ است، مبارزه اي پر شور، نيروها را مقابل يکديگر قرار داده است و اين امر واجب است و نتيجه آن تکامل مردم با تقوي و بهره مندي از زندگي جاويدان است.

جايگاه برزخ

طبق آئين زرتشت بين بهشت و دوزخ جائي است که برزخ ناميده مي شود، و اين محل جاي کساني است که اعمال نيک و گناهان آنها يکسان است، اين دسته در برزخ تا روز واپسين خواهند بود و آنگاه که همه مردگان زنده شدند آنها نيز بيرون خواهند آمد، زيرا ديگر صاف و پاک شده اند و به مقر سعادتمندان خواهند رفت.

تأثير آئين زرتشت در يهوديان و دين مسيح

بطوريکه بيشتر محققان معتقدند با بررسي دقيق مي توان نفوذ آئين مزدا را در اديان ديگر نمايان ديد.

فتح بابل بدست کوروش کبير موجب شد، ميان ايرانيان و يهوديان رابطه برقرار گردد و به آنان اجازه داده شود که به کشور خويش بازگردند؛ در نتيجه، بسياري از اصول آئين مزدا در ميان يهوديان رواج يافت و سپس در معتقدات مسيحي نفوذ کرد، مکتب ثنوي، شيطان را در برابر خدا قرار ميدهد؛ عقيده به فرشتگان و زندگي جاويدان و معاد از اصول مزديستا است که در اديان مذکور ديده مي شود.

[Rasputin]

اشو زرتشت پیامبر باستانی ایران در 1179 سال پیش از شاهنشاهی کورش بزرگ پیام جاودانی یکتا پرستی در جهان راپس از کنکاش و ژرف نگری درونی در میان مردمان آشکار نمود و ایرانیان آریائی را به پرستش یکتا آفریدگار جهان یعنی اهورا مزدا دعوت کردو پس از پشت سر گذاشتن مشکلات و سختی های بسیار سرانجام در دربار شاه گشتاسب بنیاد اجتماعی و مذهبی کیش زرتشتی را به شکل با شکوهی پایه گذاری نمود .


پیام اهورائی اشوزرتـشـت در گاتـها به شکل معجزه آسایی در میان نیایشها ، سروده ها ، تفسیرها و مطالب گرانبهای اوستا که به وسیله موبدان دین برای درک مردمان زمانه گردآوری و حفظ میشد چون گوهری گرانمایه و نگینی بی بدیل پس از هزاران سال رهبری کار آمد اندیشه ، مذهب و شکوه شاهنشـاهی مقتدر ایرانـی در جهان با پشت سر گذاشتن فراز و نشیب بسیار در هجوم دیوسیرتان و انیران از آسیب زمانه و گزند بدخواهان و بدکنشان در امان ماندو بی گزند پهنه اندیشه و زمان را شکافت و بدست ما رسیدو همچنان آوای دل انگیزش در جان جهـان جاری وجاودان واندیشه پر شکوه یکتـا پرستی ایرانیان پاینده و پایدار است و با یک جهان بینی منطقی وروشن و با یک فلسفه قوی و پویا در اوج اقتدار بر بلندای اندیشه بشریت به نظاره جهـان و مردمان آن نشسته و تحسین اندیشمندان را برانگیخته و جان و روح حقیقت جویان را مجذوب خویش ساخته و زمینه را برای یک زندگی خوش ،سالم و پر از آسایش برای مردمان در کنار پرستش اهورا مزدا و احترام به آفریده های سودمند اهورائی فراهم آورده است .


یک زرتشتی با جهان بینی که از اشو زرتشت آموخته میداند که در این جهان وظیفه ای سنگین را به دوش می کشد و باید همواره آماده نبرد با بدی ها باشد و ضمن دوری جستن از دروغ و گناه و اندیشه های بد پاسدار ارزشها ، نیکی ها و آفریده های سودمند بوده و ضمن گسترش راستی ، شادی و انجام نیکی ودستگیری نیازمندان و یاری درماندگان همواره ارتباط خود را با اهورا مزدا حفظ نماید .


نمـاز رسمی ترین راه ارتباط فرد با اهورا مزدا و یکی از راههای سپاسگذاری از بخششهای بی کران خداوندی است که در آئین زرتـشتـی عاشقانـه همواره مورد توجه بوده و هر زرتشتـی در اوج پاکی اندیشه روزانـه پنـج بار به نیایش اهورا مزدا می پردازد و ضمن سپـاس و ستـایش اهورا مزدا بر آفریده های نیک خداوندی نیز درود می فرستدو ضمن قدرشناسی خود را به خدا نزدیکتر می گرداند تا از بخشش نیک اندیشی برخوردار گردد و بر نیکی های جهان هستی بیفزاید .


در خصوص آشنایی با نمـاز و نیـایش در آئین زرتـشتـی باید به موارد خاصی اشاره کرد و به دانسته های دسته بندی شده جداگانه ای توجه نمود . نیایشها در آئین زرتـشتـی از پیچیدگی های ظریف زیبایی برخوردار بوده و با یک فلسفه خـاص و منطقی قـوی با یکدیگر در آمیخته تا زمینه را برای پاکی انسان و اندیشیدن ژرف به اهورا مزدا فراهم آورد .


در ارتباط با توضیـح فلسفه و ارتبـاط جزئیات در نیـایشها ژرف نـگری و پاسخگویی فقط از عهده موبدان و اندیشمندان قدرتمندی که در خصوص اوستـا و زیر و بم مطالب مذهبی مرتبط با کلام مقدس گاتـها و همچنین فرهنگ دینی زرتـشتـی اطلاعات کاملی در اختیار دارند ساخته بوده و توضیحات ارزشمند ایشان را طلب میکند . در اینجا مطالب صرفاً تداعی کننده ظاهری نمـاز و نیـا یش می باشد و پرداختن به فلسفه این آئین ها بر عهده


موبدان اندیشمندی که همواره نگهبان دین بوده اند گذاشته می شود تا گوهر منطق و راز زیبائیهای نهفته در مراسم نمـاز و نیـایش را بیان کنند . در خصوص آداب نیایش مطالب را باید به چند دسته تقسیم کرد :


1 . کتاب مقدس « خرده اوستـا »


2 . نـور ، روشنـایـی و آتـش


3 . روش خواندن نمـاز و نیـایش


4 . اشکال خواندن نمازهای گروهی


5 . مـاه ، روز و گـاه نیــایش


6 . کشتی و سدره ، لباس نیـایش


7 . پـاکـی تـن و اشـو یی روان


« خرده اوستـا »


خرده اوستـا کتاب کوچک و مقدسی است که شامل قطعاتی چون دعاها ، نیایشها و نمازهایی از اوستـای بزرگ است که بهدینان زرتـشتـی همواره در زندگی روزمره جهت انجام تکالیف مذهبی به آن نیاز دارند . این کتاب ارزشمند توسط موبـد موبـدان آذرپاد مهراسپندان در زمان شاهنشاهی شاهپور دوم ساسانی از قسمتهای مختلف اوستای بزرگ جهت انجام مراسم مذهبی عامه مردم از جمله سدره پوشی ، ازدواج ، گرامیداشت درگذشتگان ، برگزاری جشنها و همچنین خواندن نماز و نیایشهای روزانه که مورد استفاده قرار میگرفت تهیه و استخراج شد و به شکل کتاب کوچکی که مورد استفاده همگان باشد دسته بندی گردیدکه شامل سروده های مقدس اشم وهو ، یتااهو ، سروش باج ، اوستای کشتی ، تندرستی ، پیمان دین ، ستایش یکتا خداوند ، صدویک نام خدا و نیایشهای خورشید نیایش ، مهـرنیایش ، ماه نیایش ، آتـش نیایش و نمازهای گاه هاون ، گاه رفتون ، ازیرن گاه ، ایوه سریترم گاه و اشهـن گاه و قطعاتی همچون اورمـزد یـشت ، هفتـن یشت ، اردیبهشـت یشت ، سروش یشت هادخت ، سروش یشت سر شب ، ورهـرام یشت ، آبـزور ، آفرینگان دهمان ، کرده سـروش ، همازور دهمان و آفرینگان گهنبار ، آفرینگان پنجه ، همازور ، فروردینگان و پتت و . . . می باشد . همانگونه که گفته شد هر کدام از این نیایشها به گونه ای ویژه توسط زرتـشتیـان در مراسم ، جشـن ها و یا نمـازها و نیـایشهای روزانـه مـورد استفاده قرار می گیرد .


نور ، روشنایی و آتـش


« آتـش» زیبـا ترین پرتو خداوند با تنـی مینـوی ، که انسـان قادر به درک آن با حواس بشری خود میباشد . پـاک ، روشـن ، زندگی بخش در تمـام اشکال خود ، چه کوچک و چه بـزرگ ، چه در زمین و چه در اوج آسمـان و قلب خورشید . فرایندی پاک و فروزان ، زنده و روشن از گـذر ماده که به سوی مینـو می شتابد و تن پوش گیتی را می سوزاند تا چشم بر مینـو بگشـاید . یـار و یـاور انسان و یـادآور او ،که او نیز باید خویشتن را همچون آتش به اشویی یعنی همان منتهای خواسته اهورائی برساند تا روزی بتواند با سر بلندی همچون آتـش پـاک سر به آسمان بساید و گیتی را با همه دلبستگیهای دلفریبش ترک گفته و حتی خویشتن را از بند جهان دوم یعنی گیتی مینـوی (1) نیز برهاند و از دام و دانه او نیز رها گشته و رو بسوی مینوی مقدس اهورائی نماید و در آن جای گیرد . با رسیدن به انسانیت که اوج خواسته اهـورا مـزدا از انسانی ست که او را آفریده سپاسگذاری ، قدرشناسی و لیاقت خود را به اهـورا مـزدا نشان دهد و ثابت نماید که قدرت درک حقیقت راستین هستی را داشته و لایق پاداش و رسیدن به مینوی مقدس اهورائی بوده است . در اینجاست که باز میتوان ژرف بینی آریایی را در اندیشه پیام آور اهـورا مـزدا به وضوح مشاهده کرد و از اینکه اشـو زرتـشت اینچنین مدبرانه اندیشه های انسانی را رهبری کرده و اینچنین هنرمندانه ژرفنای ماهیت گیتی و مینو را دریافته و او نیز همانندهنجار حاکم بر هستی که در آن کل کائنات گرمی آتـش و نور و روشنایی ستارگان را نقطه پرگار زندگی خویش قرار داده اند ، آتـش این پرتو پاک خداوندی را پرستش سوی و نماد نیایش های خود ساخته و در جان آتش پاکی مینوی اهورایی را احساس کرده بی اختیار اندیشه پاک حقیقت جوی به سوی او کشیده میشود تا از این چشمه شراب هزاران ساله جامی آتشین را به کام اندیشه تشنه خویش بکشاند و از گرمی این شراب عارفانه در راز و نیازهای عاشقانه به درک هستی و حقیقت محض دست یابد .


یک زرتـشتـی همواره به سوی روشنایی ایستاده و نماز خود را به درگاه اهورا مزدا تقدیم میکند ، چنانکه برای خواندن نماز لزوماً به سمت آتش نمی ایستد بلکه رو به سمت روشنایی خورشید یا مـاه نموده و از روشنایی آنها جهت پرستش سوی برای خواندن نماز و سپاس و ستایش اهورا مزدا استفاده میکند و در صورت نبودن خورشید به طرف نور و روشنایی آتش می ایستد .

[Rasputin]

روش خواندن نمـاز و نیـایش


نماز و نیایش در آیین زرتشتی به سه طریق خوانده میشود :


خوانـدن با صدای بلنـد

خواندن به صورت زمزمه یا واج

خواندن با منشن یا اندیشه بدون اینکه زمزمه ای شنیده شود .

ستایشهایی که به زبان اوستا است باید با آواز بلند و قسمتهای پازند را باید به زمزمه خواند . ستایش با منشن فقط به هنگام نام بردن در تندرستی یا مواقع دیگری که خواندن نیایش واجب نیست صورت میگیرد . نمازها و نیایـشها را میتوان به صورت ایستاده و یا نشسته خواند ، اما توصیه شده خواندن سروش باج و کشتی به صورت ایستاده انجام شود .


اشکال خواندن نمازهای گروهی


خواندن نماز و نیایش به شکل گروهی یا همازور شدن در ستایش بر سه گونه میباشد :


موبـد قسمتی از اوستا را خوانده و دیگران آن را تکرار میکنند .

گروهی یک قسمت از اوستا و یا نیایش را با هم با صدای بلند می خوانند .

ضمن خواندن اوستا توسط چند موبد دیگران بی صدا با حالت واج گوش داده و آن را زمزمه میکنند .

نیایش های گروهی معمولا به هنگام حضور دسته جمعی بهدینان در زیارتگاهها و همچنین آتشکده و مراسم گهنبار و . . . انجام میشود .


مـاه ، روز و گـاه نیــایش


در تقسیمات مذهبی زمانی آیین زرتشتی سال به دوازده ماه و هر ماه به سی روز و هر روز به پنج گاه تقسیم شده است که این ماهها و روزها با نامهای مخصوص به خود مشخص میشوند . ماهها به ترتیب : فروردین، اردیبهشت ، خورداد ، تیر ، امرداد ، شهریور ، مهر ، آبان ، آذر ، دی ، بهمن و اسفند نام گذاری شده است . (در یازدهم فروردین 1304 بنا بر تصویب مجلس شورای ملی در تقویم رسمی کشور از نامهای ایرانی سالنمای اوستایی استفاده شد و از آن زمان نام ماههای زرتشتی و تقویم رسمی کشور یکی شد.) همچنین هر روز از ماه در بین زرتشتیان به یک نام خوانده میشودکه نخستین روز ماه ، به نام اورمـزد آغاز و پس از آن با نام امشاسپندان ادامه می یابد بهمن ، اردیبهشت ، شهریور ، سپندارمذ ، خورداد ، امرداد و پس از آن با نام ایزدان دی به آذر ، آذر ، آبان ، خور ، ماه ، تیر ، گئوش در دسته اول و دی به مهر ، مهر ، سروش ، رشن ، فروردین ، ورهرام ، رام ، باد در دسته دوم و دی به دین ، دین ، ارد ، اشتاد ، آسمان ، زامیاد ، مانتره سپند و انارام در دسته سوم . در سرآغاز هر یک از این دسته ها نام دی به معنی آفریدگار جای گرفته که سه مرتبه تکرار میشود .به همین علت برای متمایز ساختن آنها از یکدیگر این روز های دی به همراه نام روز بعد خود مشهور میباشند .همچنین پنج روز باقیمانده پایان سال که به بهیزک یا پنجه معروف می باشد به ترتیب با نامهای اهنود ، اشتود ، سپنتمد ، وهوخشتره و وهیشتواش نامیده می شود .


توضیحات بالا به این منظور ارائه گردید که در پایان نماز و به هنگام خواندن برساد لازم است تا نام روز و ماه و همچنین گاه بجای آوردن نماز ذکر شود . بنا بر این در آغاز نیایش نماز گزار باید نام روز و ماه را دانسته تا در پایان نماز ، برساد را به نام گاه مورد نظر بخواند . همچنین به هنگام خواندن سروش باج یا لابه لای نیایش های دیگر قطعات مخصوص که مربوط به گاه خواندن نماز است خواسته می شود که باید مطالب ویژه گاه مورد نظر خوانده شود . در این میان روز نیز که به پنج قسمت تقسیم شده با نامهای مخصوص به خود خوانده میشود: هاون ، رفتون ، ازیرن ، ایوه سریترم ، اشهن .


· گاه هاون ، از برآمدن آفتـاب تا نیمـروز میباشد .


· گاه رفتون از نیمروز تا سه ساعت پس از نیمروز میباشد ، با توضیح اینکه از روز اورمزد و آبانماه یعنی آغاز زمستا ن بزرگ (مطابق با بیست و پنجم مهر ماه تقویم رسمی ) تا پایان سال گاه رفتون نداریم و خواندن گاه رفتون جایز نیست . گاه هاون در این روزها از برآمدن آفتاب تا سه ساعت پس از نیمروز میباشد ، یعنی عملا با کوتاه شدن طول روز گاه هاون جایگزین گاه رفتون میشود .


· گاه ازیرن از سه ساعت پس از نیمروز شروع و تا غروب خورشید ادامه می یابد .


· ایوه سریترم گاه با غروب خورشید و پیدا شدن ستاره آغاز و تا نیمه شب ادامه می یابد .


· گاه اشهن از آغاز نیمه شب تا برآمدن آفتاب است . برساد در گاه اشهن بنام روز قبل خوانده میشود یعنی عملاً آغاز روز از بر آمدن آفتاب در گاه هاون در نظر گرفته میشود .


به هنگام آغاز گاه موبد آتـشکده ، ضمن خواندن اوستا در مقابل آتـش با به صدا در آوردن زنگی که در آتشگاه و در کنار آفرینگانی آتـش قرار دارد آغاز گاه تازه را به نمازگزارانی که در آتـشکده هستند اعلام میکند .


زرتشتیان خصوصاً در روزهای اورمزد ، اردیبهشت ، آذر ، سروش ، ورهـرام و همچنین دی به آذر ، دی به مهر و دی به دین به آتـشکده رفته و به نیایش اهورا مزدا میپردازند ، همچنین در روزهای اردیبهشتگان و آذرگان مراسم جشن در آتشکده برگزار میگردد ، هر ساله ضمن برگزاری جشن اردیبهشتگان آتش آتشکده با آتش طبقات مختلف مردم « مس» میشود .


در اینجا به جزئیات و نکات ریزی که همواره به هنگام خواندن نیایشها ، مرتبط با گاه و زمان نیایش میباشد و باید به آنها توجه نمود اشاره میشود . نیایشهای روزانه را نباید نزدیک پایان گاه شروع کرد به طوری که گاه بعدی آغاز شود اما در خواندن اوستاهای بزرگ اگر گاه تمام شد برساد را باید به نام گاه قبلی خواند .


بهترین زمان برای نیایش یک ساعت پس از نیمه شب در اشهن گاه و سپس در گاه هاون و همچنین یک ساعت پس از آغاز ایوه سریترم گاه تا دو ساعت پس از آن میباشد که این ساعات بهترین زمان برای نیایش توصیه شده است .


در آغاز روز پس از خواندن اوستای بایسته ، باید خورشید نیایش و مهر نیایش با هم خوانده شود و باید توجه نمود که خواندن هر یک از این نیایش ها یکی بدون دیگری جایز نیست ، همچنین این نکته که خواندن خورشید نیایش ، مهر نیایش و آبزور در پیش آتش آتشکده ناروا ست ، در ضمن این نیایشها و خورشید یشت ، مهریشت و آبان یشت را در شب یعنی گاههای ایوه سریترم و اشهن نباید خواند .


اوستا های گاه هاون ، رفتون ، ازیرن ، ایوه سریترم و اشهن گاه که هر یک به طور جداگانه قطعاتی از خرده اوستا را به خود اختصاص داده اند را باید در گاه مخصوص به خود خواند .


ماه نیایش را فقط در شب یعنی از آغاز گاه ایوه سریترم تا پایان اشهن گاه میتوان خواند . سروش یشت سر شب فقط در ایوه سریترم گاه تا سه ساعت از شب گذشته خوانده میشود و در هنگامی دیگر خواندنش جایز نیست . در سر شب آتـش نیایش باید پس از سروش یشت سر شب و در حضور آتـش خوانده شود .


خواندن یزشنی و آفرینگانها بجز آفرینگان رفتون در گاه هاون و خواندن وهیشتواش گاه در روز توصیه شده است ، خواندن اهنود گاه یایشت گاهان برای تندرستی چند روز پشت سر هم و خواندن پتت در ده روز پنجه و روز اورداد (کبیسه) و سه روز نخست درگذشتگان جایز نیست . (مجموعه سخنرانی های موبد شهزادی – مهرانگیز شهزادی ، صفحات 65 تا 72 )

[Rasputin]

کشتـی و سـدره لباس نیـایش


سدره پیراهنی است گشاد با آستینی کوتاه و بدون یقه که از 9 تکه پارچه که در گذشته از جنس پشم ، پنبه و یا ابریشم دوخته می شد ، اما در حال حاضر سدره معمولاً از پنبه تهیه میشود . سدره در جلو از گریبان به پایین چاکی دارد که تا به سینه میرسد و در انتهای آن کیسه کوچکی قرار گرفته که به عقیده زرتشتیان مومن و معتقد کیسه کرفه نامیده میشود و معتقدند که کنشهای نیک و سودمندی که در زندگی روزمره از آنها سر میزند در آن جای گرفته و ذخیره میگردد . سدره لباس ویژه پاکی است که نشان بندگی اهـورا مـزدا است و یک زرتـشتـی موظف است در تمام لحظات بجز مواقع خاص آنرا به تن داشته باشد .


سدره پوشی معمولا در بین 7 تا 15 سالگی طی مراسمی که توسط موبد انجام میشود صورت می گیرد و پس از آن فرد رسماً در جامعه مذهبی پذیرفته میشود و همواره باید کشتی و سدره را به تن داشته باشد و نمـازهای روزانه را بجای آورد . کسی را میتوان زرتـشتـی مومن و واقعـی بشمار آورد که سدره پوشیده و کشتی بسته باشد.


کشتی بندی است باریک و بلند که از 72 نخ پشم گوسفند توسط زن موبد بافته میشود . این 72 نخ را هنگام بافتن به شش قسمت که هر یک دارای دوازده رشته است تقسیم میکنند و به هم می بافند . عدد هفتاد ودو کنایه از هفتاد و دو فصل یسنا است و عدد دوازده اشاره به دوازده ماه سال و عدد شش اشاره به شش گهنباردارد ، سه دور بستن کشتی به دور کمر و بر روی سدره اشاره به سه بنیاد آئینی دین اشو زرتـشت یعنی اندیشه نیک ، گفتار نیک و کردار نیک دارد و پیوسته آنرا یادآوری می کند .


کشتی را باید همواره پیش از خوردن غذا یا پس از آن و همچنین قبل از خواب و بعد از بیدار شدن و پیش از رفتن به آتـشکده و آتـش ورهـرام (2) و خواندن اوستـا و نمـازهای روزانه نـو کـرد .در ضمن برای پاکی تن باید پس از استحمام کشتـی نـو شود . برای کشتی نو کردن شخص باید پس از شستن دست و روی ، به هنگام خواندن سروش باج وقتی به « نمس چایا آرمی تش ایجاچا » میرسد کشتی را باز کرده و پس از اتمام سروش باج به خواندن اوستـای کشتـی بپردازد و در حین سرودن اوستـای کشتـی به ترتیب زیر دوباره کشتی را بر روی سدره به کمر ببندد که این کار همواره باید در حال ایستاده انجام شود .


ابتدا دو سر کشتی را در دست گرفته و ضمن خواندن اوستای کشتی پس از رسیدن به جمله « شکست اهریمن باد» باید با دست راست سه بار بر روی دست چپ زد ، سپس در ادامه وقتی« مس و وه وفیروزگر باد » خوانده میشود باید وسط کشتی را پیدا کرد وکشتـی را بوسید و پس از « خشنوتره اهورهه مزدا » دوم بهنگام خواندن اشـم وهو کشتـی بدور کمر میزان می شود . در ادامه سرایش اوستای کشتی در یتااهووئریو اول در « شیوتنه نام » در قسمت جلو با دست راست گره اول زده میشود و عیناً در یتـااهووئریو دوم در « شیوتنه نام » در قسمت جلو با دست چپ گره دوم زده میشود . خواندن اوستا ادامه پیدا کرده و در هنگام خواندن اشم وهو در « استی اشتا» گره اول با دست راست در پشت سر زده میشود و در « استی اشتا» دوم ، گره دوم با دست چپ در پشت سر زده میشود . مابقی اوستای کشتی تا به آخر خوانده میشود و بدین شکل کشتی نو کردن به پایان می رسد .


نیایش کشتی دارای دو قسمت پازند میباشد که بخش اوستـایی آن در میانه قرار گرفته است . در ادامه مطالب مرتبط با لباس نمـاز باید اضافه کرد که به هنگام خواندن نیایش سر باید پوشیده باشد و چنانچه نمازگزار تا سه گام نزدیک آتـش ایستاده باشد باید دهان خود را نیز با پارچه ای بنام پـنام بپوشاند .


پـاکی تن و اشـویی روان


کلیه مطالبی که باید در خصوص آشنایی با چگونگی خوانـدن نمـاز و نیـایش در کیش زرتـشتـی مورد توجه قرار گیرد از نظر گذشت و مفاهیم و اشکال ظاهری مراسم بیان شد . در آخر بطور خلاصه می توان اینگونه عنوان کردکه یک زرتشتی پس از مراسم سدره پوشی بطور رسمی به جمع زرتشتیان می پیوندد و از آن پس همیشه با پاکی تن که با خواندن اشم وهو ، یتااهو وسروش باج به هنگام استحمام و کشتی نو کردن پس از آن حاصل میشود باید نمازهای روزانه خود را بجای آورد و از بر آمدن خورشید در بامداد که از خواب بر می خیزد ، پس از شستن دست و روی با سری پوشیده در مکانی که تا هفت قدم از هر سوی پاک میباشد رو به سوی روشنایی ایستاده و ضمن گذاشتن خوشبوهایی همچون چوب صندل ، کندر و اگربتی و . . . بر آپریگون (مجمر آتش ) با نو کردن کشتی نماز خود را آغاز میکند و در ادامه با خواندن نیایشهایی از کتاب خرده اوستا همچون اشم وهو ، یتااهو و دیگر نیایشها به سپاس و ستایش اهـورا مـزدا و آفریده های نیک و سودمند اهورایی می پردازد و در پایان پس ازخواندن تندرستی ، پیمان دین و ستایش یکتا خداوند با خواندن بـرسـاد نماز و نیایش خود را با ذکر نام ماه ، روز و گـاه مورد نظر به درگاه اهـورا مـزدا تقدیم میکند . این عمل در طی شبانه روز پنج مرتبه تکرار میشود .


در حال حاضر کسانی که خواندن خرده اوستا را بطور صحیح فرا نگرفته اند و یا زمان کافی برای نیایش در اختیار ندارند ، ضمن پاکی تن و اشویی روان با خواندن 3 تا 7 مرتبه اشم وهو و یتااهو با سری پوشیده ، رو به سوی روشنایی یا آتـش ، نمـازهای بایستـه خود را بجای می آورند . ضمنـاً برای جایگزینی خوانـدن دیگر قسمتهای خرده اوستا جدولی وجود دارد که بر اساس آن با خواندن تعداد مشخصی اشم وهو و یتااهو و در پایان ، برساد همانند خواندن همان نیایشها بهره لازم برای نمازگزار حاصل می گردد .


یک زرتـشتـی در کنار نیایشهای روزانه در طی سال با برگزاری جشن های ماهیانه و داد و دهش در شش چهره گهنبار و برپایی نوروز و جشن سده و رفتن به آتـشکده و آتـش ورهرام ، شاه ورهرام ایزد (3) و زیارتگاههای دیگر در روزهای ویژه وگرامیداشت در گذشتگان در پرسه های همگانی ، تلاش میکند تا پـاکی تن و اشـویی روان خویش را همواره حفظ نماید و نیکی و پـاکی را در جهان گسترش دهد ، چنانکه هر زرتـشتـی پیوسته این آیه از گاتـها را با خود زمزمه میکند :« ات چا توئی وام خیاما یوئی ایم فرشم کرنئون اهوم مزدائوس چا اهورا ئونگهو آ مویسترا برنا اشا چا هیت هترا منائو بوت یترا چیس تیش انگهت م اتا . »


ای اهـورا مـزدا ، بشود در زمره کسانی باشیم که جهان را ، به سوی آبادانی و پیشرفت و مردم را به سوی رسایی و خوشبختی رهنمون می سازند . اهنود گات – یسنا هات 30 بند 9




= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =


پـاورقی :


1 . گیتی مینـوی : در بندهش بزرگ ، فرایند هستی یافتن جهان هنرمندانه و به گونه ای زیبـا توصیف میشود که آفریدگاربزرگ اهـورا مـزدا سر آغاز آفرینش خود را مینـو قرار داد تا جایـگاه فـروزه های نیـکـش یعنی امشاسپندان باشد . با آفرینش مینـو راز هستی شکل گرفت و اهـورا مـزدا برای آفرینش گیتی در ابتدا به آن شکل مینـوی داد و به آفرینش گیتی مینوی پرداخت و سپس به این گیتی مینوی که پس زمینه جهان مادی بود هستی گیتی ای بخشید و بدین گونه گیتی را آفرید و آنرا جایگاه زندگی در اوج آزادی و انتخاب وهمچنین تلاش پیوسته انسـان برای شرکت جستن در نبردنهایی و پیروزی بر دروغ و پلیدی قرار داد .


گیتی مینوی را که پس زمینه و سرآغاز آفرینش گیتی بوده را جایگاه روان انسـان در گذار از جهان مادی به سوی مینـوی اهـورائی قرار داد و ارتباط تنگاتنگی مابین گیتی گیتی ای و گیتی مینوی برقرار کرد ( برخی از انسانها و روان درگذشتگان در شرایط خاص توانایی گذشتن و بازگشتن از مرزهای این دو محیط را دارا میباشند برای نمونه میتوان به داستان سفر موبد ارداویراف اشاره کرد .) اهـورا مـزدا گیتی مینوی را جایگاه درنگ و بازگشتن روان برای تکامل و رسیدن به اشویی تا زمان دل کندن از دلبستگیهای انسانی و آمادگی برای ورود به جایگاه پر فروغ اهورائی ( انارام ، انغر روشنگاه خدا ) وهمپرسگی با اهـورا مـزدا در روز واپسین قرار داد .


انسان اندیشمند و آگاه باید با درک حقیقت راستین ، هدف بزرگ خود را رسیدن به مینوی اهورائی قرار داده وبرای رسیدن به فروزه های پاک اهـورائی تلاش کند تا در روز واپسین لیاقت همپرسگی با اهـورا مـزدا را دارا باشد و به آفریدگار خویش بپیوندد .

[Rasputin]

درخت کاری و محیط زیست و اعتقاد به چهار عامل آفرینش در میان زرتشتیان بسیار قوی است و پدر و مادرها کمک می*کنند فرزندانشان به این اصول توجه کنند. کودکان و نوجوانان زرتشتی می*دانند که آنچه که امروز کاشته می*شود، برای فردای آنهاست و ما چه باشیم و چه نباشیم برای فرزندان و نوادگان مان این نهال ها را می*کاریم. کودکان زرتشتی چه در مدارس و چه در آموزش هایی که به آنها می*دهیم می*آموزند که محیط زیست چقدر برای ما مهم است و درخت کاری ضمن اینکه جامعه را سبزتر نگاه می*دارد، به بهتر بودن زندگی هم کمک می*کند.


یکی ازهفت مرحله ِ آفرینش در دین زرتشتی آفرینش زمین یا خاک است. از سوی دیگر آتش به عنوان نهاد حرارت و انرژی، آب، خاک و هوا چهار عنصری هستند که به عنوان عناصر اولیه یا نهادهای اولیه آفرینش نگهداری شان برای تمام زرتشتیان ضروری و واجب است و این بایستگی را در آموزش های زرتشت می*بینیم که در زندگی امروز ما نقش بسیار دارد. آلودگی محیط زیست جهان را امروز به حال خفقان برده است و کاشتن یک درخت می*تواند به کم کردن این آلودگی کمک کند و این را در آموزه*های زرتشت از هزاره*های پیش تا کنون داریم.


ایران مشکلات عدیده*ای دارد که یکی از آنها آب و هوای مناطق کویری است. از سوی دیگر در سده*های پیش ایرانی ها بیشتر در شبانی و ایلیاتی و کوچ کردن بودند و کمتر به اسکان و در یک جا ساکن شدن و ساختن آنجا نظر لطف داشته اند و متاسفانه همین مسئله باعث شده که بسیاری از آن عوامل محیط زیست آسیب ببیند و از بین برود.


انجمن زرتشتیان انتاریو بیش از سی سال است که فعالیت می*کند. در این انجمن بیش از هزار و ششصد نفر عضو هستند که از این تعداد حدود پانزده درصد را زرتشتیان ایرانی تشکیل می*دهند. گروه*های دیگر زرتشتی کسانی هستند که در پاکستان، هند و آفریقا بوده اند تلاش ما این است که همه ِ گروههای زرتشتی، بویژه نسل های جوان را بیشتر به هم نزدیک کنیم. زرتشتیان انتاریو مراسمی *مانند چهارشنبه سوری، سیزده بدر و جشن سده را با هم برگزار می*کنند.

[abadani69]

چک چک، ايران- مرد روحاني که به نشانه پاکي، سرتا پا سفيد پوشيده است، از روي کتاب مقدس زرتشتي، مذهب قديمي ايران قبل از اسلام، فراز هايي را مي خواند تا ياد آور يکي از تلخ ترين وقايع تاريخ ايران باشد: هفتصدمين سالگرد فتح ايران به دست اعراب.

حمله اعراب، تاريخ پرسيا، نام ايران باستان، را تغيير داد: اسلام به عنوان دين جديد جايگزين زرتشت شد و پيروان آن پراکنده شدند.

هزاران زرتشتي که از هنوز در ايران باقي مانده و جامعه کوچک زرتشتيان ايران را تشکيل مي دهند در کنار زرتشتيان هند و آمريکا و ساير کشورها به اين پرستشگاه کوهستاني آمدند و مراسم چهار روزه اي را به همين منظور برگزار کردند.

موبد گشتاسب بليواني خطاب به جمع سخن مي گفت که در آستانه درب برنزي معبد که به غاري که گفته مي شود قهرمان مذهبي آيين زرتشتي، نيک بانو، بعد از حمله اعراب به آنجا پناه آورده بود، گردآمده بودند.

وي گفت: "ما در اين مکان مقدس جمع شده ايم تا براي اهورا مزدا، خداي زرتشتيان، نيايش کنيم و همچنين ياد نيک بانو را گرامي بداريم و آنچه اعراب بر سر نياکان ما آوردند به ياد آوريم".

بليواني قبل از اينکه قسمت هايي از اوستا، کتاب مقدس آيين زرتشت را به زبان باستاني ايران بخواند، به زبان فارسي امروزي با جمع سخن گفت.

طبق روايت، نيک بانو، کوچک ترين دختر آخرين پادشاه اميراطوري پرسيا، به کوهستان پناه برد و براي نجات جانش از دست متجاوزين، به درگاه اهورا مزدا دعا کرد. کوه به شکلي معجزه آسا دهان باز کرد و او را در پناه خود جا داد.

در کنار معبد، قطره هاي آب چشمه هاي کوهستاني چکه مي کند و نام "چک چک" که به زبان فارسي يعني "قطره قطره" از همين جا آمده است. طبق روايت، چشمه ها، از قطرات اشکي بوجود آمده اند که کوهستان به ياد نيک بانو ريخته است. يک درخت تنومند هم در کنار معبد قرار دارد که گفته مي شود از عصاي نيک بانو روييده است.

جمهوري اسلامي از زماني که در سال 1979 به قدرت رسيد، آيين زرتشتي را تحمل کرده و جايگاه رسمي آن را حفظ کرده و يک صندلي در مجلس را در اختيار آنها قرار داده است. همچنين به پيروان اين دين اجازه داده است که مراسم مذهبي خود را برگزار کنند. به عنوان مثال، درجايي که طبق قانون رقص مختلط ممنوع است، زنان و مردان زرتشتي اجازه دارند به عنوان قسمتي از مراسم مخصوصشان در معابد در بسته، با يکديگر برقصند و موسيقي اجرا کنند.

با وجود اينکه درسال هاي هفتاد ميلادي عده زيادي از زرتشتيان به آمريکا مهاجرت کردند، هنوز 50 هزار زرتشتي از باقي مانده 300 هزارنفري آنها در ايران زندگي مي کنند.

گزارشگران حقوق بشر مي گويند که زرتشتيان هم مانند جامعه کوچک يهوديان و مسيحيان، از تبعيض ها در رنجند و نمي توانند در برخي از مشاغل، مشغول به کار بشوند. اما تعداد زيادي از زرتشتيان فقط به اين دليل ايران را ترک کردند که از سختگيري هاي عمومي که توسط حکومت برقرار شده بود، مانند همه ايراني ها در عذاب بودند.

آيين زرتشت، هنوز در ايران که 70 ميليون از جمعيت آن مسلمان شيعه هستند، جايگاه خاصي دارد و مردم ايران به تمدن قبل از اسلام خود، عميقا افتخارمي کنند.

ايرانيان با هر مذهبي که دارند مراسم چهارشنبه سوري، جشن آييني آخرين چهارشنبه سال و سال نو ايراني را در ماه مارس برگزار مي کنند. طي اين مراسم ايراني ها بوته ها را در کوچه و خيابان آتش مي زنند و به اين اميد که ناکامي ها را پشت سر بگذارند از روي آن مي پرند و رقص و پايکوبي مي کنند و اين مراسم برخلاف تلاش هاي روحانيون که آن را مراسمي غير اسلامي مي دانند، همچنان برگزار مي شود.

اردشير خورشيديان، موبد بزرگ زرتشتيان مي گويد: "جامعه زرتشتيان در ايران بزرگ نيست اما مراسم و آيين هاي آن بطور گسترده و نه فقط در ايران بلکه در ساير کشورهاي جهان، گرامي است".

در "چک چک" که به پير سبز هم مشهور است و در 550 کيلومتري جنوب تهران واقع شده است، جايگاهي براي زائران در کوهپايه و در پايين معبد در نظر گرفته شده بود. خانواده ها روي فرش ها به تفريح مشغول بودند و بچه ها مي رقصيدند و والدينشان در معبد نيايش مي کردند.

پدرام سروش پور، مي گويد: "تابستان براي بسياري از زرتشتيان با اجراي مراسم پير سبز، آغاز مي شود. اين واقعه سمبولي براي زرتشتياني است که به سنت ها و آيين هايشان وفادار مانده اند".

[Rasputin]

[Rasputin]

خیابان جشنواره، واقع در شرق تهران، روز دهم بهمن ماه امسال، پر از ماشین*هایي رنگارنگ بود که با فاصله*های کم از یکدیگر، کنار خیابان پارک شده بودند و صاحبان آنها سعی داشتند هر چه سریع تر خود را به درب مجموعه شبه*باغ «مارکار تهرانپارس» برسانند تا بتوانند در مراسم جشن سده شرکت کنند.

درب این باغ بزرگ، بر روی تمام ایرانیان زرتشتی باز بود اما پیروان ادیان دیگر برای وارد شدن باید از چند روز قبل*تر با انجمن زرتشتیان تهران هماهنگ می*کردند و کارت ورودی دریافت می*نمودند. درب ورودی را مسیري به نسبت باریک که در دوطرف آن زمین بازی قرار گرفته، به درنیمه شیشه**ای سالن برگزاری مراسم متصل می*کند.

سالن ابتدایی، اتاق نسبتا بزرگی است که اطرافش را میزهای کوچک و بزرگی پر کرده، روی میزها انواع مجله ها و کتاب*های زرتشتی دیده می*شود از سخنان زرتشت تا سرودهای گاتها و کتاب*های کوچکی که با کیف زیبایی برای آویختن به گردن تهیه شده. روی یکی از میزها عکس*هایی از «اشو زرتشت» و قند*های سبزرنگ کوچک و بزرگ که زرتشتیان در مراسم خاص خود به یکدیگر هدیه می*دهند جلب توجه می*کند.

دو زن با لباس*های سنتی ایرانی در ابتدای درب ورودی سالن اصلی ایستاده*اند در دستان اولی آیینه*ای کوچک و ظرفی از گلاب دیده می*شود (در ایران باستان مرسوم بوده که صاحبخانه هنگام ورود میهمان، با آیینه و ظرفی از گلاب به پیشواز می**رفت) و در دست نفر دوم ظرفی از نقل آمیخته به گل قرار دارد.

محوطه سالن سرد، اما مالامال از جمعیتی است که با شادی به یکدیگر جشن سده را تبریک می*گویند. مراسم حدود ساعت چهار و سی*دقیقه و با ورود چهار موبد بزرگ و پخش همزمان سرود ملی ایران آغاز می*شود جمعیت به احترام ورود موبدان و پخش سرود ملی به پا خاسته و سکوت می*کنند.

با تمام شدن سرود ملی، کودکي هفت ساله* برای چند دقیقه* بخش*هایی از گات*ها را می*خواند سپس رییس انجمن زرتشتیان تهران، «مهندس دانشمند» ضمن تبریک و تشکر از حضور حاضران که باعث گرمی بخشیدن به این جشن ملی شده از دلایل برگزاری مراسم در سالن مارکار می*گوید: «ما تا سال پیش هر سال این جشن را در "کوشک ورجاوند" برگزار می*کردیم که امکانات بیشتری داشت. اما سال گذشته به دلیل تقارن این جشن با روز عاشورا مراسم مختصری با حضور هم کیشان مان برگزار کردیم و امسال هم به دلیل واقع شدن این جشن در ماه محرم و احترام گذاشتن به عقاید هموطنان مسلمانمان سعی کردیم که در این مکان جشن را بر گزار کنیم»

با سخنرانی مختصر «مهندس دانشمند» نوبت به سخنرانی «موبد نیکنام» نماینده زرتشتیان در مجلس شورای اسلامی رسید او سخنانش را در حالی آغاز کرد که جمعیتی بالغ بر هزار نفر در سالن اصلی جمع شده بودند و اطراف تمام صندلی ها مالامال از مردمی بود که باید به ناچار ایستاده مراسم را دنبال می*کردند. موبد نیکنام با تلمیحی به ضرب*المثلی آلمانی، کثرت جشن*های هر ملتی را نشانگر زنده* بودن آن ملت می*دانند، مردم ایران را به دلیل تعدد جشن*هایشان جز زنده*ترین ملت*های دنیا دانست : «ما جزء معدود کشورهایی هستیم که مراسمی همچون نوروز داریم، آیین ملی که یونسکو سعی دارد آن را به عنوان یک میراث معنوی به ثبت جهانی برساند. در واقع جشن*هایی همانند نوروز شاهکار فرهنگی این کشور است» سپس نماینده زرتشتیان در مجلس شورای اسلامی هموطنان غیرزرتشتی اش را مخاطب قرار داد : «طی این سال ها بسیاری از شما هموطنان خواستار شرکت در این نوع مراسم بودید اما نکته مهم این است که کار ما یک کار نمایشی نیست که شما بخواهید از آن فیلم و عکس تهیه کنید و به دیگران نشان بدهید، باور کنید نیاکان ما برای حفظ و حراست از این آیین*ها سختی*های بسیاری کشیده*اند، این گنجینه فرهنگی، زیبایی*های بسیاری را درون خود جا داده. بنابراین بر همه ما ایرانیان فرض است که این زیبایی*ها را گرامی*بداریم».

پس از اتمام سخنان موبد نیکنام، «اردشیر خورشیدیان» رییس انجمن موبدان تهران برای جمعیت حاضر از فلسفه به وجود آمدن جشن سده سخن گفت: «جشن سده جشن مهار آتش توسط ایرانیان است و می شود این جشن را از چند جهت بررسی کرد، از لحاظ علمی می*دانیم که ایرانیان باستان زمان را به هفت ماه تابستان و پنچ ماه زمستان تقسیم می*کردند و جشن سده درست در صدمین روز زمستان برگزار می*شود زمستان در اصل زورش را در نیم کره شمالی زده است و از این پس هوا رو به اعتدال پیش خواهد رفت».

در ادامه، موبد خورشیدیان ضمن ایرانی خواندن جشن سده و متعارف بودن این جشن قبل از زرتشت در ایران، از آمیختن اسطوره*ها با اتفاقات علمی صحبت می*کند که باعث شده این اتفاقات برای عامه مردم باورپذیر و قابل درک شوند : «در اعتقادات ما ایرانیان، جشن سده گرامیداشت روز مهار آتش توسط هوشنگ شاه است که فردوسی آن را با زبان اسطوره به بهترین شکلی توضیح داده است.» پس از پایان یافتن سخنرانی*ها مراسم با نواختن ساز و خواندن آواز توسط گروه جوانان زاگرس غرب و اجرای حرکات موزون دو گروه از کودکان زیر هفت سال و هفت تا ده سال ادامه یافت.



گوشه*ای از باغ کنار هیمه*ای که برای آتش فراهم شده گروهی از جوانان غیرزرتشتی جمع شدند یکی از آنها پسری است با موهای بلند، کاپشن ارتشی، گردنبند بزرگی از نقشه ایران که در مرکزش نشان شیرخورشید حک شده به همراه انگشترها و دستبند نقش فروهر. مي گويد: «من فکر می*کنم که از اغلب هموطنان زرتشتیمان زرتشتی*ترم، چون روی تمام ادیان مطالعه کردم و به این نتیجه رسیدم که دین نیاکانم از جاذبه*های بسیاری برخودار است. گرچه ادیان مختلف از هم متاثر شدند و سعادتمندی و بهزیستی بشریت را تعقیب می*کنند».

دختر جوانی کنار یکی از مونیتورهای که در سالن ابتدایی برای دنبال کردن مراسم قرار داده*ا*ند ایستاده، سال دومی است که در مراسم جشن سده شرکت می*کند اما از شیوه برخورد زرتشتیان چندان راضی به نظر نمی*رسد. «من آمده*ام تا در مراسم اجدادیم شرکت کنم هر چند زرتشتیان زیاد با ما خوب برخورد نمی*کنند و از حضور ما خوشحال به نظر نمی*رسند اما برای من بودن در این جشن یک وظیفه دوست داشتنی است» خانم زرتشتی اي که کمی آن سوتر ایستاده و به صحبت*های دختر جوان گوش می دهد به آرامی نزدیک می*شود دستش را روی شانه دختر می*گذارد : «باور کن شاید قسمت عمده این رفتارها به خاطر شرایط تحمیلی باشد، در مراسمی که غیر زرتشتی*ها حضور دارند حرکات ما به شدت کنترل می*شود ما چاره*ای نداریم، شرایط ما را درک کن دوست خوبم»

در سالن اصلی موبدان به دور آتش مقدس (آتشی که زرتشتیان عقیده دارند اشوزرتشت ازآتش نیاکانی به همراه آتش شانزده صنف آن روزگار از جمله آتش اجاق مسگر، آهنگر، خانه*دار، موبد و... گرد آورده) جمع می شوند و از چند دختر جوان (با این شرط که زرتشتی باشند) خواهش می*کنند برای یاری آنان به کنار آتش بیایند، دختری غیرزرتشتی با حسرت به دختران داوطلب چشم دوخته و مي گويد: «آرزو داشتم من هم بتوانم داوطلب بشوم اما با این که تمام مدت می*گویند این یک جشن ملی-میهنی است نه دینی، مرا به دلیل زرتشتی نبودن از داوطلب شدن منع می*کنند» لرزش صدایش را در سینه کنترل می*کند: «مهم این است که هم خودم و هم تمام حاضران می*دانیم که گرمای این مراسم وجود من و جوانان هم سن و سال من است چه زرتشتی و چه غیر زرتشتی»

موبدان با خواندن دعا مشعل*هایی را با آتش مقدس روشن می*کنند و به دست دختران داوطب می دهند و همراه با نوایی از ساز و دهل که تمام فضا را پر کرده به سمت هیزم*ها حرکت می*کنند جمعیت در میان خود برای این کاروان سفیدپوش راهی باز می*کنند موبدان و همراهانشان (دختران جوان) سه دور به نشانه سه اصل از آیین بهی یعنی گفتار نیک، کردار نیک، و پندار نیک می*چرخند سپس مشعل*ها دست به دست می*شود تا در دست موبدان قرار بگیرد و ابتدا مسن*ترین موبد ایران یعنی «موبد فیروزگر» با خواندن دعا آتش را به هیمه نزدیک می*کند. سه موبد دیگر نیز پس از او این عمل را تکرار می کنند و ناگهان آتشی بزرگ شعله می*کشد و جمعیت غرق در شادی اطراف آتش دست یکدیگر را می*گیرند و به خواندن سرود «ای ایران» می*پردازند.



پسرزرتشتی که دست دوستان غیرزرتشتیش را در دست گرفته با شادی از همراهی تمام ایرانیان صحبت می*کند: «همه ما آریایی هستیم لر، کرد، فارس و ... من خوشحالم و افتخار می کنم که در کنار دوستان غیرزرتشتی ایستاده*ام و همگی با هم این جشن بزرگ آریایی را برگزار می کنیم.»

مراسم به انتها رسید و جمعیت آرام آرام سعی دارند از محوطه خارج شوند مرد مسن غیرزرتشتی که کنار در منتظر فرزند خود ایستاده، عقیده دارد شرکت غیرزرتشتیان در این مراسم کار بیهوده*ای است : «بهتر است هرکسی به عقاید دینی خودش احترام بگذارد هرچند تصور می*کنم این گرایش*ها بیشتر از روی تفکرات خام دوران جوانی ناشی می*شود و بسیار زود از بین برود».