Emam Zaman

[donsaeid]

حيات فرهنگى در عصر امام مهدى(ع)




بىترديد عصر امام مهدى(ع) عصر حاكميت نور دانش و بينش و از درخشانترين و زيباترين اعصار روى كره زمين از آغاز آفرينش جهان و انسان خواهد بود. آنچه در اين نوشتار تقديم خوانندگان عزيز مىشود برخى از ابعاد زندگى و شكوفايى و درخشندگى آن عصر است كه با تلخيص از نظر گرامىتان مىگذرد.


اشاره :

بىترديد عصر امام مهدى(ع) عصر حاكميت نور دانش و بينش و از درخشانترين و زيباترين اعصار روى كره زمين از آغاز آفرينش جهان و انسان خواهد بود. آنچه در اين نوشتار تقديم خوانندگان عزيز مىشود برخى از ابعاد زندگى و شكوفايى و درخشندگى آن عصر است كه با تلخيص از نظر گرامىتان مىگذرد.

در عصر درخشان امام مهدى(ع) حيات فرهنگى به گونهاى شكوفا و بارور مىگردد و دانش و فرهنگ و معنويت بويژه علوم دينى و احكام و مقررات و معارف انسانساز اسلام در سراسر گيتى بسط و گسترش مىيابد و چرخهاى فرهنگ و آگاهى و شناخت با سرعت وصفناپذيرى به حركت مىافتد.
كتابهاى مربوط به شرح حال راويان احاديث كه به كتابهاى رجالى مشهورند و نيز شرح حال و بيوگرافى آنان و تقسيمبندى روايات به صحيح و ضعيف كه بيشتر به حدس و گمان تكيه دارد و در عصر غيبت و به خاطر نرسيدن دست مردم به امام معصوم مورد استفاده قرار مىگيرد به پايان مىرسد؛ زيرا در عصر ظهور مردم به مقررات و احكام قطعى دست مىيابند و از اينها بىنياز مىگردند. همچنين بيشتر تفاسير از اعتبار ساقط مىشود و تنها تفاسير برخاسته از روايات رسيده از پيامبر و اهل بيت باقى مىماند.
همينگونه قرائتهاى مختلف از قرآن شريف كه دليلى براى آن نازل نشده است برداشته مىشود چرا كه مردم قرآن و قرائت صحيح آن را به گونهاى كه بر قلب مصفاى محمد(ص) فرود آمده است از امام مهدى(ع) مىآموزند و تفسير و پيام و مفهوم آن را آنگونه كه خدا اراده فرموده است مىشناسند و بر معارف بلند و راز و رمز و شگفتيهاى آن كه همچنان ناشناخته و پوشيده است، آگاهى مىيابند.
حضرت امام باقر(ع) فرمودهاند:
توتون الحكمة فى زمانه حتى ان المراة لتقضى فى بيتها، بكتاب اللَّه و سنّة رسوله1
يعنى به مردم عصر حكومت درخشان او، دانش و بينش ارزانى مىگردد كه زن در كانون خانه خويش براساس كتاب خدا و سنت پيامبرش عادلانه و آگاهانه داورى مىكند و نيازى به ديگرى ندارد.
اين روايت نشانگر اين واقعيت است كه مردم در روزگار حاكميت آن حضرت، براساس آداب و مقررات دينى تربيت شده و احكام شريعت را آموخته و بر پايهاى از فرهنگ و تمدن اوج مىگيرند كه هر بانويى مىتواند در درون خانه خويش ميان آن دو انسان براساس مقررات كتاب خدا و سيره و روش عادلانه پيامآور بزرگ او قضاوت كند.
اميرالمؤمنين على(ع) هم طى گفتوگويى با جناب كميل بن زياد نخعى مىفرمايند:
اى كميل، هيچ علمى نيست مگر آن كه با من آغاز گردد و هيچ سرى نيست مگر آنكه با قائم پايان پذيرد.2
لازم است بدانيم كه خود امام مهدى براساس كتاب خدا و سيره و شيوه انسانساز و افتخار آفرين پيامبر تدبير امور مىكند و به اندازه ذرهاى از آن انحراف نمىجويد. او شريعت جديد يا دين ديگرى نمىآورد كه با اسلام راستين ناسازگار باشد.
همچنين واقعيت كه رخ خواهد داد اين است كه همه مذاهب پديد آمده پس از رحلت پيشواى بزرگ توحيد پيامبر گرامى ملغى مىشود و از ميان مىرود چرا كه اينها راه و رسمى است كه در كتاب خدا و سنت پيامبر جايى ندارد. در كلامى كه از عالم اهل سنت به نام ابن العربى بيان گرديده آمده است:
امام مهدى پس از ظهور، دين را همانگونه كه بود و نازل گرديد آشكار مىسازد، به طورى كه اگر پيامبر گرامى حاضر باشد به همان حكم كند. او مذاهب مختلف را از روى زمين با ارشاد و هدايت خويش برمىدارد و جز دين خالص و پاك آسمانى نمىماند.3
آرى در آن شرايط پر افتخار است كه اتحاد بزرگ اسلامى تحقق مىپذيرد چرا كه همه مسلمانان در اصول دين و فروع آن و همه مسايل فقهى و احكام و مقررات شرعى، متحد و يكپارچه مىگردند.
دين راستين همان اسلام واقعى خواهد بود و مذهب همان مذهب تشيع كه مذهب خاندان وحى و رسالت است و پيامبر گرامى مردم را بدان دعوت نموده است. و همه بشريت بدين سان زير پرچم پر افتخار لاالهالااللَّه، محمد رسولاللَّه، على ولىاللَّه در اوج سعادت و رفاه و نيكبختى زندگى مىكنند.
در حديثى كه امام مجتبى از پدرش حضرت على نقل مىفرمايد چنين آمده است:
مهدى زمين را از برهان و دانش و نور هدايت پر مىكند تا آنجا كه سراسر گيتى به وى ايمان آورد و كافران مسلمان شوند و فاسقان صالح گردند.4
و باز حضرت على(ع) در بيان ديگرى از حضرت مهدى چنين مىفرمايد:
... لافترك بدعة الا ازالها ولا سنة الاّ اقامها.5
يعنى آن پيشواى الهى تمامى بدعتها را نابود مىكند و همه سنتها و شيوههاى پسنديده را زنده و برپا مىكند.

تربيت در عصر امام مهدى(ع)
از واقعيتهاى ترديد ناپذير اين است كه انسان در همه ابعاد، قابل تربيت و سازندگى است و هنگامى كه برنامههاى تربيتى براساس ارزشهاى والاى اخلاقى و انسانى تنظيم گردد بشريت راه اعتدال و درستى را خواهد گزيد. و در راه و روش شايسته و ستودهاى گام خواهد نهاد. اما اگر برنامهها و عوامل تربيتى فاسد و ناصالح باشد بدون ترديد نتيجه معكوس خواهد داد و انسان به سوى تباهى خواهد رفت.
1. كانون خانه و خانواده كه كودك در آن ديده بر جهان مىگشايد يك كانون و عامل تربيتى است كه در جهتدهى به كودك نقش بسيار مهمى دارد.
2. پس از خانه، نقش مدرسه است كه كودك با ورود بدانجا مراحل نخستين دانش و فرهنگ را از طريق آموزگاران دريافت مىدارد و هر چه مراحل مختلف علمى را طى مىكند سطح مطالعه و فرهنگ و آگاهيهاى او بالا مىرود تا سرانجام به عالىترين مراحل و مدارج علمى و فكرى مىرسد.
3. عامل محيط و جامعه، كودكى كه در جامعهاى مملو از دروغ و شائبه و بىبندبار رشد مىكند تربيت ناشايست و نادرست مىپذيرد و كودكى كه در جامعه دين باور و امانتدار و سرشار از حيا و درستكارى تربيت شود فردى شايسته خواهد بود.
4. رسانههاى گروهى و دستگاههاى تبليغاتى جامعه همچون روزنامهها و مجلات، راديو و تلويزيون و...
امام مهدى(ع) كه در انديشه اصلاح جامعه جهانى است و مىخواهد جامعهاى به راستى اسلامى پىريزى نموده و آن را به ارزشهاى والاى انسانى و قرآنى آراسته سازد، در اين راه مىبايست از وسايل و عوامل تربيتى بهره گيرد و آموزشهاى تربيتى صحيح و سازنده خويش را به وسيله اين وسايل و تجهيزات به گوشها برساند. از اين رو مدارس و آموزشگاهها را، فرهنگ و تعاليم انسانساز اسلام اداره و رهبرى مىكند و راههاى تعليم و تربيت در همه مراحل از شيوهها و برنامههاى اسلامى بهرهمند مىگردد و وسايل ارتباط جمعى به طور كامل، شايسته و مفيد و ثمربخش مىشوند و از چهارچوب مقررات و ارزشهاى اسلامى تجاوز نمىكنند.6
چنانچه حضرت على(ع) با عباراتى بسيار شنيدنى چنين نويد مىدهد كه:
مهدى(ع) هواهاى نفسانى را به هدايت باز خواهد آورد آنگاه كه هدايت را به هواپرستى بفروشند و آرا و نظرها را بر قرآن منطبق سازد چون قرآن را بر مدار آراى خويش باز خوانند.7

[donsaeid]

YouTube - Rare footages, catastrophy in Imam Hadi and Askari (as) mosq

YouTube - imam zaman, Hese gharib , ali lohrasbi

[Rasputin]

Disappear into thin air? Scientists take step toward invisibility.

Flip a switch and make something disappear? It's been the stuff of science fiction for decades. Now, two Duke University scientists and their colleagues have built the world's first device to render an object invisible.

At least, it's invisible to microwaves..

But researchers say the work demonstrates that, in principle, objects could be made to disappear from radar, cameras, and other detection devices. The trick? A new class of engineered substances called metamaterials.

These materials could someday add muscle to microscopes, reduce the size and increase the capability of radar, sonar, and other remote-sensing devices, and cloak or shield objects, researchers add. The rudimentary microwave cloaking device was reported in Friday's edition of the electronic journal Science Express.

It's hard to overstate "how amazing this whole field is," says Nathan Myhrvold, former chief technology officer for Microsoft Corp., who now heads Intellectual Ventures, a company in Bellevue, Wash., that focuses on inventions.

Metamaterials exhibit electrical and magnetic properties not found in natural materials. In essence, they respond to radiation - whether microwaves or visible light - in new ways. The US military's current stealth technology makes a plane hard to detect by radar. In theory, metamaterials could make it disappear.

The cloaking device, announced Friday, looks deceptively simple. "It's a compelling example of what we can do" with key properties that metamaterials exhibit, says David Smith, a Duke University professor of electrical and computer engineering who is one of the field's two founding fathers.

In essence, the device consists of tiny copper antennas etched on thin, nested cylinders of circuit-board material. In the center, the team put a small object that would send microwaves flying helter-skelter if they struck it. A microwave beam slipped past this array of antennas and the target it encircled, much like ocean swells flow past a small offshore rock poking through the surface. The microwaves slipped by the setup virtually unaffected.

Potential applications range from improving cellphone technology to shielding people and equipment from disruptive forms of radiation.

The field of metamaterials is still in its infancy, Dr. Smith says. In 1967, Russian physicist Victor Veselago showed that it was possible in principle for matter to appear to display oddball traits.

Light could appear to move backward. A reed would appear to bend back out of a batch of metamaterial, rather than continue in the same general direction, as it would in water. A lens made from this theoretical material would perfectly reproduce the tiniest details of the object behind it - at least over very short distances - in ways no traditional lens can.

In the late 1990s, physicist John Pendry of London's Imperial College began making metamaterials. By tailoring their designs, researchers could give these materials unique electrical and magnetic properties that their constituents - like the copper and fiberglass in Smith's device - couldn't hope to match individually.

In 2000, Smith found a combination of metamaterials that displayed the oddball optical properties Dr. Veselago's calculations predicted.

While Smith and his colleagues are working to cloak a three-dimensional object, others are looking to perfect superlenses.

In May, a team led by physicist Xiang Zhang of the University of California at Berkeley unveiled the first crude superlens using ultrahigh-frequency sound waves.

The hope, he says, is to develop devices, such as ultrasound imagers and sonar, that are smaller and lighter and render objects in far more detail than today's devices can.

[donsaeid]

وجود حضرت مهدي عليهالسلام ناپيدا يا ناشناس


يكي از موضوعاتي كه پيرامون وجود حضرت مهدي عليهالسلام مطرح است، مسأله چگونگي غيبت آن حضرت ميباشد؛ بدين معنا كه آيا ديده نشدن آن حضرت همان ناپيدايي و غيبت جسمي است، يا به معناي ناشناسي و غيبت معرفتي ميباشد؟



انواع غيبت
الف: غيبت معرفتي:
غيبت معرفتي، همان غيبت شخصيتي و حقوقي است. در اين فرض، امام زمان عليهالسلام از ديد معرفتي ما مخفي است؛ يعني آن حضرت به طور عادي زندگي ميكند و مردم كوچه و بازار او را ملاقات كرده و با او نشست و برخاست و معاشرت ميكنند و حضرت با مردم هم صحبت و همدم ميشود، ولي مردم شناخت و معرفت به اينكه، اين شخص امام زمان عليهالسلام است، ندارند. حكمت الهي چنين اقتضاء كرده كه حضرت به وسيله ناشناس ماندن از خطراتِ احتماليِ ستمگران و ظالمان در اَمان بماند تا ذخيرهاي براي روز مبادا باشد.
رواياتي بر اين نظريه دلالت ميكنند مثل:
1 ـ امام صادق عليهالسلام فرمود: "اِنَّ في صاحِبِ هذَا الاَْمْرِ سُنَنٌ مِنَ الأَْنْبِياءِ عليهمالسلام سُنَّةٌ مِنْ مُوسيَ بْنِ عِمْرانَ وَ سُنَّةٌ مِنْ عيسي عليهالسلام وَ
سُنَّةٌ مِنْ يُوسُفَ وَ سُنَّةٌ مِنْ مُحَمَّدٍ صلياللهعليهوآله فَاَمّا سُنَّةٌ مِنْ مُوسَي بْنِ عِمْران فَخائِفٌ يَتَرَقَّبُ وَ اَمّا سُنَّةٌ مِنْ عيسي عليهالسلام فَيُقالُ فيهِ ما قيلَ في عيسي عليهالسلام وَ اَمّا سُنَّةٌ مِنْ يُوسُفَ فَالسَّتْرُ يَجْعَلُ اللّهُ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الْخَلْقِ حِجابا يَرَوْنَهُ وَلايَعْرِفُونَهُ وَ اَمّا سُنَّةٌ مِنْ مُحَمَّدٍ صلياللهعليهوآله فَيَهْتَدي بِهُداهُ وَ يَسيرُ بِسيرَتِهِ؛1 در صاحب اين امر (حضرت مهدي عليهالسلام ) سنتهايي از پيامبران عليهمالسلام است: سنّتي از موسي بن عمران و سنتي از عيسي عليهالسلام و سنّتي از يوسف عليهالسلام و سنتي از محمد صلياللهعليهوآله ؛ امّا سنتي كه از موسي عليهالسلام دارد، آن است كه خائف و منتظر فرصت نشسته است.
امّا سنتي كه از عيسي عليهالسلام دارد آن است كه دربارهاش بگويند آنچه را كه درباره عيسي عليهالسلام ميگفتند.
امّا سنتي كه از يوسف عليهالسلام دارد، مستور بودن است. خداوند بين او و مردم حجابي قرار ميدهد، به طوري كه او را ميبينند ولي نميشناسند.
و امّا سنتي كه از محمد صلياللهعليهوآله دارد، آن است كه هدايت شده به هدايت او و سير كننده به سيرت اوست."
2 ـ امام صادق عليهالسلام فرمودند: "فَما تُنْكِرُ هذِهِ الاُْمَّةُ اَنْ يَفْعَلَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ بُحُجَّتِهِ كَما فَعَلَ بِيُوسُفَ اَنْ يَمْشِيَ في اَسْواقِهِمْ وَ يَطَأَ بُسُطَهُمْ حَتّي يَأْذَنَ اللّهُ في ذلِكَ لَهُ2؛ چگونه اين امت انكار ميكند كه خداوند عزّ وجلّ با حجّت خويش همان كند كه با يوسف كرد كه امام آنان در بازارهايشان راه برود و بر فرشهايشان قدم بگذارد، امّا او را نشناسند تا آن زمان كه خداوند به ظهور او اجازه فرمايد."
ب: غيبت جسماني
غيبت جسماني همان غيبت شخصي و حقيقي است. طبق اين نظريه، امام زمان عليهالسلام از ديد ظاهري مردم مخفي و ناپيدا ميباشد. غيبت جسماني به دو صورت قابل تصور است:
1 ـ غيبت جسماني به دليل نامرئي بودن امام زمان
به اين معنا كه حضرت روي همين زمين هستند و روي همين زمين زندگي ميكنند و به جاهاي مختلف سير و سفر كرده و به احوالات و رفتار شيعيان نظارت ميكنند و آنها را مورد عنايت و لطف خود قرار ميدهند، ولي هيچ كس وجود حضرت را با چشمان ظاهري نميبيند، چنانچه حضرت خضر عليهالسلام چنين است.
امام رضا عليهالسلام فرمودند:
"اِنَّ الْخِضْرَ عليهالسلام شَرِبَ مِنْ ماءِ الْحَياةِ فَهُوَ حَيُّ لايَمُوتُ حَتّي يُنْفَخَ فِي الصُّورِ وَ اِنَّهُ لَيَأْتينا فَيُسَلِّمُ عَلَيْنا فَنَسْمَعُ صَوْتَهَ وَلانَري شَخْصَهُ وَ اِنَّهُ لَيَحْضُرُ حَيْثُ ما ذُكِرَ فَمَنْ ذَكَرَهُ مِنْكُمْ فَلْيُسَلِّمْ عَلَيْهِ وَاِنَّهُ لَيَحْضُرُ الْمُوسِمَ كُلَّ سَنَةٍ فَيَقْضي جَميعَ الْمَناسِكِ وَيَقِفُ بِعَرَفَةَ فَيُؤْمِنُ عَلي دُعاءِ الْمُؤْمِنينَ وَ سَيُؤْنِسُ اللّهُ بِهِ وَحْشَةَ قائِمِنا في غَيْبَتِهِ وَ يَصِلُ بِهِ وَحْدَتَهُ3؛
خضر عليهالسلام از آب حيات نوشيد؛ از اين جهت زنده ماند و تا نفخ صور نخواهد مرد، او به نزد ما ميآيد و سلام ميدهد، ما صداي او را ميشنويم، ليكن بدنش را نميبينيم، و در هر جا كه نامش ذكر شود حاضر است. پس هر كه از شما او را ياد كند، بايد به او سلام كند، و در هر سال به موسم حج حاضر گردد، جميع اعمال را به جا ميآورد و در عرفه ميايستد و دعاي مؤمنين را تصديق ميكند، و به زودي خداي تعالي وحشت قائم ما را به سبب انس گرفتن به او زايل گرداند، و تنهايي او را به رفاقت وي مبدّل ميكند."
اين نوع اختفاء كه همان ناپيدائيست، با اختفاء به صورتِ ناشناس بودن، فرق دارد، زيرا اختفاء به صورت ناشناسي به طور عادي صورت ميگيرد و هيچ گونه مؤونهاي در بر ندارد و حضرت به صورت ناشناس رفت و آمد ميكند و مردم ايشان را ميبينند ولي نميشناسند، امّا استتار به شكل نامرئي بودن، نياز به اعجاز دارد، تا حضرت در حين حضور، ظهور نداشته باشد. اين جاست كه خداوند متعال براي آخرين وصيّ نبيِّ اكرم صلياللهعليهوآله و آخرين ذخيره الهي، اعجاز را عاملي براي حفظ و صيانت ايشان قرار داده تا بشريت از فيض وجود او بيبهره نباشد و هيچ وقت زمين از حجت الهي خالي نماند. كه امام صادق عليهالسلام فرمود: "لَوْ بَقِيَتِ الاَْرْضُ بِغَيْرِ اِمامٍ لَساخَتْ4؛ اگر زمين بدون امام بماند، حتما فرو خواهد ريخت."
شايد در اينجا سؤالي به ذهن بيايد كه اگر وجود حضرت مهدي جسم نامرئي است، پس ملاقات و ديدار بزرگان با ايشان (كه در كتابهاي معتبر نقل شده است5) چطور توجيه ميشود؟
در جواب بايد گفت: نامرئي بودن حضرت به اراده و تصميم خود ايشان بستگي دارد، در مواقعي كه نياز به ظهور و پيدائي است تا شيعيان خاص و محبّين خودر را مورد لطف و عنايت قرار دهد، ظهور پيدا كرده و مشكلات آنها را برطرف ميكند."
امام صادق عليهالسلام ميفرمايد: "لِلْقائِمِ غَيْبَتانِ: اِحْديهُما طَويلَةٌ وَ الأُْخْري قَصيرَةٌ فَالاُْولي يَعْلَمُ بِمَكانِهِ فيها خاصَّةٌ مِنْ شيعَتِهِ، وَالأُْخْري لايَعْلَمُ بِمَكانِهِ فيها اِلاّ خاصَّةُ مَواليهِ في دينِهِ6؛ براي حضرت مهدي عليهالسلام دو غيبت است: يكي كوتاه و ديگري طولاني. در غيبت اوّل، جز شيعيانِ مخصوص، كسي از مكان آن حضرت با خبر نيست، و در غيبت دوم، جز دوستان مخصوص و مواليان حقيقي در دين، كسي به مكان او آگاه نيست."
مرحوم ميرزاي قمي صاحب قوانين نقل ميكند كه من با علاّمه بحرالعلوم به درس آقا باقر بهبهاني رحمهالله ميرفتيم و با او درسها را مباحثه ميكردم و غالبا من درسها را براي سيّد بحرالعلوم بيان مينمودم. من به ايران آمدم و پس از مدّتي در بين علما و دانشمندان شيعه، سيّد بحرالعلوم به عظمت و علم معرفي شد. من تعجّب ميكردم و با خود ميگفتم او كه اين استعداد را نداشت، چطور به اين عظمت رسيد؟ تا اينكه موفّق به زيارت نجف اشرف شدم، در آنجا سيّد بحرالعلوم را ديدم. در محضر او بحثي مطرح شد، ديدم جدا او درياي موّاجي است كه بايد حقيقتا او را بحرالعلوم ناميد. روزي در خلوت از او سؤال كردم: آقا ما كه با هم بوديم، آن وقتها شما اين مرتبه از استعداد و علم را نداشتيد، چگونه به اين مقام رسيدي؟ سيد بحرالعلوم فرمود: جواب سؤال شما از اسرار است، به تو ميگويم، امّا از تو تقاضا دارم كه تا من زندهام به كسي نگوئي. من قبول كردم. ابتدا اجمالاً فرمود: چگونه اين طور نباشد و حال آنكه حضرت وليّ عصر عليهالسلام مرا شبي در مسجد كوفه به سينه خود چسبانيده؟
گفتم: چگونه خدمت آن حضرت رسيديد؟
فرمود: شبي به مسجد كوفه رفته بودم، ديدم آقايم حضرت ولي عصر عليهالسلام مشغول عبادت است. ايستادم و سلام كردم، جوابم را مرحمت فرمود و دستور داد كه پيش بروم، من مقداري جلو رفتم ولي ادب كردم و زياد جلو نرفتم. فرمود: جلوتر بيا. پس چند قدمي نزديكتر رفتم. باز هم فرمود: جلوتر بيا. من نزديك شدم تا آنكه آغوش مهر گشود و مرا در بغل گرفت و به سينه مباركش چسباند. در اينجا آنچه خواست به اين قلب و سينه سرازير شود، سرازير شد.7
در موضوع پنهان بودن حضرت مهدي عليهالسلام از ديدگان بشر با خواست و اراده خود او، روايات زيادي نقل شده است كه به چند نمونه از آنها اشاره ميكنيم:
1 ـ امام رضا عليهالسلام فرمودند: "لايُري جِسْمُهُ، وَلايُسَمّي بِاسْمِهِ8؛ [حضرت مهدي عليهالسلام ] ديده نميشود و به اسم نام برده نميشود."
2 ـ امام صادق عليهالسلام فرمودند: "تَفْقِدُ النّاسُ اِمامَهُمْ فَيَشْهَدُ الْمَوْسِمَ فَيَراهُمْ وَلايَرَوْنَهُ9؛ مردم امام خود را گم كنند و او در موسم حج حاضر باشد و آنها را ببيند و مردم او را نميبينند."
ابو هاشم؛ داود بن قاسم جعفري ميگويد: از امام علي النقي عليهالسلام شنيدم كه ميگفت: "اَلْخَلَفُ مِنْ بَعْدي اِبْني الْحَسَنُ فَكَيْفَ لَكُمْ بَالْخَلْفِ مِنْ بَعْدِ الْخَلْفِ؟ فَقُلْتُ: وَ لِمَ جَعَلَنِيَ اللّهُ فِداكَ فَقالَ: لاَِنَّكُمْ لاتَرَوْنَ شَخْصَهُ وَلايَحِلُّ لَكُمْ ذِكْرُهُ بِاسْمِهِ فَقُلْتُ: فَكَيْفَ نَذْكُرُهُ؟ قالَ: قُولُوا الْحُجَّةُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ صلياللهعليهوآله 10؛ جانشين من پس از من فرزندم حسن است. شما چگونه باشيد در جانشين بعد از آن جانشين؟ عرض كردم قربانت چرا؟ فرمود: چون شخص او را نبينيد و بردن نام او براي شما روا نباشد. عرض كردم: پس چگونه او را ذكر كنيم؟ فرمود: بگوئيد حجت از آل محمد صلياللهعليهوآله ."

[donsaeid]

2 ـ غيبت جسماني به دليل تصرف در چشمان مردم
در اين فرض ناپيدائي حضرت مهدي عليهالسلام به خاطر دخل و تصرف ايشان در چشمان مردم است.
در اين مورد نيز نياز به اعجاز و قدرت الهي است تا در حين حضور و ظهور امام زمان عليهالسلام در ميان مردم و حضور و ظهورشان در اجتماعات و تجمعات، ديده نشود.
در قرآن كريم و روايات به مواردي اشاره شده است كه با معجزه الهي، افرادي نميتوانستند يك موجود قابل ديدن را ببينند. مثل:
الف: "وَجَعَلْنا مِنْ بَيْنِ اَيْديهِمْ سَدّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدّا فَاَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لايُبْصِرُونَ"11؛ "ما در جلو و پشت سر آنان سدي قرار داديم، و آنان را پوشانديم؛ چندان كه هيچ نميبينند."
مفسران از عبداللّه بن مسعود نقل كردهاند كه قريش كنار دَرِ خانه رسول اكرم صلياللهعليهوآله جمع شدند، آن حضرت از منزل بيرون آمد و بر سر آنان خاك پاشيد و آنان حضرتش را نميديدند.12
از ابن عباس نقل شده است كه: قريش جمع شدند و گفتند: وقتي محمّد داخل شد همگي با هم در برابرش ميايستيم. رسول اكرم صلياللهعليهوآله داخل گرديد. در آن هنگام خداي متعال در جلو و پشت سر آن مردمان، سدي قرار داد كه حضرت را نديدند. آن حضرت نمازگزارد و به طرف آنان آمد، در حالي كه بر روي سر آنان خاك ميريخت و آنان حضرت را نميديدند. وقتي كه حضرت رفت، قريش خاك را ديدند و گفتند: اين چيزي است كه به وسيله آن، محمد صلياللهعليهوآله ما را جادو كرده است13.
ب ـ "وَ اِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ جَعَلْنا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ الَّذينَ لايُؤْمِنُونَ بِالآْخِرَةِ حِجابا مَسْتُورا"14؛ "وقتي قرآن ميخواني، بين تو و كساني كه به آخرت ايمان نميآورند پردهاي پوشيده قرار ميدهيم."
علاوه بر آنكه ظاهر آيه دلالت بر اين دارد كه خداي متعال، رسول اكرم صلياللهعليهوآله را به هنگام قرائت قرآن، از كفاري كه قصد ايزاي او را داشتند پنهان و مستور ميداشت، در برخي از تفاسير است كه خداوند متعال پيغمبر صلياللهعليهوآله را در هنگام قرائت قرآن از ابوسفيان، نضر بن حارث، ابوجهل و حمالة الحطب ميپوشاند. آنان از نزد آن حضرت ميگذشتند ولي او را نميديدند.15
ج ـ ابن هشام در "سيره نبوي" حكايتي از مستور ماندن وجود مقدس پيغمبر صلياللهعليهوآله از نظر ام جميل (حمالة الحطب) نقل كرده و در پايان آن، اين جمله را از پيامبر اكرم صلياللهعليهوآله نقل ميكند كه:
"لَقَدْ اَخَذَ اللّهُ بِبَصَرِها عَنّي؛ خداوند ديد او را از من گرفت [و مرا از او پنهان نمود16]."
در زندگي ائمه عليهمالسلام نيز شواهد متعددي در اين زمينه وجود دارد، مانند: غايب شدن امام زين العابدين عليهالسلام از نظر مأموران عبدالملك بن مروان كه علاوه بر علماي شيعه، علماي اهل سنّت مثل "ابن حجر" نيز آن را روايت كردهاند.17
در پايان اين نوشتار اشاره به دو نكته حائز اهميت است:
نكته اوّل: تا موقعي كه مخفي شدن از طريق عادي و طبيعي ممكن باشد، معجزه سهمي در پنهان شدن حضرت مهدي عليهالسلام ندارد، ولي با توجه به بعد زماني قادر نيستيم مقتضيات مكاني و زماني موجود در هر برخوردي را بشناسيم و بدانيم كه آيا براي حضرت مهدي عليهالسلام در آن شرايط امكان اختفاء به صورت طبيعي وجود داشته يا اينكه پنهان شدنِ اعجازي براي ايشان ضروري بوده است.
به عنوان مثال براي مخفي شدن آن حضرت پس از دو بار رو در رويي با جعفر كذّاب، هر دو حالت احتمال دارد و بستگي دارد به شرايطي كه حضرت مهدي عليهالسلام در آن زمان داشته است، امّا در مورد شروع اين برخورد، در هر حال نيازي به اعجازي بودن آن، وجود ندارد و ممكن است طبيعي و معمولي باشد.
نكته دوم: معجزه يا در بيننده اثر ميگذارد، يا در ديده شده. تصرّف در بيننده به اين است كه او را از ديدن چيزي كه در جلو اوست ناتوان كند و مكان را تهي از امام ببيند با اينكه امام عليهالسلام روبروي او باشد. پس اگر طبق مصلحتي و هدفي الهي، راه منحصر به اين باشد كه شخصي حضرت را ببيند و شخص ديگري نبيند، در اين صورت كسي كه ميبيند، ديدنش عادي است و آنكس كه نميبيند، ديدگانش به واسطه معجزه در حجاب فرو رفته است. تصرّف در حواس ديگر، همچون شنوائي و لامسه نيز همين گونه است و گاهي فقط برخي از حواس از ادراك ناتوان ميشوند.
تفاوت دو نظريّه اساسي در مورد اعجاز الهي در اين است كه نظريّه اوّل اعجاز را هميشگي و نسبت به همه كس در طول دوران غيبت كبري ميداند، در نتيجه براي ديدار آن حضرت بايد اين حالت عمومي اعجاز استثناء بخورد، در صورتي كه طبق نظريّه دوم آنچه طبيعي و عادي است، آشكار بودن جسم و بدن حضرت ميباشد و پنهان شدن جسم يك امر استثنائي ميباشد و فقط هنگام منحصر شدن راه حفظ امام در اين طريق از اختفا، روي ميدهد.
و امّا تصرف معجزه در ديده شده و چيزي كه قابل ديدار است، واضحترين راهش اين است كه معجزه ميان رسيدن صورت نوري (تصوير) صادر شده از جسم حضرت مهدي عليهالسلام يا امواج صوتي او و غير اينها از آنچه كه حواس پنج گانه دريافت ميكنند حائل شود و
نگذارد كه به بيننده يا شنونده برسند.
بدين ترتيب اين شخص از ادراك واقعيتي كه پيش روي او نهاده شده است عاجز ميشود. 18

[Rasputin]

Iran's Expanding Threat

Iran continues to expand its uranium enrichment program in defiance of the UN Security Council, now debating possible sanctions against it.



New intelligence reports say that within the past few weeks Iranian nuclear experts had started up a second pilot enrichment facility. Iran produced a small batch of low-enriched uranium in February, using its initial cascade of 164 centrifuges at its pilot plant at Natanz.

The process of uranium enrichment can be used to generate electricity or to create an atomic weapon, depending on the level of enrichment.

Iran said it plans to install 3,000 centrifuges at its enrichment plant in Natanz, central Iran, by the end of this year.

Industrial production of enriched uranium in Natanz would require 54,000 centrifuges. Mahmoud Ahmadinejad announced this week that his country's nuclear capability has increased tenfold despite Western pressure to roll back its atomic program.

"The enemies, resorting to propaganda, want to block us from achieving (nuclear technology)," Ahmadinejad told a crowd on the southern outs***ts of Tehran.

"But they should know that today, the capability of our nation has multiplied tenfold over the same period last year."

He said over the weekend that Israel would soon disappear. "This regime, thanks to God, has lost the reason for its existence. Efforts to stabilize this fake (Israeli) regime, by the grace of God, have completely failed... You should believe that this regime is disappearing," he said.

"You imposed a group of terrorists ... on the region," Ahmadinejad said, addressing the U.S. and its allies. "It is in your own interest to distance yourself from these criminals... This is an ultimatum. Don't complain tomorrow."

"Nations will take revenge," he told hundreds of thousands of supporters at a pro-Palestinian rally in the capital Tehran.

It is important to keep in mind what Ahmadinejad has in mind for the Middle East and for the West.

Islam shares a belief in a final seven year period of apocalypse where sinful man is judged together with the expectation of a messiah figure who will come at the end of the age. Ahmadinejad believes he is the man who will bring this Messiah-figure back.

The Mahdi, according to Iran's state religion, is Muhammad ibn Hasan, the "righteous descendant of the prophet Mohammed" who has been in hiding for a thousand years.

His return will be preceded by cosmic chaos, war, bloodshed and pestilence. After this cataclysmic confrontation between the forces of good and evil, the Mahdi will lead the world to an era of universal peace.

Ahmadinejad believes that the Mahdi's return can be influenced when the time is right. Therefore, by starting the end-times conflict between Dar al Islam (the Zone of Islam) and Dar al Haran (the Zone of War), he can actually HASTEN the Mahdi's return.

"The ultimate promise of all Divine religions," says Ahmadinejad, "will be fulfilled with the emergence of a perfect human being [the 12th Imam], who is heir to all prophets. He will lead the world to justice and absolute peace. Oh mighty Lord, I pray to you to hasten the emergence of your last repository, the promised one."

Ahmadinejad is close to the messianic Hojjatieh Society, which is governed by the conviction that the 12th Imam's return will be hastened by "the creation of chaos on Earth."

His ideological mentor and spiritual guide is Ayatollah Mesbah Yazdi who heads the ultraconservative acolytes who believe the 12th Imam's return is "imminent."According to Muslim tradition, the Mahdi is believed to ride forth on a white horse at the head of his forces.

In their book, "Al Mahdi and the End of Time", Muhammad Ibn ‘Izzat and Muhammad ‘Arif, two well-known Egyptian authors, identify the Mahdi from the Book of the Revelation.

In one place, they write, "I find the Mahdi recorded in the books of the Prophets… For instance, the Book of Revelation says: “And I saw and behold a white horse. He that sat on him…went forth conquering and to conquer.”

‘Izzat and ‘Arif then go on to say: "It is clear that this man is the Mahdi who will ride the white horse and judge by the Qur’an (with justice) and with whom will be men with marks of prostration on their foreheads."

Islam holds that the Mahdi is the rider on the horse, the first of the "Four Horsemen of the Apocalypse." "behold a white horse: and he that sat on him had a bow; and a crown was given unto him: and he went forth conquering, and to conquer." (Revelation 6:2)

Christian interpretation of this verse is more or less unanimous in their understanding that the rider on the white horse is the antichrist.

So that is who a nuclear Iran is putting their trust in to see them victorious over the infidels and the Jews. The Mahdi, a rider on a white horse whose followers wear marks of prostration on their foreheads.

It is unlikely that kind of fanaticism will be deterred by more meaningless Security Council resolutions.

[donsaeid]

ازدواج امام زمان(عج)




يكى از مباحث پيرامون شخصيّت حضرت مهدى (عج)، زندگى شخصى و خانوادگى آن حضرت است، سخن از ازدواج يا عدم آن و داشتن فرزند و مكان زندگى و وضعيّت زندگى اولاد او و كيفيّت زندگى آن حضرت از بحثهاى جذّابى است كه احياناً در اذهان بسيارى از معتقدان به او ابهاماتى وجود دارد، كه معمولا با جواب*هاى ضدّ و نقيضى نيز مواجه ميشوند.


مقدّمه

يكى از مباحث پيرامون شخصيّت حضرت مهدى (عج)، زندگى شخصى و خانوادگى آن حضرت است، سخن از ازدواج يا عدم آن و داشتن فرزند و مكان زندگى و وضعيّت زندگى اولاد او و كيفيّت زندگى آن حضرت از بحثهاى جذّابى است كه احياناً در اذهان بسيارى از معتقدان به او ابهاماتى وجود دارد، كه معمولا با جوابهاى ضدّ و نقيضى نيز مواجه ميشوند.
اساساً غيبت طولانى آن حضرت از نگاه زندگانى شخصى و خصوصى وى اين سؤال را بوجود ميآورد كه آيا در اين مدّت، حضرت مهدى(عليه السلام)ازدواج كرده است يا خير؟
برخى اين سؤال را به صورت اشكال مطرح كرده و ميگويند: اگر ازدواج كرده و همسر دارد، لازمهاش داشتن فرزند است، و لازمه اين نيز فاش شدن اسرار و شناسايى آن حضرت است، كه با حكمت و فلسفه غيبت منافات دارد.
و اگر ازدواج نكرده است، پس به سنّت رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) و به امر شرعى مستحب عمل نكرده است، كه اينهم با مقام و شأن آن حضرت نميسازد، زيرا وى رهبر دينى مردم است و در عمل به مستحبات همچون واجبات، بايد پيشقدم باشد، و فرضِ وجود امامي كه مستحب مؤكّد شرعى را ترك كند، و در واقع عمل مكروهى را انجام دهد بسيار مشكل، و جاى استبعاد دارد.
پس اگر ازدواج نكرده باشد اشكال ترك مستحبّ از طرف معصوم، و اگر ازدواج كرده باشد اشكال فاش شدن اسرار و تضادّ با فلسفه غيبت پيش مي آيد، و چون طرفين قضيّه با اشكال مواجه است، عدّهاى چنين نتيجهگيرى ميكنند كه اصلا آن حضرت وجود ندارد.

نكته*ى ديگر اين كه اصل ازدواج يا عدم ازدواج آن حضرت جزء اعتقادات ما نيست، بلكه از مسائل شخصى است كه در روايات نيز به آن تصريح نشده، و مورد بحث امامان قبلى نيز نبوده است، و كسانى هم كه در دوران غيبت توفيق درك حضور آن حضرت را داشته اند آن قدر سؤالات و مشكلات در ذهنشان بوده است كه به اينگونه سؤالات نرسيدهاند.

در دوران غيبت صغرى نيز از نائبان خاصّ، در اين زمينه سخنى شنيده نشده است.

از سوى ديگر ذهن انسان در كنار سؤال از ازدواج حضرت مهدى(عليه السلام)، سؤالات ديگرى نيز ميسازد از جمله اين كه:

آيا امام مهدى(عليه السلام) داراى فرزند است؟

آيا مكان خاصّى براى زندگى وى و فرزندانش وجود دارد؟

آيا فرض وجود فرزند و همسر براى آن حضرت با حكمت و فلسفه غيبت سازگارى دارد؟

و در صورت ازدواج نكردن، آيا بر خلاف سنّت و دستور پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) عمل نكرده است؟

و سؤالات ديگرى كه اين مقاله در صدد جواب دادن به بعضى از آنهاست.

بنابراين، پس از طرح سؤال اصلى و بيان ديدگاههاى متفاوت و دلائل آنها، و نيز بررسى دلائل، سعى ميشود تا به نتيجهاى مناسب و جامع برسيم.

آيا حضرت مهدى(عليه السلام) ازدواج كرده و داراى فرزند ميباشد؟

در پاسخ به اين پرسش، با توجّه به مسائل اعتقادى مانند: حكمت يا فلسفه غيبت، و نيز مسائل فقهى همچون استحباب شرعى ازدواج، و متونى كه مستقيم يا غير مستقيم دلالت بر ازدواج آن حضرت دارند، سه نظريّه وجود دارد:

ـ نظريّه أوّل: عدّهاى معتقدند كه حضرت مهدى(عليه السلام) ازدواج كرده است، و براى اثبات اين نظريّه به دلائل ذيل استناد جستهاند.

الف: استحباب ازدواج:

ازدواج و نكاح در اسلام مستحبّ مؤكّد و سنّتى نبوى است، پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله وسلم) نسبت به امر ازدواج و ترويج آن تأكيد داشته، و امّت خود را به اين امر تشويق و ترغيب ميكردند، و بارها فرمودهاند: «نكاح كنيد و با تشكيل خانواده بر تعداد خود بيافزاييد، كه من در روز قيامت به شما اگر چه فرزندى سقط شده باشد مباهات ميكنم»([1]).

در احكام دين ازدواج سنّتى حسنه و مورد تأييد، و عزوبت (همسر نداشتن و مجرّد بودن) مكروه است.

و ازطرفى ازدواج نكردن، اعراض از سنّت رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) است، چرا كه آن حضرت(صلى الله عليه وآله وسلم)فرمود: «نكاح سنّت من است، و هر كس از آن اعراض كند (روى برگرداند و ازدواج نكند) از من نيست.»([2])

اكنون كه ساليان متمادى از عمر حضرت مهدى(عليه السلام) ميگذرد، آيا مي توان گفت: او مستحبّ مؤكّد را ترك، و مرتكب مكروه شده است؟

هرگز نميتوان اينگونه نتيجه گرفت، چرا كه او امام است، و در عمل به مستحبّات شرعى از همه مردم سزاوارتر است، پس او ازدواج كرده و داراى همسر ميباشد.

در كتاب «النجم الثاقب» در پاسخ منكرين وجود اهل و عيال براى امام مهدى(عليه السلام) چنين آمده است: «چگونه ترك خواهند كرد، چنين سنّت عظيمه جدّ اكرم خود را با آن همه ترغيب و تحريص كه در فعل آن و تهديد و تخويف در ترك آن شده، و سزاوارترين امّت در اخذ به سنّت پيغمبر امام هر عصر است، و تاكنون كسى ترك آن سنّت را از خصائص آن حضرت نشمرده است.»([3])

و نيز در كتاب «الشموس المضيئة» آمده است: «اگر در اين زمينه (داشتن همسر و خانواده) هيچ نقل روايى وجود نداشت، و فقط همين مطلبى كه آن حضرت با وجود سنّ زياد از نظر جسمي جوانى قويّ البنيه است... و نيز ميدانيم كه آن حضرت به سنّت پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) عمل ميكند، در قبول اين مطلب كه آن جناب همسر و فرزندانى دارد كافى بود»([4]).

[donsaeid]

ـ نقد و بررسى:

دليل مزبور شامل دو قسمت است:

قسمت اوّل: ازدواج سنّت رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم)، و امرى نيكو و مستحبّ شرعى است.

قسمت دوّم: امام زمان(عليه السلام) لزوماً به اين سنّت و امر شرعى عمل ميكند.

هر دو مقدّمه نيازمند بررسى و تأمّل است.

امّا استحباب ازدواج([5]) از آيات و روايات فراوانى استفاده ميشود مانند: آيه شريفه (فَانكِحُواْ مَا طَابَ لَكُم مِّنَ النِّسَآءِ)([6]) و آيه (وَأَنكِحُواْ الاَْيَـمَى مِنكُمْ وَالصَّــلِحِينَ مِنْ عِبَادِكُمْ وَإِمَآلـِكُمْ )([7]) و همچنين در حديثى رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) ازدواج را سنّت خود ميداند([8])، و در حديثى ديگر ميفرمايد: هر كسى از آن اعراض كند از من نيست.([9])و در رواياتى ديگر ازدواج امرى پسنديده و ممدوح دانسته شده([10]) و بر توليد نسل و بقاء آن توصيه شده و كثرت مسلمين مايه مباحات پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) شمرده شده است.

در اهميّت و تشويق به ازدواج چنين آمده است: «هر كس ازدواج كند نصف دينش را بدست آورده است»([11])، و نيز امام صادق(عليه السلام) مي فرمايد: «دو ركعت نماز كسى كه ازدواج كرده با فضيلتتر است از هفتاد ركعت نماز كسى كه بدون همسر است»([12])، و همچنين در روايات فراوانى نقطه مقابل ازدواج

يعنى ترك ازدواج مذمّت شده و از ناحيه ائمّه(عليهم السلام) امرى مكروه و ناپسند شمرده شده است.([13]) كه اين روايات نيز به قرينه مقابل دلالت بر استحباب ازدواج دارند.

با توجّه به آيات و روايات فوق و وجود كلمات امر مانند «انكحوا» در آيات، و تشويق به ازدواج در روايات، و توصيه كردن در عمل به سنّت رسول خدا، فقهاى بزرگوار اسلام، استحباب شرعى ازدواج را استنباط كرده و بر طبق آن به استحباب([14])، و بعضى به استحباب مؤكّد فتوى دادهاند، و برخى آن را در شرايطى واجب ميدانند([15]).

و از سوى ديگر از عمومات و اطلاقات ادلّه استحباب ازدواج بدست ميآيد كه

اوّلا: ازدواج چه به صورت دائم و چه به صورت غير دائم (موقّت) مستحب شرعى است.

ثانياً: استحباب ازدواج مخصوص مشتاقان و كسانى كه نيازمند به همسر ميباشند نيست، بلكه شامل غير مشتاقان و كسانى كه در خود احساس نياز به همسر نميكنند نيز ميباشد.([16])

چرا كه علّت اين حكم شرعى در اشتياق به جنس مخالف و يا اطفاء (خاموش كردن) غريزه جنسى خلاصه نشده است، تا گمان شود ازدواج براى غير مشتاقان استحباب ندارد، بلكه مواردى از قبيل: تكثير نسل، و ابقاء نوع انسانى، و كثرت تعداد موحّدين، در استحباب شرعى ازدواج دخالت دارند.([17])

پس اگر ازدواج براى تأمين اين اغراض هم باشد، از جهت شرعى مستحب است، و داراى مطلوبيّت شرعى است.

بديهى است كه استحباب ازدواج فقط مختصّ به ازدواج دائم نيست، بلكه شامل غير دائم و مِلك يمين (كنيزان) نيز ميشود.([18]) و به همين جهت اينگونه به نظر ميرسد كه تحقّق يك مرتبه از ازدواج در طول عمر براى عمل كردن به اين مستحبّ شرعى كافى است، اگر چه بنا به عللى([19]) بين زوج و زوجه جدايى حاصل شده باشد.

امّا با تأمّل در رواياتى كه در آن عزوبت (همسر نداشتن) مكروه دانسته شده است حتّى براى مدّتى اندك([20])، معلوم ميشود كه مقصود از استحباب ازدواج، استمرار آن تا پايان عمر است.

پس عمل كردن به استحباب ازدواج در صورتى كافى است كه استمرار و دوام داشته باشد نه فقط صرف تحقّق آن، همانطور كه اين استحباب فقط به داشتن يك همسر نيست بلكه تعدّد آن نيز مستحب شرعى است.([21])

بنابراين در باره مقدّمه أوّل (ازدواج سنّت پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم)، و امرى مستحب است) چنين نتيجه ميگيريم:

1. ازدواج مستحب شرعى است، خواه نياز به ازدواج باشد و خواه نباشد، خواه دائم و خواه موقّت.

2. اين استحباب دوام و استمرار دارد، و شامل تمام عمر انسان ميشود.

3. تعدّد همسر نيز مستحب شرعى است.

و امّا مقدّمه دوّم (لزوم عمل امام(عليه السلام) به امر شرعى و سنّت رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم) ) در اذهان سؤالاتى را به وجود ميآورد، از جمله اينكه:

با كثرت امور مستحبّى، آيا امام(عليه السلام) به همه آنها عمل ميكند؟ يا اينكه از آن امور انتخاب كرده و گزينشى عمل ميكند؟ آيا لزوم عمل به امور مستحب براى امام ضرورى است؟

بدون ترديد امامان مانند پيامبران چون هدايت مردم را بعهده دارند، و رهبران الهى محسوب ميگردند، هميشه در عمل به احكام الهى پيشقدم بودهاند، و اساساً رسالت آنان ايجاب ميكرد كه أوّل خودشان عامل به احكام الهى باشند، و از دستورات الهى سرپيچى نكنند، و در صحنه عمل براى ديگران الگو و نمونه باشند، لذا عمل نكردن به اوامرى كه حكايت از محبوبيّت نزد خداوند دارد (خواه واجب و خواه مستحب) براى رهبران دينى مذموم است، و شأن و رسالت آنان اقتضاء دارد كه آنها به دستورات واجب و مستحب عمل كنند، پس امام(عليه السلام) نيز به آنها عمل ميكند.

بنابراين، دو نكته در لزوم عمل كردن امام به مستحبّات وجود دارد.

1. هدايت و رهبرى و الگوى كامل بودن براى مردم كه ايجاب ميكند امام در زندگى و معاشرت و در برخورد با ديگران به نحو احسن عمل كند، و در عمل به دستورات دينى (واجب و مستحب ) پيشقدم باشد.

2. اقتضاى شأن و منزلت انسان كامل ايجاب ميكند كه به مستحبّات عمل كند، بدون ترديد نكته أوّل در زمان غيبت امام(عليه السلام) موضوعيّت ندارد، زيرا امام(عليه السلام) در مرأى و منظر مردم نيست، و امامت وى در باطن است، نه در ظاهر.([22]) ولى نكته دوّم در رسيدن به مطلوب (امام پايبند به مستحبّات شرعى است، و سزاوارتر از ديگران است) كافى است.

با توجّه به دو مقدّمهاى كه گذشت، عدّهاى معتقدند كه امام زمان(عليه السلام) در عصر غيبت ازدواج كرده و صاحب همسر و فرزند است.

[donsaeid]

ب: استدلال به روايات:

دليل ديگر معتقدين به ازدواج حضرت مهدى(عليه السلام) تمسّك به بعضى از روايات است، از جمله:

1 ـ مفضّل بن عمر از امام صادق(عليه السلام) نقل كرده است كه فرمود: «... از مكان او هيچ يك از اولاد و ديگران اطلاع نمييابد، مگر مولايى كه متولّى امر اوست»([23])، در اين روايت وقتى كه سخن از جا و مكان و محلّ زندگى آن حضرت ميشود، امام صادق(عليه السلام) ميفرمايد: كسى از مكان او اطلاع ندارد حتّى اولادش، پس معلوم ميشود او اولادى دارد، و داشتن اولاد حاكى از ازدواج امام است.

امّا با تأمّل در اين روايت نكاتى به نظر ميرسد كه مانع از استدلال بر ازدواج آن حضرت است، آن نكات عبارتند از:

الف ـ اين روايت در كتاب الغيبه نعمانى نيز نقل شده است، با اين تفاوت كه به جاى كلمه «ولد» كلمه «ولى» آمده است : «ولا يطّلع على موضعه أحد من وليّ ولا غيره;([24]) از مكان او كسى از ولى و غير ولى اطّلاع نمييابد»، يعنى دوست و غير دوست، آشنا و غير آشنا، از مكان او خبرى ندارند، و نميدانند او كجاست.

در اين روايت هيچ سخنى از فزرند و فرزندان نيست، بنابراين، با توجه به اين نقل اعتمادى بر آن روايت نيست.

ب ـ در روايت سخن از فرزند است، ولى از اين جهت كه بگوييم الآن امام(عليه السلام) داراى فرزند و همسر باشد نيست، و به اصطلاح مجمل است، چرا كه امكان دارد منظور فرزندانى باشند كه در آستانه ظهور و يا پس از ظهور امام(عليه السلام) به دنيا ميآيند.

ج ـ ممكن است اين روايت و امثال آن بيانگر مبالغه در خفاى شخص باشد، يعنى هيچ كس نميداند كه او در كجاست، حتّى اگر داراى فرزند هم باشد، فرزندانش نيز از جايگاه او اطّلاع ندارند.([25])

د ـ از جهت سند مخدوش است، زيرا يكى از راويان آن ابراهيم بن مستنير و در جاى ديگر عبد اللّه بن مستنير است و هر دو مجهولاند.

با توجّه به نكات فوق، استدلال بر ازدواج امام(عليه السلام) در عصر غيبت مشكل، بلكه بعيد به نظر ميرسد.

ن ـ سيّد ابن طاوس از امام رضا(عليه السلام) نقل كرده است، كه آن حضرت فرمود: «... خدايا، مايه چشم روشنى و خوشحالى امام زمان(عليه السلام) را در او و خانواده و فرزندان و ذرّيه و تمام پيروانش فراهم فرما»([26]).

در اين روايت سخن از خانواده و فرزندان آن حضرت است، ولى چون معلوم نيست كه وجود اين فرزندان پيش از ظهور است يا پس از آن، از اين جهت مجمل است، و نميتوان به آن استناد كرد.

و ـ ابو بصير از امام صادق(عليه السلام) نقل كرده است كه فرمود: «گويا ميبينم كه قائم ما با خانوادهاش در مسجد سهله اقامت گزيده است، ابو بصير مي گويد: گفتم منزلش آنجاست؟ فرمود: آرى. گفتم: فدايت شوم! قائم هميشه در آن مسجد است؟ فرمود: آرى...».([27])

اين روايت نيز دلالت بر وجود فرزند براى امام(عليه السلام) پيش از ظهور ندارد، و چه بسا مرادش اولاد آن حضرت پس از ظهور باشد، همانطور كه از سياق كلام در اكثر روايات كه به نمونههايى از آنها اشاره خواهيم كرد، اين گونه استفاده ميشود.

2 ـ روايتى مرحوم مجلسى(رحمه الله) در بحار الأنوار از على بن فاضل نقل كرده است، كه در آن به مكان و جزيرهاى اشاره شده كه نسل و فرزندان آن حضرت، زير نظر وى جامعه نمونه اسلامي تشكيل داده و براى خود حكومت دارند([28])، اين مكان نامعلوم است، و هر كس نميتواند به آنجا برود، و دسترسى براى عموم مردم ممكن نيست.

تمسّك به اين روايت نيز نميتواند اثبات كند كه آن حضرت ازدواج كرده و در نتيجه فرزندانى دارد و لازمه آن نيز زندگى در مكان خاصّ است، زيرا اولاًّ: از نوع بيان روايت به دست ميآيد كه اين روايت اعتبار قابل ملاحظهاى در نزد مرحوم مجلسى(رحمه الله)نداشته است، زيرا ميگويد:

«چون اين حديث را در كتابهاى معتبر نيافتم آن را به طور مستقل و جدا ميآورم»([29]).

ثانياً اين داستان با وجود تناقضات فراوان و سخنان بىاساس و نيز مجهول بودن عدّهاى از روات آن، قابل استناد نيست، حتّى بعضى از محقّقين با بررسىهاى گستردهاى كه انجام دادهاند، معتقدند جزيره خضراء افسانهاى بيش نيست و واقعيت ندارد.([30])

و برخى همچون آقابزرگ تهرانى ميگويند: اين داستان تخيّلى است.([31])

3 ـ روايتى كه ابن طاووس از امام رضا(عليه السلام) نقل كرده است. كه فرمود: «اللّهمّ صلّ على ولاة عهده والأئمّة من ولده».

ابن طاووس ميگويد: روايت فوق اينگونه نيز نقل شده «اللّهمّ صلّ على ولاة عهده والأئمّة من بعده».([32])

اين روايت نيز نميتواند اثبات كند كه آن حضرت داراى فرزند است.

زيرا با وجود دو گونه نقل معلوم نيست مقصود فرزندان بعد از آن حضرت است، يا امامان پس از او، بنابراين روايت مجمل است، علاوه اين دو روايت ناظر به پس از ظهور حضرت است نه پيش از آن.

هــ صاحب كتاب الشموس المضيئة پس از نقل هفت روايت در باره اقامتگاه و خانواده داشتن آن حضرت كه بعضى از آن را آوردهايم، چنين نتيجه ميگيرد. «از مجموع اين روايات معلوم مي شود كه حضرت حجّت(عليه السلام) خانواده و اقامتگاه دارد، هر چند كه جزئيّات آن را نميدانيم».([33])

سپس اضافه ميكند كه داستان جزيره خضراء به نقل از مرحوم علامه مجلسى(رحمه الله) و داستانى قريب به آن در اثبات الهداة با اين قيد كه شيعيان آن جزيره از تمام مردم دنيا تعداد شان بيشتر است و هر يك از فرزندان امام(عليه السلام) در آن جزيرهها حكومتى دارند، چنين آورده است: «با توجه به عمر طولانى و مبارك ايشان ممكن است آن حضرت همسر و فرزندان متعدّدى داشته باشد كه بعضى مرده و برخى زندهاند».

بنابراين، آن حضرت فرزندان و نوادگان زيادى خواهد داشت كه شمارش آنها به سادگى ممكن نيست».([34])

با عنايت و دقّت در مطالب كتاب مذكور توجّه به چند نكته ضرورى است:

اوّلا: نميتوان به آن هفت روايت در اثبات ازدواج آن حضرت و در نتيجه وجود فرزندان و داشتن اقامتگاه استناد كرد، چرا كه برخى از آن روايات همان رواياتى است كه قبلا به آنها اشاره شد.([35])

و برخى ديگر گوياى وجود همسر و فرزند براى آن حضرت نيست. و بعضى ديگر با خفاى شخصى و عدم اطلاع از مكان او سازگارى ندارد.

ثانياً: وجود فرزندان بىشمار آن حضرت با فلسفه غيبت منافات دارد، زيرا ممكن است فرزندان در صدد تشخيص هويّت خود برآيند، و خواهان دانستن حسب و نسب خود باشند.([36])

ثالثاً: چطور ممكن است شيعيان آن جزيره (بنابر نقل وى از كتاب إثبات الهداة)([37]) تعدادشان از تمام مردم دنيا بيشتر باشد. با اينكه علم پيشرفتهى نقشهبردارى و جغرافياى امروز در شناسايى نقاط اين كره خاكى چيزى را از قلم نينداخته است، و امروزه جايى وجود ندارد كه ناشناخته باشد، حتّى مثلث برمودا،([38]) كاملا شناخته شده و اسرارش (خواص مغناطيسى) آشكار گشته و تعداد زيادى به آن مكان رفتهاند و گزارشهاى متعدّدى ارائه كردهاند. بنابراين معقول نيست كه جمعيّتى چند ميلياردى بيش از جمعيّت فعلى جهان در مكانى زندگى كنند و كسى هم از آنها هيچگونه اطلاعى نداشته باشد.([39])

به هر جهت اينگونه مطالب نميتواند دليلى قاطع بر اثبات ازدواج و در نتيجه فرزندان و مكان اقامت خاصّى براى آن حضرت باشد.

ىــ برخى ممكن است براى اثبات ازدواج و فرزند داشتن حضرت مهدى(عليه السلام) به كنيه مشهور آن حضرت يعنى «أبا صالح» استدلال كنند، و بگويند اين كنيه به معناى پدر صالح است. و اين دلالت بر وجود فرزندى بنام صالح براى آن حضرت دارد.

[donsaeid]

اين نيز سخن درستى نيست زيرا:

اوّلا: با جستجو و تفحّص در ميان كنيههاى نقل شده براى حضرت مهدى(عليه السلام) در كتابهاى معتبر، چنين كنيهاى نقل نشده است، بلكه به نظر ميرسد اين كنيه بر اثر كثرت استعمال در ميان مردم، معروف شده است، و در بعضى از مجلاّت([40]) و كتابها كه در پاسخ از اين سؤال مطالبى گفته شده است، بيشتر جنبه هاى ذوقى و استحسانى، با احتمالاتى بدون ذكر سند و دليل در نظر گرفته شده است، مثلا: گفته شده است كه اين كنيه ممكن است از آيه شريفه (وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُورِ مِنم بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الاَْرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِىَ الصَّــلِحُونَ)([41]) گرفته شده باشد.([42])

و يا ميگويند: چه مانعى دارد كه ما به آن حضرت بگوئيم أبا صالح يعنى پدر تمام نيكىها و خوبيها؟

وممكن است برخى استدلال كنند به احاديثى كه در آنها واژه أبا صالح و صالح بكار رفته است.

مرحوم مجلسى(رحمه الله) نيز در اين رابطه داستانى در بحار الأنوار نقل كرده است،، در حاليكه با رجوع به آن احاديث و دقّت در آنها معلوم ميگردد، صالح يا أبا صالح نام جنّى است كه مأموريت دارد تا اشخاص گمشده را هدايت و راهنمايى كند.

در كتاب من لا يحضره الفقيه چنين آمده است: «امام صادق(عليه السلام)فرمود: هرگاه راه را گم كردى صدا بزن يا صالح! يا بگو: يا أبا صالح راه را به ما نشان دهيد، خداوند شما را رحمت كند!»([43]).

امّا مرحوم مجلسى(رحمه الله) در حكايات و داستانهاى اشخاصى كه امام زمان(عليه السلام) را ديدهاند «قضيهاى را از پدرش نقل ميكند و او نيز از شخصى بنام امير اسحاق استرآبادى كه چهل مرتبه با پاى پياده به حجّ مشرّف شده بود نقل ميكند كه در يكى از سفرهايش قافله را گم كرد و متحيّر با حالت عطش و بىآبى مانده بود، سپس صدا زد يا صالح يا أبا صالح ما را راهنمايى بفرما، ناگاه شخص سوارهاى را از دور ديد كه آمد و او را راهنمايى كرد و به قافلهاش رساند، وى ميگويد: پس از آن قضيّه من متوجه شدم كه او حضرت مهدى(عليه السلام) بوده است.»([44])

روشن است كه اين قضيه ارزش علمي و استدلالى ندارد، و صرفاً داستانى بيش نيست، زيرا معلوم نيست كه شخص مورد نظر واقعاً امام(عليه السلام)را ديده باشد.

ثانياً: با توجّه به معانى مختلف كلمه «أب» در لغت عرب كه تنها به معناى پدر نيست، بلكه به معناى صاحب و غير آن نيز آمده است([45])، و همچنين در روايتى از رسول خدا(صلى الله عليه وآله وسلم)آمده است كه فرمود: «من و على پدران اين امتيم»، مي توان استفاده نمود كه مقصود از اين كنيه معناى پدرِ فرزندى به نام صالح نيست، بلكه أبا صالح يعنى كسى كه افراد صالح و شايسته در اختيار دارد.

ونيز ممكن است كنيه ابا صالح بدين جهت باشد كه امام زمان(عليه السلام)پدر و مجرى اصلاح جامعه است، يعنى او تنها كسى است كه به اذن خدا جامعه بشرى را اصلاح خواهد نمود.

بنابراين با عنايت به مطالب فوق و احتمالات متعدّد، نميتوان از اين كنيه بر ازدواج و داشتن فرزند براى آن حضرت استفاده كرد.

پس دليل دوّم قائلين به ازدواج آن حضرت كه روايات است مخدوش مي شود، و جايى براى استفاده واستدلال به آن باقى نمي ماند، لذا نميتوانيم به آن روايات تمسّك كنيم.

امّا دليل أوّل كه براى ازدواج آن حضرت به استحباب شرعى ازدواج، و سنّت بودن آن استدلال شده بود، دليل محكم و قابل قبولى است، چون مقتضى موجود است، اگر چه زمان استنتاج هنوز نرسيده، و زود است تا قضاوت قطعى بشود، چرا كه بايد ديدگاه مقابل را نيز بررسى كرد و از نبودن مانع و يا وجود امرى مهمتر از ازدواج نيز مطمئن شد.

آيا ازدواج امام(عليه السلام) با فلسفه غيبت سازگارى دارد؟

ـ نظريه دوّم: برخى معتقدند كه اساساً آن حضرت ازدواج نكرده است.

و تنها دليل آنان اين است كه:

ازدواج امام(عليه السلام) با فلسفه غيبت سازگارى ندارد، زيرا لازمه ازدواج داشتن همسر و فرزند است، و اين امر باعث ميشود كه حضرت شناخته شده و اسرارش فاش شود.

و از سوى ديگر غيبت به معناى خفاى شخص است، يعنى ناشناس بودن نه نامرئى بودن، در حالى كه با ازدواج كردن شناخته ميشود، و حد اقلّ شناخته شدن شناسايى وى توسط همسرش ميباشد.

امّا فلسفه غيبت بنا بر آنچه در روايات آمده است خوف از كشته شدن است، امام صادق(عليه السلام)درباره آن حضرت ميفرمايد: «براى غلام (مهدى(عليه السلام)) غيبتى است قبل از اين كه قيام كند، شخصى پرسيد: براى چه؟ فرمود: ميترسد. سپس با دست مباركش به شكمش اشاره كرد.»([46])

مقصود امام صادق(عليه السلام) از اين حركت احتمال كشته شدن آن حضرت است، و همچنين از امام سجّاد(عليه السلام) نقل شده است كه فرمود: «در قائم ما سنّتهايى از پيامبران گذشته وجود دارد... و سنّتى كه از موسى(عليه السلام) در او هست، خوف و غيبت است.»([47])

بنابراين، فلسفهى غيبت، دورى و پنهان بودن از مردم است تا اينكه صدمه و گزندى به او نرسد، و از شرّ دشمنان در امان بوده و هر چيزى كه خلاف آن باشد، بر آن حضرت روا نيست، و ازدواج با اين امر و فلسفه منافات دارد.

در نتيجه ميتوان گفت: ازدواج كردن امرى است مستحب و پسنديده و مهمّ، و حفظ اسرار و پنهان زيستى و حفظ جان از گزند دشمنان امرى است اهمّ و مهمتر، و هر گاه امرى دائر شود بين مهمّ و اهمّ، عقل اهم را برميگزيند.

[donsaeid]

به عبارت ديگر مصلحت اهمّ و فلسفه غيبت بيشتر است از مصلحت ازدواج، لذا فلسفه غيبت مانعى است براى ازدواج و ميتواند از فعليّت ازدواج جلوگيرى كند، و حال كه ازدواج مانع دارد، ازدواج نكردن آن حضرت نميتواند به عنوان اعراض از سنّت تلّقى شود، چون كه وى اعراض نكرده، بلكه امر اهمّ را اختيار كرده است.

ـ نقد و بررسى: با عنايت به دليل فوق ممكن است برخى در مقام جواب بگويند: پنهان زيستى و خوف آن حضرت از كشته شدن مانع از ازدواج نمي تواند باشد، زيرا در روايات موارد ديگرى نيز وجود دارند كه به عنوان فلسفهى غيبت شناخته ميشوند، مانند:

الف) به دنيا آمدن مؤمنانى كه در صلب افراد كافر هستند، درباره اين مطلب امام صادق(عليه السلام)فرموده است: «قائم ما اهل بيت تا تمام كسانى كه (مؤمنان) در اصلاب پدران خود به وديعت نهاده شدهاند، خارج نشوند ظهور نخواهد كرد، و هنگامي كه همه خارج شدند آن حضرت بر دشمنان خدا پيروز شده و آنها را ميكشد.»([48])

ب) امتحان الهى: امام كاظم(عليه السلام) به برادرش على بن جعفر فرمود: «براى صاحب اين امر (امام مهدى(عليه السلام) ) غيبتى است، كه عدّهاى از معتقدين به وى برميگردند، اين غيبت محنت و سختى از طرف خداوند است كه با آن خلقش را امتحان ميكند.»([49])

ج) سرّى از اسرار الهى: در روايتى از امام صادق(عليه السلام) چنين نقل شده است: «صاحب اين امر غيبتى دارد كه گريزى از آن نيست... راوى پرسيد: چرا؟ فرمود: به دليل امرى كه ما اجازه بازگو كردنش را نداريم. راوى پرسيد: پس حكمت غيبت او چيست؟ فرمود: همان حكمتى كه در غيبت حجّتهاى ديگر خداوند بوده است كه پس از ظهورش كشف خواهد شد، همان طور كه فلسفهى كارهاى خضر نبى(عليه السلام) براى موسى(عليه السلام) تا هنگام جدايى آنها كشف نشد، سپس امام فرمود: اى پسر فضل! اين امر از امور خداوند و از اسرار الهى و غيبى از غيبهاى خداست.»([50])

با توجّه به موارد مذكور، و موارد ديگرى كه به عنوان فلسفه غيبت شمرده شده است، نميتوان فلسفه غيبت را فقط در خوف از كشته شدن دانست كه با ازدواج آن حضرت منافات داشته باشد، شهيد سيّد محمّد صدر در اين رابطه مينويسد: «اگر بپذيريم كه غيبت آن حضرت به معناى مخفى شدن شخص وى است بدين معنا كه جسم مبارك او از ديدهها مخفى شده و با اينكه ميان انبوه جمعيّت بوده و آنها را ميبيند اما آنها او را نميبينند، در اين صورت بايد گفت آن حضرت ازدواج نكرده و تا زمان ظهور مجرّد خواهد بود.

و اين مسأله هيچ بعدى هم ندارد زيرا هر چيزى كه با غيبت در تضادّ باشد و آن حضرت را با خطر مواجه كند بر وى جايز نيست، چرا كه ازدواج باعث كشف شدن امر آن حضرت ميگردد.

علاوه بر آن براى ازدواج لزوماً بايد آن حضرت ظاهر شده و در معرض ديد مردم قرار گردد، و اين همان چيزى است كه بايد از آن اجتناب كند.

و اين فرض كه فقط براى همسر خود آشكار شود، اگر چه عقلا ممكن است ولى فرض آن بسيار بعيد است بلكه فرض باطلى است، زيرا چنين زنى با خصوصيات خاصّ به طورى كه امام(عليه السلام)هويّت واقعى خود را از او مخفى نكند، و هيچ خطرى هم از ناحيهى او متوجّه امام(عليه السلام) نباشد، چنين زنى بين زنان عالم يافت نميشود، چه رسد به اينكه بگوييم در هر عصرى چنين زنى وجود دارد;

امّا اگر غيبت را به معناى پنهان بودن و پوشيدگى عنوان آن حضرت بدانيم بدين معنا كه او به صورت ناشناس در بين مردم زندگى ميكند، در اين صورت هيچ اصطكاكى با ازدواج ندارد و از آسانترين كارهاست، زيرا ازدواج به صورت ناشناس صورت گرفته و همسر وى نيز در طول عمر خود بر هويت واقعى او آگاه نخواهد شد، و اگر به علّت عدم مشاهده پيرى در چهرهى آن حضرت به هويت وى گمانى برد، حضرت او را طلاق داده و يا در شهرى ديگر، دورِ جديدى از زندگى خود را آغاز كرده و دوباره ازدواج ميكند».

سپس شهيد صدر ميگويد: «حال كه ثابت شد كه ازدواج آن حضرت در عصر غيبت ممكن است، امكان دارد بگوئيم اين امر تحقّق يافته است، چون مهدى(عليه السلام) به تبعيّت از سنّت اسلامي سزاوارتر است، خصوصاً اگر معتقد شديم كه معصوم تا جايى كه ممكن است به مستحبّات عمل كرده و مكروهات را ترك مي كند.

بنابراين التزام به اين كه ازدواج وى در عصر غيبت ممكن است در اعتقاد به آنكافى است»([51]).

با عنايت و دقّت در دليل قائلين به ازدواج نكردن آن حضرت و جواب مذكور، و كلام شهيد سيّد محمّد صدر نكاتى قابل تأمّل است. از جمله:

1. مواردى كه به عنوان فلسفهى غيبت از روايات قابل استفاده است كه به چند نمونهى آن اشاره شد، در عرض يكديگر نيستند، به اين معنا كه اگر غيبت براى امتحان باشد، ديگر مسألهى خوف و ترس از كشته شدن در آن نيست. بلكه اينها در طول يكديگرند، لذا نميتوان با بيان موارد ديگر فلسفهى غيبت قائل به ازدواج امام(عليه السلام) شد. چون در عين اين كه غيبت براى ترس از كشته شدن است، براى امتحان كردن بندگان و معتقدين به آن حضرت نيز ميباشد، كه اين هم جاى استبعاد ندارد، به عبارت ديگر فرضيّه ترس از كشته شدن در تمام موارد ديگر نيز جارى است.

2. سخن شهيد صدر در معناى غيبت به دو صورت ناشناسى (مردم او را ميبينند ولى نميشناسند) و ناپيدايى (جسم و شخص او ديده نميشود) و بنا كردن مسألهى ازدواج را بر ناشناسى، سخن جامع و فراگيرى نيست، چون نميتوانيم به ناشناسى به تنهايى و يا به ناپيدايى آن حضرت قطع پيدا كنيم، چرا كه ممكن است آن حضرت گاهى ناشناس باشد و گاهى ناپيدا، همانطور كه اين برداشت از روايات نيز قابل استفاده است.([52])

3. شهيد صدر معتقد است زنى كه لياقت و شايستگى و به اصطلاح هم كفو آن حضرت باشد در عالم وجود ندارد، صدور اين سخن از ايشان جاى تعجب است، چرا كه زنان شايسته و بايسته با فضائل اخلاقى و معنوى بالا در هر دورهاى وجود داشته و هست، زنانى همچون حضرت مريم(عليها السلام) و آسيه همسر فرعون كه در قرآن كريم الگوى ديگران شمرده شدهاند([53]) و يا مانند حضرت خديجه همسر پيامبر گرامي اسلام(صلى الله عليه وآله وسلم) بودهاند و هستند، و از سوى ديگر در روايات وارده در شأن و خصوصيات اصحاب و ياران خاصّ امام زمان(عليه السلام) آمده است كه پنجاه نفر آنان زن ميباشند.([54])

[donsaeid]

آيا اينگونه زنان كه لياقت واقع شدن در زمره اصحاب خاص را دارند، و محرم خيلى از اسرار هستند، لياقت همسرى آن حضرت را ندارند؟ چه مانعى دارد كه امام(عليه السلام) از ميان آنان زنى را به همسرى برگزيند؟

4. به نظر ميرسد كه ازدواج آن حضرت به صورت ناپيدايى امرى ممكن باشد برخلاف شهيد صدر كه آن را غير ممكن ميداند، زيرا ناپيدايى امرى هميشگى براى امام(عليه السلام) نيست، و از سوى ديگر همانطور كه براى همراهان و خواصّ غائب نيست([55]) براى همسر خود نيز ميتواند غائب نباشد.

ـ نتيجه گيرى: كسانى كه مي گويند حضرت مهدى(عليه السلام) ازدواج نكرده است، تنها دليلشان فلسفهى غيبت است، كه آنهم ترس از كشته شدن و افشاء سرّ امام است.

ولى با توجّه به موارد ديگر در فلسفهى غيبت كه در طول يكديگربودند نه در عرض، اين امر نميتواند مانع ازدواج آن حضرت باشد، گرچه در اين بحث فقط به عدم اثبات مانع پرداخته شده است. چون اثبات عدم المانع نياز به اطلاعاتى كافى و جامع و احاطهى كامل بر زندگى شخصى آن حضرت دارد، و اين نيز در حدّ توان ما نيست.

از سوى ديگر در مباحث تحقيقى و علمي نياز به دليل داريم، و براساس مدارك و ظواهر به نتيجه ميرسيم، بنابراين، گرچه با وجود اين گونه مدارك، ازدواج آن حضرت امرى ممكن است، ولى نميتوانيم با قطع و يقين به آن حكم كنيم، همانطور كه نميتوانيم به عدم ازدواج قطع پيدا كنيم.

آيا سكوت بهتر نيست؟

ـ نظريّه سوّم: گروهى ديگر مي گويند نبايد به اينگونه مباحث پرداخت و نهايتاً بايد توقّف كرد، و در جواب اين نوع سؤالات كلمه «نميدانم» و «نميدانيم» را بر زبان جارى مي كنند، چرا كه اصل ازدواج يا عدم ازدواج حضرت جزء اعتقادات ما نيست، زيرا در مباحث اعتقادى ما نيامده است كه بايد معتقد شويم به امام زمانى كه ازدواج كرده يا نكرده است، اين نوع موضوعات از مسائل شخصى است كه معمولا در روايات نيامده و كسى هم به آن نپرداخته است، حتّى امام عسكرى(عليه السلام) نيز در رابطه با ازدواج فرزندش چيزى نفرموده است.

نگاه اجمالى به تاريخ غيبت صغرى و كبرى حاكى از وجود نداشتن چنين مسائلى است، و حتّى كسانى كه توفيق لياقت ملاقات با آن حضرت را يافتهاند، هيچگونه سؤالى درباره ازدواج آن حضرت از آنها صادر نشده است، و غالباً به دليل مشكلات فراوان يا نيازهاى مادّى و معنوى و يا پرسيدن مسائل علمي از اين گونه سؤالات غافل بودهاند، گرچه اساساً سؤال نكردن از ازدواج طبيعى است چرا كه خيلى اوقات پيش ميآيد كه سالها با اشخاص و دوستان زيادى آشنا هستيم ولى لزومي نميبينيم كه از زندگى شخصى او سؤال كنيم، مثلا بگوييم آيا همسر داريد؟ اگر داريد دختر چه كسى است؟ آيا فرزند داريد؟ جنسيّت آنها چيست؟ و... لذا اساساً لزومي ندارد كه از اين گونه امور مطّلع شويم و اين مسائل در زندگى ما نيز هيچ تاثيرى ندارد، و به دليل اطّلاع نداشتن مورد مؤاخذه قرار نميگيريم.

ـ نقد و بررسى:

درست است كه اينگونه مسائل جنبه شخصى دارند، و دانستن يا ندانستن آن تأثيرى در زندگى ما ندارد، ولى امامان ما مانند انسانهاى عادى نبودهاند كه بىتفاوت از كنارشان بگذريم، زيرا آنها هاديان و رهبران دينى و اجتماعى مردم هستند كه طبق نصوص متعدّد از آيات و روايات، داراى مقام عصمت و مصونيّت از خطا و اشتباه مي باشند.

لذا دوستان و شيعيان آن حضرت دوست دارند سيره و روش آن امام را در مسائل خانوادگى و شخصى نيز بدانند و به ابهامات و يا سؤالات احتمالى ذهن خويش پاسخى مناسب بدهند. و اين مسأله مختص به امام مهدى(عليه السلام) نيست، همانطور كه هنوز عدّهاى ميپرسند: چرا امام حسن مجتبى(عليه السلام) با جعده ازدواج كرد؟ يا چرا امام جواد(عليه السلام) با امّ الفضل دختر مأمون يعنى كسى كه قاتل پدرش بود ازدواج كرد؟ آيا از آنها فرزندى باقى ماند؟ و... امام عصر(عليه السلام) نيز ا ز اين قاعده مستثنى نيست، بلكه قضيه برعكس است، و حسّاسيّت در امام زمان(عليه السلام) كه مهدى موعود است، و قيام خواهد كرد، و حكومت جهانى را تشكيل خواهد داد، و... بيشتر است.

بنابراين، اساس بحث از زندگانى شخص آن امام مانعى ندارد، گرچه به علّت موقعيّت استثنايى وى كه همان در غيبت به سربردن باشد، ما اطّلاع چندانى نداريم. و ناچاريم به همان مقدار از ادلّه و ظواهر و عمومات اكتفاء كنيم.

ياد آورى يك نكته:

لازم به ياد آورى است كه بحث اصلى ما ازدواج امام زمان(عليه السلام) است، كه مطالب مذكور پيرامون همين عنوان است. ولى از مباحثى پيرامون فرزندان و ويژگىهاى همسر آن حضرت كه لازمه ازدواج است خوددارى كرديم، و سعى بر اين بود كه به مقدار نياز اكتفاء، و از زياده گويى پرهيز نماييم.

ـ نتيجهگيرى كلّى:

دلايل نظريّهى اوّل (قائلين به ازدواج آن حضرت) يا مخدوش است و رسا نيست و يا غالباً ناظر به زمان ظهور آن حضرت است، و از بيان ازدواج وى در زمان غيبت ساكت است.

و دلائل نظريّهى دوّم (قائلين به ازدواج نكردن آن حضرت) كه فلسفهى غيبت يعنى ترس از كشته شدن بود با احتمالات و ذكر موارد ديگر فلسفه غيبت و اين كه آن موارد در طول يكديگرند، نتوانست مدّعاى خود را به طور كامل ثابت كند. و دليل نظريّهى سوّم (قائلين به توقّف) كه عدم اعتقادى بودن موضوع و عدم اطّلاع از مسائل شخص آن حضرت بود، با سير تحقيقات علمي و اشتياق شيعيان بر اطّلاع از اين مسائل و پيدا كردن جوابى براى سؤالات و ابهامات ذهنى خود، سازگار نبود.

بنابراين، با توجّه به عمومات در استحباب ازدواج و مكروه بودن عزوبت و ترك آن در هر حالى و مانع نبودن فلسفهى غيبت، ميتوان نتيجه گرفت كه وى ازدواج كرده است، و لازم نيست كه اين امر باعث افشاء سرّ آن حضرت شود، و با فلسفهى غيبت منافات داشته باشد، بلكه همسر وى ميتواند زنى پاكدامن و خودساخته همچون ياران خاصّ و يا ابدال آن حضرت باشد.

و همچنين لازم نيست كه اين ازدواج، از نوع دائم آن باشد بلكه با ازدواج موقّت (غير دائم) نيز ميتواند به امر مستحب عمل كند، همانطور كه لازم نيست حتماً عمر همسر وى مانند عمر خود آن حضرت طولانى باشد.

و نيز لازمه ازدواج، داشتن فرزند هم نيست كه سؤال شود فرزندانش در كجا زندگى ميكنند؟ بلكه ممكن است ازدواج كرده باشد ولى داراى فرزند هم نباشد، و نداشتن فرزند نيز براى آن حضرت نقص نيست، چرا كه وى ميتواند صاحب فرزند شود ولى به دليل انجام مأموريت الهى و حفظ خود از شناسايى ديگران، ميتواند با اختيار خود صاحب فرزند نشود.
پس اگر چه دليل محكم و قاطعى بر ازدواج آن حضرت در اختيار نداريم، ولى مانعى هم براى ازدواج نميبينيم، لذا با شواهد و قرائن و عمومات ادلّه استحباب ازدواج ميتوانيم معقتد شويم، كه آن حضرت ازدواج كرده است.

واللّه اعلم.

[bism87]

Emam zaman is something just shia belives in and even not all of them...

Sunna talks about jesus and that he will come back to earth...

Shi'a and Sunnis both believe that Isa a.s. will reappear with the Mahdi to help the Mahdi. The only difference between Shi'a and Sunni is that in the Shi'a tradition, the Mahdi has already been born as son of Imam Hassan Askari a.s., while in the Sunni tradition the Mahdi has not been born. This latter view runs into some problems theologically that I can describe if that is desired. Additionally, both sides disagree on the conditions of human society necessary for the appearance of the Mahdi (in fact they are the absolute extremes). Again, I can describe if that is desired.

[nedamm]

[donsaeid]

مهدي «عج»؛ روح حج




روح حج، ولايت است و در عصر غيبتبين اين عمل عبادي سياسي و امام مهدي (عليهالسلام) پيوندي عميق وجود دارد.در اين نوشتار، ضمن بررسي پيوند آغازين و نهايي «حج و ولايت» ، و «كعبه و امامت» به جلوههايي از پيوند آن سرزمين مقدس با امامتخصوصا امام زمان (عليهالسلام)، اشاراتي بيان شده است.


اشاره:
روح حج، ولايت است و در عصر غيبتبين اين عمل عبادي سياسي و امام مهدي (عليهالسلام) پيوندي عميق وجود دارد.
در اين نوشتار، ضمن بررسي پيوند آغازين و نهايي «حج و ولايت» ، و «كعبه و امامت» به جلوههايي از پيوند آن سرزمين مقدس با امامتخصوصا امام زمان (عليهالسلام)، اشاراتي بيان شده است.

اي حريم كعبه، محرم بر طواف كوي تو
من به گرد كعبه ميگردم به ياد روي تو
گرچه بر محرم بود بوييدن گلها، حرام
زندهام من اي گل زهرا زفيض بوي تو
اشكها از هجر تو نم نم چو زمزم شد روان
كي رسد اين تشنگان را قطرهاي از جوي تو (1)

حج كه از فرايض بزرگ اسلام (2) و اعظم شعائر دين و ارزشمندترين اعمال براي قرب به خدا است، (3) ركن وثيق و حبل متيني است كه ميراث فرشتگان و پيامبران (4) و شجرهي طوباي ابراهيم در طور سيناي مكه است (5) و فرزند برومندش اسماعيل (عليهالسلام) نيز عهدهدار وظيفهاي ميشود (6) تا همگان به اين ميقات آيند و در جاي جاي آن حرم و حريم پاك و كانون نور، با پيوند با روح آن، يعني «ولايت» (7) ، ضمن پذيرفته شدن اعمال، و نائل شدن به كمال، جان تشنه را سيراب، و رخسار خسته را طراوت بخشند . حج، كه با وجود يك عبادت بودن، جامع چندين عبادت است ( و هيچ عمل و عبادتي همپايهي او نيست (9) و بهايي جز رضوان و بهشت جاويد ندارد، (10) با اين حال، اگر شخصي، همهي عمرش را در به جا آوردن آن سپري كند، ولي به روح آن، آگاه نباشد، حج او فاقد ارزش و اعتبار است . (11)
اصولا اركان و احكام دين، داراي شرايطي است . كه رعايت آنها، سبب صحت آنها ميشود . حج نيز چنين است . انسان، براي صحيح بودن حجاش بايد شرايط آن را رعايت كند، ولي نسبتبه روح آن، يعني معرفت امام، همواره بايد ملتزم بود . (12)
بنابراين، حجبدون «ولايت» ، طواف بدون «امامت» ، حضور در عرفات بدون «معرفت» ، قرباني در مني بدون فداكاري در راه «ولي زمان» ، رمي جمره بدون دور كردن صفات رذيلهي مخالف با راه «امام زمان» ، سعي بين صفا و مروه، بدون سعي در صراط صفا و مروت و بي كوشش در شناختبهتر و اطاعت امام، بيحاصل است و سودي ندارد . سادهترين عمل در حرم امن الهي، نظر به كعبه است، كه ثواب نيز دارد، (13) لكن بر اساس اين كه كلمهي توحيد، به شرط ولايت، حصن امن و دژ نجات است، (14) نگاه هماهنگ با ولايت و عارفانه به كعبه نيز مايهي بخشش گناه و پايهي نيل به مقامات است . امام صادق (عليهالسلام) ميفرمايد:
من نظر الي الكعبة بمعرفة فعرف من حقنا و حرمتنا مثل الذي عرف من حقها و حرمتها غفرالله ذنوبه و كفاه هم الدنيا والآخرة (15) ; هر كس با معرفت و شناختبه كعبه بنگرد و حق و حرمت ما را مثل همان كه از حق و حرمت كعبه ميشناسد، بشناسد، خداوند، گناهاناش را ميآمرزد و او را از اندوه دنيا و آخرت كفايت ميكند .
از اين رهگذر، معناي حديثي كه دربارهي محبوبيتسرزمين مكه و همهي آن چه در فضاي آن، اعم از خاك و سنگ و درخت و كوه و آب (16) است، روشن خواهد شد; يعني، منطقهي حرم كه ادراك حق و حرمت آن آميخته به عرفان حق ولايت و امتثال آثار ولا است، محبوبترين چيزها خواهد بود و چيزي همتاي محبوبيت آن نيست .

دل، بي تو، تمنا نكند كوي مني را
زيرا كه صفايي نبود بي تو، صفا را
باز آي كه تا فرش كنم ديده به راهت
حيف است كه بر خاك نهي، آن كف پا را

به عبارت ديگر، كعبه و حرمتاش، زمزم و شرافتاش، صفا و مروه و صفايش، قربان گاه و تقواي قربانياش، رمي جمرات و طرد شيطاناش، عرفات و نيايش خالصانهاش، سرزمين حرم با همهي بركاتاش، در پرتو ولايت و امامت رسول خدا و اهل بيت (عليهمالسلام) است. اگر كعبه به همهي شرافتها مزين است، روح عمل و مناسك آن، ولايت و امامت و شناخت امام و خضوع در برابر او است . (17)

از اين رو، آن گاه كه فضائل اميرمؤمنان امام علي (عليهالسلام) مطرح شد و عدهاي خود را برتر ميپنداشتند، خداوند، در بيان برتري آن حضرت به عنوان برجستهترين مصداق اهل ايمان و جهاد فرمود:
«اجعلتم سقاية الحاج و عمارة المسجد الحرام كمن آمن بالله واليوم الآخر و جاهد في سبيل الله لايستوون عندالله» ; (1 آيا سيراب كردن حاجيان و آباد كردن مسجد الحرام را همانند كسي پنداشتهايد كه به خدا و روز بازپسين ايمان آورده و در راه خدا جهاد ميكند؟ [نه، اين دو] نزد خدا يكسان نيستند . (19)
بنابراين، علم و عمل به اين مطالب، بسيار مغتنم است; يعني، كساني كه به حج مشرف ميشوند، بايد بدانند كه حج . اسراري دارد و يكي از آن اسرار، هماهنگ بودن افكار و اعمال با امام زمان (عجل الله تعالي فرجه) است تا حج كاملي انجام دهند و روح شان متعالي گردد .چنين نيست كه اگر مستطيعي به مكه رود و حج گذارد، بدون آگاهي از اسرار آن، حج واقعي و كاملي را اقامه كرده باشد! امام سجاد (عليهالسلام) به «شبلي» كه از اسرار بي خبر بود، فرمود: «. . . بنابراين، تو، نه به ميقات رفتهاي، نه احرام بستهاي، . . .» . (20)در اين روايت، سخن از نفي «كمال» است، نه نفي «صحت» . ممكن استحج چنين كسي، صحيح باشد و قضا كردن نخواهد و در ظاهر، ذمهاش بري شده باشد، لكن به جهتبي خبري از اسرار، در همان سيرت متعالي نشده، باقي مانده باشد . (21)
بنابراين، روح آهنگ و قصد خانهاي كه به سوي آن ره ميسپاري، «ولايت» است و ميان آن دو، پيوندي عميق است، و زائر، در تمام نقاط اين حرم، خصوصا كعبه، و تمام لحظههاي به جاي آوردن مناسك آن، خصوصا طواف، شميم دل نواز و جان فزاي عطر امامت و ولايت را با جان احساس ميكند . در اين جا، به نمونههايي از پيوندهاي حج و ولايت، كعبه و امامت، اشاره ميشود .


1 - امامت و بناي كعبه

اين بناي توحيد را پيامبري تجديد بنا و احيا كرد كه بعد از ابتلائات فراواني كه همه در سمت و سوي حج است (22) ، به مقام رفيع امامت رسيد . خداوند تبارك و تعالي در اين خصوص ميفرمايند:

«و اذ ابتلي ابراهيم ربه بكلمات فاتمهن قال اني جاعلك للناس اماما» ; هنگامي كه خداوند، ابراهيم را با وسائل گوناگوني آزمود، و او، به خوبي، از عهدهي اين آزمايشها بر آمد، خداوند به او فرمود: «من، تو را امام و پيشواي مردم قرار دادم .» (23) .

آري، كعبه، به دست ابراهيم خليل الرحمان كه امام است، تجديد بناء شد و سكهي حجبه نام او ضرب شد و اين مراسم را «حج ابراهيمي» ناميدند . لذا وارث او، امام مهدي (عجل الله تعالي فرجه)، به هنگام ظهور، در كنار كعبه، به تمام عالميان صلا دهد كه «هر كس ميخواهد با من دربارهي ابراهيم گفت و گو كند، بداند كه من نزديكترين مردم به ابراهيم هستم .» . (24)


2 - امام مولود كعبه

تنها كسي كه در اين عالم خاكي، در ميان كعبه، پا به عرصه وجود گذاشته است، اميرمؤمنان حضرت عليابن ابي طالب (عليهالسلام) است كه با تولدش، پرده از راز و رمز شرافت و قداست اين خانه بر ميدارد . (25)

اين فضيلتبزرگ را قاطبهي محدثان و مورخان شيعه و دانشمندان علم انساب، در كتابهاي خود نقل كردهاند . در ميان دانشمندان اهل تسنن نيز گروه زيادي به اين حقيقت تصريح كردهاند و آن را يك فضيلتبي نظير خواندهاند . (26)

حاكم نيشابوري ميگويد: «ولادت علي در داخل كعبه، به طور تواتر به ما رسيده است .» . (27)

آلوسي بغدادي، صاحب تفسير معروف مينويسد: «تولد علي در كعبه، در ميان ملل جهان، مشهور و معروف است و تا كنون كسي به اين فضيلت دست نيافته است .» . (2

زائري كه بر گرد اين خانه طواف ميكند و رو به سوي آن نماز ميگزارد، بايد معترف به اين فضيلتباشد كه نمودي از پيوند اين دو است . (29)


3 - امام، مطهر كعبه

يكي ديگر از جلوههاي پيوند حجبا ولايت، پاك سازي مركز توحيد از بتها، به دست اميرمؤمنان است . بتشكني كه آيين ابراهيمي است، يك بار ديگر در سال هشتم هجري، بعد از فتح مكه صورت گرفت .

شاعر سخنور حله، «ابن العرندس» كه از شاعران قرن نهم اسلامي است، در قصيدهي خود در بارهي اين فضيلت چنين ميگويد:

وصعود غارب احمد فضل له

دون القرابة والصحابة افضلا

صعود علي (عليهالسلام) بر دوش احمد (صلياللهعليهوآلهوسلم) فضيلتي استبراي او . اين فضيلت، غير از خويشاوندي و همنشيني است .

علامهي اميني، (رحمةالله عليه)، نيز اين فضيلت را از زبان بيش از چهل تن از محدثان و تاريخ نگاران پيروان مكتب خلفا نقل ميكند . (30)