Special Thread Of Jashn-e Nowruz & 13 Beh Dar

[Rasputin]

رود راین در شهر کلن آلمان سه شنبه شب در شادمانی بیش از هزار ایرانی که مراسم چهارشنبه سوری را جشن گرفته اند، سهیم است. در گوشه و کنار آتش برپا شده و موسيقی شاد ایرانی عده زیادی را به رقص واداشته است. مراسم با اجازه پلیس از ساعت ۷ تا ۱۰ شب برگزار شده است.
آنچه چشم گیر است حضور و شرکت فعال جوانان است. بیشتر آنها وقتی با هم هستند آلمانی حرف می زنند اما از روی آتش هم می پرند.

"ایرج"، ۲۳ سال دارد و همراه دوست دختر آلمانی خود به مراسم چهارشنبه سوری آمده است. او تنها می داند که در این شب از روی آتش می پرند و جشن می گیرند به نظرش هم جالب می آید که اینهمه ایرانی جمع شده اند.

"نگار"، چند ماهی است که از ایران آمده و متقاضی پناهندگی است: "باورم نمی شود اینهمه ایرانی را یکجا ببینم . اصلا نمی دانستم اینقدر ایرانی اینجا زندگی می کند. در اولین چهارشنبه سوری دور از ایران اصلا احساس غربت نمی کنم. تازه لازم نيست بترسیم که الان مامورها سر می رسند. اولین باری است که چهارشنبه سوری به دلم می چسبد."


من خوشحالم که اینقدر ایرانی دور هم جمع شده اند و می توانیم به آلمانی ها بگويیم ما هم اعیاد خودمان را داریم ولی کاش این همکاری در جاهای دیگر هم خودش را نشان می داد؛ مثلا در زمینه های اجتماعی و سیاسی.


ايرانی مقيم آلمان

در گوشه ای، چند نفری به دور از جمعیت آتشی افروخته اند و آجیل چهارشنبه سوری را به یکدیگر تعارف می کنند. مردی که ۱۵ سال است مقیم آلمان است از همکاری ایرانی ها در زمینه های دیگر گله دارد: "من خوشحالم که اینقدر ایرانی دور هم جمع شده اند و می توانیم به آلمانی ها بگويیم ما هم اعیاد خودمان را داریم ولی کاش این همکاری در جاهای دیگر هم خودش را نشان می داد؛ مثلا درزمینه های اجتماعی و سیاسی. متاسفانه در برنامه های جدی فرهنگی و اجتماعی تعداد شرکت کنندگان خیلی کم است. با طولانی شدن عمر مهاجرت بر تعداد شرکت کنندگان در این گونه مراسم افزوده می شود و مراسم دیگر کم."

"هومن"، ۱۰ سال دارد و فارسی را سخت صحبت می کند. از اینکه اینجا آمده خیلی خوشحال است و دلش می خواهد مادرش اجازه بدهد باز هم بماند. چهارشنبه سوری برایش يک جشن است. همین. فقط نمی داند چرا عیدی نمی دهند.

"فربد"، ۱۸ سال دارد و با اینکه از روی آتش می پرد به نظر راضی نمی رسد: "سالهای قبل بهتر بود. موزیک اینجا بیشتر به درد دیسکو می خورد. باید بهانه اصلی از روی آتش پريدن باشد و دور هم جمع شدن. موزیک و رقص برای سیزده بدر خوب است."

"ارژنگ برهان آزاد" سالهاست مسئول برگزاری مراسم چهارشنبه سوری شهر کلن بوده: "چهارشنبه سوری در کلن از سال ۱۹۸۰ برگزار می شود. در ابتدا تعداد شرکت کنندگان کم بود. در سالهای اخیر این تعداد خیلی زیاد شده. آنچه که جالب است حضور نسل دوم ایرانیان است. جوانانی که در آلمان بدنیا آمده اند و به این مراسم علاقه نشان می دهند. از سويی آنها تحت تاثیر فرهنگ پدر و مادر خود هستند از سوی دیگر می خواهند خودشان را به آلمانی ها نشان بدهند. برگزاری این مراسم هم طبعا مشکلات خودش را دارد. بی نظمی، نظافت محل و نادیده گرفتن اصولی که ما مجبورم به رعایت آن ها هستیم."

با قطع موسيقی یک حاشیه راین هم کم کم از جمعیت خالی می شود. آخرین فشفشه ها به هوا پرتاب می شود و به حرکت درآمدن صدها خودرويی که در اطراف پارک شده بودند خیابانهای اطراف را بند می آورد.

[Rasputin]

Growing up as a young child in the States, my family celebrated Norooz in the traditional sense; similar to the celebrations in Iran. I was 10 when we left Iran, and although I recall Norooz in Tehran my memories of the hustle and bustle, and the excitement that surrounded the Norooz celebrations are vague.

Growing up in the States, my only memories of Norooz are that of taking a school day off, setting a traditional haft-seen table, having Sabzi Polo Mahi and Kookoo Sabzi on new year day, and visiting close by family and friends.



Today, I am married and have two very young children. We celebrate Norooz at our house but I feel the struggle to keep my children engaged and interested in the Norooz celebrations. So do many of my friends with young children.

I understand these kids. Clearly, baking Christmas cookies, building a ginger bread house, singing carols,
decorating a Christmas tree, and putting up lights is far more exciting and fun to a child than placing seven items flat on a table in a corner or hallway of the house.

What draws children to Christmas is not just the presents because children also receive gifts at Norooz. Rather, it is because (i) there are activities that allow children to get involved in preparing for the festivities, and (ii) the Christmas tree is ornate.

So, I decided to revise the Norooz celebrations and in particular the Haft-seen setting in order to revitalize my children's interest in this beautiful and meaningful festival.

Since Norooz is a celebration of life marking the beginning of Spring, a time when trees and flowers come into bloom as all of nature awakens, what more appropriate than to have a “SpringTree” upon which to place the Haft-Seen objects in an ornamental, decorative manner.

[Rasputin]

What I remember from my childhood in Iran is that this occasion was a day when my father and I would go out to a nearby woodland and gather dried bushes, and wood for the Chaharshanbe Soori celebration in our neighborhood. We would bring them and arrange them in our street with the help of the rest of the neighbors. The street would be blocked and at sun down, the adults would set fire to the kindling that had been arranged in piles in a row with the help of a bit of petroleum. I remember the goal of us kids would be to see who could jump over the biggest fire, so it was a bit competitive! As we jumped over the fire, we would say:



(Sorkhi-e to az man) Give me your beautiful red color (Zardi-e man az to) And take back my sickly pallor!



The mothers would bring out sweets and dried nuts to share with the rest of the neighbors, and after a good run at the fire piles, we would head home. Usually by this time, the little kids would pass out from all the excitement of the day and the older kid would put a cloak of some sort, usually their mother’s chador over their head and head out into the neighborhood with a pot and spoon in hand. They would go to each neighbor’s house and clang the spoon to the pot (this is called “ghashogh zanee”). The neighbors would then fill the pots of these visitors with dried nuts, fruit, and in some cases money. The dried nuts that are handed out during this time are a special kind of nuts called “ajeele moshghel gosha”; which translates to “problem solving nuts”. I am not sure exactly how those nuts become problem solvers, but they sure are delicious!



So now we come to the way we celebrate Chaharshanbe Soori away from the mother land. Chaharshanbe Soori cannot be celebrated the way it was in Iran due to fire hazard, neighborhood ordinances, etc., so the Iranian community has had to get a bit creative in celebrating this old tradition. Usually at some beaches people have permission to burn wood which is where a lot of Iranians go to celebrate Chaharshanbe Soori, but this doesn’t have the same feel as doing it in the streets like back home.

At the Persian Center in Berkeley, CA they have come up with a great alternative. The Persian Center actually gets all the right permits from the Berkeley City Hall and organizes Chaharshanbe Soori with the help of community volunteers - in the street. The Berkeley City officials are very supportive of Persian Center’s preservation of the Iranian Culture and have always taken the time to learn more about the culture and traditions. The City Council has even turned out on many occasions to celebrate Chaharshanbe Soori and Norouz. This may be one reason that the Berkeley City adopted a Resolution opposing military intervention or use of force against Iran…?



Chaharshanbe Soori at Persian Center gets bigger and bigger every year. It has actually become its own Berkeley tradition for many local residence including the non-Iranians. It is more like a festival than a quaint little neighborhood celebration. People come from all over the Bay Area to visit with each other, eat delicious food supplied by the vendors, dance to the latest Iranian pop music, and of course jump over fire!



Happy Chaharshanbe Soori and Happy Norouz.

[mahsaak]

NoRuz 3745 (1386) begins at 03:38:00 AM Tehran time on Wednesday March 21, 2007
NoRuz 3745 (1386) begins at 07:08:00 PM New York time on Tuesday March 20, 2007
NoRuz 3745 (1386) begins at 06:08:00 PM Chicago time on Tuesday March 20, 2007
NoRuz 3745 (1386) begins at 04:08:00 PM LA time on Monday March 20, 2007
NoRuz 3745 (1386) begins at 00:08:00 AM London time on Tuesday March 21, 2007
NoRuz 3745 (1386) begins at 01:08:00 AM Paris time on Tuesday March 21, 2007
NoRuz 3745 (1386) begins at 09:08:00 AM Tokyo time on Tuesday March 21, 2007
NoRuz 3745 (1386) begins at 11:08:00 AM Australia/Newzeland time on Tuesday March 21, 2007

[Rasputin]

خريد لباس عيد
از يکی دو ماه به نوروز مانده شيرازی ها به بازار مي روند و لباس عيدشان را می خرند پارچه هايي معمولاً خريداری می شود که دارای رنگ روشن و سرخ يا زرد باشد و معتقد بودند اگر لباس را خودشان بدوزند پارچه آن را روزهای دوشنبه يا جمعه قيچی کنند و نيز معتقد بودند که روز پنج شنبه ساعت سنگين است و لباس مدتی روی دست می ماند تا دوخته شود. روز سه شنبه اگر بريده شود نصيب دزد يا مرده شور خواهد شد و روز چهار شنبه می سوزد وسايل خانه نيز بايد عوض شود و يا تميز گردد. پختن نان شيرين از جمله کارهايي است که حتماً بايد قبل از عيد و برای عيد انجام بگيرد .

سبز کردن گندم، عدس، تره تيزک، ده پانزده روز به عيد مانده در خانه های شيراز صورت می گيرد. برای اين کار از ظرفی استفاده می کنند که از جنس مس يا روی باشد و بعد مقداری دانه ابتدا به سلامتی امام زمان می ريزند و به ترتيب بعد از آن نام اعضای خانواده را می آورند .
خانه تکانی يا رفت و روب
يکی دو هفته پيش از عيد خانه تکاتی يا رفت و روب انجام می گيرد و مجدداً اثاثيه را جابه جا می کنند و گرد گيری می کنند و دوباره آنها را می چينند. در مراحل بعد تخم مرغ رنگ کردن است که آن ها را آب پز می کنند و رنگ های شاد بر روی آنها می زنند.

سفره و ساعت تحويل سال
برای تحويل سال همه در يکی از اطاق های خانه شان سفره می اندازند . پيش از هر چيز آيينه و قرآن در آن می گذارند و بعد هفت سين را می گذارند
هفت سين عبارت است از سماق، سير، سنجد، سمنو، سکه، سرکه، سبزی .
در شيراز علاوه بر هفت سين( هفت ميم ) را هم درسفره می گذارند که هفت ميم عبارتند از: مدنی ( ليمو شيرين )، مرغ، ماهی، ميگو، مسقطی، ماست و مويز. به علاوه کنگر ماست، عسل، خرما، کره، پنير، کاهو، تخم مرغ رنگی و .... موقع تحويل سال همه اهل خانه بايد با لباس نو بر سر سفره باشند اسپند نيز دود می شود و هر کدام از اين ها فلسفه ای دارد. شمع برای روشنايي خانه و زندگی، قرآن نشان توجهی است که بايد در آغاز سال به خداوند داشته، به علاوه در سال نو، صاحب قرآن يار و مددکار اهل خانه خواهد بود.
پول نشان از خير و برکت و رفاه، اسپند برای دوری از چشم زخم حسود، برنج، نشانی از خير و برکت و فراوانی، آب, نشان صافی و پاکی و روشنايي و گشايش کار. ماهی قرمز، شگون دارد. آيينه، برای رفع کدورت و نشانی ازصفا و پاکی و يکرنگی. طلا، نشانی از اميد به وضع مالی خوب در سال نو. بعد از تحويل سال نبايد شمع ها را با فوت خاموش کرد بلکه بايدگذاشت تا آخر بسوزند و يا با نقل و مسقطی خاموششان کرد .
يکی ديگر از اعتقادات مردم شيراز اين است که هنگام تحويل سال در حرم حضرت شاهچراغ(ع) باشند که درآنجا شمع روشن می کنند و در دست می گيرند به اين معنی که هميشه زير نور شاهچراغ باشند . و يک نفر واعظ بالای منبر می رود و دعا می خواند و مردم صلوات می فرستند و از طرف خادمين شاهچراغ روی مردم گلاب پاشيده می شود و همه به هم تبريک می گويند.

ديد و بازديد
از بامداد نوروز ديد و بازديدها آغاز می شود در همه خانواده ها رسم است که به ديدار کسی که از نظر سن و شخصيت بر ديگران مزيت دارد بروند و دست او را ببوسند و تبريک بگويند و او نيز عيدی که شامل سکه يا پول است به آنها بدهد. بعضی نيز صبح عيد نوروز يک بشقاب گندم برشته که شامل: کنجد، گندم، شاهدانه، نخودچی و کشمش است به اضافه يک بشقاب نان شيرين به اضافه تخم مرغ رنگی يا سکه به کوچک ترها می دهند.

سيزده بدر
روز دوازده فروردين همه وسايل تهيه می شود و هر چه از شيرينی ها و آجيل ها باقی مانده برای صبح سيزده آماده می شود که البته همراه آن سرکه و کاهو نيز هست. صبح سيزده فروردين همه دسته دسته عازم کوه و باغ های اطراف شيراز می شوند و معتقدند در روز سيزده فروردين نبايد در خانه ماند زيرا اين روز نحس و بديمن می باشد. روز سيزده پيش از طلوع آفتاب و تا پاسی از شب ادامه دارد در عصر اين روز ويژه سبزی گره زدن دخترهاست که در واقع برای گشايش بخت خود اين کار را می کنند و ترانه هايي می خوانند چنانچه سيزده به ماه رمضان بيفتد. مراسم را بعد از تمام شدن ماه رمضان در اولين جمعه يا اولين عيد انجام می دهند.

رسم آب پاشي
از مراسم كهن ايرانيان در نوروز رسم آب پاشي به يكديگر و يا آب تني و شست و شوي خود با آب بوده است.بيروني در پيدايي رسم آب پاشي در ميان ايرانيان انگيزه هاي گوناگوني را ياد كرده است.مثلا مي نويسد، چون تن انسان در زمستان به كثافات آتش، يعني دود و خاكستر آلوده مي شود، مردم با آب پاشي به خود و يا آب تني اين كثافات را از خود دور و خود را تطهير و پاكيزه مي كنند. همچنين در سبب شست و شوي تن يا آب پاشيدن به يكديگر مي نويسد:
«چون در عهد پادشاهي جم هيچ جانوري نمرد و به طوري رو به فزوني گذاشتند كه فراخناي زمين با همه پهنايي كه داشت بدل به تنگنا شد، خداوند آن وقت زمين را سه برابر كرد و ايشان را امر نمود كه با آب غسل نمايند تا از هر گناهي پاك شوند و هر سال براي اينكه آفات را از ايشان دور كند اين كار را تكرار نمايند.»

امروزه رسم كهن اب تني و آب پاشي در نوروز كمتر در ايران معمول است، ليكن بقاياي آن را در آيين هاي مربوط به جشن چهار شنبه سوري در برخي از جامعه ها و فرهنگ هاي ايران مي توان ديد .رسم آب فشاني در نوروز هنوز ميان گروهي از مردم سرزمين هاي همسايه ايران از جمله شيعيان پاكستان رايج است.

مثلا در آداب تحويل سال ميان برخي از مردم چنين رسم است : «در موقع تحويل سال تمام افراد خانواده دور هم جمع مي شوند ، در وسطشان كاسه اي پر از آب روي سيني بزرگي قرار مي دهند. در آب عطر و گل هاي محمدي و گلاب ميريزند و بزرگ خانواده دعاي تحويل سال را مي خواند و سايرين در خواندن اين دعا از او پيروي مي كنند اين عمل 365 بار تكرار مي شود و پس از خواندن اوراد، شخص مزبور درود گويان آب كاسه را به وسيله انگشتان دست بر روي همه افراد موجود مي پاشد و بقيه را در گوشه اي از حياط مي ريزد. اين تشريفات نزد همه علاقمندان به نوروز سرچشمه يمن و سعادت محسوب مي گردد.

[donsaeid]

alan yekam vaghta beham rikht

20? 21? or 22vome march eyde?

[Rasputin]

عدد هفت در همة فرهنگ*ها و اديان عدد مقدسي است. سفرة رنگيني هم كه ايرانيان براي تحويل سال نو مي*چينند هفت سين دارد كه همگي جنبة نمادين دارند. سبزه اولين و شاخص*ترين سيني است كه هر سفره*اي به آن مزين مي*شود. اغلب زنان ترجيح مي*دهند سبزه را خودشان از دانه*هاي گندم، عدس يا جو سبز كنند. به اين دليل چند روز مانده به عيد دانه*هاي مرطوب را در سيني پهن مي*كنند. اين*كه سبز كردن دانه*هاي خوردني به زنان محول مي*شود، توجيه نمادين دارد. به*ويژه آن*كه آغازگر كشاورزي زنان بوده*اند. زيرا مردان شكار مي*رفتند و گله را براي چرا به دشت*ها مي*بردند، و زنان به باغباني و كشاورزي مي*پرداختند. از سوي ديگر در فرهنگ*هاي باستاني الهه*هاي زايش و رويش همواره از بين زنان انتخاب شده است. با اين ذهنيت تاريخي دربارة زنان، سبز كردن سبزه توجيه اسطوره*اي و نمادين پيدا مي*كند. سين*هاي بعدي سيب، سمنو، سير، سنجد، سكه و سماق هستند كه با نيت هفت*سين خوشبختي سعادت، سيادت، سلامت، سپيدروزي، سرافرازي، سخاوت و سربلندي روي سفره*اي حصيري يا پارچه*اي و يا بر روي سيني بزرگي چيده مي*شود. پيروان مذاهب مختلف كتاب مقدس خود را نيز سر سفرة هفت*سين مي*گذارند، مسلمانان، كليميان و زرتشتي*ها به ترتيب قرآن، تورات و اوستا در سفرة هفت*سينشان دارند.
سفرة عيد شيريني و ميوه و آجيل و اسپند و آيينه و آب و تخم*مرغ*هاي رنگين هم دارد و جايي هم به ماهي قرمز و تنگ بلورش داده مي*شود. رنگ كردن تخم*مرغ*ها و چيدن سفرة هفت*سين محصول مشترك مادران و بچه*هاست.
زرتشتي*ها در كنار هفت*سين، سفرة هفت*شين نيز پهن مي*كنند و در آن شمع و شراب و شمشاد و شيريني و شير و شاهدانه و شربت مي*گذارند. آويشن و سنجد و اسپند هم، كه پاي ثابت همة آيين*هاي مذهبي آنهاست، در چهارگوشة سفره*شان ديده مي*شود.
سفرة هفت*سين چند ساعت قبل از لحظة تحويل سال پهن مي*شود. تا آن موقع، زنان همة كارها را انجام داده*اند و همه چيز براي آغاز سال نو مهياست.
تمام اين تكاپوها براي رسيدن يك لحظه است: لحظة تحويل، كه به دنبالش بهار مي*آيد و نشانه*هايش را مي*آورد. بهار با جشنوارة رنگ*هاي شاد گل*ها كه در دامن دشت*ها به*پا مي*شود، بهار با اندام عريان درختاني كه جامة سبز به تن مي*كنند. هر برگ و شكوفه*اي كه جوانه مي*زند شمعي است كه به افتخار جشن تولد طبيعت روشن مي*شود.
در ديد و بازديدهاي عيد و پذيرايي از مهمانان باز هم نقش اصلي را زنان ايفا مي*كنند.
دكتر نيك*نام دربارة نقش زنان در مهمانداري مي*گويد: «زرتشتيان از آن جهت نوروز را گرامي مي*دارند كه باور دارند در ايام پيش از نوروز، ميزبانِ مهمانان ارزشمندي هستند كه روان درگذشتگان آنهاست. يعني روان همة انسان*هايي كه از اول تا امروز بوده*اند و درگذشته*اند؛ زنان زرتشتي به همين دليل خانه*تكاني مي*كنند. تهية غذاهاي خوب و لباس*هاي نو براي فرزندان و بقية افراد خانواده و سپس پذيرايي از مهمانان به عهدة آنهاست.» وي دربارة اين*كه اين وظايف از كجا براي زنان تعيين شده است، مي*گويد: «در دين زرتشتي، تقسيم وظايف در اوستا مشخص شده است. به*ويژه آن*كه ما به زن*ها صفت كدبانو مي*دهيم "كَد" يعني خانه و "بانو" يعني پادشاه، به عبارتي زنْ پادشاه خانه است و همة آنچه به امور خانواده مربوط است بر عهدة زنان است و اين نقش همچنان حفظ شده است.» دكتر وكيليان هم نوروز را جشني خانوادگي توصيف مي*كند و مي*افزايد: «به همين دليل همة تدارك عيد از خانه*تكاني، سبزه سبز كردن و درست كردن شيريني و گستردن سفرة هفت*سين با سليقه و نظر زنان انجام مي*شود. از مهم*ترين رسوم عيد ديد و بازديد و صلة رحم است كه بار آن به دوش زنان است. تازه مگر هر وقت مهماني وارد خانه مي*شود، زن خانه از او پذيرايي نمي*كند و كارها را به عهده نمي*گيرد؟ خوب، در نوروز اين بار سنگين*تر است و اصلاً به همين دليل است كه نوروز بدون زن بي*معني است و لطفي ندارد. شايد بدون مردان نوروز برگزار شود اما بدون زنان هرگز.»

[Rasputin]

عمو نوروز و حاجي فيروز اصلا فرعي نيستند، خيلي هم اصلي اند. داستان عمو نوروز، داستاني عاشقانه است. عمو نوروز منتظر زني است. آنها مي خواهند با هم ازدواج كنند. اين داستان مي تواند به آن ازدواج مقدس الهه و شاه مربوط باشد. در واقع آن زن بي نام(سال) عاشق عمو نوروز است و آن الهه هم عاشق شاه است.

عمو نوروز نماد كسي است كه بركت مي دهد، حالا شاه يا هر كس ديگر و آن زن هم منتظر عمو نوروز است.

معمولا زن هميشه با زمين هم هويت است، جز در بعضي از اساطير مصري كه زمينش مذكر است، معمولا زن و زمين يكي هستند.

الهه كه عاشق شاه است، او را انتخاب مي كند و آن زن عاشق (سال) هم عمو نوروز را برمي گزيند
ديدار زن و عمو نوروز اتفاق نمي افتد. زن هيچوقت در زمان عمو نوروز بيدار نيست، آن قدر خانه را روفته و روبيده و كار كرده كه خوابش برده. زن صاحب خانه است و مرد مسافر، و اين سفر هميشه ادامه دارد. اما داستان حاجي فيروز بسيار جدي تر و مهم تر است. مرحوم مهرداد بهار حدس زده بود كه سياهي صورت حاجي فيروز بايد مربوط به بازگشت او از دنياي مردگان باشد. ظاهرا داستان از اين قرار است كه “ايشتر” كه همان الهه تموز است شاه –دوموزي- را برمي گزيند. يك روز الهه به زيرزمين مي رود و با ورود الهه به زيرزمين، در روي زمين باروري متوقف ميشود. نه ديگر درختي سبز مي شود و نه ديگر گياهي هست. خدايان كه از ايستايي جهان ناراحت بودند، براي پيدا كردن راه حل جلسه ميكنند و قرار ميشود كه نيمي از سال را «دوموزي» به زير زمين برود و نيم ديگر سال را خواهر دوموزي كه «گشتي ننه» نام دارد، به جاي برادر به زيرزمين برود. وقتي دوموزي به روي زمين مي آيد، بهار ميشود و تمام مراسم نوروز هم ظاهرا و احتمالا به دليل آمدن اوست. وقتي دوموزي را به زيرزمين ميفرستند، لباس قرمز تنش ميكنند و دايره، دنبك، ساز و ني لبك دستش مي دهند و اين يعني خود حاجي فيروز. صورت سياهش هم مربوط به بازگشت از دنياي مردگان است و اين شادماني ها براي بازگشت دوموزي از زيرزمين است.

همه می دانيم حاجی فيروز طلايه دار عيد نوروز است، اما اکثر ما از داستان شکل گيری اين اسطوره بی خبريم.
دکتر کتايون مزداپور استاد زبان های باستانی و اسطوره شناس گفته است زنده ياد دکتر مهرداد بهار سالها پيش حدس زده بود سياهی صورت حاجی فيروز به دليل بازگشت او از سرزمين مردگان است و اخيرا خانم شيداجليلوند که روی لوح اکدی فرود ايشتر به زمين کار می کرد، به نکته تازه ای پی برد که حدس دکتر بهار و ارتباط داستان بنيادين ازدواج مقدس با نوروز و حاجی فيروز را تاييد می کند.

دکتر مزداپور می گويد:" نوروز جشنی مربوط به پيش از آمدن آريايی ها به اين سرزمين است لااقل از دو سه هزار قبل اين جشن در ايران برگزار می شده و به احتمال زياد با آيين ازدواج مقدس مرتبط است. تصور می شده که الهه بزرگ، يعنی الهه مادر، شاه را برای شاهی انتخاب و با او ازدواج می کند."

دکتر صنعتی زاده اين الهه را "ننه" يا "ننه خاتون" نام داده، معادل سومری آن "نانای" و معادل بابلی و ايرانی آن "ايشتر" و " آناهيتا" است. تا آنجا که می دانيم اين الهه خدای جنگ، آفرينندگی و باروری است.

دکتر مزداپور داستان اين ازدواج نمادين و اسطوره ای را که بنيادی ترين نماد نوروز است چنين شرح داد:" اينانا يا ايشتر که در بين النهرين است عاشق 'دوموزی' يا 'تموز' می شود( نام دوموزی در کتاب مقدس تموز است) و او را برای ازدواج انتخاب می کند."

تموز يا دوموزی در اين داستان نماد شاه است. الهه يک روز هوس می کند که به زيرزمين برود. علت اين تصميم را نمی دانيم. شايد خودش الهه زيرزمين هم هست. خواهری دارد که شايد خود او باشد که در زيرزمين زندگی می کند.

اينانا تمام زيورآلاتش را به همراه می برد. او بايد از هفت دروازه رد شود تا به زيرزمين برسد. خواهری که فرمانروای زيرزمين است، بسيار حسود است و به نگهبان ها دستور می دهد در در هر دروازه مقداری از جواهرات الهه را بگيرند.

در آخرين طبقه نگهبان ها حتی گوشت تن الهه را هم می گيرند و فقط استخوان هايش باقی می ماند. از آن طرف روی تمام زمين باروری متوقف می شود. نه درختی سبز می شود، نه گياهی هست و نه زندگی. و هيچکس نيست که برای معبد خدايان فديه بدهد و آنها که به تنگ آمده اند جلسه می کنند و وزير الهه را برای چاره جويی دعوت می کنند.
الهه که پيش از سفر از اتفاق های ناگوار آن اطلاع داشته، قبلا به او وصيت کرده بود که چه بايد بکند.

به پيشنهاد وزير خدايان موافقت می کنند يک نفر به جای الهه به زيرزمين برود تا او بتواند به زمين بازگردد و باروری دوباره آغاز شود. در روی زمين فقط يک نفر برای نبود الهه عزاداری نمی کرد و از نبود او رنج نمی کشيد؛ و او دوموزی شوهر الهه بود. به همين دليل خدايان مقرر می کنند. نيمی از سال را او و نيمه ديگر را خواهرش که "گشتی نه نه" نام دارد، به زيرزمين بروند تا الهه به روی زمين بازگردد.

دوموزی را با لباس قرمز در حالی که دايره، دنبک، ساز و نی لبک دستش می دهند، به زيرزمين می فرستند. شادمانی های نوروز و حاجی فيروز برای بازگشت دوموزی از زيرزمين و آغاز دوباره باروری در روی زمين است.

[Rasputin]

A huge part of Norooz is Khaneh Tekani (also pronounced Khooneh Tekoonee). Khaneh Tekani, literally means "House Shaking" and is simply Spring Cleaning! A fresh clean house is necessary for the new year. Everything is cleaned, organized, and prepared for entertaining guests.
The main tasks completed during Khaneh Tekani are the cleaning of rugs, cleaning the yard and attic, and sometimes painting the house.

The rug cleaning can be very treacherous especially since almost every square foot of an Iranian house is covered with a rug, sometimes even the walls!

Historically, Khaneh Tekani was a Zoroastrian tradition that signaled the deceased that their relatives were ready for their visit. The arrival of the deceased nourishes the growth of the sabzeh which is necessary for a complete Haft Seen. Additionally, Khaneh Tekani releases the Evil from one's house and revives the domination of Good.

[Rasputin]

اشعـــــــــار بهاری

رسید یار و ندیدیم روی یار افسوس
گذشت روز و شب ما به انتظار افسوس
گذشت عمر گرانمایه در فراق دریغ
نصیب غیر شد آخر وصال یار افسوس
گریست عمری آخر ز بیوفائی چرخ
ندید روی تو را چشم اشکبار افسوس
خزان چو بگذرد از پی بهار می*آید
خزان عمر ندارد ز پی بهار افسوس
به خاک هاتف مسکین گذشت و گفت آن شوخ
ازین جفاکش ناکام صد هزار افسوس

هاتف

¤¤¤¤¤

دست قبا در جهان نافه گشای آمده است
بر سر هر سنگ باد غالیه*سای آمده است
ابر مشعبد نهاد پیش طلسم بهار
هر سحر از هر شجر سحر نمای آمده است
لاله ز خون جگر در تپش آفتاب
سوخته دامن شده است لعل قبای آمده است
بلبل خوش نغمه زن هست بهار سخن
بین که عروس چمن جلوه نمای آمده است
فاخته در بزم باغ گوئی خاقانی است
در سر هر شاخسار شعر سرای آمده است

خاقانی

¤¤¤¤¤

صبح است ساقیا قدحی پرشراب کن
دور فلک درنگ ندارد شتاب کن
زان پیشتر که عالم فانی شود خراب
ما را ز جام باده گلگون خراب کن
خورشید می ز مشرق ساغر طلوع کرد
گر برگ عیش میطلبی ترک خواب کن
روزی که چرخ از گل ما کوزهها کند
زنهار کاسه سر ما پرشراب کن
ما مرد زهد و توبه و طامات نیستیم
با ما به جام باده صافی خطاب کن
کار صواب باده پرستیست حافظا
برخیز و عزم جزم به کار صواب کن

حافظ

¤¤¤¤¤

آمدت نوروز و آمد جشن نوروزی فراز
کامگار کار گیتی تازه از سر گیر باز

منوچهری

¤¤¤¤¤

خوشتر از عیش و صحبت و باغ و بهار چیست ؟
ساقی کجاست گو سبب انتظار چیست ؟

حافظ

¤¤¤¤¤

آتش رنگی که دارد این چمن بی دود نیست
آب میگردد به چشم شبنم از بوی بهار

بیدل

¤¤¤¤¤

آدمی نیست که عاشق نشود فصل بهار
هر گیاهی که به نوروز نجنبد خطب است

سعدی

¤¤¤¤¤

بهار آمد ز خويش و آشنا بيگانه خواهم شد
که گل بوی تو خواهد داد و من ديوانه خواهم شد

¤¤¤¤¤

خوش بود باده*ی گلرنگ در ایام بهار
خاصه در سیایه*ی گلهای تر اندام بهار
بغنیمت شمر ایدوست اگر یافته*ای
روی زیبا و می روشن و ایام بهار

دهلوی

¤¤¤¤¤

چون بگیتی هر چه می*آید روان خواهد گذشت
خرم آنکس کونکو نام از جهان خواهد گذشت
مهر جانی وبهاری کایدت خوش باش ازانک
چند بعد از تو بهار و مهر جان خواهد گذشت
خسرو بستان متاعی در دکان روزگار
کین بهار عمر ناگه رایگان خواهد گذشت

دهلوی

¤¤¤¤¤

ستاره ریزی صبح بهار را دریاب
عرق فشانی آن گلعذار را دریاب
درون خانه خزان و بهار یکرنگ است
ز خویش خیمه برون زن، بهار را دریاب

صائب

¤¤¤¤¤

نفس باد صبا مشک فشان خواهد شد
عالم پیر دگرباره جوان خواهد شد
ارغوان جام عقیقی به سمن خواهد داد
چشم نرگس به شقایق نگران خواهد شد

حافظ

¤¤¤¤¤

دی شد و بهمن گذشت فصل بهاران رسید
جلوه گلشن به باغ همچو نگاران رسید

¤¤¤¤¤

بوی باران، بوی سبزه، بوی خاک
شاخه های شسته، باران خورده، پاک
آسمان آبی و ابر سپيد
برگهای سبز بيد
عطر نرگس، رقص باد
نغمه و بانگ پرستوهای شاد
خلوت گرم کبوترهای مست
نرم نرمک ميرسد اينک بهار
خوش بحال روزگار …
خوش بحال چشمه ها و دشتها
خوش بحال دانه ها و سبزه ها
خوش بحال غنچه های نيمه باز
خوش بحال دختر ميخک که ميخندد به ناز
خوش بحال جان لبريز از شراب
خوش بحال آفتاب …
ای دل من، گرچه در اين روزگار
جامهء رنگين نمی*پوشی به كام
بادهء رنگين نمی*نوشی ز جام
نقل و سبزه در ميان سفره نيست
جامت از آن می كه می*بايد تهی است
ای دريغ از «تو» اگر چون گل نرقصی با نسيم
ای دريغ از «من» اگر مستم نسازد آفتاب
ای دريغ از «ما» اگر کامی نگيريم از بهار …
گر نکوبی شيشهء غم را به سنگ
هفت رنگش ميشود هفتاد رنگ …

مشیری

¤¤¤¤¤

مانده تا برف زمين آب شود.
مانده تا بسته شود اين همه نيلوفر وارونه چتر.
ناتمام است درخت.
زير برف است تمناي شنا كردن كاغذ در باد
و فروغ تر چشم حشرات
و طلوع سر غوك از افق درك حيات.
مانده تا سيني ما پر شود از صحبت سمبوسه و عيد.
در هوايي كه نه افزايش يك ساقه طنيني دارد
و نه آواز پري مي رسد از روزن منظومه برف
تشنه زمزمه ام.
مانده تا مرغ سرچينه هذياني اسفند صدا بردارد.
پس چه بايد بكنم
من كه در لخت ترين موسم بي چهچه سال
تشنه زمزمه ام؟
بهتر آن است كه برخيزيم
رنگ را بردارم
روي تنهايي خود نقشه مرغي بكشم.

سهراب سپهري

¤¤¤¤¤

بوی گل نرگس؟
- نه،
که بوی خوش عيد است!
شو پنجره بگشا،
که نسيم است و نويد است.
رو خار غم از دل بکن، ای دوست،
که نوروز
هنگام درخشيدن گلهای اميد است.
بر لالهء از برف برون آمده بنگر،
چون روی تو، کز بوسه من سرخ و سپيد است.
با نقل و نبيدم نبود کار، که امروز
روی تو مرا عيد و لبت نقل و نبيد است.
گر با دل خونين، لب خندان بپسندی
با من بزن اين جام، که ايام، سعيد است!
فريدون مشيری

¤¤¤¤¤

شاید این شکسته پاره ها
ذره ذره این ترانه ها
شاید بغض این
گلوی خسته ام
در این بهار
و روز نو
سر هفت سین
نگاه تو
تحویل شود


¤¤¤¤¤

آی گل پونه! نعناع پونه!
به صدایی که شنید، حلزون
از خانه خود آمد بیرون
به تماشای بهار!

نیما یوشیج

¤¤¤¤¤

برفهای بی هنگام
در باور بهار آب می شوند،
شکوفه های زودرس،
قربانی هميشگی تب و تاب روزهای آخر زمستانند.
در کوچه،
انفجار ثانيه هاست.
مردم آمده اند،
تا زردی را با آتش
و شادی را
با بهار
قسمت کنند

¤¤¤¤¤

پرنده گفت: « چه بویی، چه آفتابی، آه!
بهار آمده است
و من به جست و جوی جفت خویش خواهم رفت.»
( از شعر پرنده فقط یک پرنده بود- دفتر تولدی دیگر)

¤¤¤¤¤

کاش چون پرتو خورشید بهار
سحر از پنجره می تابیدم
از پس پرده ی لرزان حریر
رنگ چشمان ترا می دیدم
( از شعر آرزو- دفتر دیوار)

¤¤¤¤¤

سکوت چیست به جز حرف های ناگفته؟
من از گفتن می مانم، اما زبان گنجشگان
زبان زندگی جمله های جاری جشن طبیعت است
زبان گنجشگان یعنی: بهار، برگ، بهار
زبان گنجشگان یعنی: نسیم، عطر، نسیم
( از شعر ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد- دفتر ایمان بیاوریم...)

¤¤¤¤¤

تمام روز در آیینه گریه می کردم
بهار پنجره ام را
به وهم سبز درختان سپرده بود
( از شعر وهم سبز – دفتر تولدی دیگر)

¤¤¤¤¤

دختر کنار پنجره تنها نشست و گفت
ای دختر بهار حسد می برم به تو
عطر و گل و ترانه و سرمستی تو را
با هر چه طالبی به خدا می خرم ز تو
بر شاخ نوجوان درختی شکوفه ای
با ناز می گشود دو چشمان بسته را
می شست کاکلی به لب آب نقره فام
آن بال های نازک زیبای خسته را
خندید باغبان که سرانجام شد بهار
دیگر شکوفه کرده درختی که کاشتم
دختر شنید و گفت چه حاصل از این بهار
ای بس بهارها که بهاری نداشتم
(از شعر دختر و بهار- دفتر اسیر)

¤¤¤¤¤

نمی توانستم، دیگر نمی توانستم
صدای پایم از انکار راه بر می خاست
و یاسم از صبوری روحم وسیع تر شده بود
و آن بهار، و آن وهم سبز رنگ
که بر دریچه گذر داشت، با دلم می گفت
« نگاه کن
تو هیچ گاه پیش نرفتی
تو فرو رفتی»
( از شعر وهم سبز- دفتر تولدی دیگر)

¤¤¤¤¤

آن روز ها رفتند
آن روزهای عید
آن انتظار آفتاب و گل
آن رعشه های عطر
در اجتماع ساکت و محبوب نرگس های صحرایی
( از شعر آن روزها- دفتر تولدی دیگر)

¤¤¤¤¤

زمستان گرچه اینجا لانه کرده
دلم بوی بهاری تازه می جوید
ولی هرگز نمی خواهم کسی من را خبر آرد
بهار تازه نزدیک است
من آن اندازه در قلب سیاهی زمستان مرگ را دیدم
تمام روزها را خط به خط بر شاخه صبرم کشیدم
آنقدر ماندم میان برف نومیدی
میان بی تفاوتهای بسیار چنین غربت سرایی سرد
که دیگر مژده دادن را دلم هرگز نمی جوید

دلم بوی بهاری تازه می جوید
میان هفت سین آشنایانم سکوتی بیشتر پیدا نخواهم کرد
سراغ از عشق بی اندازه دیگر نیست
و سهم قلب من آنجا نمی باشد
سراسر معنی بی مهر پوسیدن
سفره ها خالی ست از تفسیر روییدن
سال من هنوزم در به در دنبال پاسخ می رود
سلامم را که پاسخ میدهد از جنس تنهایی ؟

دلم بوی بهاری را تازه تنها میان برگ هایی تازه می خواهد
نه در صدسالگی های هنوز از مرگ خود لبریز
میان رستنی تازه
نه در پژمردگی های هنوز از خاطرات سرد خود سرشار
دلم بوی بهاری تازه را در جای جای خانه می خواهد
نه در پس کوچه هایی که نشان از گم شدن دارند
برای رستنی تازه
نه در انبوه ماندن ها

بیژن داوری دولت آبادی

[Rasputin]

¤¤¤¤¤

من آن درخت زمستانی ، بر آستان بهارانم
که جز به طعنه نمی خندد ،* شکوفه بر تن عریانم
ز نوشخند سحرگاهان ،* خبر چگونه توانم داشت
منی که در شب بی پایان ، گواه گریه ی بارانم
شکوه سبز بهاران را ،* برین کرانه نخواهم دید
که رنگ زرد خزان دارد ، همیشه خاطر ویرانم
چنان ز خشم خداوندی ،* سرای کودکی ام لرزید
که خک خفته مبدل شد ، به گاهواره ی جنبانم
درین دیار غریب ای دل ،* نشان ره ز چه کس پرسم ؟
که همچو برگ زمین خورده ، اسیر پنجه ی طوفانم
میان نیک و بد ایام ، تفاوتی نتوانم یافت
که روز من به شبم ماند ،*بهار من به زمستانم
نه آرزوی سفر دارد ، نه اشتیاق خطر کردن ،*
دلی که می تپد از وحشت ، در اندرون پریشانم
غلام همت خورشیدم ، که چون دریچه فرو بندد
نه از هراس من اندیشد ، نه از سیاهی زندانم
کجاست باد سحرگاهان ،* که در صفای پس از باران
کند به یاد تو ، ای ایران ! به بوی خک تو مهمانم

نادر نادرپور

¤¤¤¤¤

آمد بهار خرم با رنگ و بوي طيب
با صد هزار زينت و آرايش عجيب
شايد كه مرد پير بدين گه جوان شود
گيتي بديل يافت شباب از پي مشيب
چرخ بزرگوار يكي لشگري بكرد
لشگرش ابر تيره و باد صبا نقيب
نقاط برق روشن و تندرش طبل زن
ديدم هزار خيل و نديدم چنين مهيب
آن ابر بين كه گريد چون مرد سوگوار
و آن رعد بين كه نالد چون عاشق كثيب
خورشيد ز ابر تيره دهد روي گاه گاه
چونان حصاريي كه گذر دارد از رقيب
يك چند روزگار جهان دردمند بود
به شد كه يافت بوي سمن را دواي طيب
باران مشك بوي بباريد نو بنو
وز برف بركشيد يكي حله قصيب
گنجي كه برف پيش همي داشت گل گرفت
هر جو يكي كه خشك همي بود شد رطيب
لاله ميان كشت درخشد همي ز دور
چون پنجه عروس به حنا شده خضيب
بلبل همي بخواند در شاخسار بيد
سار از درخت سرو مر او را شده مجيب
صلصل بسر و بن بر با نغمه كهن
بلبل به شاخ گل بر بالحنك غريب
اكنون خوريد باده و اكنون زييد شاد
كه اكنون برد نصيب حبيب از بر حبيب

از رودکی سمرقندی

¤¤¤¤¤

برافكند اي صنم ابر بهشتي
زمين را خلعت ارديبهشتي
بهشت عدن را گلزارماند
درخت آراسته حور بهشتي
جهان طاوس گونه گشت ديدار
به جايي نرمي و جايي درشتي
زمين برسان خون آلوده ديبا
هوا برسان نيل اندوده مشتي
بدان ماند كه گويي از مي و مشك
مثال دوست بر صحرا نبشي
زگل بوي گلاب آيد ازآن سان
كه پنداري گل اندر گل سرشتي
به طعم نوش گشته چشمه آب
به رنگ ديده آهوي دشتي
چنان گردد جهان هزمان كه گويي
پلنگ آهو نگيرد جز به كشتي
بتي بايد كنون خورشيد چهره
مهي كو دارد از خورشيد پشتي
بتي رخسار او همرنگ ياقوت
م*ئي برگونه جامه كنشتي
دقيقي چارخصلت برگزيدست
به گيتي در زخوبيها و زشتي
لب بيجاده رنگ و ناله چنگ
مي چون زنگ و كيش زرد هشتی
دقيقي مروزي(طوسي)

¤¤¤¤¤

برآمد باد صبح و بوي نوروز
به کام دوستان و بخت پيروز
مبارک بادت اين سال و همه سال
همايون بادت اين روز و همه روز
چو آتش در درخت افکند گلنار
دگر منقل منه آتش ميفروز
چو نرگس چشم بخت از خواب برخاست
حسدگو دشمنان را ديده بردوز
بهاري خرمست اي گل کجايي
که بيني بلبلان را ناله و سوز
جهان بي ما بسي بودست و باشد
برادر جز نکونامي ميندوز
نکويي کن که دولت بيني از بخت
مبر فرمان بدگوي بدآموز
منه دل بر سراي عمر سعدي
که بر گنبد نخواهد ماند اين کوز
دريغا عيش اگر مرگش نبودي
دريغ آهو اگر بگذاشتي يوز

سعدی

¤¤¤¤¤

باد نوروزي همي در بوستان بتگر شود
تا زصنعش هر درختي لعبتي ديگر شود
باغ همچون كلبه بزاز پرديبا شود
راغ همچون طبله عطار پرعنبر شود
روي بند هر زميني حله چيني شود
گوشوار هر درختي رشته گوهر شود
چون حجابي لعبتان خورشيد را بيني به ناز
گه برون آيد زميغ و گه به ميغ اندر شود
افسر سيمين فرو گيرد زسر كوه بلند
بازمينا چشم و زيبا روي و مشكين سر شود

عنصری

¤¤¤¤¤

بهار آمد بهار آمد بهار خوش عذار آمد
خوش و سرسبز شد عالم اوان لاله زار آمد
ز سوسن بشنو اي ريحان که سوسن صد زبان دارد
به دشت آب و گل بنگر که پرنقش و نگار آمد
گل از نسرين همي*پرسد که چون بودي در اين غربت
همي*گويد خوشم زيرا خوشي*ها زان ديار آمد
سمن با سرو مي*گويد که مستانه همي*رقصي
به گوشش سرو مي*گويد که يار بردبار آمد
بنفشه پيش نيلوفر درآمد که مبارک باد
که زردي رفت و خشکي رفت و عمر پايدار آمد
همي*زد چشمک آن نرگس به سوي گل که خنداني
بدو گفتا که خندانم که يار اندر کنار آمد
صنوبر گفت راه سخت آسان شد به فضل حق
که هر برگي به ره بري چو تيغ آبدار آمد
ز ترکستان آن دنيا بنه ترکان زيبارو
به هندستان آب و گل به امر شهريار آمد
ببين کان لکلک گويا برآمد بر سر منبر
که اي ياران آن کاره صلا که وقت کار آمد

مولانا جلال الدين

¤¤¤¤¤

برخیز که می*رود زمستان
بگشای در سرای بستان
نارنج و بنفشه بر طبق نه
منقل بگذار در شبستان
وین پرده بگوی تا به یک بار
زحمت ببرد ز پیش ایوان
برخیز که باد صبح نوروز
در باغچه می*کند گل افشان
خاموشی بلبلان مشتاق
در موسم گل ندارد امکان
آواز دهل نهان نماند
در زیر گلیم و عشق پنهان
بوی گل بامداد نوروز
و آواز خوش هزاردستان
بس جامه فروختست و دستار
بس خانه که سوختست و دکان
ما را سر دوست بر کنارست
آنک سر دشمنان و سندان
چشمی که به دوست برکند دوست
بر هم ننهد ز تیرباران
سعدی چو به میوه می*رسد دست
سهلست جفای بوستانبان

سعدی


¤¤¤¤¤

ز کوى يار مي آيد نسيم باد نوروزى
از اين باد ار مدد خواهى چراغ دل برافروزى
چو گل گر خرده اى دارى خدا را صرف عشرت کن
که قارون را غلط ها داد سوداى زراندوزى
ز جام گل دگر بلبل چنان مست مى لعل است
که زد بر چرخ فيروزه صفير تخت فيروزى
به صحرا رو که از دامن غبار غم بيفشانى
به گلزار آى کز بلبل غزل گفتن بياموزى
چو امکان خلود اى دل در اين فيروزه ايوان نيست
مجال عيش فرصت دان به فيروزى و بهروزى
طريق کام بخشى چيست ترک کام خود کردن
کلاه سرورى آن است کز اين ترک بردوزى
سخن در پرده مي گويم چو گل از غنچه بيرون آى
که بيش از پنج روزى نيست حکم مير نوروزى
ندانم نوحه قمرى به طرف جويباران چيست
مگر او نيز همچون من غمى دارد شبانروزى
مي اى دارم چو جان صافى و صوفى مي کند عيبش
خدايا هيچ عاقل را مبادا بخت بد روزى
جدا شد يار شيرينت کنون تنها نشين اى شمع
که حکم آسمان اين است اگر سازى و گر سوزى
به عجب علم نتوان شد ز اسباب طرب محروم
بيا ساقى که جاهل را هنيتر مي رسد روزى
مى اندر مجلس آصف به نوروز جلالى نوش
که بخشد جرعه جامت جهان را ساز نوروزى
نه حافظ مي کند تنها دعاى خواجه تورانشاه
ز مدح آصفى خواهد جهان عيدى و نوروزى
جنابش پارسايان راست محراب دل و ديده
جبينش صبح خيزان راست روز فتح و فيروزى

حافظ

¤¤¤¤¤

باد بهاری وزید، از طرف مرغزار
باز به گردون رسید، ناله*ی هر مرغ*زار
سرو شد افراخته، کار چمن ساخته
نعره زنان فاخته، بر سر بید و چنار
گل به چمن در برست، ماه مگر یا خورست
سرو به رقص اندرست، بر طرف جویبار
شاخ که با میوه*هاست، سنگ به پا می*خورد
بید مگر فارغست، از ستم نابکار
شیوه*ی نرگس ببین، نزد بنفشه نشین
سوسن رعنا گزین، زرد شقایق ببار
خیز و غنیمت شمار، جنبش باد ربیع
ناله*ی موزون مرغ، بوی خوش لاله*زار
هر گل و برگی که هست، یاد خدا می*کند
بلبل و قمری چه خواند، یاد خداوندگار
برگ درختان سبز، پیش خداوند هوش
هر ورقی دفتریست، معرفت کردگار
وقت بهارست خیز، تا به تماشا رویم
تکیه بر ایام نیست، تا دگر آید بهار
بلبل دستان بخوان، مرغ خوش الحان بدان
طوطی شکرفشان، نقل به مجلس بیار
بر طرف کوه و دشت، روز طوافست و گشت
وقت بهاران گذشت، گفته*ی سعدی سعدی بیار

سعدی

[mahsaak]

Abu Dhabi Wed 3:37:26 PM
Halifax Tue 9:07:26 PM
New Orleans Tue 6:07:26 PM
Addis Ababa Wed 2:37:26 AM
Hanoi Wed 6:37:26 AM
New York Tue 8:07:26 PM
Adelaide Wed 10:07:26 AM
Harare Wed 1:37:26 AM
Odesa Wed 2:07:26 AM
Aden Wed 2:37:26 AM
Havana Tue 7:07:26 PM
Oslo Wed 1:07:26 AM
Aklavik Tue 5:07:26 PM
Helsinki Wed 2:07:26 AM
Ottawa Tue 8:07:26 PM
Algiers Wed 1:07:26 AM
Hong Kong Wed 8:07:26 AM
Paris Wed 1:07:26 AM
Amman Wed 2:07:26 AM
Honolulu Tue 3:07:26 PM
Perth Wed 8:07:26 AM
Amsterdam Wed 1:07:26 AM
Houston Tue 7:07:26 PM
Philadelphia Tue 8:07:26 PM
Anadyr Wed 1:07:26 PM
Indianapolis Tue 8:07:26 PM
Phoenix Tue 6:07:26 PM
Anchorage Tue 4:07:26 PM
Islamabad Wed 5:07:26 AM
Prague Wed 1:07:26 AM
Ankara Wed 2:07:26 AM
Istanbul Wed 2:07:26 AM
Reykjavik Wed 12:07:26 AM
Antananarivo Wed 3:07:26 AM
Jakarta Wed 7:07:26 AM
Rio de Janeiro Tue 10:07:26 PM
Asuncion Tue 9:07:26 PM
Jerusalem Wed 2:07:26 AM
Riyadh Wed 3:07:26 AM
Athens Wed 2:07:26 AM
Johannesburg Wed 2:07:26 AM
Rome Wed 1:07:26 AM
Atlanta Tue 8:07:26 PM
Kabul Wed 4:37:26 AM
San Francisco Tue 5:07:26 PM
Baghdad Wed 3:07:26 AM
Kamchatka Wed 12:07:26 PM
San Juan Tue 8:07:26 PM
Bangkok Wed 7:07:26 AM
Karachi Wed 5:07:26 AM
San Salvador Tue 6:07:26 PM
Barcelona Wed 2:07:26 AM
Kathmandu Wed 5:52:26 AM
Santiago Tue 9:07:26 PM
Beijing Wed 8:07:26 AM
Khartoum Wed 3:07:26 AM
Santo Domingo Tue 8:07:26 PM
Beirut Wed 2:07:26 AM
Kingston Tue 8:07:26 PM
Sao Paulo Tue 10:07:26 PM
Belgrade Wed 1:07:26 AM
***itimati Wed 2:07:26 PM
Seattle Tue 5:07:26 PM
Berlin Wed 1:07:26 AM
Kolkata Wed 5:37:26 AM
Seoul Wed 9:07:26 AM
Bogota Tue 7:07:26 PM
Kuala Lumpur Wed 8:07:26 AM
Shanghai Wed 8:07:26 AM
Boston Tue 8:07:26 PM
Kuwait City Wed 3:07:26 AM
Singapore Wed 8:07:26 AM
Brasilia Tue 10:07:26 PM
Kyiv Wed 2:07:26 AM
Sofia Wed 2:07:26 AM
Brisbane Wed 10:07:26 AM
La Paz Tue 8:07:26 PM
St. John's Tue 8:37:26 PM
Brussels Wed 2:07:26 AM
Lagos Wed 1:07:26 AM
St. Paul Tue 6:07:26 PM
Bucharest Wed 3:07:26 AM
Lahore Wed 5:07:26 AM
Stockholm Wed 1:07:26 AM
Budapest Wed 1:07:26 AM
Lima Tue 7:07:26 PM
Suva Wed 12:07:26 PM
Buenos Aires Tue 9:07:26 PM
Lisbon Wed 12:07:26 AM
Sydney Wed 11:07:26 AM
Cairo Wed 2:07:26 AM
London Wed 12:07:26 AM
Taipei Wed 8:07:26 AM
Canberra Wed 11:07:26 AM
Los Angeles Tue 5:07:26 PM
Tallinn Wed 2:07:26 AM
Cape Town Wed 3:07:26 AM
Madrid Wed 1:07:26 AM
Tashkent Wed 5:07:26 AM
Caracas Tue 8:07:26 PM
Managua Tue 6:07:26 PM
Tegucigalpa Tue 6:07:26 PM
Casablanca Wed 12:07:26 PM
Manila Wed 8:07:26 AM
Tehran Wed 3:37:26 AM
Chatham Island Wed 3:52:26 PM
Melbourne Wed 12:07:26 PM
Tokyo Wed 9:07:26 AM
Chicago Tue 7:07:26 PM
Mexico City Tue 6:07:26 PM
Toronto Tue 8:07:26 PM
Copenhagen Wed 1:07:26 AM
Minneapolis Tue 7:07:26 PM
Vancouver Tue 5:07:26 PM
Darwin Wed 9:37:26 AM
Minsk Wed 2:07:26 AM
Vienna Wed 1:07:26 AM
Denver Tue 6:07:26 PM
Montevideo Tue 10:07:26 PM
Vladivostok Wed 10:07:26 AM
Detroit Tue 8:07:26 PM
Montgomery Tue 6:07:26 PM
Warsaw Wed 1:07:26 AM
Dhaka Wed 6:07:26 AM
Montreal Tue 8:07:26 PM
Washington DC Tue 8:07:26 PM
Dublin Wed 11:07:26 AM
Moscow Wed 3:07:26 AM
Wellington Wed 1:07:26 PM
Edmonton Tue 6:07:26 PM
Mumbai Wed 5:37:26 AM
Winnipeg Tue 7:07:26 PM
Frankfurt Wed 1:07:26 AM
Nairobi Wed 3:07:26 AM
Yangon Wed 6:37:26 AM
Geneva Wed 1:07:26 AM
Nassau Tue 7:07:26 PM
Zagreb Wed 1:07:26 AM
Guatemala Tue 6:07:26 PM
New Delhi Wed 5:37:26 AM
Zürich Wed 1:07:26 AM

[Rasputin]

عباس ۳۷ ساله متاهل است و در یک موسسه خصوصی کار می کند، می گوید برای سال نو معمولا برای خودش ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان خرید می کند که بسته به نیازش کفش، شلوار و پیراهن است. اما برای خانمش لااقل باید چهار برابر این هزینه کند. حدود ۲۴۰ هزار تومان که بخشی از آن لباس است و بخشی هم طلا و این جور چیزها.
اما این تنها خرید عباس نیست. او می گوید هزینه ما برای عید بیشتر از ۵۰۰هزار تومان است. معمولا سه کیلو آجیل می خریم و حدود ۱۵ کیلو میوه که پرتقال، سیب، موز و خیار است.

علاوه بر این ۱۰۰ هزار تومان هم برای خرید مرغ و ماهی و گوشت هزینه می کنیم.
وی می گوید نزدیک به ۲۰ هزار تومان عیدی به دیگران می دهم و نزدیک به ۶۰ هزار تومان هم هزینه آژانس برای دید و بازدیدهای عید می پردازم.

امسال عباس و خانمش در تهران می مانند اما عباس می گوید گاهی هم عیدها را پیش دوستانش در لاهیجان می گذارند اما امسال از سفر خبری نیست.

بهروز ۳۱ ساله و مجرد است و مدیر اجرایی یک موسسه خصوصی است. او که با پدر و مادر زندگی می کند هزینه هایش به گستردگی همکارش عباس نیست اما می گوید که نزدیک به ۱۰۰ هزار تومان برای خانه خرید می کند و حدود ۵۰ هزار تومان هم صرف خرید یک دست شلوار و پیراهن می کند.

بهروز امسال در کنار خانواده در تهران می ماند و قصد سفر به جایی را ندارد. می گوید بعد از یک سال کار در این چند روز می توانم بخوابم و دلی از عزا در بیاورم. البته اگر بچه های فامیل بگذارند که به همراه خانواده برای گرفتن عیدی می آیند. آقا بهروز دستی گشاده در هدیه عید دارد و به طور متوسط نزدیک به ۱۰۰ هزار تومان عیدی می دهد معمولا هم نقد و اسکناس های تازه.

آرش ۲۷ ساله و مجرد است و از شش سال پیش به همراه ۱۲ نفر از دوستانش در روز قبل از تحویل سال در جایی مثل یک کافه جمع می شوند و در باره سال گذشته و سال آینده حرف می زنند.

این جمع که پسرها فقط در آن حضور دارند هر کدام به ترتیب می گویند که برنامه های سال آینده آنها چیست و چه خواهند کرد. صدایشان را ضبط می کنند و برای سال بعد نگه می دارند.

بعد از این صدای سال گذشته را گوش می کنند که چه گفته بودند و چه برنامه هایی داشتند. نکته جالب توجه این است که هر سال از تعداد صداها کاسته شده و اکنون جمع هفت هشت نفری شان به سه نفر رسیده است.

آرش می گوید که هر سال یکی ازدواج کرده و از شرکت در جلسه عذر خواسته یا به هر دلیلی نیامده است. می گوید اگر وضع به همین شکل پیش برود سال آینده باید تنهایی بروم و صدایم را ضبط کنم یا این که من به فکر ازدواج باشم. تا اگر رفتم لااقل تنها نباشم.

آرش می گوید که ۴۰ هزار تومان برای خرید کفش هزینه می کند و ۶۰ هزارتومان هم عیدی می دهد اما تاکید می کند که اگر دوست دختر داشته باشد این رقم به حدود ۱۵۰ هزار تومان می رسد.

الهام مجرد است و از مدتها پیش مستقل زندگی می کند او می گوید که نزدیک به ۴۰ هزار تومان برای خرید میوه و آجیل و شیرینی هزینه می کند. نزدیک به ۵۰ هزار تومان هم مرغ و گوشت می خرد.



آرش می گوید که ۴۰ هزار تومان برای خرید کفش هزینه می کند و ۶۰ هزارتومان هم عیدی می دهد اما اگر دوست دختر داشته باشد این رقم به حدود ۱۵۰ هزار تومان می رسد.



نزدیک به همین رقم هم هدیه می دهد. او می گوید که به همان نسبت و گاهی هم خیلی بیشتر هدیه می گیرد که شامل عطر و بلوز و وسایل خانه می شود.

حدود ۱۰۰ هزار تومان لباس می خرد و ۱۰ هزار تومان هم هزینه آرایشگاه می پردازد. او می گوید چون مادرش آرایشگر است هزینه اش پائین است و گرنه لااقل باید ۵۰ هزار تومان هزینه آرایش سال نو بدهد.

سفر در تعطیلات نوروز از برنامه های الهام است و سال گذشته به همراه دوستانش با قطار به بندر عباس و قشم رفته اند و امسال هم ممکن است با خانواده به شمال بروند.

سارا که پسر بچه ای ۵ ساله دارد می گوید ۵۰ هزار تومان برای خرید شیرینی و آجیل و میوه در نظر گرفته و همین مقدار هم برای گوشت و مرغ باید هزینه کند. او نزدیک به ۱۰۰ هزار تومان هم برای خود در نظر گرفته که با آن مانتو، شلوار، کیف و کفش و روسری بخرد.

سارا برای بچه اش هم ۵۰ هزار تومان در نظر گرفته که برای لباس بخرد. او می گوید بابای بچه هم حدود ۷۰ هزار تومان برای خرید پیراهن و شلوار و کفش در نظر گرفته است.

گاهی در تعطیلات عید به شمال می روند ولی امسال برنامه مشخصی ندارند سارا می گوید که ما معمولا روزهای تعطیل یا خانه مادرم هستیم یا خانه مادر شوهر بنابر این غذا پای من نیست. سارا هزینه آرایشگاه را 10 هزار تومان در نظر گرفته و حدود ۳۰ هزار تومان هم عیدی می دهد.

مینا دانشجوی فوق لیسانس در تهران است و همزمان با تحصیل کار هم می کند. او که به تازگی نامزد کرده می گوید که انتظار دارد که هدیه خوبی دریافت کند. او تاکید می کند که لابد این هدیه کمتر از ۵۰ هزارتومان نیست.

مینا می گوید" برای خرید لباس ۶۰ تا ۷۰ هزارتومان کنار گذاشته و حدود ۱۲ هزار تومان هم هزینه آرایش عید خواهد داد". او ۳۰ هزار تومان هم به بچه ها عیدی خواهد داد. او که خانواده اش در شمال زندگی می کنند می گوید عید به شمال می رود و بقیه هزینه عید فعلا پای خانواده است.

رابعه که در یک شرکت خصوصی کار می کند می گوید بین ۶۰ تا ۱۰۰ هزار تومان برای خرید لباس عید می پردازد و ۲۰ هزارتومان هزینه آرایشگاه است.

او که با پدر و مادرش زندگی می کند معمولا در روزهای تعطیل به شمال می روند و هزینه سفر با خانواده است اما رابعه می گوید نزدیک به ۵۰ هزارتومان هزینه سفر و خرید سوغات می کند و هر سال هم هدیه می گیرد که زیر ۲۰ هزار تومان نبوده است.

البته او می گوید بعضی وقت ها هدایای گرانقیمت تری نیز گرفته نظیر دوربینی که ۲۰۰ هزار تومان قیمت داشته است.

[Rasputin]

اسفند ماه و روز های آخر سال مهمترین فصل خرید در ایران است و تقریبا تمام خانواده های ایرانی سهمی از این بازار دارند اما تاکنون آماری از حجم خرید و فروش تهیه نشده است و نمی توان برآوردی دقیق از میزان خرید سال نو ارائه کرد.
بانک ها در روزهای پایانی سال با کمبود اسکناس مواجه هستند و با آنکه حجم عظیمی اسکناس وارد بازار می شود اما تا به حال نتوانسته اند خود را از زیر بار اتهام ناکارایی رها کنند. در سال های گذشته تمهیداتی برای سهولت انتقال اسکناس در نظر گرفته شده اما بانک ها روزهای پایانی اسفند با کمبود پول نقد مواجهند.

برای مردم هم عادی شده که در روزهای پایانی اسفند ساعت ها در صف بانک بمانند و خیلی مواقع به جای اسکناس به دریافت چک پول های اختصاصی بانک ها رضایت دهند که جز خود بانک در جای دیگری قابل استفاده نیست.

کارت های اعتباری جایی در سبد خرید و فروش ندارند و کارت های بانکی هم هنوز به جز نقل و انتقال و دریافت اسکناس از عابر بانک ها قابلیت دیگری ندارند. برای همین مشتریان بانک ها متقاضی پول نقد هستند و دوست دارند در طول تعطیلات به اندازه کافی پول نقد داشته باشند.

همه ایرانی ها در سبد خرید سال نو سهم دارند و چیزی برای سال نو می خرند یا کسی برایشان می خرد. از لباس و خشکبار و میوه گرفته تا هدایایی که به عنوان عیدی داده می شود.

بازار عید برای صنوف خوراکی و پوشاکی و مصرفی تفاوتی اساسی با دیگر فصول دارد و آنها بازار روزهای پایانی اسفند را با هیچ زمان دیگری قابل قیاس نمی دانند.

حجم خرید آنقدر زیاد می شود که دولت با همکاری صنوف مختلف بازارهایی را در گوشه و کنار شهرها برپا می کند و با عرضه کالاهای مختلف سعی می کند در مقابل افزایش تقاضا، قدری قیمت ها را کنترل قیمت کند.

بخش عمده این موج خرید به خوراک و پوشاک مربوط می شود. اما خرید تنها هزینه سال نیست. سفر، خانه تکانی و دیگر موارد از جمله دیگر هزینه های سال است.

برخی از خانواده ها تغییر دکوراسیون منزل را یکی از مهمترین کارهای آخر سال می دانند که در زمان خانه تکانی انجام می شود و گاهی هزینه عوض کردن مبل و صندلی به چند میلیون تومان می رسد.

تقاضای خرید طلا هم در روزهای پایانی سال زیاد می شود و برخی میزان علاقه خود را به دیگران با طلا نشان می دهند و برخی اعضای خانواده به خصوص آقایان به همسرانشان سکه یا زينت آلات طلا هدیه می دهند.

خانواده ها برای خرید سال نو شهر را زیر پا می گذارند تا کالاهای مورد نیاز خود را تهیه کنند. ولوله ای عجیب در شهر برپا می شود و یک راهپیمایی واقعی را می شود در خیابان های اصلی شهر به چشم دید.

این وضعیت در شهری مثل تهران که در شرایط عادی از ترافیک آزاردهنده ای رنج می برد، چشمگیرتر است و روزهای پایانی اسفند گاه شهر بند می آید و مسافران ساعت ها در این ترافیک می مانند ولی حاضر نیستند که از خرید سال نو چشم بپوشند.

آجیل، شیرینی و میوه

در سفره های عید غیر از هفت سین که معمولا از فروشگاه ها تامین می شود؛ میوه، شیرینی، شکلات و آجیل وجود دارد و بدون آنها سال نو نمی شود. جز خانواده های روستایی که میوه، شیرینی و گاه آجیل عید را خودشان تولید می کنند بقیه ایرانی ها آن را از بازار می خرند.



کمتر فروشنده ای حاضر است بگوید حجم خرید و فروش سالش چقدر است و چه میزان از این فروش مربوط به روزهای پایانی اسفند و سال نو است



یک بررسی از چند آجیل فروشی در تهران نشان می دهد که تقریبا نیمی از آجیل در روزهای عید مصرف می شود و پس از نوروز، شب یلدا مهمترین زمانی است که آجیل طرفداران بسیار دارد. مصرف آجیل در بقیه روزهای سال به خصوص فصول گرم چندان بالا نیست.

برخی قنادان تهران در پاسخ به این که شیرینی در روزهای عید چه میزان از فروش سالانه را تشکیل می دهد، پاسخ های متفاوتی دارند که گاه به ۲۰ تا ۳۵ درصد هم می رسید با این حال همه در یک چیز اتفاق نظر دارند و آن این که فروش نوروز با هیچ وقت دیگری در طول سال برابری نمی کند.

سهم فروش برخی از قنادی ها که آجیل و شکلات هم می فروشند از کسانی که فقط شیرینی می فروشند بسیار بیشتر است و به گفته آنها اگر نوروز و خرید سال نو نباشد، به سرعت کار دیگری را انتخاب خواهند کرد زیرا فروش سال فقط به اندازه دخل و خرج است و سود عمده آنها از فروش عید به دست می آید.

سهم میوه در سفره های نوروزی نیز به همان میزان بالاست و میوه فروشان حجم فروش اسفند ماه خود را چند برابر فروش ماه های دیگر سال می دانند. میوه های عید معمولا تازه نیستند جز انواع مرکبات نظیر پرتقال. بقیه میوه ها عمدتا در سردخانه نگهداری شده و برای عرضه در روزهای عید روانه بازار می شود. سیب از جمله این میوه هاست که به همراه پرتقال جزء جدا نشدنی هر سفره نوروزی است.

اما فروش فقط به میوه و آجیل و شیرینی خلاصه نمی شود و فروشگاه های خوراکی و پوشاکی نیز وضعیتی مشابه دارند و برخی فروشندگان پوشاک برای پاسخگویی به مشتریان از اعضای خانواده و دوستان کمک می گیرند.

برخی فروشندگان لباس، حجم خرید سال نو را تقریبا به اندازه نصف سال می دانند و برخی نیز که لباس هایی گرانقیمت تری می فروشند این سهم را یک چهارم کل سال می دانند.

در میان حجم عظیم خرید و فروش سال نو یک موضوع مشترک وجود دارد و آن این که کمتر فروشنده ای حاضر است بگوید حجم خرید و فروش سالش چقدر است و چه میزان از این فروش مربوط به روزهای پایانی اسفند و سال نو است.

[Rasputin]

روزهای تعطيل، مناسبت های شاد و فرصت های مغتنم دور هم بودن، هميشه يادآور خوشی و شادمانی است. به ويژه تعطيلات نوروز، که در آغازين روزهای بهار زيبا، با آداب و رسوم دلپسند ايرانی تا بوده، رنگ و بوی دلپذيری به خاطرات همه ما داده است.
امروزه به دليل زياد شدن گزينه ها، دگرگون شدن شکل و ترکيب جمعيتی خانواده ها، و بروز تفاوت های کلی در ميزان و نوع توقعات افراد، تعطيلات نوروز هم شکل ديگری به خودش گرفته. مثلا در گذشته خانه تکانی، خريد عيد و بعد هم ديد و بازديدها بود که ذهن مردم را مشغول می کرد و تمام افراد خانواده هم در اين مراحل فعالانه شرکت داشتند و از آن لذت می بردند و می شود گفت همگان کمابيش تجربه ای يکسان از اين موارد داشتند.

اما امروزه، هر خانواده ای ممکن است اين دوران را به يک شکل تجربه کند و هر زوجی با توجه به شرايط ويژه خود، با دشواريهايی هم دست و پنجه نرم کنند.

مثلا در گذشته اين همه گزينه برای مسافرت نبود و يا فراهم کردن وسائل پذيرايی به شکل تشريفاتی و پرهزينه امروز نبود و از آن ساده تر: بحث اينکه نوجوان خانواده بخواهد وقتش را پای اينترنت بگذراند تا اينکه به ديدن"عمه خانم" يا "خاله جان" برود وجود نداشت يا اينکه دخترخانم يا آقاپسری که در آستانه شرکت در "کنکور" بود معمولا کمی هم وقت داشت که با خانواده اش بگذراند. اما در حال حاضر قضيه فرق کرده و هر کدام از افراد خانواده استقلال رای خودشان را دارند و به قول معروف هرکسی ساز خودش را می زند که اين موضوع باعث اختلافاتی (هر چند کوتاه مدت) در خانواده ها می شود.

اينها تنها شمه ای از تنش هايی است که ممکن است در دوران تعطيلات پيش بيايد. مسائل ديگری که به بحث گذاشته می شوند معمولا شامل چنين مواردی می شوند مثلا : " چه مخلفاتی برای پذيرايی از ميهمانان لازم است، از کجا بايد تهيه بشود و چه کسی بايد آنها را تهيه کند، اول ديدن چه کسی بروند و آيا اصلا امسال می خواهند ديدن فلان خانواده يا شخص خاص بروند يا خير،..


مسئله ديگر، برنامه ريزی برای تفريح و مسافرت است که گاهی يکی از طرفين فکر می کند اعضای خانواده می توانند در سال پيش رو مقدمات يک سفر خانوادگی را فراهم کنند اما طرف مقابل فکر می کند بهتر است اين پول را به مصرف ديگری برسانند. يا اينکه در يک سناريوی ديگر زوج ها راهی سفر می شوند اما شرايط آن طوری نيست که پيش بينی کرده اند و تقصيرها بر گردن کسی می افتد که سفر را هماهنگ کرده (بيشتر مرد خانواده) و ديگر مشکل نه چندان جديد بسياری از خانواده ها در دوران تعطيلات، وضع محدوديت يا برقراری آزادی استفاده از تلويزيون و برنامه های متنوع ماهواره ای است. يعنی هر کدام از اعضای خانواده مايل است برنامه خاصی را تماشا کند که ديگری نمی پسندد حال خود بخوانيد حديث مفصل ازين مجمل..!

همچنين بحث داغ " تقسيم کار" و اينکه چرا در حالی که همه افراد خانواده در منزل هستند و به نظر می رسد وقت کافی هم در اختيار دارند اما هنوز اين خانم خانه است که بايد همه کارها را انجام بدهد.

از طرف ديگر گاهی اگر کسی بخواهد در انجام امور منزل شرکت کند ممکن است به دل خانم خانه ننشيند و حتی به عنوان دخالت در کارهای "زنانه " تلقی بشود.

هر خانواده يک سيستم برای خودش دارد مثل يک ماشين که قطعات خاصی دارد که هر کدام کار خودشان را انجام می دهند. مثلا پدر خانواده و بعضا مادر خانواده در خارج از منزل کار می کنند. بچه ها به مدرسه شايد کلاس های فوق برنامه می روند و غيره. هر کسی ياد گرفته که فضای خصوصی خودش را چطوری ايجاد کند. اما در دوران تعطيلات که همه دور هم هستند يا حداقل معمولا همه دور هم هستند اين روزمرگی بهم می خورد و فضاها با هم تداخل پيدا می کنند. مثلا زمان خوابيدن بچه ها بهم می خورد. معاشرت ها و ديد و بازديد ها به صورت فشرده و متراکم اتفاق می افتد، ممکن است افراد به مسافرت بروند و غيره که تک تک اينها اثراتی را بر روی سيستم خانواده وارد می آورد. تنش بالا می رود و ممکن است اختلاف نظرها و بعضا جرو بحث هايی هم پيش بيايد.




پس می بينيم که دوران تعطيلات می تواند" تنش زا" باشد اما راههای پيشگيری و حتی مقابله هم وجود دارند. اگر زوج/خانواده از پيش با هم برنامه ريزی کنند، می توانند بر بيشتر اين مشکلات غلبه کنند. مثلا لازم نيست که حتما مسافرت آنچنانی ترتيب بدهيد همينکه کاری خلاق و نو بکنيد می تواند روحيه تعطيلات را به منزل شما بياورد. در اين راستا می توانيد اين پيشنهادها را در نظر بگيريد:

• فصل بهار فصل زيبايی و نشاط است، همينکه در پارکی( بوستان) قدم بزنيد، از آرزوها و اهدافتان برای سال جديد گفتگو کنيد و آنها را با هم در ميان بگذاريد می تواند به صميميت رابطه تان اضافه کند.

• در بين ديد و بازديدها، حتما وقتی را برای خودتان هم در نظر بگيريد. نگذاريد تمامی تعطيلاتتان صرفا در کنار افراد ديگر (هرچند عزيز) بگذرد. تعطيلات تنها زمانی است که زوج ها/ خانواده ها می توانند کنار هم باشند و به عنوان يک" عضو" واحد دست به کارهای مشترکی بزنند.

• بسته به سن اعضای خانواده، می شود بازی های دست جمعی ترتيب داد که حتی سالمند ترين و ناتوان ترين افراد هم از شرکت در آنها لذت ببرند و نيازی به فضای بسيار هم ندارند بازی هايی مثل گل يا پوچ، مسابقه های هوش، حدس زدن واکنش طرف مقابل در شرايط خاص، مشاعره و بسياری نمونه ها که در فرهنگ جامعه ما کم نيستند.

• غذاهايی را با هم بپزيد که تا به حال امتحان نکرده ايد. به آقايان هم فرصت بدهيد که هنرهای خانه داری شان را رو کنند و در ضمن ببينند نسوزاندن و خوب درآوردن يک کته ساده چقدر کار می برد!

• همراه هم، موفقيتهای سال پيش و درسهايی را که در رابطه تان و به طور کلی در زندگيتان فرا گرفته ايد مرور کنيد و برای سال جديدتان برنامه ريزی کنيد. اهميت اين کار در اين است که می توانيد به فرد مقابلتان و يا اگر فرزند داريد، به فرزندانتان بگوييد که چه توقعی از زندگی تان داريد و فراموش نکنيد که تا آرزوها و خواسته تان را نگوييد کسی آنها را نمی شناسد و طبيعتا برآورده نخواهند شد بخصوص اگر خواسته و توقعی در ارتباط با همسرتان داريد حتما آن را به زبان بياوريد. اما قبل از آن پيش خودتان مطمئن شويد که به روشنی می دانيد چه می خواهيد و بعد آن را با شريک زندگی تان در ميان بگذاريد و يادتان نرود که واقع گرا باشيد.

توقع می رود که افراد پس از تعطيلات پر از انرژی و شاد و شاداب به سر کارهای خود بازگردند اما اگر در طول تعطيلات زمانی را برای ارزيابی زندگی خود و رابطه تان نگذاريد، در واقع سال جديدی را شروع نکرده ايد و همان انسان سابق هستيد. افراد در چنين خانواده هايی بعد از تعطيلات کذايی آنقدر خسته هستند که نياز به تعطيلاتی دارند که خستگی اين مدت را از تنشان بيرون بياورد! در تعطيلات بعدی تلاش کنيم معنای واقعی با هم بودن را بياموزيم چرا که تنها حضور جسمانی افراد در جوار هم به معنای با هم بودن آنها نيست.