Tweet
شغل پر دردسر تدریس اقتصاد خاور میانه
گپی با دکتر حسین عسکری
ولنتینا مارانو- واشنگتن پریزم
پروفسور حسین عسکری از اساتید اقتصاد دانشگاه جرج واشنگتن، مستقر در پايتخت آمريکا است. او دکترای اقتصاد دارد، دانش آموخته دانشکده مدیریت سلوان است و کارشناس مهندسی راه از دانشکده فنی ماساچوست می باشد.
او در سال ١۹۸۲ به کادر آموزشی دانشکده بازرگانی دانشگاه جرج واشنگتن پیوست. حوزه تخصصی وی اقتصاد مالی بین الملل، اقتصاد اسلامی، بازارهای نفت، و توسعه مالی و اقتصادی خاور میانه می باشد. سابقه کاری او از گوناگونی شگفت آوری برخوردار است. وی پیش از پیوستن به دانشگاه جرج واشنگتن، در دانشگاههای مختلفی از جمله دانشگاه تگزاس در شهر آستین، دانشگاه تافتز، دانشکده مطالعات پیشرفته بین الملل پل نیتز دانشگاه جان هاپکینز و دانشکده فنی ماساچوست تدریس می کرد.
مشاغل غیر دانشگاهی وی شامل حدود ٣ سال کار در هیئت اجرایی دانشکده فنی ماساچوست، مشاور سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی، بانک جهانی، شرکت سرمایه گذاری بین المللی، سازمان ملل متحد، اداره کل حسابداری آمریکا، شورای همکاری خلیج فارس، کمیسیون سلطنتی جوبیل و یانبو، بچتل، مواد شیمیائی ایستمن، شرکت کارتهای پیش پرداخت شده بنزین آرکو، شرکت نفت سانوکو، بانک فرست نشنال شیکاگو و تعدادی دیگر از موسسات و شرکتها می شود. پژوهش اخیر وی در مورد تحریمهای اقتصادی آمریکا بر علیه ایران، توسعه اقتصادی در کشورهای صادر کننده نفت خلیج فارس، و اقتصادهای اسلامی می باشد.
پرفسور عسکری معتقد است که هیچیک از کشورهای خاورمیانه واقعاً از تعالیم اسلام پیروی نمی کنند.
حسین عسکری که متولد ايران است، بخش قابل توجهی از زندگی خود را در بریتانیای کبیر و ایالات متحده به سر برده است. وی در حال حاضر درس "توسعه اقتصادی در خاورمیانه: اشکال چه بود؟" را در دوره کارشناسی دانشگاه جرج واشنگتن تدریس می کند. اما مفاد دروسی که تدریس می کند، تنها اقتصادی و مالی نیست و فرهنگ، مذهب، و سیاست منطقه ای و بین المللی در خاورمیانه - با تاکید ویژه بر منطقه خلیج فارس -، را نیز در بر می گیرد.
او به واشنگتن پریزم گفت که "برای کشورهای منطقه، نفت مفهومی بیش از یک نعمت خداداد دارد. چرا که در حکومتهای منطقه، روشهای اقتصادی کوته بینانه، فساد و بی مسئولیتی به بار آورده است." نفت همچنین محرکی برای دولتهای خارجی یرای دخالت در امور منطقه بوده است. او در بحث پیرامون شکستهای اجتماعی در خاورمیانه می گوید: "گرچه مشکلات منطقه ریشه های چندگانه دارد، اما هیچکدامشان ربطی به اسلام ندارد. قلب اسلام تسلیم به خدا، عدالت اجتماعی و فرهنگی، احترام به خوبی و عزت تمام انسانها، تساوی عمومی، تسامح و غیره می باشد." وی می افزاید اما هیچیک از کشورهای منطقه واقعاً از تعالیم اسلام پیروی نمی کنند.
واشنگتن پریزم: چرا خاورمیانه از نظر اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در جای امروزین خود ایستاده؟ نقش اسلام، نفت و قدرتهای خارجی در توسعه (یا عدم توسعه) آن کدامند؟
حسین عسکری: ابتدا باید بگویم دیدگاه من نسبت به این مسائل با پیشینه ام شکل گرفته است. من این شانس را داشتم که در زندگی در موقعیتهای گوناگون قرار بگیرم. برای نمونه وقتی عربستان سعودی در سال ١٣۵٧( ١۹٧۸) درهیئت اجرایی صندوق بین المللی پول صاحب کرسی شد، من مشاور وزارت دارایی این کشور شدم. این موضوع و آنچه پس از آن رخ داد، فرصتی فراهم آورد که از درون شاهد بخش عربی خاورمیانه باشم. این برای فردی همچو من که متولد ایرانم، شانسی بسیار غیرعادی است که فرصت درک بیشتر از منطقه را برایم فراهم آورد.
اگر عراق به جای نفت، صلح داشت، امروز وضعش بهتر بود.
اما اینکه چرا خاورمیانه در جای امروزین خود ایستاده ، در مورد کشورهای مختلف ، دلایل متفاوت دارد. با اینحال اگر کشورهای صادر کننده نفت را در نظر بگیریم، می توانیم چند دلیل مشترک برای اجرای اقتصادهای وحشتناکشان درطی ۲۵ سال گذشته، نام ببریم که شامل سیاستهای اقتصادی غیر مستمر، شرکتها و موسسات ناکارا، مزایا و ضررهای نفت، هزینه های سرسام آور نظامی و درگیریهای مداوم می شود.
برای نمونه یک حساب سرانگشتی نشان می دهد که هزینه های جنگی عراق در ۴۰ سال گذشته، از درآمدهای نفتی، از سال ١٣٣۹(١۹۶۰) تا کنون بیشتر بوده است. اگر عراق به جای نفت صلح داشت، امروز وضعش بهتر بود.
در نگاه به وضعیت کنونی خاورمیانه، باید نقش منفی قدرتهای خارجی- که در حال حاضر در مورد ایالات متحده مصداق دارد-، را هم در نظر داشته باشیم. آمریکا در سیاست خاورمیانه دخالت کرده است. دخالتی که همیشه هم به نفع بهبود اوضاع سیاسی و اقتصادی آن کشور ها نبوده است. همچنین نباید فراموش کرد که آمریکا از شاه ایران و صدام حسین حمایت کرده و به پشتیبانی از آل سعود و حاکمان خودکامه منطقه خلیج فارس ادامه می دهد. این در حالی است که این حکام نه تنها به نحوی چشمگیر غیر دمکراتیک بوده اند، بلکه از سیاستهای اقتصادی کم مایه نیز حمایت کرده اند.
افزون بر این، مردم منطقه متوجه سیاستهای دوگانه آمریکا نیز شده اند. بخش زیادی از خشم فعلی بر علیه آمریکا ناشی از این واقعیت است که اغلب ساکنان خاورمیانه فراموش نکرده اند که آمریکا از صدام حسین در مقابله اش با ایران حمایت می کرد، و در حالی ایران را به سبب نبود دمکراسی ملامت می کند که از بسیاری از رژیم های غیر دمکراتیک مانند عربستان سعودی حمایت می کند.
بیکاری، فساد و توزیع ناعادلانه در آمد، همگی نشانه های شکست اقتصادی کشورهای خاورمیانه هستند. متاسفانه مردم غرب با ذهنیتی پیش ساخته، تمامی این مشکلات را به مذهب- و نه عوامل واقعی سیاسی و اقتصادی که سبب ایجاد چنین وضعیتی شده اند- منسوب می کنند.
واشنگتن پریزم: احتمالاً کلاس شما ، در نوع خود تنها کلاس در دانشگاه جرج واشنگتن است که در مورد اقتصاد- به ویژه در مورد کشورهای صادر کننده نفت خاورمیانه-، فرهنگ، سیاست، و مذهب سخن گفته می شود. از تدریس این مقوله های به شدت بحث برانگیز برای دانشجویان جوانتان انتظار چه دستاوردی دارید؟
اغلب ساکنان خاورمیانه فراموش نکرده اند که آمریکا از صدام حسین در مقابله اش با ایران حمایت می کرد.
حسین عسکری: امیدوارم این کلاس به دانشجویانم کمک کند که تصویری بازتر از خاورمیانه به دست آورند. متاسفانه وقتی پای این نقطه از جهان به میان می آید، بسیاری از مردم ذهنیتی پیش ساخته دارند که بر دیدگاههایشان تاثیر می گذارد. اگر امیدی برای افزایش تفاهم بین آمریکا و خاور میانه باشد، همانا خلاص شدن از شر این ذهنیت پیش ساخته است.
امیدوارم به دانشجویانم آموزش دهم که نیاز دارند به قضاوت خودشان برسند و بدانند چگونه باید مشکلات را حل کنند. انسان باید در هنگام تحلیل وضعیت مورد نظر خود، در حالی در پی راه حل باشد که از کلیشه های رایج و ساده کردن بیش از حد، اجتناب کند. متاسفانه در مورد مباحث مربوط به خاورمیانه ساده کردن بیش از حد، رواج گسترده ای دارد. مايلم دانشجویانم بدانند که در این مورد دیدگاههای گوناگونی وجود دارد و اگر کسی واقعاً بخواهد در مورد آن منطقه و مشکلاتش بحث کند، باید خود را جای یک فردی در خاور میانه بگذارد.
به راحتی می توان دید که دانشجویان عسکری پیام استاد را دریافته اند. چرا که مباحث رک و راست و پر هیجانی که در کلاسهای پر دانشجوی وی - که گاهی تعدادشان به ۴۰ نیز می رسد-، گواهی بر این امر است که آموزش در باره خاورمیانه به این افراد خیلی جوان، تا چه اندازه مهییج و محرک افکار است.
ولنتینا مارانو، از نویسندگان و گزارشگران واشنگتن پریزم می باشد.
گپی با دکتر حسین عسکری
ولنتینا مارانو- واشنگتن پریزم
پروفسور حسین عسکری از اساتید اقتصاد دانشگاه جرج واشنگتن، مستقر در پايتخت آمريکا است. او دکترای اقتصاد دارد، دانش آموخته دانشکده مدیریت سلوان است و کارشناس مهندسی راه از دانشکده فنی ماساچوست می باشد.
او در سال ١۹۸۲ به کادر آموزشی دانشکده بازرگانی دانشگاه جرج واشنگتن پیوست. حوزه تخصصی وی اقتصاد مالی بین الملل، اقتصاد اسلامی، بازارهای نفت، و توسعه مالی و اقتصادی خاور میانه می باشد. سابقه کاری او از گوناگونی شگفت آوری برخوردار است. وی پیش از پیوستن به دانشگاه جرج واشنگتن، در دانشگاههای مختلفی از جمله دانشگاه تگزاس در شهر آستین، دانشگاه تافتز، دانشکده مطالعات پیشرفته بین الملل پل نیتز دانشگاه جان هاپکینز و دانشکده فنی ماساچوست تدریس می کرد.
مشاغل غیر دانشگاهی وی شامل حدود ٣ سال کار در هیئت اجرایی دانشکده فنی ماساچوست، مشاور سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی، بانک جهانی، شرکت سرمایه گذاری بین المللی، سازمان ملل متحد، اداره کل حسابداری آمریکا، شورای همکاری خلیج فارس، کمیسیون سلطنتی جوبیل و یانبو، بچتل، مواد شیمیائی ایستمن، شرکت کارتهای پیش پرداخت شده بنزین آرکو، شرکت نفت سانوکو، بانک فرست نشنال شیکاگو و تعدادی دیگر از موسسات و شرکتها می شود. پژوهش اخیر وی در مورد تحریمهای اقتصادی آمریکا بر علیه ایران، توسعه اقتصادی در کشورهای صادر کننده نفت خلیج فارس، و اقتصادهای اسلامی می باشد.
پرفسور عسکری معتقد است که هیچیک از کشورهای خاورمیانه واقعاً از تعالیم اسلام پیروی نمی کنند.
حسین عسکری که متولد ايران است، بخش قابل توجهی از زندگی خود را در بریتانیای کبیر و ایالات متحده به سر برده است. وی در حال حاضر درس "توسعه اقتصادی در خاورمیانه: اشکال چه بود؟" را در دوره کارشناسی دانشگاه جرج واشنگتن تدریس می کند. اما مفاد دروسی که تدریس می کند، تنها اقتصادی و مالی نیست و فرهنگ، مذهب، و سیاست منطقه ای و بین المللی در خاورمیانه - با تاکید ویژه بر منطقه خلیج فارس -، را نیز در بر می گیرد.
او به واشنگتن پریزم گفت که "برای کشورهای منطقه، نفت مفهومی بیش از یک نعمت خداداد دارد. چرا که در حکومتهای منطقه، روشهای اقتصادی کوته بینانه، فساد و بی مسئولیتی به بار آورده است." نفت همچنین محرکی برای دولتهای خارجی یرای دخالت در امور منطقه بوده است. او در بحث پیرامون شکستهای اجتماعی در خاورمیانه می گوید: "گرچه مشکلات منطقه ریشه های چندگانه دارد، اما هیچکدامشان ربطی به اسلام ندارد. قلب اسلام تسلیم به خدا، عدالت اجتماعی و فرهنگی، احترام به خوبی و عزت تمام انسانها، تساوی عمومی، تسامح و غیره می باشد." وی می افزاید اما هیچیک از کشورهای منطقه واقعاً از تعالیم اسلام پیروی نمی کنند.
واشنگتن پریزم: چرا خاورمیانه از نظر اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در جای امروزین خود ایستاده؟ نقش اسلام، نفت و قدرتهای خارجی در توسعه (یا عدم توسعه) آن کدامند؟
حسین عسکری: ابتدا باید بگویم دیدگاه من نسبت به این مسائل با پیشینه ام شکل گرفته است. من این شانس را داشتم که در زندگی در موقعیتهای گوناگون قرار بگیرم. برای نمونه وقتی عربستان سعودی در سال ١٣۵٧( ١۹٧۸) درهیئت اجرایی صندوق بین المللی پول صاحب کرسی شد، من مشاور وزارت دارایی این کشور شدم. این موضوع و آنچه پس از آن رخ داد، فرصتی فراهم آورد که از درون شاهد بخش عربی خاورمیانه باشم. این برای فردی همچو من که متولد ایرانم، شانسی بسیار غیرعادی است که فرصت درک بیشتر از منطقه را برایم فراهم آورد.
اگر عراق به جای نفت، صلح داشت، امروز وضعش بهتر بود.
اما اینکه چرا خاورمیانه در جای امروزین خود ایستاده ، در مورد کشورهای مختلف ، دلایل متفاوت دارد. با اینحال اگر کشورهای صادر کننده نفت را در نظر بگیریم، می توانیم چند دلیل مشترک برای اجرای اقتصادهای وحشتناکشان درطی ۲۵ سال گذشته، نام ببریم که شامل سیاستهای اقتصادی غیر مستمر، شرکتها و موسسات ناکارا، مزایا و ضررهای نفت، هزینه های سرسام آور نظامی و درگیریهای مداوم می شود.
برای نمونه یک حساب سرانگشتی نشان می دهد که هزینه های جنگی عراق در ۴۰ سال گذشته، از درآمدهای نفتی، از سال ١٣٣۹(١۹۶۰) تا کنون بیشتر بوده است. اگر عراق به جای نفت صلح داشت، امروز وضعش بهتر بود.
در نگاه به وضعیت کنونی خاورمیانه، باید نقش منفی قدرتهای خارجی- که در حال حاضر در مورد ایالات متحده مصداق دارد-، را هم در نظر داشته باشیم. آمریکا در سیاست خاورمیانه دخالت کرده است. دخالتی که همیشه هم به نفع بهبود اوضاع سیاسی و اقتصادی آن کشور ها نبوده است. همچنین نباید فراموش کرد که آمریکا از شاه ایران و صدام حسین حمایت کرده و به پشتیبانی از آل سعود و حاکمان خودکامه منطقه خلیج فارس ادامه می دهد. این در حالی است که این حکام نه تنها به نحوی چشمگیر غیر دمکراتیک بوده اند، بلکه از سیاستهای اقتصادی کم مایه نیز حمایت کرده اند.
افزون بر این، مردم منطقه متوجه سیاستهای دوگانه آمریکا نیز شده اند. بخش زیادی از خشم فعلی بر علیه آمریکا ناشی از این واقعیت است که اغلب ساکنان خاورمیانه فراموش نکرده اند که آمریکا از صدام حسین در مقابله اش با ایران حمایت می کرد، و در حالی ایران را به سبب نبود دمکراسی ملامت می کند که از بسیاری از رژیم های غیر دمکراتیک مانند عربستان سعودی حمایت می کند.
بیکاری، فساد و توزیع ناعادلانه در آمد، همگی نشانه های شکست اقتصادی کشورهای خاورمیانه هستند. متاسفانه مردم غرب با ذهنیتی پیش ساخته، تمامی این مشکلات را به مذهب- و نه عوامل واقعی سیاسی و اقتصادی که سبب ایجاد چنین وضعیتی شده اند- منسوب می کنند.
واشنگتن پریزم: احتمالاً کلاس شما ، در نوع خود تنها کلاس در دانشگاه جرج واشنگتن است که در مورد اقتصاد- به ویژه در مورد کشورهای صادر کننده نفت خاورمیانه-، فرهنگ، سیاست، و مذهب سخن گفته می شود. از تدریس این مقوله های به شدت بحث برانگیز برای دانشجویان جوانتان انتظار چه دستاوردی دارید؟
اغلب ساکنان خاورمیانه فراموش نکرده اند که آمریکا از صدام حسین در مقابله اش با ایران حمایت می کرد.
حسین عسکری: امیدوارم این کلاس به دانشجویانم کمک کند که تصویری بازتر از خاورمیانه به دست آورند. متاسفانه وقتی پای این نقطه از جهان به میان می آید، بسیاری از مردم ذهنیتی پیش ساخته دارند که بر دیدگاههایشان تاثیر می گذارد. اگر امیدی برای افزایش تفاهم بین آمریکا و خاور میانه باشد، همانا خلاص شدن از شر این ذهنیت پیش ساخته است.
امیدوارم به دانشجویانم آموزش دهم که نیاز دارند به قضاوت خودشان برسند و بدانند چگونه باید مشکلات را حل کنند. انسان باید در هنگام تحلیل وضعیت مورد نظر خود، در حالی در پی راه حل باشد که از کلیشه های رایج و ساده کردن بیش از حد، اجتناب کند. متاسفانه در مورد مباحث مربوط به خاورمیانه ساده کردن بیش از حد، رواج گسترده ای دارد. مايلم دانشجویانم بدانند که در این مورد دیدگاههای گوناگونی وجود دارد و اگر کسی واقعاً بخواهد در مورد آن منطقه و مشکلاتش بحث کند، باید خود را جای یک فردی در خاور میانه بگذارد.
به راحتی می توان دید که دانشجویان عسکری پیام استاد را دریافته اند. چرا که مباحث رک و راست و پر هیجانی که در کلاسهای پر دانشجوی وی - که گاهی تعدادشان به ۴۰ نیز می رسد-، گواهی بر این امر است که آموزش در باره خاورمیانه به این افراد خیلی جوان، تا چه اندازه مهییج و محرک افکار است.
ولنتینا مارانو، از نویسندگان و گزارشگران واشنگتن پریزم می باشد.
Comment