كساني كه به آخرت ايمان دارند ميبايست از پيامبر اسلام صليالله عليه و آله پيروي كنند
آيتالله مصباح يزدي ايمان مردم به خداوند و روز قيامت را موجب بخشش گناهان انسانها ارزيابي كرد.
آيت الله مصباح يزدي در مراسم شبهاي ماه مبارك رمضان بيت رهبر معظم انقلاب در قم ظن به آخرت را موجب كاهش و آمرزش بسياري از گناهان عنوان كرد و گفت: ظن به آخرت باعث اميدواري ميشود. اميد به آخرت با ظن به آخرت همراه است. اين دو كافي است تا انسان را از حد بيتفاوتي و بيبند و باري خارج كند.
وي با اشاره به آيات قرآن رجاء به لقاء با خدا را ملاك ايمان تلقي كرده و افزود: در بسياري از متون ديني، اميد رسيدن روز قيامت و ملاقات با خدا ملاك ايمان تلقي شده است و عدم آن نشان دهنده كفر است.
استاد حوزه علميه قم ادامه داد: كساني كه به آخرت ايمان دارند ميبايست از پيامبر اسلام صليالله عليه و آله پيروي كنند و در برابر خداي يگانه سر تسليم فرود آورند و رفتارشان خداپسندانه باشد. اگر عبادت براي خداست حيثيتي جز اين نداشته باشد كه نشاندهنده بندگي انسان در برابر خداست.
وي افزود: هنگامي كه در نماز رو به خدا ميايستيم به اين معني است كه روي دلمان به سوي خداست و اگر دل به سوي ديگري برگشت بلافاصله بايد از خداوند عذرخواهي كرد.
وي خاطرنشان كرد: عبد سرتاپايش بايد بندگي باشد. عبادت حقيقي را كسي انجام ميدهد كه به علاوه بر نماز خواندنش همه كارهاي او مانند خوردن، خوابيدن، كاركردن و مانند آن براي خداوند باشد.
وي با بيان اينكه در بسياري از اوقات وقتي بر احوال خود تفكر ميكنم احساس ميكنم بندگي مردم را انجام دادهام گفت: عدهاي هميشه فكر ميكنند كه عملشان الهي و درست است ولي وقتي دقت كنند مشاهده ميكنند كه خودشان را فريب دادهاند. بايد از بسياري كارها كه صورت دادهايم توبه كنيم. بسياري از كارها را كه انجام دادهايم وقتي بررسي ميكنيم در آن شرك يافته ميشود
هرگاه اهل فساد در دارالاسلام سلاح بكشند و اموال مردم را از آنان بگيرند، امام مخير است كه اگر بخواهد آنها را با شمشير بكشد يا به دار بياويزد تا بميرند، يا دست و پاى آنها را از چپ و راست قطع كرده و يا آنها را تبعيد كند...) سخن اين دو بزرگ، صريح است در اينكه محارب به معناى مصطلح آن يعنى كسى كه به قصد فساد و ارعاب مردم و غارت آنها سلاح بكشد، داخل در مدلول آيه است، اما اينكه آيه اختصاص به اين قسم محارب دارد و شامل محاربه كافران و باغيان نمىشود، از آنجا به دست مىآيد كه در سخن اين دو بزرگ اشارهاى به محاربه كافران و باغيان نشده است و حكم اين قسم از محاربان را بيان نكرده و فقط حد محارب به معناى مصطلح فقهى آن را بيان كردهاند، در حالى كه ايشان در صدد بيان حدود مقرر شرعى بودهاند، و اگر اين حد، حكم ثابت شرعى در مورد هر محاربى به معناى اعم آن مىبود، مىبايست باغى و كافر محارب را نيز به عنوان موضوع اين حكم شرعى بيان مىكردند و به ذكر محاربه به معناى اخص آن، اكتفا نمىكردند. شيخ طوسى در باب قطاع الطريق از كتاب مبسوط مىفرمايد: (خداوند در آيه كريمه فرمود: (انما جزاء الذين يحاربون اللّه ورسوله ...) و مردم در مراد اين آيه اختلاف كردهاند، گروهى مىگويند: مراد آن، اهل ذمه است كه پيمان ذمه را شكسته و به دارالحرب پيوسته و به جنگ با مسلمانان برخاستهاند، اينان همان محاربانى هستند كه خداوند در اين آيه آنها را ذكر كرده است، و حكم آنها بر اين نافرمانى همين مجازاتى است كه در آيه آمده است. گروهى ديگر مىگويند: مراد آيه مرتدها هستند كه از اسلام رويگردان شدهاند و هرگاه كه امام بدانها دست يابد، مجازات مذكور در آيه را در حق آنها اعمال خواهد كرد. زيرا آيه محاربه در مورد عرنيين نازل شده كه وارد مدينه شدند ولى آب و هواى مدينه با مزاج آنان سازگار نبود و شكمشان باد كرد و رويشان زرد شد. پيامبر بدانها فرمود كه از مدينه بيرون رفته و به محل نگهدارى شتران زكات بروند و از شير آنها بياشامند و از ادرار آنها براى درمان خود استفاده كنند. آنان نيز چنين كردند و چون سلامت خود را باز يافتند، شتربان را كشته و شترها را با خود بردند. پيامبر به دنبال آنها فرستاد و آنها را گرفته و دست و پاى ايشان را قطع و چشمشان را از حدقه درآورد و آنان را در گرما انداخت تا مردند. تمامى فقيهان «عامه» بر اين نظرند كه مراد آيه، قطاع الطريق (رهزنان) هستند كه عبارتند از كسانى كه سلاح كشيده و به ارعاب و راهزنى مىپردازند. مطابق روايات ما، مراد آيه هر كسى است كه سلاح كشيده و مردم را مىترساند چه در دريا و چه در خشكى، چه در شهر و چه در بيابان و روايت شده كه دزد نيز محارب است. در بعضى از روايات ما هم آمده كه مراد آيه قطاع الطريق هستند، چنانكه فقهاى عامه نيز همين گونه گفتهاند.) سخن شيخ طوسى صريح است در اينكه آيه اختصاص به محارب به معناى اخص آن دارد. دست بالا، او گفته كه تمامى فقها -مقصود او فقهاى عامه است آيه را مختص به قطاع الطريق مىدانند و قطاع الطريق را نيز اين گونه معنا كرده است: (كسى كه سلاح كشيده و راهها را ناامن كرده و رهزنى مىكند). اما مطابق روايات ما، مراد آيه، هر كسى است كه سلاح كشيده و مردم را بترساند چه در دريا و چه در خشكى و چه در شهر و چه در بيابان، بلكه روايت كردهاند كه دزد نيز محارب است، و اين معنا، اختصاص به قطاعالطريق و كسى كه بيرون از شهر راهزنى مىكند، ندارد. سپس نقل كرده كه همانند نظر فقهاى عامه، در برخى از روايات ما نيز آمده است كه مراد آيه، قطاع الطريق هستند. شيخ طوسى در كتاب خلاف نيز تحت عنوان (كتاب قطاع الطريق) آورده است: (مساله 1: محاربانى كه خداوند در آيه محاربه ذكر كرده است، همان قطاعالطريق هستند كه سلاح مىكشند و راهها را ناامن كرده و رهگذران را مىترسانند. ابن عباس و گروهى از فقهاء همين را گفتهاند. گروهى هم گفتهاند: محاربان مورد نظر آيه، اهل ذمهاى هستند كه پيمان ذمه را شكسته و به دارالحرب پيوسته و با مسلمانان به جنگ برخاستهاند. ابن عمر گفته مراد آيه، مرتدها هستند زيرا آيه در مورد عرنيين نازل شده است. دليل ما اجماع شيعه و اخبار ايشان و نيز آيه (الا الذين تابوا من قبل ان تقدروا عليهم ...) است. اين آيه مىگويد كه، در صورتى كه محاربان قبل از دستگير شدن توبه كنند، مجازات مذكور از آنها برداشته مىشود.اگر مراد آيه از محاربان، اهل ذمه و يا مرتدها باشند، توبه اينان قبل از دستگير شدن و بعد از آن يكسان است و مجازات را از ايشان ساقط نمىكند. از آنجا كه اين آيه فقط توبه محاربان قبل از دستگيريشان را ذكر كرده و حكم جداگانهاى براى آن آورده است، دلالت دارد بر نظر ما.) ظاهر سخن شيخ طوسى در آغاز اين مساله، آن است كه آيه اختصاص دارد به قطاعالطريق و اين همان نظر فقهاى عامه است. از اين رو برخى تصور كردهاند كه سخن شيخ در اين جا، بر خلاف نظر او در مبسوط است زيرا او در مبسوط، محارب را اعم از قطاعالطريق مىداند. اما چنين تصورى نادرست است، زيرا شيخ در صدر اين مساله مىخواهد سخن كسانى را نفى كند كه مراد آيه را اهل ذمه و مرتدها مىدانند و اينكه عنوان قطاع الطريق را به كار برده است از آن روست كه اين عنوان از مصاديق معروف و معهود معناى محارب است و آن را براى نفى عناوينى مثل اهل ذمه و مرتدها به كار گرفته است ولى مقصود او از قطاعالطريق معناى گستردهترى است و بر همين اساس، قطاع الطريق را به (كسانى كه سلاح كشيده و مردم را مىترسانند.) تفسير كرده است و آن را مقيد به قطع طريق و رهزنى نكرده است. شيخ در اين مساله به اصل معناى محارب نظر دارد و مىخواهد مراد آيه را در قبال دو قول ديگرى كه مىگويند مراد از محارب در آيه، اهل ذمه يا اهل ارتداد هستند، بيان كند، اما تعريف دقيق قطاعالطريق و اينكه آيا قطاع الطريق فقط كسانى هستند كه سلاح كشيده و مردم را مىترسانند تا رهزنى كنند، يا معنايى اعم از اين دارد، مطالب تفصيلى هستند كه شيخ در مسايل بعدى به آن مىپردازد. او در مساله هشتم مىفرمايد: (حكم قطاعالطريق در شهر و در بيابان يكسان است. چه اينكه آنها قريهاى را محاصره يا تصرف كرده و ساكنانش را مغلوب كنند، و چه اينكه با شهر كوچكى همين كار را كنند و چه اينكه در اطراف يك شهر دست به چنين كارى بزنند و چه اينكه تعدادشان بسيار باشد و بتوانند شهر بزرگى را محاصره كرده و بر آن مسلط شوند، در همه اين موارد حكم آنها يكسان است.
Comment